Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1712916

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 28 listopada 2013 r.
II SA/Wa 1205/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung.

Sędziowie WSA: Sławomir Antoniuk, Stanisław Marek Pietras (spraw.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia (...) marca 2013 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania stypendium

1.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia (...) grudnia 2012 r. nr (...),

2.

zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości,

3.

zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz skarżącego K. R. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Rektor Szkoły (...) w W. w dniu (...) października 2012 r. przedstawił wniosek zaopiniowany przez Radę Wydziału (...) o przyznanie K. R. stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2012/2013 i uzasadnił go wysoką średnią ocen oraz osiągnięciami naukowymi.

Z kolei Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia (...) grudnia 2012 r. nr (...), działając na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o Szkolnictwie Wyższym (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 572 z późn. zm.), odmówił przyznania studentowi I roku studiów drugiego stopnia Szkoły (...) w W. K. R., stypendium tegoż ministra za wybitne osiągnięcia na rok 2012/2013. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy, stypendia ministra za wybitne osiągnięcia przyznaje studentom minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rektora uczelni zaopiniowany przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej przez senat uczelni, zaś w myśl art. 181 ust. 2 ustawy, stypendium ministra za wybitne osiągnięcia może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce lub posiadającemu wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe. Z kolei według § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1270), stypendium na dany rok akademicki może być przyznane studentowi, który zaliczył rok studiów w poprzednim roku akademickim oraz szczególnie wyróżniał się w nauce, uzyskując w ostatnim zaliczonym roku średnią arytmetyczną ocen z egzaminów i zaliczeń przewidzianych w planie studiów klasyfikującą studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku, lub uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie studiów na danym kierunku, a w przypadku studiów prowadzonych w trybie indywidualnym lub studiów międzykierunkowych - w okresie tych studiów. Ponadto w myśl § 2 ust. 4 rozporządzenia, za wybitne osiągnięcia naukowe uważane są publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki, udział w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię lub we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi, autorstwo lub współautorstwo patentu lub wzoru użytkowego, wystąpienia na konferencjach naukowych oraz nagrody i wyróżnienia w konkursach o zasięgu międzynarodowym, a według § 4 ust. 1 rozporządzenia, oceny wniosków dokonuje zespół powołany przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. Z treści ust. 4 wynika z kolei, że zespół ocenia wnioski metodą punktową, a punkty przyznawane są za poszczególne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe oraz za średnią ocen, zaś w myśl ust. 6, po zakończeniu oceny wniosków, zespół przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego ranking wniosków uszeregowany według największej liczby punktów. Realizując powyższe, organ w dniu (...) października 2012 r. powołał Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, w skład którego weszło 27 ekspertów reprezentujących osiem obszarów nauki i sztuki i w celu zapewnienia jednolitej oraz obiektywnej oceny, Zespół ten uchwalił zasady oceniania wniosków dla studentów. Stąd też, zgodnie z powyższymi zasadami, wniosek mógł uzyskać maksymalnie 100 pkt., z tego: 5 pkt - za średnią ocen i 95 pkt - za wybitne osiągnięcia. Liczba punktów za średnią ocen zależała od pozycji na liście wniosków z danej uczelni z danego kierunku uszeregowanej według średniej ocen. Za 1 miejsce Zespół przyznawał 5 pkt., za 2 miejsce - 4 pkt., za 3 miejsce - 3 pkt., za 4 miejsce - 2 pkt., a za 5 i dalsze miejsca - 1 pkt Przy tej ocenie brana była pod uwagę średnia ocen uzyskanych w ostatnim zaliczonym roku studiów, która klasyfikowała studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku. Z kolei liczba punktów za osiągnięcia naukowe zależała od liczby wybitnych osiągnięć oraz ich rangi. Zespół przyznawał od 0 do 5 pkt za każde wymienione we wniosku osiągnięcie w zależności od prestiżu danego osiągnięcia, wykorzystując swoją ekspercką wiedzę w danych dziedzinach, dbając jednocześnie o zachowanie porównywalności osiągnięć i obiektywizm oceny. Każdej z kategorii osiągnięć wymienionych w § 2 ust. 4 rozporządzenia Zespół przypisał określoną wagę, tj. 5 - w przypadku nagród i wyróżnień w konkursach o zasięgu międzynarodowym, 4 - w przypadku publikacji naukowych w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacji naukowych w formie książki, 3 - w przypadku autorstwa lub współautorstwa patentu lub wzoru użytkowego, 2 - w przypadku udziału w projektach badawczych prowadzonych we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi i 1 - w przypadku udziału w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię oraz w przypadku wystąpień na konferencjach naukowych. Liczbę punktów w danej kategorii stanowił iloczyn liczby punktów przyznanych za dane osiągnięcie i wagi danej kategorii osiągnięć. Ogólna liczba punktów za osiągnięcia stanowiła sumę punktów w poszczególnych kategoriach, z tym że jeśli przekraczała ona 95 pkt., była korygowana w dół do 95 pkt Natomiast zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia, przy ocenie wniosków brane były pod uwagę osiągnięcia uzyskane w okresie zaliczonych lat studiów, a więc w przypadku studentów studiów pierwszego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich - w okresie od daty rozpoczęcia tych studiów do dnia 30 września 2012 r., a w przypadku studentów studiów drugiego stopnia - w okresie od daty rozpoczęcia studiów pierwszego stopnia poprzedzających studia drugiego stopnia do dnia 30 września 2012 r. W myśl § 4 ust. 5 rozporządzenia, przy ocenie wniosków nie były uwzględniane osiągnięcia, które były uprzednio podstawą przyznania stypendium ministra. Również zgodnie z uchwalonymi przez Zespół zasadami, przy ocenie wniosku nie były uwzględniane osiągnięcia uzyskane przed studiami, osiągnięcia niewynikające ze studiowania na danym kierunku oraz osiągnięcia niezdefiniowane w rozporządzeniu jako wybitne, np. publikacje w czasopismach nierecenzowanych lub o zasięgu mniejszym niż krajowy, publikacje w toku (w druku lub w recenzji), udział w projektach badawczych, które nie były prowadzone przez uczelnie (a np. przez koła naukowe), zgłoszenia patentowe, udział w organizacji lub bierny udział w konferencjach naukowych, czy nagrody i wyróżnienia w konkursach uczelnianych, ogólnopolskich lub eliminacjach krajowych do konkursów międzynarodowych.

Na podstawie przedstawionego przez Zespół protokołu oceny stwierdzono, że wniosek o przyznanie skarżącemu stypendium ministra uzyskał 18 pkt., w tym 4 pkt za 2 pozycję na liście wniosków z danego kierunku uszeregowanej według średniej ocen (za średnią 4,75), 2 pkt w kategorii "udział w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię" (za 1 projekt) i 12 pkt w kategorii "udział w projektach badawczych prowadzonych we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi" (za 3 projekty). Pozostałe osiągnięcia wymienione we wniosku studenta nie stanowiły - zdaniem Zespołu - osiągnięć określonych w § 2 ust. 4 rozporządzenia. Natomiast zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia, liczba przyznanych stypendiów w 2012 r. mogła wynosić nie więcej niż 1000 i na podstawie przedstawionego przez Zespół rankingu wniosków, uszeregowanego według największej liczby punktów, organ ustalił, iż stypendium będzie przyznane 969 studentom, których wniosek uzyskał co najmniej 20 pkt., zaś zgodnie z rankingiem wniosek studenta został sklasyfikowany dopiero na 1042 pozycji.

We wniosku z dnia (...) stycznia 2013 r. do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podał, że oceniając wniosek stypendialny, nie przyznano mu żadnych punktów za czynny udział i otrzymane nagrody oraz wyróżnienia w konferencjach naukowych o zasięgu ogólnokrajowym i międzynarodowym (dwie nagrody i jedno wyróżnienie zdobyte na konferencjach o zasięgu międzynarodowym oraz jedna nagroda zdobyta na konferencji ogólnopolskiej), twierdząc, że osiągnięcia te nie stanowiły osiągnięć określonych w § 2 ust. 4 rozporządzenia, podczas gdy stanowi się w nim, iż za wybitne osiągnięcia naukowe, o których mowa w ust. 1 pkt 2, uważa się w pkt 4 wystąpienia na konferencjach naukowych, a w pkt 5 nagrody i wyróżnienia w konkursach o zasięgu międzynarodowym. Stąd też niezrozumiałym jest powód nieprzyznania punktów stypendialnych za wystąpienia i otrzymane nagrody, kiedy w (...) otrzymał punkty stypendialne za dokładnie te same osiągnięcia, za które jemu tych punktów nie przyznano, a wspólnie z nim otrzymali nagrody za pracę naukową na następujących konferencjach: XVI Międzynarodowej Konferencji Studenckich Kół Naukowych oraz na II Ogólnopolskiej Sesji Kół Naukowych Uniwersytetu im. (...) w K., zaś wymienione wyżej osiągnięcia zostały zawarte we wniosku o stypendium ministra tak jego, jak i kolegi, lecz punkty zostały przyznane jedynie temu drugiemu studentowi.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia (...) marca 2013 r. nr (...), mając za podstawę art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia (...) grudnia 2012 r. W uzasadnieniu - powołując się na argumenty już w niej zawarte - podał, że w ocenie Zespołu wystąpienia na XVI Międzynarodowej Konferencji Studenckich Kół Naukowych oraz na II Ogólnopolskiej Sesji Kół Naukowych Uniwersytetu (...) w K. nie zostały zdefiniowane jako osiągnięcia wybitne na kierunku "(...)".

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych zarzucając:

1.

obrazę przepisów prawa, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia stanowiska organu, dlaczego udział i otrzymanie nagrody oraz wyróżnienia na II Międzynarodowej Sesji Kół Naukowych Uniwersytetu (...) im. (...) w K. oraz na (...) w P. nie zostały uznane za podstawę do otrzymania punktów,

2.

błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na bezpodstawnym przyjęciu, iż jego udział w XVI Międzynarodowej Konferencji Studenckich Kół Naukowych oraz w II Ogólnopolskiej Sesji Kół Naukowych Uniwersytetu (...) im. (...) w K. oraz otrzymanie nagród z tym związanych, nie stanowi wybitnych osiągnięć z zakresu (...),

3.

naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 32 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez brak uznania udziału w konferencjach naukowych za wybitne osiągnięcia naukowe, podczas gdy w takiej samej sytuacji faktycznej, wskazanie tych inicjatyw przez inną osobę ubiegającą się o otrzymanie stypendium, zostały za takowe osiągnięcia uznane,

4.

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 4 pkt 4 i 5 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia, poprzez odmowę udzielenia mu stypendium, pomimo spełnienia wymaganych ku temu prawem przewidzianych przesłanek.

W uzasadnieniu natomiast - powołując się na zarzuty zawarte już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - podał, że organ w żadnym stopniu nie odniósł się do owych zarzutów i enigmatycznie stwierdził, nie zawierając żadnego uzasadnienia, iż udział w dwóch konferencjach naukowych nie stanowi wybitnych osiągnięć na kierunku (...). Jeśli wątpliwości organu dotyczyły zmiany przez niego kierunku studiów i uczestnictwa w ramach konferencji, podczas gdy studiował w tym czasie na kierunku (...), to należy wówczas pamiętać o brzmieniu art. 181 ust. 4 oraz 184 ust. 5 ustawy, jak również § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia. Faktem bowiem jest, iż do dnia dzisiejszego kontynuuje studia II-ego stopnia na kierunku (...), aby otrzymać tytuł magistra, lecz zarówno ustawa jak i rozporządzenie dopuszczają możliwość powołania się na osiągnięcia, także zdobyte podczas studiów pierwszego stopnia. Tym samym w jego przypadku nie zaistniały żadne przesłanki, aby odmówić mu punktacji za inicjatywy, podejmowane w opisywanym we wniosku okresie. Natomiast podniesiony już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzut dotyczący innego studenta, narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP przy uwzględnieniu art. 7 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne, dodał, że wystarczające było przedstawienie w uzasadnieniu przesłanek, jakimi kierował się organ (ograniczenie liczby studentów do przyznania) i na jakich dowodach się oparł (ranking wniosków), zaś ocena osiągnięć wniosków była niezależną oceną ekspercką. Organ, uzasadniając decyzję, opierał się wyłącznie na pisemnych, indywidualnych dla każdego studenta, protokołach przekazanych przez Zespół po zakończeniu prac nad tworzeniem rankingu wniosków. W porównaniu z latami ubiegłymi, ocena ekspercka dokonana przez specjalistę w danej dziedzinie jest bardziej złożona. O ile poprzednio liczba punktów, np. za publikacje była ściśle określona i zależała przede wszystkim od typu publikacji, przy obecnej ocenie ekspert nie jest związany takimi ograniczeniami i powinien przyznać od 0 do 5 pkt w zależności od tego, czy np. publikacja miała nowatorski charakter, czy była opublikowana w cenionym przez środowisko wydawnictwie, kto był redaktorem naukowym publikacji, kto recenzował publikację, jaka była jego miara oddziaływania. Ocena danego wniosku była więc oceną porównawczą dokonywaną w kontekście innych wniosków z danej dziedziny. Skoro Zespół przyznał za dane osiągnięcie np. 3 pkt w skali od 0 do 5 pkt., oznaczało to, iż na tle osiągnięć innych studentów to konkretne osiągnięcie było powyżej przeciętnego, ale nie zasługiwało na wyższe lub najwyższe uznanie. Jak wynika z powyższego, nie było możliwe dokonanie w uzasadnieniu decyzji administracyjnej analizy porównawczej każdego wymienionego przez studenta osiągnięcia w kontekście osiągnięć innych wnioskujących. Jedynym możliwym w tej sytuacji rozwiązaniem było opisanie zasad oceny wniosku przez Zespół i co z tej oceny wynikło (w formie punktowej). Natomiast co do zarzutu odmiennej punktacji wniosku skarżącego z wnioskiem innego studenta, to wnioski dotyczyły różnych dziedzin i obszarów nauki, tj. pierwszy - obszaru nauk (...), a drugi - obszaru nauk (...), a wykaz osiągnięć naukowych przedstawionych we wnioskach, różnił się. Dodatkowo wnioski były rozpatrywane przez różne podzespoły i różnych ekspertów, którzy oceniali wniosek pod kątem konkretnej dziedziny. Odnosząc się natomiast do zarzutu nieuwzględnienia przy ocenie wniosku zajęcia określonego miejsca podczas sesji referatowych lub posterowych na konferencjach naukowych, podkreślono, iż zgodnie z ustaleniami Zespołu, przy ocenie wniosku były uwzględniane jedynie nagrody lub wyróżnienia w konkursach międzynarodowych, tzn. konkursach mających zasięg międzynarodowy. Konkurs na najlepszy referat lub poster na konferencji miał zasięg lokalny - ograniczony do uczestników konferencji i dlatego skarżący nie uzyskał punktów za nagrodzone referaty.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn.: z 2012 r., poz. 572 z późn. zm.) stypendia ministra za wybitne osiągnięcia przyznaje studentom minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rektora uczelni zaopiniowany przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej - przez senat uczelni.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Rektor Szkoły (...) w W. w dniu (...) października 2012 r. przedstawił wniosek zaopiniowany przez Radę Wydziału (...) o przyznanie skarżącemu K. R. stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2012/2013 i uzasadnił go wysoką średnią ocen oraz osiągnięciami naukowymi.

Z kolei w myśl art. 181 ust. 2 ustawy, stypendium ministra za wybitne osiągnięcia może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce lub posiadającemu wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe.

Zatem w tym miejscu już stwierdzić należy, że brzmienie tego ostatniego przepisu ("może być przyznane") wskazuje na uznaniowy charakter decyzji o przyznaniu stypendium. Jednocześnie godzi się podkreślić, że uznanie administracyjne nie oznacza dowolności w trakcie podejmowania rozstrzygnięcia, a wydanie decyzji odmownej wymaga przede wszystkim szczególnie starannego i rzetelnego oraz szczegółowego wykazania przesłanek warunkujących nieprzyznanie określonego prawa oraz - co należy zaakcentować - przedstawienia w taki sam sposób, że przesłanki te nie zostały spełnione przez stronę albo że wystąpiły okoliczności uzasadniające jego odmowę. Innymi słowy mówiąc, odmowna decyzja uznaniowa w żadnej mierze nie może się opierać na gołosłowności, a co - zdaniem Sądu - w rozpoznawanej sprawie miało miejsce i co zostanie omówione poniżej.

Tymczasem kontynuując w dalszym ciągu analizę stanu prawnego, wskazać należy na przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1270). I tak, stosownie do treści § 2 ust. 1, stypendium na dany rok akademicki może być przyznane studentowi, który zaliczył rok studiów w poprzednim roku akademickim oraz 1) szczególnie wyróżniał się w nauce, uzyskując w ostatnim zaliczonym roku średnią arytmetyczną ocen z egzaminów i zaliczeń przewidzianych w planie studiów klasyfikującą studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku, lub 2) uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie studiów na danym kierunku, a w przypadku studiów prowadzonych w trybie indywidualnym lub studiów międzykierunkowych - w okresie tych studiów. Natomiast zgodnie z ust. 3 tegoż przepisu, przez okres studiów, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, rozumie się: 1) w przypadku studentów studiów pierwszego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich - okres od daty rozpoczęcia tych studiów do dnia 30 września roku ubiegania się o stypendium, 2) w przypadku studentów studiów drugiego stopnia - okres od daty rozpoczęcia studiów pierwszego stopnia poprzedzających studia drugiego stopnia do dnia 30 września roku ubiegania się o stypendium. Z kolei, stosownie do brzmienia ust. 4, za wybitne osiągnięcia naukowe, o których mowa w ust. 1 pkt 2, uważa się: 1) publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki; 2) udział w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię lub we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi; 3) autorstwo lub współautorstwo patentu lub wzoru użytkowego; 4) wystąpienia na konferencjach naukowych; 5) nagrody i wyróżnienia w konkursach o zasięgu międzynarodowym.

Ponadto należy zaakcentować, że rozporządzenie, zgodnie z § 1, określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłacania studentom stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, zwanego dalej "stypendium", liczbę stypendiów i maksymalną wysokość stypendium oraz wzór wniosku o przyznanie stypendium. Natomiast oceny wniosków, stosownie do treści § 4 ust. 1 rozporządzenia, dokonuje zespół powołany przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, skład którego tworzą eksperci z dziedziny nauki, sztuki i sportu w liczbie określonej przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego (ust. 2), zaś wnioski ocenia się metodą punktową i punkty są przyznawane za poszczególne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe oraz za średnią ocen (ust. 4) i przy ocenie wniosków nie są uwzględniane osiągnięcia, które były uprzednio podstawą przyznania stypendium (ust. 5), a po zakończeniu oceny wniosków, zespół przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego ranking wniosków uszeregowany według największej liczby punktów (ust. 6).

Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że w zakresie merytorycznym, ocena wniosków o przyznanie stypendium dokonana przez zespół ekspercki, jest dla organu wiążąca. Świadczy o tym dodatkowo treść § 1 ust. 2 zarządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 31 października 2012 r. w sprawie powołania Zespołu do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. Urz. MNiSW z 2012 r., poz. 67), w myśl którego Zespół jest organem pomocniczym Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a do jego zadań należy: 1) ocena wniosków o przyznanie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia dla studentów i doktorantów; 2) przedstawianie Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego rankingu wniosków o przyznanie stypendiów, o których mowa w pkt 1, uszeregowanego według największej liczby punktów wraz z uzasadnieniem.

Natomiast według § 3 ust. 4 zarządzenia, szczegółowy tryb pracy Zespołu określa regulamin ustalony przez Zespół, a w § 1 uchwały nr (...) z dnia (...) listopada 2012 r. Zespołu do spraw wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, ustalono regulamin pracy Zespołu do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia w treści określonej w załączniku nr 1 do niniejszej uchwały. Z kolei w pkt 7 powyższego załącznika stanowi się, że przy ocenie wniosków ekspert określa w protokole: 1) które z osiągnięć zostały uwzględnione, 2) ile punktów (w skali 0-5 pkt.) zostało przyznanych za poszczególne osiągnięcia i 3) których z osiągnięć nie wziął pod uwagę i podaje powód ich nieuwzględnienia.

Jednakże merytoryczne (co do ocen wystawionych przez Zespół) związanie organu nie oznacza absolutnie, że nie ocenia on sposobu procedowania przez Zespół, pozostając w tej kwestii całkowicie pasywnym. Innymi słowy mówiąc, o ile Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie jest właściwy do zmiany ocen dokonanych przez eksperta, to podjęcie wyjaśnienia ewentualnego naruszenia prawa przez Zespół przy wystawianiu tychże ocen, jest jego powinnością. Tym bardziej, jeśli takie zarzuty pojawią się we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i z tego mianowicie powodu, że naruszenie przepisów regulujących wystawianie ocen, determinuje ich merytoryczną wartość, a w konsekwencji nie pozostaje to bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie dość, że sama decyzja jest uzasadniona niezwykle lakonicznie, tj. z całkowitym zaniechaniem szczegółowej oceny i opisu kryteriów poszczególnych składowych dorobku skarżącego, to ponadto - a właściwie przede wszystkim - została oparta na ocenach wystawionych przez eksperta z naruszeniem opisanego już wyżej pkt 7 ppkt 3 regulaminu pracy Zespołu do spraw oceny wniosków przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia. Otóż raz jeszcze wskazać należy, że przy ocenie wniosku - w myśl powyższego przepisu - ekspert określa w protokole, których osiągnięć nie wziął pod uwagę i podaje powód ich nieuwzględnienia. Natomiast w "Protokole oceny wniosku studenta o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia naukowe" (poprzedzającym wydanie decyzji z dnia (...) grudnia 2012 r. nr (...)) w ogóle nie załączono części opisowej i w konsekwencji brak jest wykazanych osiągnięć skarżącego nie wziętych pod uwagę i powodu ich nieuwzględnienia, a w "Protokole z ponownej oceny wniosku studenta o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia naukowe" (poprzedzającym wydanie decyzji z dnia (...) marca 2013 r. nr (...)) wprawdzie załączono część opisową, lecz nie wykazano w niej w ogóle bądź w sposób niewystarczający i mało zrozumiały - zdaniem Sądu - powodów nieuwzględnienia osiągnięć stwierdzając jedynie: "Wystąpienie na Ogólnopolskiej Sesji Kół Naukowych Uniwersytetu (...) oraz na XVI Międzynarodowej Konferencji Studenckich Kół Naukowych nie można zdefiniować jako wybitne na kierunku (...)!!! Miejsce w sesji posterowej nie jest udziałem w konkursie międzynarodowym. Podobnie zajęcia miejsca w sesji referatowej. Ad. 5 Brak również potwierdzeń za "naszą pracę naukową na następujących kierunkach: XVI Międzynarodowej Konferencji Studenckich Kół Naukowych oraz na II Ogólnopolskiej Sesji Kół Naukowych (...) w K.". W konsekwencji, w ślad za powyższym, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w zaskarżonej decyzji stwierdził jedynie i to bez żadnego uzasadnienia, że "Zdaniem Zespołu wystąpienia na XVI Międzynarodowej Konferencji Studenckich Kół Naukowych oraz na II Ogólnopolskiej Sesji Kół Naukowych (...) w K. nie zostały zdefiniowane jako osiągnięcia wybitne na kierunku "(...)". Niezależnie od powyższego organ w żaden sposób nie odniósł się oraz nie zbadał, czy Zespół przy ocenie wniosków kierował się załącznikiem pt. "Szczegółowa punktacja osiągnięć naukowych, artystycznych, sportowych" wymienionym w pkt 6 załącznika nr 2 do Uchwały nr (...) i sam nie przeprowadził analizy w tym względzie, zaś z drugiej strony, nie załączając tego dokumentu do akt administracyjnych sprawy, uniemożliwił Sądowi zbadanie prawidłowości dokonanej punktacji przez Zespół.

Wobec powyższego zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja, mimo streszczania przepisów i rozwlekłości w tej materii, nie niesie w sobie cech prawidłowej decyzji uznaniowej, lecz naruszając w sposób już wyżej opisany przepisy art. 107 § 3, art. 7 i art. 8 k.p.a., charakteryzuje się dowolnością, która ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając zatem ponownie sprawę, organ wyda decyzję z uwzględnieniem poczynionej powyżej przez Sąd oceny prawnej, przy zachowaniu zasad postępowania administracyjnego według podanych wyżej reguł.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 152 i w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.