Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3084527

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 20 lipca 2020 r.
II SA/Wa 160/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.).

Sędziowie WSA: Andrzej Wieczorek, Asesor Karolina Kisielewicz.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2020 r. sprawy ze skargi Uniwersytetu Przyrodniczego w P. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia (...) listopada 2019 r. nr (...) w przedmiocie przyznania kategorii naukowej oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej Minister) decyzją z (...) listopada 2019 r., nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 i z 2019 r. poz. 60, 730 i 1133; dalej "k.p.a."), art. 47 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2018 r. poz. 87; dalej ustawa) w związku z art. 322 ust. 6 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669 oraz z 2019 r. poz. 39 i 534), po rozparzeniu wniosku jednostki naukowej Wydział Rolnictwa i Bioinżynierii Uniwersytetu Przyrodniczego w P. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra z (...) listopada 2017 r.,nr (...), mocą której tej jednostce przyznana została kategoria naukowa B, utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji.

Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie sprawy.

Uniwersytet Przyrodniczy w P., Wydział Rolnictwa i Bioinżynierii (dalej: Uniwersytet, Jednostka, Skarżący), wystąpił o przyznanie kategorii naukowej przekazując w dniu (...) kwietnia 2017 r. w systemie teleinformatycznym POL-on wypełniona ankietę.

Ocenę Jednostki, na podstawie informacji przedstawionych przez nią w ankiecie jednostki naukowej, przeprowadził Zespół ewaluacji NZ-5 złożony z ekspertów właściwych dla grupy nauk o życiu (dalej Zespół), powołany przez Przewodniczącego Komitetu na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy.

Ocena Jednostki została przeprowadzona w grupie wspólnej oceny GWO (Grupa Wspólnej Oceny) NZ1R, do której Jednostka została przyporządkowana przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych (dalej Komitet) zgodnie z § 20 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz. U. poz. 2154; dalej rozporządzenie).

Zgodnie z § 8 rozporządzenia, przy kompleksowej ocenie Jednostki stosowano następujące kryteria:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze",

2) kryterium II "Potencjał naukowy",

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej",

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej".

W ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" Zespół dokonał oceny osiągnięć, o których mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia, spośród przedstawionych przez Jednostkę w złożonej ankiecie, uwzględniając ograniczenia wynikające z przepisów § 13 ust. 1 i 7-14 rozporządzenia. Ograniczeń tych nie stosowano do osiągnięć, o których mowa w § 10 ust. 1 i pkt 7-10 rozporządzenia. Nadrzędnym priorytetem uwzględnianym przy kwalifikowaniu osiągnięć do przyznania punktów z zastosowaniem wyżej wskazanych ograniczeń była maksymalizacja wyniku punktowego oceny w ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" poprzez kwalifikowanie osiągnięć najwyżej punktowanych spośród zgłoszonych przez Jednostkę w ankiecie i pozytywnie zaopiniowanych przez Zespół.

Przy zachowaniu powyższych zasad liczba osiągnięć Jednostki uwzględnionych w ramach oceny według kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" wyniosła 474. Za osiągnięcia te Zespół przyznał Jednostce łącznie 9180 punktów, w związku z czym, końcowa ocena według tego kryterium obliczona zgodnie z zależnością określoną w załączniku nr 7 do rozporządzenia wyniosła QI = 62,32 pkt. W ramach oceny według kryterium II "Potencjał naukowy" Zespół pozytywnie zaopiniował 178 osiągnięć zgłoszonych przez Jednostkę w ankiecie jednostki naukowej. Ocena według kryterium II, obliczona według zależności określonej w załączniku nr 7 do rozporządzenia, z uwzględnieniem ograniczeń punktacji wskazanych tamże oraz zasad oceny zawartych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, wyniosła QII = 762,55 pkt. W ramach oceny według kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" Zespół pozytywnie zaopiniował 162 osiągnięć zgłoszonych przez Jednostkę. Ocena według kryterium III obliczona według zależności określonej w załączniku nr 7 do rozporządzenia, z uwzględnieniem ograniczeń punktacji wskazanych tamże, wyniosła QIII = 2,54 pkt. W ramach oceny według kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" Zespół dokonał oceny najważniejszych osiągnięć Jednostki o znaczeniu naukowym, gospodarczym i ogólnospołecznym, zgłoszonych przez nią w ankiecie.

W wyniku oceny zgłoszonych osiągnięć z uwzględnieniem:

1) efektów badań naukowych, prac rozwojowych lub działalności artystycznej o znaczeniu międzynarodowym, w tym publikacji naukowych, monografii naukowych i naukowych baz danych oraz działań artystycznych, mających szczególne znaczenie dla rozwoju nauki, kultury i sztuki lub dziedzictwa narodowego;

2) udokumentowanych zastosowań wyników badań naukowych lub prac rozwojowych o dużym znaczeniu społecznym, w szczególności w zakresie ochrony zdrowia, w tym jakości i bezpieczeństwa żywności, ochrony środowiska, ochrony porządku publicznego i bezpieczeństwa państwa, ochrony zabytków i dziedzictwa kulturowego, ochrony miejsc pracy, zwiększania innowacyjności gospodarki, w tym posiadania statusu państwowego instytutu badawczego;

Zespół przyznał Jednostce 45 pkt, biorąc pod uwagę następujące osiągnięcia z wykazu zamieszczonego w ust. 15 części B ankiety:

- Uzyskanie, charakterystyka i zastosowanie transgenicznych świń dla potrzeb ksenotransplantacji (w zakresie ochrony zdrowia).

- Układy wagowe w doświadczalnictwie rolniczym: teoria i zastosowania

(w zakresie monografii naukowych).

- Wykazanie wpływu n-homocysteinylacji na tworzenie wiązań krzyżowych kolagenu u myszy z niedoborem ß-syntazy cystationiny (w zakresie ochrony zdrowia).

- 20 letnia przeżywalność i konkurencyjność mikrosymbiontów soi wprowadzonych jako inokula w glebach w Polsce (w zakresie innowacyjności gospodarki).

- Potencjał produkcji energii odnawialnej ze zbiorowisk trawiastych o wysokich walorach przyrodniczych włączonych do obszarów natura 2000 i programu klimatyczno-rolnośrodowiskowego oraz udoskonalenia innowacyjnej technologii ifbb (w zakresie innowacyjności gospodarki).

- Określenie zmian zachodzących w relacji roślin-gleba wywołanych zróżnicowanym następstwem roślin i ich nawożeniem (w zakresie innowacyjności gospodarki).

- Odtwarzanie półnaturalnych zbiorowisk trawiastych (w zakresie ochrony środowiska).

- Ocena aktualnego stanu środowiska przyrodniczego w okolicach obszaru natura 2000 jezioro G. (w zakresie ochrony środowiska).

- Szkolenia i seminaria dla rolników i instytucji (w zakresie upowszechniania wiedzy).

W wyniku oceny zgłoszonych osiągnięć z uwzględnieniem:

1) osiągnięć świadczących o pozycji międzynarodowej Jednostki na tle GWO, ze szczególnym uwzględnieniem udziału w realizacji międzynarodowych projektów obejmujących badania naukowe lub prace rozwojowe, wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia; posiadania logo HR Excellence in Research, a w grupie nauk humanistycznych i społecznych oraz w grupie nauk o sztuce i twórczości artystycznej - także dokonań potwierdzających oddziaływanie jednostki na rozwój społeczeństwa w dłuższym przedziale czasowym;

2) organizacji lub współorganizacji międzynarodowych konferencji (sympozjów, kongresów, warsztatów), w których co najmniej 1/3 uczestników wygłaszających referaty reprezentowała zagraniczne ośrodki naukowe; organizacji lub współorganizacji krajowych konferencji (sympozjów, kongresów, warsztatów), w których wzięli udział przedstawiciele co najmniej 5 jednostek; upowszechniania wiedzy, w tym organizacji festiwali nauki i innych form promocji i popularyzowania nauki; działalności popularnonaukowej;

Zespół przyznał Jednostce 31 pkt, biorąc pod uwagę następujące osiągnięcia z wykazu zamieszczonego w ust. 15 części B ankiety:

- Międzynarodowa współpraca naukowa (w zakresie organizacji konferencji).

Łączna ocena osiągnięć Jednostki według kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" wyniosła zatem QIV = 76 pkt. Zgodnie z § 22 ust. 3 rozporządzenia, wyniki przeprowadzonej oceny Zespół przedstawił w karcie kompleksowej oceny jednostki naukowej dla grupy nauk o życiu, sporządzonej zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik nr 7 do rozporządzenia.

Komisja do spraw Grupy Nauk o życiu (dalej Komisja), na podstawie § 22 ust. 6 rozporządzenia dokonała porównania ocen Jednostki, przyznanych jej przez Zespół według każdego z czterech ww. kryteriów, z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii naukowych A i B - zatwierdzonymi przez Ministra dla GWO NZ1R - stosując algorytm określony w załączniku nr 9 do rozporządzenia.

Jednostka referencyjna oznacza zestaw 4 referencyjnych wartości ocen punktowych określonych dla każdego z kryteriów kompleksowej oceny, o których mowa w § 8 rozporządzenia, służących kwalifikacji jednostek do kategorii naukowych A, B lub C.

Jednostki referencyjne dla Grupy Wspólnej Oceny (dalej GWO) NZ1R charakteryzują się następującymi wartościami ocen:

1. Jednostka referencyjna dla kategorii A:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" - ocena OI= 72,3 pkt,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" - ocena OII = 448,88 pkt,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIII = 3,49 pkt,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIV = 56,55 pkt;

2. Jednostka referencyjna dla kategorii B:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" - ocena OI = 62,46 pkt,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" - ocena OII= 241,71 pkt,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIII = 1,88 pkt,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIV = 30,45 pkt. Całkowity wynik punktowy porównania Jednostki z każdą z jednostek referencyjnych został obliczony z uwzględnieniem wag przypisanych poszczególnym kryteriom kompleksowej oceny w zależności od rodzaju jednostki naukowej oraz grupy dziedzin nauki przez nią reprezentowanej - zgodnie z tabelą nr 2 w załączniku nr 9 do rozporządzenia. W związku z powyższym, do obliczenia całkowitego wyniku punktowego Jednostki wyniki punktowe porównania uzyskanych przez nią ocen według poszczególnych kryteriów z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii A i dla kategorii B zostały wzięte z następującymi wagami:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" - 65,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" - 10,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" - 15,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" - 10.

Przeprowadzone przez Komisję porównanie ocen przyznanych Jednostce przez Zespół z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik -14,55,

a porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik 35,00, co zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia stanowi podstawę do zaliczenia Jednostki do kategorii naukowej B.

W związku z powyższym Komisja w dniu 11 października 2017 r. podjęła uchwałę, w której zaproponowała przydzielenie Jednostce kategorii naukowej B. W dniu 12 października 2017 r. Komisja przekazała uchwałę Przewodniczącemu Komitetu, który na podstawie art. 45 ust. 2 ustawy wnioskiem z tego samego dnia wystąpił do Ministra o przyznanie Jednostce kategorii naukowej B.

Minister, po zapoznaniu się z wnioskiem Komitetu i dokumentacją kompleksowej oceny Jednostki, w dniu (...) listopada 2017 r. wydał decyzję nr (...) o przyznaniu Jednostce kategorii naukowej B.

Uniwersytet wystąpił do Ministra z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej przyznania kategorii naukowej rozstrzygniętej ww. decyzją. Sformułowane wobec tej decyzji zastrzeżenia dotyczyły:

- ustalenia wartości liczb N i No;

- nieuwzględnienia w ocenie osiągnięć przedstawionych w ankiecie w ramach kryteriów I-II;

- oceny osiągnięć ocenianych w ramach kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej";

- wartości ocen jednostek referencyjnych JR-A i JR-B dla GWO NZ1R;

Ponadto Jednostka przedstawiła we wniosku fakty i okoliczności, które nie zostały ujęte w ankiecie złożonej przez nią w terminie do dnia (...) kwietnia 2017 r.

W dniu (...) lutego 2018 r. wniosek został przekazany w systemie Komitetowi, celem uzyskania opinii, o której mowa w art. 47 ust. 4 ustawy.

Po uwzględnieniu uznanych w opinii Komitetu za uzasadnione zarzutów, argumentów i informacji, które Jednostka przekazała we wniosku, wyniki oceny Jednostki według kryteriów, o których mowa w § 8 rozporządzenia, są następujące:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" - ocena OI= 64,21 pkt,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" - ocena OII= 762,55 pkt,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIII = 2,54 pkt,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIV = 76 pkt. Powyższe wartości ocen zostały porównane zgodnie z algorytmem określonym w załączniku nr 9 do rozporządzenia z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii naukowych A i B zatwierdzonymi przez Ministra dla GWO NZ1R.

Komitet wyjaśnił, że jednostki referencyjne dla GWO NZ1R charakteryzują się następującymi wartościami ocen:

1. Jednostka referencyjna dla kategorii A:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" - ocena OI= 72,3 pkt,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" - ocena OII = 448,88 pkt,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIII = 3,49 pkt,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIV = 56,55 pkt;

2. Jednostka referencyjna dla kategorii B:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" - ocena OI = 62,46 pkt,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" - ocena OII= 241,71 pkt,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIII = 1,88 pkt,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIV = 30,45 pkt. Porównania dokonano z uwzględnieniem wag określonych w tabeli 2 załącznika nr 9 do rozporządzenia dla grupy nauk o życiu, które są następujące:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" - 65,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" - 10,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" - 15,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" - 10.

Przeprowadzone w powyższy sposób porównanie ocen przyznanych Jednostce z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik -3,45,

a porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik 35, co zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia stanowi podstawę do zaliczenia Jednostki do kategorii naukowej B.

Jak podał Komitet, co się tyczy pozostałych zarzutów, to Jednostka zakwestionowała sposób określenia wartości ocen jednostek referencyjnych JR-A i JR-B dla GWO NZ1R, o których mowa w § 21 rozporządzenia. Komitet analizując argumenty w ww. sprawie zawarte we wniosku nie uznał argumentów Jednostki uzasadniających postulowaną zmianę wartości jednostek referencyjnych.

Wyjaśnił, że ogólne zasady wyznaczania jednostek referencyjnych (JR) polegają na tym, że właściwe komisje Komitetu proponowały dla każdej grupy wspólnej oceny (GWO) po jednej JR, jako dolnej granicy wyników oceny dla kategorii A i B (odpowiednio JR-A i JR-B). JR jest modelową jednostką naukową (JN) scharakteryzowaną przez wartości ocen ustalone według każdego z czterech kryteriów kompleksowej oceny jako określony odsetek wartości ocen jednostki wzorcowej (JW) w danej GWO.

Parametry JW były obliczane jako mediana wartości ocen uzyskanych przez najwyżej ocenione jednostki naukowe w danej GWO. Wartości ocen JR-A i JR-B jako określony procent wartości analogicznych ocen JW proponowała dla każdego kryterium oddzielnie właściwa komisja Komitetu, uwzględniając pozycję danej GWO w grupie nauk, właściwej spośród grup nauk, o których mowa w art. 39 pkt 2-5 lub/i ich pozycję międzynarodową.

Wskazał, że ramowe zasady wyznaczania wartości ocen jednostek referencyjnych były następujące:

1. W pierwszym etapie była wyznaczana wartość ocen JW - oddzielnie dla każdej GWO i dla każdego z czterech kryteriów.

2. Wartość oceny JW była obliczana jako mediana wartości uzyskanej przez 15% najlepszych JN w GWO, z zastrzeżeniem, że nie może ich być mniej niż 3, i po wyłączeniu JN małych i nietypowych.

3. Wartości ocen JR-A i JR-B w poszczególnych kryteriach były obliczane jako procent wartości ocen JW, po wprowadzeniu korekty uwzględniającej pozycję GWO względem całej, właściwej grupy nauk lub/i pozycję międzynarodową GWO. Korekty te były ustalane w wyniku analiz prowadzonych przez poszczególne komisje Komitetu.

Dodatkowo wyjaśniono, co następuje:

1. Procent wartości ocen JW, o którym mowa w pkt 3 powyżej, mógł być różny dla poszczególnych komisji Komitetu i dla GWO. Wartości ocen JR-A i JR-B były ustalane odrębnie przez poszczególne komisje Komitetu, a następnie przedstawiane do akceptacji Komitetu na posiedzeniu plenarnym Komitetu.

2. Jednostki "małe" to jednostki, dla których wartość liczby N nie przekracza 20% średniej wartości liczby N w danej GWO.

3. Jednostki "nietypowe" to jednostki różniące się od pozostałych w GWO np. heterogennością - mimo, że nie zostały zaliczone do niejednorodnych jednostek naukowych (NJN), specyficznymi możliwościami dotyczącymi publikacji lub aplikacji wyników badań naukowych itp.

4. Dla GWO o małej liczebności, wartości ocen JW i JR były wyliczane po włączeniu ich do pokrewnej GWO według zasady: Instytuty naukowe PAN do JN uczelni, jednostki "inne" (o których mowa w art. 2 pkt 9 lit. f ustawy o zasadach finansowania nauki) do instytutów badawczych, a jeśli to niemożliwe, to do JN uczelni. W takiej sytuacji wartości ocen JW i JR były obliczane po dodaniu składów obu GWO. Ostateczna decyzja w tym zakresie należała do komisji Komitetu. 5. Niejednorodne jednostki naukowe (NJN) nie były brane pod uwagę przy wyznaczaniu parametrów JW.

Jednocześnie Komitet dokonał sprawdzenia, czy uwzględnienie w ocenie wszystkich osiągnięć, faktów i okoliczności przedstawionych przez Jednostkę we wniosku, a nie ujętych uprzednio w złożonej ankiecie - przy założeniu uzyskania przez nie akceptacji Zespołu - dałoby podstawę do przyznania Jednostce kategorii naukowej wyższej niż kategoria B, określona na podstawie oceny przeprowadzonej zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Sprawdzenia dokonano stosując przepisy rozporządzenia, w szczególności przepisy § 13. W efekcie stwierdzono, że przy założeniu pozytywnej oceny wszystkich osiągnięć zgłoszonych we wniosku, a nie ujętych w ankiecie, wynik oceny z pewnością nie dawałby podstaw do przyznania Jednostce kategorii wyższej niż przyznana decyzją Ministra z dnia (...) listopada 2017 r. nr (...).

W konsekwencji, Komitet odstąpił od szczegółowej oceny tych osiągnięć i wprowadzania ich do karty oceny Jednostki odwzorowanej w systemie.

Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe wyniki rozpatrzenia wniosku, Komitet w uchwale podjętej na posiedzeniu plenarnym w dniu (...) maja 2018 r. wyraził opinię, że decyzja Ministra z dnia (...) listopada 2017 r. powinna zostać utrzymana w mocy.

Minister podzielił w pełni opinię Komitetu i decyzją z (...) maja 2018 r., nr (...), utrzymał w mocy swoje wcześniej rozstrzygnięcie. Stwierdził, że wyniki ponownego rozpatrzenia sprawy, w ramach którego wniosek Jednostki został zaopiniowany przez Komitet zgodnie z art. 47 ust. 4 ustawy, uzasadniają utrzymanie decyzji wydanej w I instancji w mocy.

Uniwersytet objął decyzję Ministra z (...) maja 2018 r. skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

- art. 42 ust. 1, ust. 3 i ust. 5 oraz art. 44 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki (ustawa) w zw. z § 21 rozporządzenia i Załącznikiem nr 2 do Zasad Wyznaczania Parametrów Jednostek Referencyjnych, poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na dowolnych kryteriach oceny, nieznanych ustawie, jak i rozporządzeniu i Zasadom Wyznaczania Parametrów Jednostek Referencyjnych, tj. dowolnemu wyznaczeniu wartości ocen jednostek referencyjnych (JR) dla kategorii A i B w kryterium I dla GWO NZ1R, co spowodowało przyznanie Jednostce kategorii naukowej B, pomimo że spełnia ona warunki do przyznania jej kategorii naukowej A;

- § 22 ust. 7 w zw. z § 21 rozporządzenia i Załącznikiem nr 2 do Zasad Wyznaczania Parametrów Jednostek Referencyjnych, poprzez błędne określenie wyniku punktowego porównania ocenianej jednostki z jednostką referencyjną dla kategorii naukowej A,

a w konsekwencji zaliczenie Jednostki do kategorii naukowej B; - § 17 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, poprzez nieuwzględnienie, iż ocenie praktycznych efektów działalności naukowej i artystycznej Jednostki winny podlegać również usługi i ekspertyzy wykonywane na rzecz podmiotów trzecich w oparciu o jej działalność naukową, co spowodowało nieprzyznanie punktów z ww. tytułu.

Ponadto postawił zarzut naruszenia szeregu przepisów postępowania administracyjnego, przedstawiając szeroką argumentację.

Uniwersytet wniósł o uchylenie ww. decyzji Ministra, zobowiązanie Ministra do wydania w terminie 14 dni decyzji w przedmiocie przyznania kategorii naukowej A, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1305/18, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra z (...) maja 2018 r.

Sąd w uzasadnieniu wydanego wyroku podkreślił, że tryb procedowania przez Ministra, zakładający zwrócenie się przez organ o opinię do Komitetu, nie zwalnia Ministra z obowiązku samodzielnego rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Mimo tego, że Minister otrzyma od Komitetu opinię w omawianej materii, to ciągle Minister pozostaje organem uprawnionym do wydania decyzji. Tylko więc Minister może dokonać wiążącej oceny zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Wobec tego, jak zaakcentował Sąd, Minister po otrzymaniu opinii Komitetu, powinien samodzielnie zbadać zarzuty wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i samodzielnie zweryfikować swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. Powyższe działania Ministra, jak też sposób przeprowadzanego przez niego rozumowania, musi zaś znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Skoro bowiem ustawodawca dopuścił możliwość weryfikacji ostatecznej decyzji Ministra przez Sąd administracyjny, organ winien sporządzić uzasadnienie rozstrzygnięcia w sposób szczegółowy i dokładny, by umożliwić Sądowi przeprowadzenie oceny poprawności działania organu. To zaś prowadzi do konkluzji, iż Minister nie może zwolnić się z powyższego obowiązku ograniczając swoje uzasadnienie do lakonicznego stwierdzenia, iż w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez Komisję opiniującą wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Przedmiotem skargi do Sądu nie jest bowiem opinia Komitetu, a decyzja Ministra.

W ocenie Sądu, nie do zaakceptowania jest stanowisko prezentowane przez organ, że skoro ewentualnie Komitet odniósł się w "systemie informatycznym"

do wszelkich szczegółowych kwestii będących podstawą wydania rozstrzygnięcia jak też do zarzutów strony zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, to tym samym uzasadnienie samej decyzji mogło zostać w tym zakresie ograniczone. Na takie ominięcie zasady wyrażonej w art. 107 k.p.a. żaden przepisprawa nie zezwala. Nie można więc zastąpić formy pisemnej uzasadnienia, tzw. systemem, bowiem informacje zawarte w systemie dotyczące odpowiedzi na zarzuty, wszelkie uzasadnienia i wyjaśnienia ocen, powinny również stanowić integralną część decyzji. Nadto w systemie POL-on znajdują się argumenty Komitetu a nie argumentu organu wydającego decyzję będącą przedmiotem skargi do Sądu administracyjnego.

Sąd uznał, że brak dostępu do wszelkich merytorycznych argumentów organu, umieszczonych czy to w pisemnym uzasadnieniu, czy to w systemie informatycznym, sprawia, że sytuacja taka staje się równoznaczna z wypadkiem sporządzenia przez organ niepełnego uzasadnienia. Brak zaś umieszczenia w uzasadnieniu wszystkich argumentów, jakie legły u podstaw wydania rozstrzygnięcia sprawia, że w tym zakresie strona, jak i Sąd rozpoznający skargę, zostają de facto pobawieni możliwości poznania sposobu rozumowania autora decyzji.

W tym stanie rzeczy Sąd zobowiązał Ministra do ponownego rozpoznania sprawy ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów wniosku o ponowne jej rozpoznanie, i do sporządzenia wyczerpującego uzasadnienia decyzji - co dopiero umożliwi, jak stwierdził Sąd, przeprowadzenie postępowania administracyjnego z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności.

Wskazaną na wstępie decyzją z (...) listopada 2019 r. Minister utrzymał w mocy decyzję z (...) listopada 2017 r., nr (...), mocą której Jednostce przyznana została kategoria naukowa B.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Minister w ramach uwag natury ogólnej a dotyczących podstaw prawnych procedowania w niniejszej sprawie, wyjaśnił między innymi, że ocenę Jednostki przeprowadzono w grupie nauk o życiu, obejmującej obszar nauk przyrodniczych, obszar nauk rolniczych, leśnych i weterynaryjnych, a także obszar nauk medycznych i nauk o zdrowiu oraz nauk o kulturze fizycznej.

Minister przypomniał, że Zespół przyznał Jednostce odrębną ocenę według każdego z kryteriów oceny wymienionych w § 8 rozporządzenia, przytaczając na tę okoliczność dane, jak w decyzji z (...) listopada 2017 r.

Minister wskazał, że wniosek Uniwersytetu o ponowne rozpatrzenie sprawy został w dniu (...) lutego 2018 r. przekazany w systemie Komitetowi, celem uzyskania opinii, o której mowa w art. 47 ust. 4 ustawy. Stwierdził, że przyjęcie przez Komitet na posiedzeniu plenarnym opinii dotyczącej wniosku zostało poprzedzone pracami analitycznymi. Komitet dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i odniósł się do zarzutów sformułowanych przez Jednostkę we wniosku oraz do użytych przez nią argumentów. Szczegółowe uzasadnienia poszczególnych elementów opinii Komitetu zostały umieszczone w systemie w stosownych polach.

W związku ze zgłoszeniem zastrzeżeń dotyczących prawidłowości ustalenia zdefiniowanych wartości liczb N i N0 na podstawie danych przekazanych przez Jednostkę w cz. B pkt 1 ankiety jednostki naukowej Komitet dokonał analizy argumentów przedstawionych w tym zakresie we wniosku i w konsekwencji stwierdził, że wartości te wynoszą odpowiednio N = 147,31 i N0 = 1,00. Tym samym, jak podał Minister, uwzględniono zastrzeżenia Jednostki odnośnie do niesłusznego zaliczenia 2 pracowników do N0.

Wskazał, że Jednostka zakwestionowała we wniosku nieuwzględnienie w ramach oceny osiągnięć przedstawionych w ankiecie według kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" oraz kryterium II "Potencjał naukowy", wprowadzając odpowiednie adnotacje w systemie.

Jak wyjaśnił Minister, rozpatrując zastrzeżenia Jednostki dotyczące wyników oceny w ramach kryteriów I-II, Komitet dokonał sprawdzenia prawidłowości uwzględnienia w ocenie według tych kryteriów osiągnięć naukowych zgłoszonych przez Jednostkę. W przypadku osiągnięć ocenianych w ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" wzięto pod uwagę, że zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia, ważona liczba publikacji naukowych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 1-5 rozporządzenia oraz liczba pozostałych osiągnięć naukowych i twórczych, uwzględnianych przy kompleksowej ocenie według kryterium I, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 6 i 11-13 rozporządzenia, łącznie nie mogą być większe niż (3N - 2N0)*T/48. Definicje liczb N i N0 zawarte w przywołanych przepisach podano wyżej. Ustalenie osiągnięć, które mogą być włączone do oceny według kryterium I, wymagało także uwzględnienia ograniczeń wynikających z przepisów § 13 ust. 1 i 7-14 rozporządzenia. Dodatkowym, nadrzędnym priorytetem uwzględnianym przy zastosowaniu wszystkich powyższych ograniczeń była maksymalizacja wyniku punktowego oceny w ramach kryterium I poprzez kwalifikowanie osiągnięć najwyżej punktowanych spośród zgłoszonych przez Jednostkę oraz pełne wykorzystanie liczby (3N - 2N0)*T/48.

Minister podał, że stosując przedstawione powyżej zasady Komitet uwzględnił zastrzeżenia Jednostki dotyczące 16 publikacji naukowych lub monografii naukowych, jak również jedno zastrzeżenie dotyczące zgłoszonego w ankiecie wdrożenia wynalazku. Natomiast odnosząc się do osiągnięcia o ID 875903 stwierdzono, iż jest to korekta publikacji naukowej, która nie spełnia kryteriów § 2 pkt 10 rozporządzenia.

W ocenie Komitetu publikacja ta nie zawiera między innymi metodyki oraz wyników badań naukowych lub prac rozwojowych, a w jej treści znajduje się jedynie poprawiony tytuł. Ponadto stwierdzono, iż na etapie kompleksowej oceny zespół ewaluacji zaakceptował zgłoszenie pierwotnej wersji publikacji (ID zdarzenia 875889), a więc jej korektę należy uznać za powtórne zgłoszenie.

Ponadto Minister wyjaśnił, że zgodnie z przyjętymi przez Komitet zasadami, brzmienie i cel przepisu § 16 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia pozwala wnioskować, że dotyczy on projektów stanowiących "osiągnięcie", tj. których finansowanie jest następstwem aktywności jednostki w pozyskiwaniu środków finansowych na realizację projektów badawczych oraz merytorycznej oceny konkretnych projektów. Natomiast przyznanie środków na działalność statutową nie jest następstwem aktywności jednostki i merytorycznej oceny projektów badawczych, ale wynika z prawnie określonego algorytmu. Zatem środki przyznane jednostce na działalność statutową nie mogą być uznane za środki finansowe "pozyskane" i "wydatkowane" w rozumieniu § 16 ust. 1 pkt 6 i § 17 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. W związku z tym nie było możliwe uwzględnienie wymienionych przez Jednostkę osiągnięć.

Dalej Minister wskazał, powołując się na ocenę przeprowadzoną przez Komitet, że Jednostka dokonała "własnej ewaluacji swojej pozycji naukowej", która nie spowodowała zmiany wartości punktowej uzyskanej w wyniku przeprowadzonej kompleksowej oceny. Zasady ustalania wartości jednostek referencyjnych dla każdego kryterium i konsekwentnego ich stosowania zostały przyjęte i realizowane wobec wszystkich jednostek naukowych w sposób równy i tożsamy w GWO NZ1R. Zatem, w ocenie Komitetu, brak jest podstaw do uznania wnoszonych przez Jednostkę własnych obliczeń oderwanych od przyjętych zasad dla GWO NZ1R.

Minister powtórzył ponadto, że wartości ocen zostały porównane zgodnie z algorytmem określonym w załączniku nr 9 do rozporządzenia z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii naukowych A i B zatwierdzonymi przez Ministra dla GWO NZ1R. Przeprowadzone porównanie ocen przyznanych Jednostce z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik -3,45, natomiast porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik 35, co - zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia - dało podstawę do zaliczenia Jednostki do kategorii naukowej B.

W tym stanie sprawy Minister podzielił opinię Komitetu, który w uchwale z (...) maja 2018 r. wyraził opinię, że decyzja Ministra z (...) listopada 2017 r. powinna zostać utrzymana w mocy.

Następnie Minister stwierdził, że wobec uchylenia przez Sąd wyrokiem z dnia 12 marca 2019 r. decyzji utrzymującej w mocy decyzję przyznającą Jednostce kategorię naukową B, organ ponownie zajął się sprawą. Podał, że wniosek Jednostki został ponownie przekazany Komitetowi celem wyrażenia opinii, o której mowa w art. 47 ust. 4 ustawy. Komitet zapoznał się z argumentami podniesionymi przez Jednostkę oraz dokonał analizy wyników uzyskanych w poszczególnych kryteriach. W wyniku przeprowadzonego postępowania, w tym weryfikacji oceny zdarzeń ujętych w ankiecie, Komitet zaakceptował dwa zdarzenia w ramach kryterium II (członkostwo we władzach i zespołach eksperckich) o ID 876301 i 876329, co jednak nie miało wpływu na wyniki oceny w poszczególnych kryteriach, jak również wyniki porównania z ustalonymi przez Komitet i zatwierdzonymi przez Ministra wartościami ocen referencyjnych dla kategorii naukowej A i B. W konsekwencji Komitet na posiedzeniu plenarnym w dniu 9 października 2019 r. ponownie wyraził opinię, że decyzja Ministra z (...) listopada 2017 r. przyznająca Jednostce kategorię naukową B powinna zostać utrzymana w mocy.

Zdaniem Ministra, argumenty podniesione przez Jednostkę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczące nieuwzględnienia osiągnięć zgłoszonych w ramach I i II kryterium, zostały poddane szczegółowej analizie i weryfikacji. Minister podzielił stanowisko Komitetu co do zasadności uznania 16 osiągnięć publikacyjnych oraz jednego wdrożenia wynalazku, spośród 27 zdarzeń wskazanych we wniosku, a ocena uzyskana przez Jednostkę w ramach kryterium I została podniesiona.

W ocenie Ministra, nie jest natomiast możliwe uwzględnienie pozostałych 10 osiągnięć, wskazanych we wniosku. Osiągnięcie o nr ID 875903 jest jedynie korektą publikacji już uwzględnionej w ocenie w tym kryterium (ID 875889), a zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, publikacje naukowe zgłaszane więcej niż raz nie są uwzględniane w ocenie. Również pozostałe osiągnięcia (ID: 902666, 902705, 902662, 902717, 902814, 902645, 902804, 902747 i 902737) stanowiące przedmiot wniosku, nie mogą być uwzględnione w ocenie, gdyż są to projekty, których źródłem finansowania były środki przyznane Jednostce przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na utrzymanie potencjału badawczego. Przyznanie środków na działalność statutową nie jest następstwem aktywności jednostki i merytorycznej oceny projektów badawczych, ale wynika z prawnie określonego algorytmu, zatem, w ocenie Ministra, nie ma podstaw do ich uwzględnienia.

Odnosząc się do zdarzeń zgłoszonych w ramach kryterium II Minister wskazał, że prawodawca przyjął jako oczywiste w sferze nauki, że projekty wymienione w załączniku 4 do rozporządzenia są projektami finansowanymi w wyniku rozstrzygnięcia konkursów, w których biorą udział jednostki naukowe. Dotyczy to także projektów finansowanych przez Ministra. Czym innym zaś jest tryb konkursowy stosowany do wewnętrznego podziału części środków przyznawanych przez Ministra jednostkom naukowym w drodze dotacji podmiotowych na utrzymanie potencjału badawczego. Zadania badawcze realizowane z tych środków zgodnie z przyjętym planem zadaniowo-finansowym jednostki naukowej nie mogą być zatem zaliczone do projektów, o których mowa w załączniku nr 4 do rozporządzenia.

Natomiast w kwestii dotyczącej braku możliwości zgłoszenia w ankiecie w ramach kryterium IV więcej niż 10 osiągnięć o znaczeniu naukowym, gospodarczym i ogólnospołecznym, Minister wskazał, że ograniczenie takie wynika wprost z przepisów prawa (§ 18 ust. 1 rozporządzenia) i dotyczy bezwzględnie wszystkich jednostek jednorodnych. Decyzja, które osiągnięcia spełniają wymienione wyżej przesłanki i powinny podlegać ocenie w ramach tego kryterium, należy wyłącznie do Jednostki. Wobec powyższego Minister nie uwzględnił argumentów Jednostki w tym zakresie.

Odnośnie do kwestionowanego przez Jednostkę sposobu określenia wartości ocen jednostek referencyjnych JR-A i JR-B dla GWO NZ1R Minister wyjaśnił, co następuje, ogólne zasady wyznaczania jednostek referencyjnych (dalej "JR") polegają na tym, że właściwe komisje Komitetu proponowały dla każdej grupy wspólnej oceny (GWO) po jednej JR, jako dolnej granicy wyników oceny dla kategorii A i B (odpowiednio JR-A i JR-B). JR jest modelową jednostką naukową (dalej "JN") scharakteryzowaną przez wartości ocen ustalone według każdego z czterech kryteriów kompleksowej oceny jako określony odsetek wartości ocen jednostki wzorcowej (dalej "JW") w danej GWO.

Parametry JW były obliczane jako mediana wartości ocen uzyskanych przez najwyżej ocenione jednostki naukowe w danej GWO. Wartości ocen JR-A i JR-B jako określony procent wartości analogicznych ocen JW proponowała dla każdego kryterium oddzielnie właściwa komisja Komitetu, uwzględniając pozycję danej GWO w grupie nauk, właściwej spośród grup nauk, o których mowa w art. 39 pkt 2-5 ustawy lub/i ich pozycję międzynarodową.

Ramowe zasady wyznaczania wartości ocen jednostek referencyjnych były następujące:

1) w pierwszym etapie była wyznaczana wartość ocen JW - oddzielnie dla każdej GWO i dla każdego z czterech kryteriów;

2) wartość oceny JW była obliczana jako mediana wartości uzyskanej przez 15% najlepszych JN w GWO, z zastrzeżeniem, że nie może ich być mniej niż 3, i po wyłączeniu JN małych i nietypowych;

3) wartości ocen JR-A i JR-B w poszczególnych kryteriach były obliczane jako procent wartości ocen JW, po wprowadzeniu korekty uwzględniającej pozycję GWO względem całej, właściwej grupy nauk lub/i pozycję międzynarodową GWO. Korekty te były ustalane w wyniku analiz prowadzonych przez poszczególne komisje Komitetu.

Dodatkowo Minister wyjaśnił, że:

1) procent wartości ocen JW, o którym mowa w pkt 3 powyżej, mógł być różny dla poszczególnych komisji Komitetu i dla GWO. Wartości ocen JR-A i JR-B były ustalane odrębnie przez poszczególne komisje Komitetu, a następnie przedstawiane do akceptacji Komitetu na posiedzeniu plenarnym Komitetu;

2) jednostki "małe" to jednostki, dla których wartość liczby N nie przekracza 20% średniej wartości liczby N w danej GWO;

3) jednostki "nietypowe" to jednostki różniące się od pozostałych w GWO

np. heterogennością - mimo, że nie zostały zaliczone do niejednorodnych jednostek naukowych (NJN), specyficznymi możliwościami dotyczącymi publikacji lub aplikacji wyników badań naukowych itp.;

4) dla GWO o malej liczebności, wartości ocen JW i JR były wyliczane po włączeniu ich do pokrewnej GWO według zasady: instytuty naukowe PAN do JN uczelni, jednostki "inne" (o których mowa w art. 2 pkt 9 lit. f ustawy) do instytutów badawczych, a jeśli to niemożliwe, to do JN uczelni. W takiej sytuacji wartości ocen JW i JR były obliczane po dodaniu składów obu GWO. Ostateczna decyzja w tym zakresie należała do komisji Komitetu;

5) niejednorodne jednostki naukowe (NJN) nie były brane pod uwagę przy wyznaczaniu parametrów JW.

Wobec powyższego Minister nie podzielił argumentów Jednostki, że sposób wyznaczenia wartości jednostek referencyjnych dla kategorii naukowej A i kategorii naukowej B w GWO NZ1R był niezgodny z przepisami prawa i przyjętymi zasadami oraz że miało to wpływ na przyznaną jej kategorię naukową.

Minister stanął na stanowisku, zgodnie z którym rozpatrując wniosek Jednostki wziął po uwagę, poza opinią Komitetu, również dane zawarte w ankiecie. Podniósł, że nawet uwzględnienie pozytywnie ocenionych przez Komitet osiągnięć nie daje podstaw do innego rozstrzygnięcia niż ustalone w powołanej wyżej decyzji przyznającej Jednostce kategorię naukową B. Ponadto zbadał tryb postępowania Komitetu w celu wyrażenia opinii o wniosku i stwierdził zgodność wszystkich podjętych czynności z przepisami prawa.

W związku z powyższym, biorąc pod uwagę wyniki uzyskane przez Jednostkę w poszczególnych kryteriach oraz opinię Komitetu w przedmiotowej sprawie, Minister stwierdził brak podstaw do uchylenia decyzji z (...) listopada 2017 r. przyznającej Jednostce kategorię naukową B.

Skarżący zaskarżył wskazaną na wstępie decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wydanej decyzji Ministra zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

1) art. 42 ust. 1, ust. 3 i ust. 5 oraz art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (ustawa) w zw. § 21 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (rozporządzenie) i Załącznikiem nr 2 do Zasad Wyznaczania Parametrów Jednostek Referencyjnych, poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na dowolnych kryteriach oceny, nieznanych ustawie, jak i rozporządzeniu i Zasadom Wyznaczania Parametrów Jednostek Referencyjnych, tj. dowolnemu wyznaczeniu wartości ocen jednostek referencyjnych (JR) dla kategorii A i B w kryterium I dla GWO NZ1R, co spowodowało przyznanie Skarżącemu kategorii naukowej B, pomimo że spełnia on warunki do przyznania mu kategorii naukowej A;

2) § 22 ust. 7 rozporządzenia w zw. z § 21 rozporządzenia i Załącznikiem nr 2 do Zasad Wyznaczania Parametrów Jednostek Referencyjnych, poprzez błędne określenie wyniku punktowego porównania ocenianej jednostki z jednostką referencyjną dla kategorii naukowej A, a w konsekwencji zaliczenie Skarżącego do kategorii naukowej B;

3) § 17 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, poprzez nieuwzględnienie, że ocenie praktycznych efektów działalności naukowej i artystycznej Skarżącego winny podlegać również usługi i ekspertyzy wykonywane na rzecz podmiotów trzecich w oparciu o działalność naukową Skarżącego, co spowodowało nieprzyznanie mu punktów z ww. tytułu.

Ponadto Skarżący postawił zarzut naruszenia następujących przepisów postępowania, a mianowicie:

1) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 42 oraz art. 47 ustawy, poprzez uznanie przez organ, że Skarżący spełnia warunki do przyznania mu kategorii B, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w kryterium II dla GWO NZ1R Skarżący jest liderem i zajmuje pierwsze miejsce wśród wszystkich jednostek naukowych z GWO NZ1R, co w konsekwencji winno determinować uznanie przez organ, że Skarżący spełnia warunki do przyznania mu kategorii A;

2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji, w sytuacji, gdy organ na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. winien był uchylić zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy;

3) art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 127 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych we wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz zaniechanie pełnego uzasadnienia decyzji, a w konsekwencji uniemożliwienie pełnego ustosunkowania się Skarżącego do decyzji organu;

4) art. 9 oraz 10 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez niepoinformowanie Skarżącego o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w celu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a w konsekwencji naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu;

5) art. 6 k.p.a. i 7 k.p.a., poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób niezgodny z zasadami praworządności, demokratycznego państwa prawa oraz pewności prawa, przejawiające się w dowolnym wyznaczeniu wartości ocen jednostek referencyjnych (JR) dla kategorii A i B w kryterium I dla GWO NZ1R;

6) art. 8 k.p.a. i 11 k.p.a., poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób niezgodny z zasadą przekonywania i pogłębiania zaufania do organów administracji, przejawiające się w:

a) prowadzeniu postępowania za pomocą nieczytelnego i nieintuicyjnego systemu teleinformatycznego, który uniemożliwiał Skarżącemu rzeczowe zapoznanie się ze stanowiskiem organu oraz jego ewentualny wydruk;

b) nieuwzględnieniu podczas ewaluacji finansowania działalności statutowej, tj. dotacji na utrzymanie potencjału badawczego oraz dotacji na działalność związaną z rozwojem młodych naukowców.

Wobec tak postawionych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z (...) listopada 2017 r. oraz zobowiązanie organu do wydania w terminie 14 dni decyzji w przedmiocie przyznania Uniwersytetowi kategorii naukowej A.

W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął argumentację na rzecz sformułowanych w niej zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, kwestionując prawidłowość umocowania Dziekana do udzielenia pełnomocnictwa adwokatowi podpisującemu skargę, względnie, w sytuacji braku uznania ww. przesłanki do odrzucenia skargi, o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań w niniejszej sprawie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 322 ust. 6 ustawy wprowadzającej ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, postępowania w sprawie przyznania kategorii naukowych w rozumieniu ustawy uchylanej w art. 169 pkt 4 (o zasadach finansowania nauki) prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych.

Tak więc postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone jest w oparciu o przepisy o ustawy o zasadach finansowania nauki oraz rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych.

Wydając zaskarżoną decyzję, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, organ wykonał wytyczne Sądu zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1305/18.

Zgodnie z art. 35 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2018 r. poz. 87), obowiązującej do dnia 30 września 2018 r., Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych (dalej jako: KEJN), jest organem opiniodawczo-doradczym ministra właściwego do spraw nauki, zwanego dalej "Ministrem". Do jego zadań w myśl art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy należy przeprowadzenie, nie rzadziej niż co 4 lata, kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo - rozwojowej jednostek naukowych oraz przedstawienie Ministrowi wniosków w sprawie przyznania poszczególnym jednostkom naukowym kategorii.

Stosownie zaś do treści art. 2 pkt 9 omawianej ustawy określenie "jednostki naukowe" oznacza prowadzące w sposób ciągły badania naukowe lub prace rozwojowe:

a) podstawowe jednostki organizacyjne uczelni w rozumieniu struktur tych uczelni;

b) jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. z 2017 r. poz. 1869 i 2201);

c) instytuty badawcze w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1158, 1452 i 2201);

d) międzynarodowe instytuty naukowe utworzone na podstawie odrębnych przepisów, działające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

e) Polską Akademię Umiejętności; f) inne jednostki organizacyjne niewymienione w lit. a - e, posiadające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będące organizacjami prowadzącymi badania i upowszechniającymi wiedzę w rozumieniu art. 2 pkt 83 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z wynikiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. WE L 187 z 26 czerwca 2014 r., str. 1).

Kompleksowa ocena jakości działalności naukowej lub badawczo - rozwojowej jednostek naukowych, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1, jak stanowi art. 42 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki, jest przeprowadzona na podstawie wyników oceny poziomu naukowego prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych oraz ich efektów w odniesieniu do standardów międzynarodowych, a także oceny znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju. Wynikiem kompleksowej oceny działalności naukowej lub badawczo - rozwojowej jednostek naukowych jest przyznanie kategorii:

1) A+ - poziom wiodący;

2) A - poziom bardzo dobry;

3) B - poziom zadowalający, z rekomendacją wznowienia działalności naukowej, badawczo - rozwojowej lub stymulującej innowacyjność gospodarki;

4) C - poziom niezadowalający (art. 42 ust. 3).

Parametry i kryteria oceny jednostek naukowych zależą od ich wielkości, rodzaju i profili naukowych i są dostosowane do specyfiki każdej z czterech grup dziedzin nauki, odrębne dla instytutów naukowych Polskiej Akademii Nauk, Polskiej Akademii Umiejętności, podstawowych jednostek organizacyjnych uczelni, instytutów badawczych i jednostek naukowych, o których mowa w art. 2 pkt 9 lit. f (art. 42 ust. 4).

Podstawowymi kryteriami kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo - rozwojowej jednostek naukowych jest ocena:

1) poziom naukowego prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych;

2) efektów działalności naukowej w odniesieniu do standardów międzynarodowych - w tym zwłaszcza publikacje autorstwa pracowników jednostki naukowej w renomowanych wydawnictwach oraz monografie naukowe, opracowane nowe technologie, materiały, wyroby, systemy i usługi, wdrożenia, patenty, licencje i prawa ochronne na wzory użytkowe, a także ocena znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju, a w zakresie twórczości artystycznej aktywny udział w międzynarodowych wystawach, festiwalach, wydarzeniach artystycznych, plastycznych, muzycznych, teatralnych i filmowych (art. 42 ust. 5).

Zgodnie z art. 42 ust. 1 i 2 Przewodniczący KEJN, na wniosek właściwej komisji (wymienionej w art. 39 pkt 2-5), powołuje zespoły ewaluacji, w których skład wchodzą eksperci właściwi dla różnych rodzajów jednostek naukowych i dziedzin nauki. Do zadań zespołów ewaluacji należy przeprowadzanie kompleksowej oceny jakości działalności naukowej i badawczo - rozwojowej jednostek naukowych, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1.

Z kolei w myśl art. 44 ust. 1 tej ustawy, Przewodniczący KEJN przedstawia Ministrowi projekt szczegółowych parametrów i kryteriów oceny jednostek naukowych, o których mowa w art. 42 ust. 4 i 5.

Komisja podejmuje uchwałę w sprawie, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2, po przeprowadzeniu kompleksowej oceny jakości działalności naukowej i badawczo - rozwojowej jednostek naukowych, zaś Przewodniczący KEJN występuje do Ministra z wnioskami o przyznanie jednostkom naukowym kategorii naukowej w terminie 14 dni od dnia podjęcia przez Komisję uchwały w tej sprawie (art. 45 ust. 1 i 2).

Tryb przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych, w tym szczegółowe parametry i kryteria kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo - rozwojowej jednostek naukowych, sposób przeprowadzenia i dokumentowania kompleksowej oceny oraz wzory kart oceny dokonywanej przez zespoły do spraw ewaluacji jednostek naukowych określa wydane przez ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozporządzenie z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz. U. poz. 2154).

Przepis art. 47 ust. 1 zd. pierwsze ustawy o zasadach finansowania nauki stanowi, że Minister przyznaje kategorię naukową jednostce naukowej lub uczelni, o której mowa w art. 42 ust. 7, w drodze decyzji, na okres do dnia przyznania kategorii naukowej na podstawie kolejnej kompleksowej oceny jakości ich działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej.

Natomiast w myśl ust. 5 ww. przepisu, do postępowań w sprawach przyznania kategorii naukowej jednostce naukowej lub uczelni, o której mowa w art. 42 ust. 7, nie stosuje się art. 10 i art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Oznacza to, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w tym zakresie działa jako organ administracji publicznej i związany jest przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.), (k.p.a.), z wyłączeniem art. 10 i art. 81, zaś wydawana przez niego decyzja w przedmiocie przyznania kategorii naukowej jest decyzją administracyjną.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, iż ocenę Wydziału Rolnictwa i Bioinżynierii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu zwanej dalej "Jednostką", przeprowadzono zgodnie z § 9 cyt. rozporządzenia z 12 grudnia 2016 r., w grupie nauk ścisłych i inżynierskich obejmującej obszar nauk o życiu - obszar nauk przyrodniczych, obszar nauk rolniczych weterynaryjnych, a także obszar nauk medycznych i nauk o zdrowiu oraz nauk o kulturze fizycznej. Kompleksową ocenę przeprowadził Zespół Ewaluacji NZ-5 złożony z ekspertów właściwych dla tej grupy nauk. Ocena Jednostki przeprowadzona została w grupie wspólnej GWO NZ1R, do której Jednostka została przyporządkowana przez Komitet zgodnie z § 20 rozporządzenia. Jednostka nie składała zastrzeżeń dotyczących jej przyporządkowania do ww. GWO.

Po uchyleniu decyzji przez Sąd wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został ponownie przekazany Komitetowi. Komitet zgodnie z art. 47 ust. 4 ustawy o finansowaniu nauki wyraził swoją opinię, co nastąpiło niewątpliwie po zapoznaniu się z argumentami podniesionymi przez Jednostką oraz po analizie wyników uzyskanych w poszczególnych kryteriach. Komitet zaakceptował dwa zdarzenia w ramach kryterium II (członkostwo we władzach i zespołach eksperckich o ID 876301 i *76329), co jednak nie wpłynęło na wynik oceny i Komitet zaproponował utrzymanie kategorii B dla Jednostki. Podkreślić należy, że zespół dokonał kompleksowej oceny Jednostki według kryterium:

1. "osiągnięcia naukowe i twórcze" - kryterium I,

2. "Potencjał naukowy" - kryterium II,

3. "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" - kryterium III,

4. "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" - kryterium IV.

Powyższe znajduje odzwierciedlenie w aktach administracyjnych niniejszego postępowania oraz w skróconej formie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Przyjęte kryteria oceny są, zdaniem Sądu, zgodne z wymogami uregulowanymi w § 8 cyt. rozporządzenia. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił sposób dokonania oceny, wskazując między innymi na ustalenie wartości liczb N i N0, co nastąpiło na podstawie danych przekazanych przez jednostkę w części B pkt 1 ankiety jednostki naukowej. Wartości te wyniosły odpowiednio N=147,31 N0=1. Tym samym uwzględniono zastrzeżenia Jednostki odnośnie do niesłusznego zaliczenia dwóch pracowników do N0.

Zespół przyznał w wyniku oceny Jednostce za "osiągnięcia naukowe i twórcze" QI = 64,21 pkt, za "Potencjał naukowy" QII = 762,55 pkt, za "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" QIII = 2,45 pkt oraz "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" QIV = 76 pkt W wyniku porównania z jednostką referencyjną A jednostka otrzymała - 3,45, a w wyniku porównania z jednostką referencyjną B jednostka otrzymała 35, dlatego Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych zaproponował dla opiniowanej Jednostki przyznanie kategorii naukowej B.

W niniejszej sprawie Minister, jak wskazuje treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zaaprobował wyniki dodatkowych prac analitycznych i na tej podstawie podjął rozstrzygnięcie. Decyzja podjęta została "po analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w tym zastrzeżeń zgłoszonych przez jednostkę we wniosku oraz opinii Komitetu odnośnie tych zastrzeżeń". Minister podzielił w pełni opinię Komitetu. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje zatem na to, że organ poddał analizie zarzuty Jednostki zgłoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz opinię Komitetu Ewaluacji odnoszącą się do tych zarzutów a także całość dokumentacji zgromadzonej w sprawie. W wyniku tej analizy Minister uznał stanowisko eksperckie za zasadne. Podkreślić należy, iż w postępowaniu, którego przedmiotem jest przyznanie kategorii naukowej, Minister podejmuje decyzję w oparciu o prace eksperckie oraz w oparciu o stanowisko ciała opiniodawczo - doradczego, jakim jest Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych. Minister zatem ma obowiązek zapoznać się z wynikami prac analitycznych oraz przeanalizować wyniki tych prac, co uczynił, podzielając w pełni opinię Komitetu.

Organ dokonał także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji analizy zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podzielając argumentację Komitetu, co do zasadności uznania 16 osiągnięć publikacyjnych oraz jednego wdrożenia wynalazku.

Odnosząc się do zarzutu skargi związanego z oceną potencjału naukowego, a dotyczącego pominięcia przez organ projektów finansowanych w ramach działalności statutowej, Sąd wskazuje, jak słusznie zauważył organ, że jedną z zasad ewaluacji jest ocena jednostek w zakresie prowadzonej przez nie działalności naukowo-badawczej, opracowania nowoczesnych i innowacyjnych technologii, ale również w zakresie upowszechniania i komercjalizacji wyników prowadzonych badań zarówno o zasięgu krajowym jak i międzynarodowym. Warunkiem koniecznym realizacji tego celu jest zatem aktywność w pozyskiwaniu środków krajowych i międzynarodowych, która jednocześnie służy potwierdzeniu potencjału badawczego jednostki naukowej i jej pozycji na tle innych jednostek ocenianych w danej Grupie Wspólnej Oceny (GWO).

W ocenie Sądu organ trafnie przyjął, że § 16 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia dotyczy projektów finansowanych w wyniku aktywności jednostki w pozyskiwaniu środków finansowych na realizacje projektów badawczych, a nie finansowych ze środków przyznawanych jednostce na działalność statutową. Wskazuje na to użycie przez ustawodawcę zwrotu "aktywność (...) w pozyskiwaniu środków finansowych" na realizację projektów międzynarodowych i krajowych, obejmujących badania naukowe lub prace rozwojowe. Jednostka, której potencjał naukowy podlega ocenie, musi zatem wykazać się konkretnymi działaniami (aktywnością) w pozyskiwaniu tych środków. Finansowanie projektów badawczych ze środków własnych przyznawanych na działalność statutową nie spełnia wymogu aktywnego pozyskiwania środków finansowych. Warto również podkreślić, że art. 18 ustawy o finansowaniu nauki wyraźnie określa katalog działań finansowanych ze środków na działania statutowe. Podniesiony w skardze zarzut nie zasługuje zatem na uwzględnienie.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi dotyczącego nieuwzględnienia w ocenie praktycznych efektów działalności naukowej i artystycznej usług i ekspertyz wykonywanych na rzecz podmiotów trzecich, Sąd wskazuje, że zarzut ten jest również bezpodstawny i nie znajduje uzasadnienia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Jak wynika z akt sprawy Skarżący wykazał w wypełnionej ankiecie jednostki naukowej (wniosku jednostki o przyznanie kategorii naukowej) w systemie, w dniu 18 kwietnia 2017 r., 107 zdarzeń w kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej", w parametrze środki finansowe uzyskane przez jednostkę z tytułu wykonania ekspertyz lub opracowań naukowych albo realizacji działań artystycznych, na rzecz innych podmiotów niż oceniana jednostka, z wyłączeniem certyfikatów i orzeczeń w sprawie jakości. Zdarzenia te zostały ocenione pozytywnie i uzyskały punktację zgodną z załącznikiem nr 6 do Rozporządzenia - 1 pkt za każde 30 tys. zł przychodu Skarżącego z tego tytułu.

Odnosząc się do następnego zarzutu skargi dotyczącego wyznaczenia wartości ocen jednostek referencyjnych (JR) dla kategorii A i B w kryterium I dla GWO NZ1R skargi należy wskazać, że sposób wyznaczenia tych wartości został szczegółowo wskazany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z § 21 rozporządzenia właściwa komisja Komitetu określa dla każdej GWO, po jednej jednostce referencyjnej dla kategorii naukowych A i B. Gremium to posiada stosowny zakres informacji dotyczących pozycji danej GWO względem właściwej grupy nauk lub/i jej międzynarodowej pozycji, dlatego też dysponuje narzędziami, aby dokonać stosownych analiz i wyliczeń w tym zakresie.

Załączone przez Skarżącego do skargi Zasady, w tym wskazany załącznik nr 2, były stosowane w procesie parametryzacji przeprowadzonym za lata 2009 - 2012 i były opracowane na podstawie obowiązującego ówcześnie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym (Dz. U. z 2014 r. poz. 1126). Wskazane przez Skarżącego Zasady nie były zaś stosowane w procesie ewaluacji za lata 2013 - 2016, której dotyczy zaskarżona decyzja.

Reasumując, zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i procesowego w stopniu dającym podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.