Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1826711

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 7 września 2015 r.
II SA/Wa 1282/15

UZASADNIENIE

Sentencja

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 7 września 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku R. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia (...) czerwca 2015 r., nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku postanawia: ustanowić w niniejszej sprawie dla R. D. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.

Uzasadnienie faktyczne

W toku postępowania sądowego skarżący R. D. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia (...) czerwca 2015 r., nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku.

W uzasadnieniu wniosku wskazał, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym. Wnioskodawca ujawnił, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni (...) m2, oraz nieruchomość rolną o powierzchni (...) ha. R. D. wyjaśnił, że prowadzi niedochodowe gospodarstwo rolne, ponadto opiekuje się (...) letnią matką, która wymaga stałej opieki. Nadmienił, że on sam decyzją Powiatowej Komisji do Spraw Niepełnosprawności został uznany za okresowo i całkowicie niezdolnego do pracy. R. D. wyjaśnił, że od 1997 r. ma złamany kręgosłup, ma niesprawną lewą rękę, ponadto jego gospodarstwo rolne w latach 2010 i 2012 został dotknięte klęską powodzi i gradu. Ponadto w 2011 r. został poszkodowany w wypadku komunikacyjnym, ma trudności z poruszeniem się. Wskazał, że przeciwko niemu prowadzone jest postępowania egzekucyjne i komornicze. Zaznaczył, że żywność i opał na zimę kupuje mu rodzina. Wnioskodawca oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.

Wskazać również należy, że wnioskodawca dołączył do akt sprawy dwie kserokopie zawiadomień o wszczęciu przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. postępowania egzekucyjnego z dnia (...) lipca 2015 r., o zapłatę należności na kwotę (...) zł, kserokopię zawiadomienia z dnia 22 sierpnia 2013 r., o wszczęciu postępowania egzekucyjnego na kwotę (...) zł, na kwotę (...) zł oraz na kwotę (...) zł oraz z dnia (...) lutego 2015 r., o wszczęciu postępowania na kwotę (...) zł. R. D. przedłożył również kserokopię umowy ugody nr (...) regulującej warunki spłaty na rzecz banku zadłużenia z tytułu zadłużenia na karcie kredytowej na kwotę (...) zł.

Uzasadnienie prawne

Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:

Rozpoznając wniosek na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - dalej jako p.p.s.a. może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub w zakresie częściowym - wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy).

Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że skarżący wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Jakkolwiek jak wynika z akt sprawy, w tym z treści zaskarżonej decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia (...) czerwca 2015 r., skarżący ma zapewnione potrzeby bytowe, jest właścicielem gospodarstwa rolnego, z którego uzyskuje dochód miesięczny i otrzymuje dopłaty, ponadto mieszka z matką, która utrzymuje się z emerytury rolniczej w wysokości (...) zł, niemniej jednak przeciwko skarżącemu prowadzone są postępowania egzekucyjne, jak również posiada on znaczne zadłużenie w banku. Należy więc uznać, że R. D. jakkolwiek mając zabezpieczone podstawowe potrzeby bytowe (częściowo dzięki doraźnej pomocy rodziny), nie byłby w stanie samodzielnie opłacić kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika.

Natomiast w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że skarżący w niniejszej sprawie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. W myśl tego przepisu nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Niniejsza sprawa dotyczy świadczenia w drodze wyjątku, czyli świadczenia z ubezpieczenia społecznego, które mieści się w powyższej kategorii spraw. Ustawowy charakter zwolnienia oznacza, że strona skarżąca przewlekłość organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym - jak i przed sądem II instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z kolei, zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W rezultacie wniosek strony, która korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a występuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, podlega rozpoznaniu tylko w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. W pozostałym bowiem zakresie o zwolnieniu od kosztów sądowych rozstrzyga sama ustawa. W odróżnieniu od zwolnienia mocą postanowienia sądu lub referendarza sądowego (zwolnienie podmiotowe zależne od sytuacji majątkowej strony), zwolnienie ustawowe ma charakter przedmiotowy i jest niezależne od sytuacji majątkowej strony i jej możliwości płatniczych.

W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.