Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1757331

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 15 maja 2015 r.
II SA/Wa 1557/14
Status wartości wierzytelności z tytułu wykupu obligacji skarbowych na potrzeby ustalania prawa do dodatku mieszkaniowego.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk (sprawozdawca).

Sędziowie WSA: Ewa Grochowska-Jung, Danuta Kania.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) lipca 2014 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego

1.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia (...) kwietnia 2014 r. nr (...);

2.

stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu (...) maja 2013 r. M. K. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego na lokal nr (...) przy ul (...) w (...) o powierzchni użytkowej 28,85 m2, w tym powierzchni pokoi i kuchni 20,58 m2. Wydatki na mieszkanie za miesiąc maj 2013 r., stanowią kwotę 210,92 zł.

W dniu (...) lipca 2014 r. Prezydent (...) decyzją nr (...) odmówił M. K. przyznania dodatku mieszkaniowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) decyzją z dnia (...) grudnia 2013 r. nr (...) uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

Prezydent (...) decyzją z dnia (...) kwietnia 2014 r. (...) odmówił M.K. przyznania dodatku mieszkaniowego.

M. K. w odwołaniu wskazała, iż stanowisko organu I instancji świadczy o niezrozumieniu instytucji dochodów kapitałowych. Wskazała, iż dochód stanowi suma odsetek od kapitału tj. 778,40 zł, zaś koszt uzyskania takiego dochodu to 14 000 zł (suma za którą zakupiono obligacje). W jej ocenie suma 14 000 zł nie może być przychodem. Wskazała, iż jej sytuacja życiowa jest trudna, jest osobą trwale bezrobotną, stara się o rentę po przebytej operacji. Wskazała, że poniosła ostatnio wydatki na mieszkanie, akt notarialny, wynajem pokoju, wydatki na życie i ubranie. Wskazała, że w decyzji powinien być obliczony dochód a nie zamożność wnioskodawcy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) decyzją z dnia (...) lipca 2014 r. nr (...) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia (...) kwietnia 2014 r.

W uzasadnieniu SKO podało, że w dniu (...) maja 2013 r. M. K. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego na lokai nr (...) przy ul. (...) w (...) o powierzchni użytkowej 28,85 m2 w tym powierzchni pokoi i kuchni 20,58 m2. Wydatki na mieszkanie za miesiąc maj 2013 r., stanowią kwotę 210,92 zł. Organ powołał treść art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wskazując, że stosownie do niego, wydatki za zajmowany lokal stanowiące podstawę do obliczenia dodatku mieszkaniowego wnioskodawczym wynoszą 178,32 zł.

M. K. lokal nr (...) przy ul. (...) w (...) nabyła w dniu (...) kwietnia 2013 r. Środki były uzyskane ze sprzedaży innego lokalu (eksmisja komornicza wnioskodawczyni przez Spółdzielnię Mieszkaniową "(...)"). Lokal jest wyposażony w centralne ogrzewanie i w centralną ciepłą wodę, brak jest instalacji gazu przewodowego. W związku z krótkim okresem zamieszkiwania w lokalu wnioskodawczyni poinformowała nie posiadała rozliczenia za zużycie energii elektrycznej. M. K. od dnia (...) marca 2008 r. jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Organ podał, że w deklaracji o dochodach za okres od dnia (...) lutego 2013 r. do dnia (...) kwietnia 2013 r., wykazała jako dochody uzyskane odsetki od wykupionych w ww. okresie obligacji w wysokości 778,40 zł. Organ podał, że w oświadczeniu strona nie wykazała wartości nominalnej wykupionych obligacji w wysokości 14.000,00 zł.

SKO podkreśliło, że wnioskodawczyni w dniu (...) lutego 2013 r., wykupiła obligacje skarbowe wraz z odsetkami w wysokości 1.070,80 zł, w dniu (...) marca 2013 r., w wysokości 1074,00 zł i w dniu (...) kwietnia 2013 r. w wysokości 12.633,60 zł.

w sumie na kwotę 14.778,40 zł.

Suma wydatków mieszkaniowych, wraz z wyliczonymi wydatkami za brak gazu przewodowego w gospodarstwie wnioskodawczym wynosi 183,67 zł. Suma miesięcznych wydatków (183,67 zł.) przypadających na normatywna powierzchnię mieszkania (28,85 m2) nie przekracza 20% miesięcznych dochodów 1-osobowego gospodarstwa, tj.; 985,23 zł.

SKO podało, że w toku postępowania wnioskodawczym przekazała pismo Domu Maklerskiego PKO Banku Polskiego nr (...) z dnia (...) marca 2014 r. W piśmie tym Dyrektor Domu Maklerskiego PKO Banku Polskiego wyjaśniła, że "zgodnie z art. 30a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych-wypłacone począwszy od dnia 1 stycznia 2004 r. odsetki oraz dyskonto od obligacji, podlega opodatkowaniu 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Płatnikiem zobowiązanym do naliczenia i odprowadzenia podatku od odsetek i dyskonta od obligacji jest Dom Maklerski, w przypadku podatku zryczałtowanego nie występują koszty uzyskania przychodu".

Organ wskazał, że do ww. pisma dołączono zestawienie, z którego wynika, że wnioskodawczyni w okresie o dnia (...) lutego 2013 r. do dnia (...) kwietnia 2013 r., uzyskała dochód w wysokości 14.780,40 zł (brutto).

SKO podało, że definicję dochodu dla potrzeb przyznania dodatku mieszkaniowego określa art. 3 ust. 3 ustawy. Określenie w ustawie o dodatkach mieszkaniowych dochodu jako "wszelkich przychodów" oznacza, że zaliczone są do niego wszystkie przysporzenia majątkowe (poza wyjątkami wskazanymi w ustawie) uzyskane faktycznie w okresie przyjmowanym do wyliczenia średniego dochodu rodziny. W konsekwencji powoduje to, iż nie tylko przychody uzyskiwane regularnie, ale także te o charakterze sporadycznym, incydentalnym podlegają zaliczeniu do dochodu w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy.

SKO wskazało, że dochód z obligacji kapitałowych nie jest wyłączony z pojęcia dochodu. Zdaniem organu w skład dochodu odwołującej wchodzą wykupione obligacje o wartości nominalnej 14.000,00 zł i kwota odsetek pomniejszona o opłatę z tytułu przedterminowego wykupu obligacji o wartości 778,40 zł i dyskonto o wartości 2 zł.

W związku z powyższym do wyliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego organ przyjął dochody w wysokości 14.780,40 zł. Uśredniony miesięczny dochód

1-osobowego gospodarstwa domowego wnioskodawczyni we wskazanym okresie poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku, wyniósł 4.926,80 zł i o 3.472,29 zł przekroczył kryterium dochodowe ustalone ustawą o dodatkach mieszkaniowych wynoszące 1.454,51 zł (175% kwoty najniższej emerytury w 1-osobowym gospodarstwie domowym) i tym samym nie zostało spełnione kryterium dochodowe warunkujące przyznanie dodatku mieszkaniowego określone w art. 3 ust. 1 ustawy.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na osobę jest równy lub większy niż 150% najniższej emerytury tj.: 1246,73 zł wtedy dla 1-osobowego gospodarstwa wydatki stanowią 20% dochodu gospodarstwa. W tym w przypadku wynoszą one 985,36 zł.

Suma wydatków mieszkaniowych, wraz z wyliczonymi wydatkami za brak gazu przewodowego w gospodarstwie Wnioskodawczym wynosi 183,67 zł. Suma miesięcznych wydatków (183,67 zł) przypadających na normatywną powierzchnię mieszkania (28,85 m2) nie przekracza 20% miesięcznych dochodów

1-osobowego gospodarstwa, tj., 965,36 zł dlatego stosownie do art. 6 ust. 2 dodatek nie przysługuje.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) lipca 2014 r. nr (...) stała się przedmiotem skargi M. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżąca nie zgodziła się z Kolegium, że zwrot wartości nabycia obligacji - wartość nominalna - stanowi dochód (przychód) z trzech miesięcy, tj. od (...) lutego 2013 r. do (...) kwietnia 2013 r. Podała, że kwota 14.000 zł, o którą w sprawie chodzi, to oszczędności uzyskane z okresu przed nabyciem dwuletnich obligacji państwowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, powołując się na ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...), jak i decyzja Prezydenta (...) z dnia (...) kwietnia 2014 r. wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, tj. przepisu art. 3 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn.: z 2013 r., poz. 966 z późn. zm.), co miało wpływ na wynik sprawy. Organy dokonały w niniejszej sprawie błędnej wykładni przepisu art. 3 ust. 3 powołanej ustawy i w konsekwencji niewłaściwie zastosowały przepis art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 powołanej ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8.

Stosownie zaś do art. 3 ust. 3 ustawy, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.

W ocenie Sądu, organy błędnie uznały za dochód skarżącej kwotę uzyskaną - w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego - z tytułu wykupu obligacji skarbowych, tj. kwotę 14.000 zł.

Wartość wierzytelności z tytułu wykupu obligacji skarbowych nie stanowi dochodu (przychodu), o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że pojęcie "wszelkie przychody" obejmuje przysporzenie majątkowe faktycznie uzyskane (wyrok NSA z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 212/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela.

Dokonany przedterminowy wykup obligacji skarbowych, z którym związane było przekazanie M. K. wartości wierzytelności z tytułu wykupu tychże obligacji nie stanowi jednakże, wbrew twierdzeniu organów, przysporzenia majątkowego. Środki zwrócone M. K. z tytułu wykupu obligacji stanowią w istocie własne środki finansowe wnioskodawczyni przeznaczone wcześniej na zakup obligacji.

W ocenie Sądu, środki z tytułu wykupu obligacji skarbowych, stanowiące aktywa, składają się na mienie wnioskodawczyni, a ściślej na jej majątek (art. 44 k.c.) i tak powinny być przez organy traktowane. Środki te nie stanowią przychodu (dochodu), co trafnie w skardze podniosła skarżąca.

Kwestia stanu majątkowego wnioskodawczyni (w tym posiadanych zasobów pieniężnych) nie była przedmiotem rozważań i oceny organu ani w zaskarżonej decyzji, ani w decyzji organu I instancji. Z tego też względu, nie może być poddana ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę.

W ocenie Sądu, prawidłowo poczynione zostały przez organ pozostałe ustalenia, w tym zaliczenie do dochodu kwoty odsetek od wykupionych obligacji skarbowych i dyskonto. Nie ma wątpliwości, co do tego, że odsetki i dyskonto od papierów wartościowych stanowią przychody (art. 30a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.). Zasadnie też organ dokonał pomniejszenia tego przychodu o opłatę z tytułu przedterminowego wykupu obligacji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni, że wartość wierzytelności uzyskanej - w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego - z tytułu przedterminowego wykupu obligacji skarbowych nie stanowi dochodu, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jak w punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł, na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.