Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2735926

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 30 października 2018 r.
II SA/Wa 1633/17

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Beata Gibzińska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi I.S. i L.S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy (...) z dnia (...) czerwca 2017 r. nr (...) w przedmiocie umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu i wynajęcia zajmowanego lokalu socjalnego odmówić przyznania I.S. prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 września 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1633/17:

1) oddalił skargę w części dotyczącej umieszczenia skarżących I.S. i L.S. na liście osób oczekujących na najem lokalu,

2) odrzucił skargę w części dotyczącej wynajęcia zajmowanego lokalu socjalnego.

Skarżąca po otrzymaniu odpisu nieprawomocnego orzeczenia wraz z uzasadnieniem złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, który został przekazany do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie pismem z dnia 23 października 2018 r.

W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest osobą niepełnosprawną (inwalidką od 42 roku życia wskutek wypadku komunikacyjnego w 2002 r.). Podkreśliła, że z uwagi na trudną sytuację finansową (utrzymuje się wyłącznie z pracy męża) nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Łączny dochód rodziny stanowi kwota - 3.000 zł z tytułu prowadzonej przez męża skarżącej działalności gospodarczej. Do przedmiotów wartościowych zaliczyła samochód osobowy (...) z 2006 r. Wskazała, że nie posiada żadnej nieruchomości, papierów wartościowych, a jedynie oszczędności w kwocie 13.600 zł (zadośćuczynienie z powodu utraty zdrowia w wypadku komunikacyjnym w 2002 r.). Jako zobowiązania i stałe wydatki wymieniła: czynsz za mieszkanie - 370 zł, energię elektryczną - 123 zł, abonament za TV, Internet, telefony - 247 zł, opłatę ROD - 54 zł, leki - ok. 725 zł, kartę kredytową - 425 zł, co stanowi średnio łącznie 1.944 zł.

Uzasadnienie prawne

Mając powyższe na względzie zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302); zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny.

Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

Zwrócić należy uwagę, że prawo dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej. Stosownie do treści art. 199 p.p.s.a., generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa, wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych.

Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa.

Analizując treść oświadczenia zamieszczonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Poza samochodem osobowym, nie posiada żadnych nieruchomości, a jej majątek stanowią oszczędności w kwocie 13.600 zł. Na dochód gospodarstwa domowego składają się środki finansowe z tytułu prowadzonej przez męża działalności gospodarczej w kwocie 3.000 zł. Do stałych kosztów utrzymania skarżąca zaliczyła: czynsz za mieszkanie - 370 zł, energię elektryczną - 123 zł, abonament za TV, Internet, telefony - 247 zł, opłatę ROD - 54 zł, leki - ok. 725 zł, kartę kredytową - 425 zł, co stanowi średnią łączną kwotę 1.944 zł.

Z oświadczenia skarżącej wynika, że jej mąż uzyskuje stały dochód. Ponadto, analiza sytuacji majątkowej skarżącej wskazuje, że posiada majątek w postaci oszczędności w wysokości 13.600 zł.

Podkreślić należy, że posiadanie majątku, w tym oszczędności pieniężnych, w zasadzie wyklucza przyznanie prawa pomocy. Powyższe potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie prawa pomocy, uznając fakt posiadania zgromadzonych oszczędności za negatywną przesłankę przyznania tego prawa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II FZ 430/10 oraz z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I OZ 724/11, orzeczenia dostępne w CBOSA).

W ocenie referendarza sądowego, skarżąca posiadając oszczędności w wysokości 13.600 zł jest w stanie ponieść koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika.

Należy jednocześnie podkreślić, że sąd (referendarz) nie jest związany oświadczeniem skarżącej co do źródła przeznaczenia, czy sposobu wydatkowania posiadanych oszczędności. Skoro w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca dysponuje kwotą oszczędności, to brak jest podstaw ku temu, by dawać priorytet niepotwierdzonym wydatkom, tym bardziej, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem, który uzyskuje środki z prowadzonej działalności gospodarczej na pokrycie bieżących kosztów utrzymania.

Powyższe okoliczności wykluczają możliwość uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1, § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.