Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2746081

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 14 marca 2018 r.
II SA/Wa 1176/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Góraj.

Sędziowie WSA: Piotr Borowiecki, Stanisław Marek Pietras (spraw.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. R. na uchwałę Zarządu Dzielnicy (...) z dnia (...) czerwca 2016 r. nr (...) w przedmiocie niezakwalifikowania i nieumieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu - stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.

Uzasadnienie faktyczne

Zarząd Dzielnicy (...) uchwałą z dnia (...) czerwca 2016 r. nr (...) w sprawie rozpatrzenia wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego oraz zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu (...), działając na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2 § 45 pkt 5 i § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy (...) stanowiącego załącznik nr (...) do Uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania Statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (tekst jedn.: Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz. 420) w zw. z § 6 pkt 8 Uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485 z późn. zm.) i § 24 ust. 1 oraz § 4 pkt 1 Uchwały Nr LVI 11/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132 poz. 3937 z późn. zm.) uchwalił, co następuje: § 1. Zarząd Dzielnicy (...) po rozpatrzeniu wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu, rozstrzygnął o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu Pani A. R. zam. w lokalu nr (...) przy ul. (...) w (...).

§ 2. Wykonanie Uchwały powierza się Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy (...).

§ 3. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

W uzasadnieniu podano, że skarżąca A. R. wraz z małoletnią córką wystąpiła z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego (...). Zgodnie z § 4 pkt 1 Uchwały Nr LVI 11/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne, albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nie nadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Z kolei na podstawie zebranych dokumentów i oświadczeń ustalono, że skarżąca zamieszkuje zgodnie z adresem zameldowania na pobyt stały w lokalu nr (...) przy ul. (...) w (...). Pani A. R. podała, że zamieszkuje z rodzicami, braćmi oraz ojcem, który był skazany prawomocnymi wyrokami za znęcanie się psychiczne i fizyczne nad swoją żoną. Podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w marcu 2016 r. przez pracowników Wydziału Zasobów Lokalowych ustalono, że w lokalu zamieszkuje 5 osób i w lokalu nie zamieszkuje D. R. oraz R. R. (ojciec skarżącej), który od daty zawarcia umowy najmu, nie jest także wykazywany przez (...) nr (...) do opłat czynszowych za powyższy lokal. W przedmiotowym lokalu występuje przekroczenie kryterium metrażowego, bowiem na jedną osobę przypada 9,42 m2 powierzchni mieszkalnej.

O negatywnym rozstrzygnięciu sprawy, skarżąca została powiadomiona pismem z dnia (...) czerwca 2016 r. nr (...).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca A. R. wniosła o "o wydanie decyzji o zakwalifikowaniu mnie w poczet oczekujących na lokal mieszkalny dla mnie i mojej małoletniej córki P." i w uzasadnieniu podała, że organ nie wziął w ogóle pod uwagę sedna sprawy i pominął podstawowe fakty. Mianowicie aktualnie w lokalu mieszka 6 osób, a nie 5 osób, bowiem jest nim jej brat D. R. i na osobę przypada 7,85 m2 powierzchni mieszkalnej. Sedno sprawy nie tkwi jednak w metrażu, a ile na kogo przypada powierzchni. Od lat są zagrożeni przez jej ojca, pijaka i awanturnika, który ma wyroki sądowe za notoryczne znęcanie się nad rodziną. To, że ojciec się wyprowadził, niewiele zmieniło, gdyż notorycznie ich nachodzi. Będąc w ciąży bała się pobicia przez niego. Jako rodzina otrzymali policyjną niebieską kartę. Są rodziną bardzo biedną, jej mama pracuje w (...) i zarabia około 2 tysiące złotych miesięcznie, ona zaś otrzymuję 500 zł alimentów na zasadzie ugody sądowej oraz stypendium celowe na pomoce szkolne, przyznawane przez Burmistrza Dzielnicy (...), gdyż na terenie tej dzielnicy uczęszcza do szkoły wieczorowej, pragnie zdobyć wykształcenie i zawód. Najstarszy brat nie ma pracy, jeden z młodszych braci ma tętniaka mózgu i niezbędne są drogie leki. Aktualnie zalegają z płatnościami za energię elektryczną na kwotę około 3 tys. zł oraz za czynsz. W lokalu w którym aktualnie mieszka, nie ma ogrzewania i ciepłej wody, a łazienka nie nadaje się do użytku, ponieważ administracja wyremontowała łazienkę tak, że nie można z niej korzystać, bo za każdym razem zalewany jest sąsiada poniżej, zaś administracja pomimo wysyłanych pism do tej pory nic z tym nie zrobiła. Z tego powodu w domu powstał grzyb, a jej córka bez przerwy choruje. Ponadto zagrzybione mieszkanie w dłuższej perspektywie może przyczynić się do zachorowania przez nią na astmę i inne poważne choroby. Reasumując, dochód na jednego członka rodziny wynosi znacznie poniżej 700 zł, a lokal nie spełnia podstawowych standardów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podał, że nawet gdyby Zarząd Dzielnicy (...) w dacie rozpatrywania sprawy posiadał potwierdzoną informację o zmianie ilości zamieszkujących osób w dacie rozpatrywania sprawy, w dalszym ciągu występowałoby przekroczenie kryterium metrażowego, bowiem powierzchnia mieszkalna przypadająca na osobę uprawnioną do zamieszkiwania wynosiłaby powyżej 6 m2.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Stosownie do brzmienia § 4 uchwały Nr LVI 11/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132 poz. 3937 z późn. zm.), lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom:

1) które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto

2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego.

Użyte w pkt 1 in fine sformułowanie "nadto" jest spójnikiem nawiązującym do przesłanek zawartych w tymże punkcie, wprowadzając jednocześnie przesłankę zawartą w pkt 2. Innymi słowy, mamy tu do czynienia z koniunkcją i lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które spełniają - co należy podkreślić - łącznie przesłanki zawarte w § 4 pkt 1 i 2) powyższej uchwały. Zatem w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały winien się znaleźć przepis § 4, a nie jedynie " § 4 pkt 1" i w konsekwencji powyższa przesłanka winna być zbadana przez organ. Zauważyć bowiem należy, że wprawdzie - co słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę - nawet przy argumentacji skarżącej co do ilości zamieszkałych w lokalu osób w dacie rozpatrywania sprawy i tak było przekroczone kryterium metrażowe (6 m2), to jednak powyższa przesłanka ma znaczenie jeśli zważy się na niezbadaną przez organ przesłankę, a mianowicie czy sporny lokal nadaje się na pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowalnego. Jakkolwiek w marcu 2016 r. został przeprowadzony przez pracowników WZL wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania skarżącej, to jednak nie zbadano powyższej przesłanki i w konsekwencji nie została ona przeanalizowana przez organ w zaskarżonej uchwale. Jest to o tyle istotne, że skarżąca w skardze wskazuje na brak ogrzewania, ciepłej wody, a nade wszystko na nie przystosowaną do użytkowania łazienkę i zagrzybienie lokalu.

Zatem rozpoznając sprawę na nowo, organ winien zbadać - w ocenie Sądu - wszystkie przesłanki występujące w § 4 pkt 1 i 2), a przede wszystkim, czy zamieszkiwanie w spornym lokalu nadaje się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.

Z treści art. 91 ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998 r. sygn. akt II SA/Wr 1459/97 - OwSS 1998/3/79, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 821/05 - LEX nr 192932). W tym miejscu należy zauważyć, że sporna uchwała została podjęta w dniu (...) czerwca 2016 r., a w myśl art. 94 ust. 1 ustawy, nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego, zaś według treści ust. 2 tegoż przepisu, jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 147 § 1 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) oraz w zw. z art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: z 2016 r., poz. 446), należało orzec jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.