Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 3 lutego 2009 r.
II SA/Wa 1550/07

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA-Eugeniusz Wasilewski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia (...) lipca 2007 r. nr (...) w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia

4 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1550/07 odrzucił skargę M. Z. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia (...) lipca 2007 r. nr (...) w przedmiocie przetwarzania danych osobowych.

W dniu (...) listopada 2008 r. do Sądu wpłynął kolejny wniosek skarżącego M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

W urzędowym formularzu wniosku skarżący podał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i córką. Oświadczył, że dochód miesięczny brutto osiągany przez niego i żonę wynosi łącznie 13.800 zł. Jako majątek wymienił dwa mieszkania w W.: przy ul. (...) (powierzchnia (...) m2) oraz przy ul. (...) (powierzchnia (...) m2), które wynajmuje, a także mieszkanie w P. ul. (...) (powierzchnia około (...) m2).

M. Z. oświadczył ponadto, iż od daty złożenia przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia (...) lipca 2008 r., sytuacja materialna jego oraz jego rodziny nie uległa tak radykalnej poprawie, by mógł ze środków własnych uiścić koszty sądowe w niniejszej sprawie.

Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2009 r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na brak ustawowych przesłanek uzasadniających przyznanie tego prawa.

Pismem z dnia (...) stycznia 2009 r. M. Z. wniósł, w ustawowym terminie, sprzeciw od powyższego postanowienia, podważając argumenty zawarte w jego uzasadnieniu. Wskazał na obecnie ponoszone przez jego rodzinę stałe wydatki, których wysokość potwierdza "Zestawienie stałych przychodów i wydatków A. i M. Z." z dnia (...) lipca 2008 r., dołączone do poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stwierdził, iż faktycznie dysponowana kwota na utrzymanie rodziny skarżącego w przeliczeniu na jedną osobę wynosi około 14 zł dziennie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie zaś z art. 246 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Po raz kolejny należy zaznaczyć, iż generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w tym postępowaniu. Każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. Sąd podziela pogląd zaprezentowany przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 lipca 1980 r. (sygn. akt I CZ 99/1980, publ. LEX 8257), iż dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków, niebędących niezbędnymi dla utrzymania.

Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady odpłatności postępowania sądowego. Instytucja ta służy realizacji dostępu do sądu osób, które ze względu na wyjątkowo ciężką sytuację materialną i rodzinną nie są w stanie ponieść kosztów tego postępowania, a często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. W konsekwencji, dopiero gdy posiadane przez nich środki okażą się niewystarczające, mogą wystąpić o przyznanie prawa pomocy.

Rozpatrując przedmiotowy wniosek należy przede wszystkim podkreślić, iż kwestia przyznania M. Z. prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, była już trzykrotnie przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniami z dnia 29 października 2007 r., 31 marca 2008 r. oraz 25 lipca 2008 r. odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Postanowienia te stały się prawomocne, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami odpowiednio z dnia 3 stycznia 2008 r. sygn. akt I OZ 984/07, 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 297/08 oraz 9 września 2008 r. sygn. akt I OZ 669/08 oddalił zażalenia M. Z. na wskazane orzeczenia, uznając, iż Sąd I instancji prawidłowo ocenił sytuację materialną skarżącego, która nie daje podstaw do przyznania mu prawa pomocy.

Z uwagi na kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie, należało zatem zbadać, czy sytuacja majątkowa skarżącego uległa zmianie od czasu złożenia poprzednich wniosków w tym przedmiocie i wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnych orzeczeń, odmawiających przyznania prawa pomocy. Jakkolwiek bowiem strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek w tym zakresie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na powstanie nowych okoliczności, które w sposób zasadniczy wpływają na ocenę sytuacji materialnej strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt I OZ 856/07, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Z oświadczeń skarżącego zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia (...) listopada 2008 r. oraz z załączonego pisma "Zestawienie stałych przychodów i wydatków A. i M. Z." z dnia (...) lipca 2008 r., na które powołuje się skarżący, jak również z dokumentów nadesłanych przy piśmie z dnia (...) grudnia 2008 r. wynika, iż sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącego nie uległa zmianie, zatem nadal nie zachodzą żadne nowe okoliczności, które umożliwiałyby przyznanie mu prawa pomocy, a co za tym idzie weryfikację prawomocnych orzeczeń zapadłych w przedmiotowej sprawie.

Wobec powyższego, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w postanowieniu.