Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1814179

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 26 lutego 2015 r.
II SA/Sz 986/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.).

Sędziowie WSA: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Grzegorczyk-Meder.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Na wniosek Spółki A z dnia (...) r. Wójt Gminy S. decyzją z dnia (...) r. Nr (...) ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy złożonej z 9 turbin wiatrowych o mocy do 40,5 MW, o rurowej konstrukcji, na terenie Gminy S., usytuowanych na gruntach działek: nr (...)- 7 elektrowni, nr (...) elektrownia, nr (...) elektrownia (...), nr (...)- działka pod śmigło obr. (...), nr (...) działka pod śmigło obr. (...); GPO na działce nr (...) obr. (...); drogi i kable na działkach: nr (...), nr (...) obr. (...); drogi publiczne dojazdowe-przebudowa oraz zjazdy na działkach nr: (...), nr (...).

Odwołanie od ww. decyzji wnieśli A. i S. S. oraz Stowarzyszenie dopuszczone do sprawy przez Wójta Gminy S. na prawach strony postanowieniem z dnia (...) r. Nr (...), wydanym na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) r. znak (...) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, stwierdzając, iż organ I instancji przeprowadził postępowanie w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji ww. przedsięwzięcia zgodnie z wymogami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Po rozpoznaniu skargi Stowarzyszenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 1279/13 uchylił powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) r. nr (...), stwierdzając, iż została ona wydana z istotnym naruszeniem art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 75 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu organ odwoławczy nie rozstrzygnął ponownie sprawy w jej całokształcie i nie wypowiedział się na temat wszystkich zawartych w odwołaniach zarzutów. M.in. nie znalazły żadnego odzwierciedlenia w tej decyzji przedłożone opinie Ministerstwa Zdrowia i Ministerstwa Środowiska choć strony, składając je, wniosły o przeprowadzenie z nich dowodu.

Po ponownym rozpoznaniu odwołania A. i S. S. oraz Stowarzyszenia (zwane dalej "Stowarzyszeniem") od wskazanej wyżej decyzji Wójta Gminy S. z dnia (...) r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) r. nr (...), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. 267.); dalej: k.p.a., art. 33-38, art. 59-86 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1235), dalej: u.i.o.o.ś., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia SKO przedstawiło przebieg postępowania oraz podniesione w ww. odwołaniach zarzuty.

A. i.S. S. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o jej uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zarzucając naruszenie art. 49 k.p.a., poprzez brak w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia o skutecznym powiadamianiu stron o czynnościach wykonywanych przez organ na podstawie art. 49 k.p.a.; w aktach sprawy nie wykazano dokładnego sposobu powiadamiania stron, nie wskazano w jakich terminach i gdzie znajdowały się obwieszczenia, przez co nie nastąpiło skuteczne powiadomienie stron w każdym stadium postępowania. Ponadto zarzucili nierzetelność raportu oddziaływania na środowisko, podnosząc, że badania wykonywane były przez tę samą firmę, która opracowywała prognozę oddziaływania na środowisko do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wykonanie raportu nakazano postanowieniem z dnia (...) r., natomiast badania zostały wykonane w 2010 r. i 2011 r. Wskazali też, że w marcu 2013 r. znaleziono na gruntach miejscowości N. martwego niezaobrączkowanego bielika (ok. 4-letniego) co może świadczyć o gniazdowaniu tego ptaka na tym terenie. Podniesiono też zarzut, iż organ I instancji w decyzji nie odniósł się w ogóle do przedłożonej przez nich się w dniu 21 lutego 2013 r. opinii Ministerstwa Zdrowia - Departamentu Zdrowia Publicznego z dnia 27 lutego 2012 r.

Stowarzyszenie zarzuciło decyzji organu I instancji naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz art. 37 u.i.o.o.ś., poprzez nie odniesienie się w zaskarżonej decyzji do wszystkich wniosków składanych w trakcie konsultacji społecznych i rozprawy administracyjnej oraz w postępowaniu. Podniosło też, iż zgłaszane przez reprezentanta Stowarzyszenia T. H. uwagi do niewłaściwie przeprowadzonego na zlecenie inwestora monitoringu ornitologicznego pozostawione zostały bez odpowiedzi. Stowarzyszenie nie otrzymało zdjęć wykonanych w trakcie monitoringu ornitologicznego, mimo zwrócenia się do Wójta o ich udostępnienie. Obwieszczeniem z dnia 6 lipca 2012 r. Wójt nakazał inwestorowi sporządzenie raportu, zaś badania ornitologiczne przeprowadzono w okresie od 1 września 2010 r. do 31 listopada 2011 r. Późniejsze obserwacje mieszkańców tego terenu potwierdzają, iż liczebność żurawi jest większa niż to ustalono drogą monitoringu. Ponadto na tym terenie żeruje też orzeł bielik, na dowód czego do odwołania załączono płytkę CD ze zdjęciami tych ptaków, wykonanymi na działkach przewidzianych pod lokalizacje farmy wiatrowej. Protokół z rozprawy administracyjnej nie uwzględnia wielu kwestii tam poruszanych, które mogą być kluczowe dla zachowania prawdy obiektywnej. Nie wzięto pod uwagę opinii Ministerstwa Zdrowia oraz Ministerstwa Środowiska, zalecających m.in. 2 kilometrową odległość turbin od budynków mieszkalnych.

W trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego inwestor - Spółka A przesłała do organu pismo z dnia (...) ustosunkowujące się do zarzutów zawartych w obu odwołaniach, uznając je za nieuzasadnione i wnioskując o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

Ustosunkowując się do podniesionych w odwołaniach zarzutów Samorządowe Kolegium Odwoławcze przypomniało, iż sprawa jest rozpatrywana ponownie przez organ odwoławczy, po uchyleniu przez WSA w S., wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2014 r. decyzji Kolegium z dnia (...)., Kolegium przytoczyło przytoczoną wyżej ocenę Sądu i wskazało, iż ustawa środowiskowa (u.i.o.o.ś) w art. 33-38 i 59-70 oraz 73-85 określa procedurę wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego, a postępowanie, które organ jest ustawowo zobowiązany przeprowadzić, nazywane jest postępowaniem w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (o.o.ś.).

Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć:

a)

mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz b) mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Rada Ministrów, na podstawie delegacji ustawowej, rozporządzeniem z dnia 9 listopada 2010 r. (Dz. U. Nr 213, poz. 1397ze zm.), określiła w § 2 i 3 listę tych przedsięwzięć. Ażeby zachodził obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, oprócz wymienienia w rozporządzeniu określonego konkretnego przedsięwzięcia, niezbędne jest aby przed jego realizacją na inwestorze ciążył obowiązek uzyskania jednej z decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1 u.i.o.o.ś. lub dokonania zgłoszenia budowy, lub wykonania robót budowlanych, o którym mowa w ust. 1a tego przepisu.

W myśl art. 63 u.i.o.o.ś. sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko określonego przedsięwzięcia może mieć charakter obligatoryjny lub fakultatywny.

W przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko sporządzenie raportu jest obligatoryjne, natomiast w przypadku przedsięwzięć zaliczanych do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może być nałożony w drodze postanowienia.

Wnioskodawca sam dokonuje kwalifikacji przedsięwzięcia, oceniając do której z tych 2 kategorii przedsięwzięcie należy zaliczyć. W przedmiotowej sprawie inwestor, składając wniosek o wydanie decyzji, dołączył do niego kartę informacyjną oraz zakwalifikował inwestycję do przedsięwzięć wyszczególnionych w § 3 ust. 1 pkt 6 lit.b cyt. rozporządzenia tj. instalacje wykorzystujące siłę wiatru do produkcji energii o całkowitej wysokości nie niższej niż 30m, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 5.

Obwieszczeniem z dnia 31 maja 2012 r. w oparciu o art. 49 k.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 u.i.o.o.ś., organ I instancji poinformował strony postępowania, w drodze podania do publicznej wiadomości o wszczęciu postępowania w ww. sprawie - na stronie BIP Gminy S. oraz wywieszając obwieszczenie na tablicy ogłoszeń w siedzibie organu, jak również na tablicach ogłoszeń sołectw N., S. i B. Zgodnie z przepisami art. 63 i art. 64 u.i.o.o.ś. organ I instancji, po uprzednim zasięgnięciu opinii organów współdziałających, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (postanowienie z dnia (...) r. znak (...)), oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (opinia z dnia (...) r. znak (...)) postanowieniem z dnia (....]r. znak (...) nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji i określił zakres raportu. O wydanym postanowieniu organ poinformował strony poprzez podanie do publicznej wiadomości (obwieszczenie z dnia 14 czerwca 2012 r.)

W dniu 23 sierpnia 2012 r. inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu projektowanej farmy wiatrowej, który został uzupełniony w dniu 22 października 2012 r.

Postanowieniem z dnia (...) r. organ I instancji, na podstawie art. 31 k.p.a., dopuścił do udziału w postępowaniu na prawach strony Fundację (...) a postanowieniem z dnia (...). - Stowarzyszenie.

Obwieszczeniem z dnia 7 grudnia 2012 r., działając na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 33 i 79 ust. 1 u.i.o.o.ś. organ I instancji poinformował strony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem oraz społeczność lokalną o możliwości składania uwag i wniosków, wskazując 21-dniowy termin do ich składania.

W dniu 31 grudnia 2012 r. Stowarzyszenie złożyło uwagi do raportu, w którym wskazano na fakt sporządzenia monitoringu ornitologicznego przed wydaniem postanowienia o obowiązku sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko; monitoring przeprowadzono w okresie od 1 września 2010 r. do 31 listopada 2011 r. a późniejsze obserwacje mieszkańców potwierdzają, iż liczebność żurawi jest większa niż to ustalono drogą monitoringu. Ponadto na tym terenie żeruje orzeł bielik. Jednocześnie Stowarzyszenie wniosło o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Uwagi do raportu dotyczące ww. kwestii wnieśli też państwo S., poddając w wątpliwość rzetelność inwentaryzacji ornitologicznej. Organ I instancji wyznaczył na dzień 20 lutego 2013 r. rozprawę administracyjną. W dniu 21 lutego 2013 r. A. S. przedłożyła opinię Ministerstwa Zdrowia z (...) r. znak (...) w sprawie wpływu elektrowni wiatrowych na zdrowie oraz odpowiedź Ministerstwa Środowiska z dnia 14 września 2012 r. na wystąpienie posła K. J. w sprawie wyjaśnienia kwestii związanych z budową turbin wiatrowych. Swoje uwagi oraz ww. opinie Ministerstw złożyło też Stowarzyszenie (pismo z dnia (...) r.). Z kolei inwestor w pismach z dnia (...) r., oraz z dnia (...) r. odniósł się do uwag i zarzutów zgłoszonych podczas rozprawy administracyjnej oraz w pismach państwa S. i Stowarzyszenia, uznając je ze niezasadne.

Organ I instancji obwieszczeniem z dnia 11 kwietnia 2013 r., wydanym na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., zawiadomił o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem.

Dalej organ odwoławczy wskazuje, iż w ramach postępowania odwoławczego jest zobligowany do oceny, czy organ I instancji w swoim postępowaniu, prowadzącym do wydania zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wyczerpał cały tryb postępowania określony w przepisach ustawy o udzielaniu informacji i ocenach oddziaływania na środowisko i w k.p.a., a przede wszystkim powinien ponownie rozpatrzyć sprawę merytorycznie w jej całokształcie.

Realizując ten obowiązek SKO wskazało, iż ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, obejmuje:

1)

weryfikację przedłożonego przez inwestora raportu, zgodnie z definicją oceny oddziaływania na środowisko zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy o u.i.o.o.ś.;

2)

uzyskanie wymaganych uzgodnień i opinii (art. 77 ust. 1),

3)

zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu (art. 33-38).

W ramach oceny oddziaływania na środowisko, stosownie do art. 62 ust. 1 u.i.o.o.ś., organ analizuje i ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko, w tym na zdrowie i warunki życia ludzi, na dobra materialne i zabytki, możliwość oraz sposób zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ewentualny wymagany zakres monitoringu. Rola organu sprowadza się do kontroli ustaleń raportu i oceny, czy oddziaływanie przedsięwzięcia mieści się w wyznaczonych ustawowo normatywnych standardach oddziaływania poszczególnych substancji i energii emitowanych do środowiska czy też je przekracza.

Z przepisów ustawy u.i.o.o.ś. wynika, iż ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia. Wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można odmówić jedynie w razie:

1.

niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy),

2.

odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii przez organy, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy,

3.

braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy),

4.

gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ustawy).

Kolegium stwierdziło, iż lokalizacja farmy wiatrowej jest zgodna z uchwalonym uchwałą nr 134/XXVI/12 z dnia 12 września 2012 r. Rady Gminy S. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla zespołu elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą techniczną w obrębach geodezyjnych S., T., U. i K. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2012 r. poz. 2344). Natomiast projektowany główny punkt odbioru energii (GPO K.) wraz z obiektami infrastruktury technicznej, zlokalizowany jest w obszarze nie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Aby zapewnić organowi możliwość jak najpełniejszej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ustawodawca przewidział obowiązek wskazania w raporcie opisu analizowanych wariantów, co daje organowi możliwość porównania a nawet wyboru innego, niż zaproponowany przez inwestora. W myśl art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.o.s. jednym z obligatoryjnych elementów, jaki powinien zawierać zgodny z prawem raport, jest opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. W niniejszej sprawie, w raporcie stanowiącym podstawę do wydania zaskarżonej decyzji wskazano: wariant proponowany przez wnioskodawcę, polegający na budowie 9 elektrowni wiatrowych o łącznej mocy do 40,5 MW wraz z drogami dojazdowymi, stacją elektroenergetyczną GPO, infrastrukturą telekomunikacyjną i wariant alternatywny, polegający na możliwości zastosowania turbin różnych typów czy też różnej ich lokalizacji. Na str. 219 raportu (pkt 8) przedstawiono jako wariant najkorzystniejszy dla środowiska, wariant wnioskowany przez inwestora, ze względu m.in. na lokalizację elektrowni poza granicami obszarów prawnie chronionych.

Planowany zespół elektrowni będzie zlokalizowany poza granicami prawnie chronionych obszarów, a przede wszystkim poza obszarami Natura 2000. Poprzez znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 rozumie się oddziaływanie na cele ochrony tego obszaru, w tym w szczególności działania mogące pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, albo pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami (art. 3 ust. 1 pkt 17 u.i.o.o.s.) Poza sporem w rozpatrywanej sprawie jest, że planowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest poza obszarami chronionymi na podstawie ustawy o ochronie przyrody i nie zachodzi określona art. 81 ust. 2 u.i.o.o.ś. podstawa do wydania decyzji o odmowie zgody na realizację przedsięwzięcia. Poza tym istotne jest to, że problem ten przed wydaniem decyzji był rozważany i zaakceptowany przez organ uzgadniający i opiniujący w postępowaniu toczącym się w oparciu o art. 77 u.i.o.o.ś. Najbliżej położonym obszarem chronionym jest obszar Natura 2000 - Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków pn. "Wybrzeże T."- kod (...)"; położony w odległości 4 km od granicy najbliższej siłowni. Kolejny obszar chroniony pn. "K. R." położony jest w odległości około 7 km od działki nr (...), na której planowane jest posadowienie 7 turbin. Na obszarze planowanej inwestycji, jak i w buforze wokół farmy wiatrowej, został przeprowadzony całoroczny przed inwestycyjny monitoring ornitologiczny - od 1 września 2010 r., do 31 sierpnia 2011 r., w trakcie którego dokonano szeregu kontroli standardowych, kilka kontroli stanowiskowych oraz wieczorno-nocnych, w wyniku których ustalono, że w ciągu roku w rejonie badań występowało łącznie 91 gatunków ptaków, wśród których najliczniejszą grupę stanowiły wróblowate. Z gatunków ptaków podlegających Załącznikowi i Dyrektywie Ptasiej zanotowano obecność m.in. żurawi oraz przeloty orła bielika (2 osobniki) - poza miejscem lokalizacji turbin. Podczas badań nie stwierdzono ażeby monitorowany teren był terytorium lęgowym czy też stanowił główne żerowisko dla bielika. Najbliższe gniazdo bielika znajduje się na terenie Nadleśnictwa G. w odległości około 8,6 km od m. N., a drugie - w Nadleśnictwie G. w odległości około 9 km Informacja o znalezieniu martwego bielika nie została potwierdzona, tj. nie dokonano zgłoszenia o tym fakcie do RDOŚ. Z pisma RDOŚ z dnia (...). (karta nr 137), wynika, że organ ten dokonał uzgodnień realizacji farm wiatrowych w miejscowości U. i S., gdzie zaobserwowano orła bielika, jednak inwestycja ta nie została jeszcze zrealizowana, a więc gdyby nawet uznać za prawdziwy fakt znalezienia martwego orła bielika, nie można go wiązać z farmą wiatrową.

Na podstawie wykonanego monitoringu prawidłowo oceniono, że realizacja inwestycji nie spowoduje utraty czy też zniszczenia cennych siedlisk przyrodniczych a eksploatacja inwestycji nie będzie miała znacząco negatywnego wpływu na lokalną i migrującą awifaunę. Stanowisko to SKO podziela. Podziela też stanowisko organu I instancji w kwestii braku uzasadnienia co do przeprowadzenia aktualizacji monitoringu ornitologicznego. Należy się zgodzić, że pewne zmiany w środowisku przyrodniczym na terenie objętym planowaną inwestycją mogły nastąpić np. wzrost populacji żurawia czy też przeloty bielika. Zmiany te nie podważają jednak aktualności ustaleń poczynionych w latach 2010-2011 r. Jednocześnie, kierując się zasadą przezorności jak też potrzebą ewentualnej weryfikacji prognozy oddziaływania inwestycji na środowisko, na inwestora został nałożony obowiązek przeprowadzenia szczegółowego monitoringu porealizacyjnego w zakresie ornitofauny i chiropterofauny Fakt sporządzenia monitoringu ornitologicznego przed wydaniem postanowienia z dnia (...). o potrzebie przeprowadzenia postępowania w zakresie oceny oddziaływania na środowisko nie ma wpływu na meritum rozstrzygnięcia, bowiem istotne jest, że monitoringiem objęto teren planowanej inwestycji a okres jego przeprowadzenia wskazuje na aktualność danych w nim zawartych. W ocenie Kolegium nie ma przeciwwskazań, ażeby inwestor, świadom jak czasochłonne są określone badania, zlecił wcześniej podjęcie tych prac. Również fakt, iż raport opracowała ta sama firma, która sporządzała prognozę oddziaływania na środowisko na potrzeby uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tych terenów, nie stanowi podstawy do uznania zarzutu nierzetelności raportu. Biorąc pod uwagę specyfikę obserwacji ornitologicznych jak i chiropterologicznych, prowadzonych w zasadzie w ukryciu, Kolegium nie podziela wątpliwości Stowarzyszenia co do obecności ornitologów na terenie planowanego przedsięwzięcia podczas badań w okresie od 1 września 2010 r. do 31 sierpnia 2011 r. Również fakt nie zawiadamiania ludności o terminie prowadzonych kontroli, czy też nie przedstawienie dokumentacji fotograficznej, nie ma wpływu na istotę sprawy, bowiem obowiązujące przepisy w tym zakresie nie stawiają takich wymogów.

Funkcjonowanie elektrowni nie wpłynie też na szatę roślinną. Większość terenu stanowią zagłębienia bezodpływowe, z oczkami wodnymi otoczonymi strefą szuwarów, zarośli wierzbowych, łąk, różnorodnych zadrzewień.

Odnośnie przedłożonego przez odwołujących się pisma Ministerstwa Zdrowia z dnia (...). jak i odpowiedzi Ministerstwa Środowiska z dnia (...) r. na interpelację poselską, dotyczącej opinii na temat wpływu turbin wiatrowych na zdrowie ludzi, Kolegium zauważa, że oba pisma zawierają zebrane opinie wielu instytucji, łącznie ze Światową Organizacją Zdrowia, dotyczących wpływu na zdrowie hałasu, infradźwięków, itp. towarzyszących pracy turbin wiatrowych.

Odnosząc się do tej kwestii SKO stwierdza, że do z głównych oddziaływań na środowisko, związanych z elektrowniami wiatrowymi, należy zaliczyć emisję hałasu, towarzyszącą pracy turbin wiatrowych. Podczas pracy turbin wiatrowych emitowany jest hałas z zakresu częstotliwości słyszalnych, jak i hałas o charakterze infradźwięków, potocznie określany jako niesłyszalny. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r.,112) dopuszczalny poziom hałasu w środowisku na obszarach chronionych tj. na granicy terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług, chronionych akustycznie, nie może przekraczać 50 dB w porze dziennej (od godz.6 do 22) i 40 dB w porze nocnej (od godz.22 do 6) natomiast dla terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, zamieszkania zbiorowego, zabudowy zagrodowej i mieszkaniowo-usługowej - 55 dB w porze dziennej i 45 dB w porze nocnej. Szczegółowa analiza raportu zawierającego m.in. oddziaływanie hałasu na przyległe tereny wykazała, że poziom hałasu dla obszarów chronionych zamknie się w granicach dopuszczalnych przepisami. Izolinia hałasu o wartości 45 dB nie obejmuje swoim zasięgiem najbliższej zabudowy zagrodowej ( str.178-180 Raportu oraz zał. nr 7 i zał. nr 2 do uzupełnienia raportu). Poszczególne elektrownie wiatrowe będą zlokalizowane w odległości od 470 m i 490 m (EW 1 i EW 21) od zabudowy zagrodowej. Pozostałe turbiny będą zlokalizowane w odległości od 510 do 860 m od zabudowy zagrodowej. Z ww. pism, a w szczególności z informacji otrzymanej z Ministerstwa Zdrowia, wynika, iż przy określonych i sprzyjających warunkach meteorologicznych oraz odpowiednim ukształtowaniu terenu w odległości 500m od turbiny poziom ciśnienia akustycznego nie powinien przekraczać dopuszczalnych norm. Jednocześnie stwierdza się, że odległością gwarantującą dotrzymanie norm hałasu jest odległość nie mniejsza niż 2-4 km, w zależności od ukształtowania terenu i warunków pogodowych (str. 229 akt). Ministerstwo Zdrowia w przedmiotowym piśmie stwierdza, że "teoretycznie nie ma podstaw by twierdzić, że hałas o natężeniu 85 dB w bezpośrednim sąsiedztwie turbin może powodować bezpośrednie negatywne skutki zdrowotne". Z dokonanych obliczeń, jak też z oceny RDOŚ, wynika, że na granicy terenów chronionych akustycznie nie wystąpią przekroczenia standardów jakości środowiska, przy zachowaniu parametrów technicznych elektrowni, jak też po spełnieniu warunków wpisanych do decyzji.

Odnosząc się do kwestii infradźwięków Kolegium stwierdza, że hałasem infradżwiekowym przyjęto nazywać hałas o częstotliwości poniżej progu słyszalności, tj. w zakresie 1 - 20 Hz (według ISO 7196 i znowelizowanej normy PN-2-01338.201-0 Hałas infradźwiękowy). Progi słyszenia infradźwięków są tym wyższe, im niższa jest ich częstotliwość. Źródła infradźwięków mogą być naturalne np. wiatr czy też szum fal (np. wiatr o prędkości 25 km/godz. to częstotliwość 1Hz, czyli poziom hałasu-110dB) oraz sztuczne tj. związane z działalnością człowieka urządzenia klimatyzacyjne i wentylacyjne, samochody osobowe itp./. Potencjalne negatywne oddziaływanie może wystąpić jedynie po osiągnięciu przez infradźwięki odpowiednio wysokiego poziomu ciśnienia akustycznego. Każdy aktywnie żyjący i pracujący człowiek narażony jest na oddziaływanie infradźwięków występujących w jego otoczeniu.

Na podstawie licznych badań, zarówno wykonywanych w kraju jak i za granicą, ustalono, że wibracje ciała człowieka wywołane dźwiękiem o częstotliwości rezonansu, czyli o takiej częstotliwości, która wywołuje wzrost amplitudy drgań układu, na który oddziałuje, ma miejsce tylko w przypadku bardzo głośnych dźwięków - powyżej100 dB. Z tym zjawiskiem nie mamy do czynienia w przypadku elektrowni wiatrowych, bowiem poziom hałasu emitowanego przez nie jest znacznie niższy. Kolegium wskazuje na wyniki badań, o których jest mowa w Raporcie (str. 181), wykonanych przez pracowników Politechniki K., którzy wykonali pomiary i analizę zjawisk akustycznych z zakresu infradźwięków towarzyszących pracy elektrowniom wiatrowych. I tak np. w przypadku zlokalizowania elektrowni wiatrowej w odległości 400 m. od zabudowy mieszkalnej, a elektrownie są lokalizowane właśnie w odległości nie mniejszej aniżeli 400m, stwierdzono, że praca elektrowni wiatrowych nie stanowi źródła infradźwięków o poziomie mogącym stanowić zagrożenia dla zdrowia ludzi. Stwierdzono też, że w odległości 500 m. od wieży turbiny poziomy infradźwięków zbliżone były praktycznie do poziomu tła. Najniższy poziom tła akustycznego dla analizowanego terenu stanowi poziom hałasu infradźwiękowego pochodzącego od źródła naturalnego, tj. wiatru o prędkości 2,5m/sek. Elektrownie wiatrowe lokalizowane są na terenach, gdzie klimatycznie prędkość wiatru jest wyższa niż 2,5m/sek., zatem należy zgodzić się, że elektrownie wiatrowe emitują infradźwięk na bardzo niskim poziomie, poniżej wartości mogących mieć wpływ na zdrowie ludzi, Z pracą elektrowni wiatrowych związany jest też tzw. efekt migotania cienia, który powstaje okazjonalnie, wtedy gdy promienie słoneczne padają prostopadle na powierzchnię łopat wirnika. Ma to miejsce tylko wtedy gdy wieje wiatr z prędkością przy której praca elektrowni jest możliwa. Efekt migotania cienia może być dla niektórych osób odczuwalny, ale tylko w niewielkiej odległości od turbiny i tylko wtedy gdy jest długotrwały. Aby efekt migotania cienia mógł osiągnąć częstotliwość efektu stroboskopowego, szkodliwego dla ludzi, a więc przekraczać 2,5 Hz, rotor wirnika musiałby wykonywać 50 obrotów na minutę. Obecne zaś stosuje się wolnoobrotowe turbiny, które obracają się z prędkością maksymalną od 20 - 13 obrotów na minutę a śmigła pokrywane są odpowiednią powłoką, zapobiegającą odblaskom.

Natomiast źródłami oddziaływania pola elektromagnetycznego przedmiotowego przedsięwzięcia są: generator turbinowy, transformator generatora turbiny i sieć kablowa. Z Raportu wynika, że składowe elektryczna i magnetyczna dla miejsc dostępnych dla ludzi nie będą przekraczały wartości dopuszczalnych. Poziom pola elektromagnetycznego generowanego na poziomie terenu nie przekracza wartości naturalnych. Nie wpłynie też na pogorszenie klimatu elektromagnetycznego środowiska. Powyższe potwierdzają również przeprowadzane pomiary pół elektromagnetycznych na istniejących już obiektach.

Z przedstawionych pism (opinii) nie wynika jednolite stanowisko, co do wpływu farm wiatrowych na zdrowie ludzi, a rekomendacje co do odległości nie są poparte konkretnymi wynikami badań i nie mogą stanowić dowodów w sprawie, a mogą jedynie stanowić materiał dla przyszłych regulacji tych kwestii. Jak dotychczas w polskim prawodawstwie brak jest przepisów regulujących kwestie odległości farm wiatrowych od terenów zamieszkałych. Orzekając w sprawie, organy administracji opierają się na obowiązujących przepisach oraz dokumentach (raporty oddziaływania na środowisko), stanowiących podstawę dla ustalenia środowiskowych uwarunkowań przewidzianych obowiązującymi przepisami. Faktem jest, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji nie odniósł się bezpośrednio do pism przedłożonych przez strony, ale wyraził swoje stanowisko w kwestii odległości, jak też oddziaływania elektrowni wiatrowych na środowisko, w jego szerokim znaczeniu.

W zaskarżonej decyzji nie nałożono na inwestora obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Przy określaniu tego obowiązku organ, kierując się wynikającą z art. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska zasadą przezorności obligującą do przewidzenia wszystkich skutków ingerencji w środowisko, uznał, że ze względu na szczegółowy i jednoznaczny opis planowanej do zastosowania technologii oraz stosowanych środków mających na celu zmniejszenie uciążliwości dla środowiska, w związku z planowanym przedsięwzięciem, brak jest konieczności ponownego przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 u.i.o.o.ś. Weryfikacji rzeczywistego oddziaływania zrealizowanego przedsięwzięcia na środowisko ma służyć instytucja analizy porealizacyjnej, o której mowa w art. 82 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy. Jak wynika z treści art. 83 ust. 1 tej ustawy, w analizie tej dokonuje się porównania ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności ustaleń dotyczących przewidywanego charakteru i zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz planowanych działań zapobiegawczych z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko i działaniami podjętymi dla jego ograniczenia.

Dla wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania nie jest konieczne, aby rzeczywiste, faktyczne oddziaływanie danego przedsięwzięcia na środowisko było z góry znane.

W przedmiotowym postępowaniu brak jest zatem podstaw do postawienia zarzutu, że rozstrzygniecie oparto na niekompletnym i nierzetelnym materiale. Należy ponadto zaznaczyć, że naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę do uwzględnienia odwołania od decyzji, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O istotnym wpływie na wynik sprawy można mówić jedynie wtedy, gdy istnieje prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść ukształtowanego decyzją stosunku prawnego. Konieczne jest zatem wykazanie, że w wyniku naruszenia przepisów postępowania w sprawie zaistniała hipotetyczna możliwość odmiennego rozstrzygnięcia sprawy. W związku z ogólnym tylko powołaniem się przez odwołującego się na art. 7 k.p.a. i stwierdzeniem, że nie zostały podjęte wszystkie niezbędne dla wyjaśnienia sprawy działania, Kolegium uznaje zarzut naruszenia tego przepisu za bezpodstawny. Również zarzut naruszenia art. 37 u.i.o.o.ś., poprzez nie odniesienie się w pełni do wniosków składanych przez Stowarzyszenie oraz mieszkańców, jest nieuzasadniony bowiem, w ocenie Kolegium, organ I instancji wnikliwie i obszernie odniósł się do tej kwestii (str. 12 i nast. decyzji). Natomiast zarzut nie ujęcia w protokole wszystkich podnoszonych podczas rozprawy kwestii, bez przedstawienia treści konkretnych wypowiedzi, nie pozwala Kolegium odnieść się do tego zarzutu, a tym samym stwierdzić, czy sytuacja ta miałaby wpływ na treść decyzji. Poza tym strony miały możliwość zapoznania się z protokołem i wniesienia o jego uzupełnienie.

Odnosząc się do zarzutu państwa S. dotyczącego naruszenia art. 49 k.p.a. i art. 74 ust. 3 u.i.o.o.ś. Kolegium zauważa, że zgodnie z tymi przepisami, jeżeli liczba stron postępowania przekracza 20, to organ może zastosować formę ich zawiadomienia poprzez obwieszczenie. Rozwiązanie przyjęte w art. 49 k.p.a. jest rozwiązaniem ekstraordynaryjnym, służącym zapewnieniu szybkiego skutku doręczenia wobec wszystkich podmiotów, które są adresatami danego aktu administracyjnego. Uprawnienie organu, wynikające z art. 74 ust. 3 u.i.o.o.ś. w związku z art. 49 k.p.a., może dotyczyć tylko stron postępowania i nie może być interpretowane rozszerzająco. W niniejszej sprawie wykaz stron został ustalony na podstawie rejestru gruntów. W ocenie Kolegium organ dopełnił obowiązku wynikającego z ww. przepisów, brak jest zatem podstaw do przyjęcia, iż nie nastąpiło skuteczne powiadomienie stron w każdym stadium postępowania.

O skuteczności obwieszczeń świadczy fakt zgłaszania uwag m.in. przez odwołujących się w trakcie prowadzonego postępowania. Należy zauważyć, że przepisy art. 85 u.i.o.o.ś. określające dodatkowe wymagania formalne, jakie powinno spełniać uzasadnienie decyzji, jako jego elementu istotnego nie wymienia opisu skutecznego powiadamiania stron.

Również zarzut braku ustosunkowania się organu do pisma Stowarzyszenia z dnia (...). Kolegium uznaje za bezpodstawny, bowiem - po pierwsze-dotyczy ono uwag do postępowania prowadzonego w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla budowy elektrowni wiatrowych w rejonie m. U., po drugie - w piśmie tym odwołano się do wcześniejszych pism z dnia 31 grudnia 2012 r. i z dnia 11 marca 2013 r., do których organ I instancji odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Przy sporządzaniu raportu wzięto pod uwagę zarówno dostępne w tej materii opracowania krajowe jak i zagraniczne. Raport został sporządzony przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną. Poza tym Kolegium zauważa, że zarzuty stawiane raportowi powinny być oparte na wykazaniu jego niezgodności z konkretnym przepisem (art. 66 ust. 1 u.i.o.o.ś.), a także wskazania przepisu prawa materialnego, w oparciu o który została ustalona treść wymagania ustalonego w art. 66. Dlatego też ogólne zarzuty, iż nie zgromadzono pełnego materiału dowodowego, czy też że raport jest nierzetelny, należy uznać za niewystarczające. W orzecznictwie podkreśla się, że chociaż raport nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i podlega ocenie w świetle zasady swobodnej oceny dowodów, zgodnie z dyspozycją art. 75 § 1 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., to jednak ocena raportu dokonywana przez organy może dotyczyć tylko tego, czy raport jest kompletny, a zawarte w nim wnioski są spójne i logiczne. Zadaniem raportu jest przedstawienie potencjalnego wpływu na środowisko w sposób uzasadniony merytorycznie m.in. w oparciu o ocenę wagi poszczególnych źródeł oddziaływania oraz skutków w środowisku takiej działalności, co - w ocenie Kolegium - zostało spełnione. Zawarta analiza wpływu na środowisko pozwala w pełni ocenić potencjalny wpływ na środowisko planowanej działalności, co uzasadnia wydanie pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

Nadto Kolegium stwierdziło, iż do jego wiadomości przekazano list otwarty Stowarzyszenia oraz list mieszkańców gminy, skierowany do Stowarzyszenia, które popiera budowę farmy wiatrowej.

Powyższą decyzję ostateczną Stowarzyszenie ponownie zaskarżyło skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zarzuciło organowi II instancji naruszenie:

a)

art. 7 k.p.a., - gdyż w postępowaniu w sprawie wydania tejże decyzji nie zostały podjęte wszelkie niezbędne działania konieczne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego jak i słusznego interesu obywateli i zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Zasada ta nakazuje zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób pozwalający na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością,

b)

art. 37 u.i.o.o.ś., gdyż organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji, w sposób nieuzasadniony nie odniósł się w pełni do wniosków składanych przez Stowarzyszenie jak i mieszkańców Gminy S. w trakcie konsultacji społecznych, rozprawy administracyjnej, jak i w postępowaniu po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 1279/13.

Poza tym skarżące Stowarzyszenie podało, iż podtrzymuje zarzuty i wątpliwości wymienione w jego pismach z dnia (...) r. oraz z dnia (...) r. Ponadto wskazano, iż wydana decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nadal jest stronnicza i nierzetelna, skoro w treści jej uzasadnienia poddaje się w wątpliwość znalezienie martwego orła bielika. Skarżący zwraca uwagę na fakt, iż bielik był niezaobrączkowany, co wskazuje na fakt, iż gniazdował w okolicy, i został znaleziony dokładnie w miejscu gdzie jest planowana turbina. Dowodem jest notka dzielnicowego Policji oraz potwierdzenie w interpretacji poselskiej.

Zarzucono też, iż Kolegium powołuje się w uzasadnieniu na pismo Stowarzyszenia które w swojej treści jest skrajnie stronnicze i nie poparte faktami.

Podnosząc powyższe zarzuty Stowarzyszenie wniosło o uchylenie skarżonej decyzji w całości, ze skierowaniem sprawy do organu pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

O oddalenie skargi wniósł również reprezentujący inwestora - (...) r.pr. M. F.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.), sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W związku z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego przez sąd administracyjny podlegał będzie zaskarżony akt, który narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie, albo też poprzez naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonana wg wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wskazuje na niezasadność skargi.

W ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty uznać należy za wyraz subiektywnego stanowiska strony skarżącej i w większości nie znajdują potwierdzenia w aktach i materiałach sprawy.

Przypomnieć należy, iż zaskarżona decyzja wydana została w wyniku uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny poprzedniej decyzji SKO, z dnia (...) r., utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia (...) r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia z powodu naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 k.p.a. W powyższym wyroku Sąd stwierdził, iż organ odwoławczy nie przeprowadził w ramach postępowania odwoławczego ponownego rozpoznania sprawy lecz ograniczył się do oceny postępowania i rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji pod względem zgodności tego postępowania pod względem obowiązującej procedury w procesie ustalania środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji. Sąd nakazał organowi odwoławczemu usunięcie powyższego uchybienia i przeprowadzenia postępowania odwoławczego zgodnie z wynikającymi z przepisów k.p.a. wymogami tego postępowania, w tym ustosunkowanie się do podnoszonych w odwołaniach kwestii.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem rozstrzygnięcia.

W związku z powyższym zasadniczą kwestią w niniejszym postępowaniu sądowym jest ocena czy organ odwoławczy zastosował się do wskazań Sądu zawartych w ww. wyroku w sprawie II SA/Sz 1279/13, tzn. czy w ramach postępowania odwoławczego należycie rozpoznał wniesione odwołanie, jako organ II instancji.

Przytoczona wyżej obszernie treść wydanego przez SKO, w wyniku ponownego rozpatrzenia odwołań Stowarzyszenia oraz A. i S. S., rozstrzygnięcia, wskazuje, iż organ odwoławczy tym razem postępowanie odwoławcze przeprowadził właściwie i wytknięte w ww. wyroku uchybienia, usunął.

Jak szczegółowo wykazano w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organy wydające w tej sprawie decyzje zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, który był wymagany do ustalenia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący nie przytacza żadnych argumentów uzasadniających zakwestionowanie stanowiska organu odwoławczego i uznanie za zasadny zarzut niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dowolność oceny materiału dowodowego. Zarówno z akt sprawy, sporządzonych przez organ pierwszej instancji, jak i z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wydanej przez organ odwoławczy, wynika, iż organy zgromadziły wszelkie wymagane w tej sprawie materiały i dowody, umożliwiły ich przedstawienie wszystkim stronom postępowania i przedstawicielom społeczeństwa oraz dokonały wnikliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności zasadniczego dowodu, jakim jest raport oddziaływania na środowiska, która to ocena, zdaniem Sądu, nie budzi zastrzeżeń. W treści decyzji bardzo szczegółowo ustosunkowano się do wszystkich zgłoszonych uwag i wniosków strony skarżącej zawartych w odwołaniu.

W zaskarżonej obecnie decyzji SKO obszernie przytoczyło zarzuty odwołania, podniesione w nim argumenty, oraz odniosło się szczegółowo do każdego z nich, wskazując dlaczego nie uznało ich za zasadne i dlaczego utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzić zatem należy, iż tym razem organ II instancji rozpatrzył merytorycznie sprawę, które to uchybienie wytknięte zostało w poprzednim wyroku WSA, uchylającym decyzję SKO z dnia (...) r.

Zdaniem Sądu nieuzasadnione jest obecnie przywoływanie przez skarżącego konieczności uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Interesy te muszą być zawsze uwzględniane w oparciu o przepisy prawa.

W toku postępowania wykazane zostało, iż realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie stoi w sprzeczności z jakimikolwiek obowiązującymi przepisami prawa. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym kierowanych do organu pism mieszkańców i innych zainteresowanych podmiotów, wynika również, iż pozytywna decyzja, ustalająca środowiskowe uwarunkowania realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, polegającego na budowie farmy złożonej z 9 turbin wiatrowych, cieszy się poparciem znacznej części społeczności lokalnej.

Za całkowicie nieuzasadniony należy też uznać zarzut naruszenia art. 37 u.i.o.o.ś.

W szczególności Stowarzyszenie nie wyjaśnia w jaki sposób - jego zdaniem - organ wydający zaskarżoną decyzję naruszył ten przepis ustawy, albowiem samo stwierdzenie, że organ nie odniósł się w pełni do wniosków Stowarzyszenia i mieszkańców gminy S. w trakcie konsultacji społecznych, rozprawy administracyjnej oraz bieżącego postępowania, jest ogólnikowe i - w ocenie Sądu - niewystarczające do uwzględniania skargi. Z analizy uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a także decyzji organu I instancji, wynika, że przy ich wydawaniu zostały szczegółowo przeanalizowane wszelkie uwagi i wnioski złożone nie tylko przez skarżącego, ale również przez inne strony oraz przedstawicieli społeczeństwa.

Odnośnie powoływania się przez stronę skarżącą na rekomendacje Ministerstwa Zdrowia, Departament Zdrowia Publicznego, mówiące m.in. o zalecanej minimalnej odległości elektrowni wiatrowych od zabudowań mieszkalnych oraz infradźwiękach emitowanych przez elektrownie wiatrowe, organ II instancji szczegółowo wypowiedział się obecnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zawarte tam (wyżej przedstawione) stanowisko Sąd w pełni podziela. Podkreślić też należy, iż wskazywane w tych pismach rekomendacje nie stanowią norm prawnych, a zatem organ nie miał podstaw ani obowiązku odnosić się szczegółowo do tych kwestii.

Odnośnie argumentacji dotyczącej śmierci bielika, stwierdzić należy, że uwagi oraz dowody w tej sprawie zostały rozpatrzone przez organ, lecz nie musiały wpłynąć na treść rozstrzygnięcia, gdyż nie wnosiły nic nowego do postępowania. Z samego faktu znalezienia martwego ptaka na terenie gdzie jeszcze turbiny wiatrowe nie działają, nic jeszcze nie wynika, a w szczególności przyczyna ani okoliczności jego śmierci ani też fakt, że teren ten stanowił obszar jego bytowania. Również informacje o strefach ochronnych wokół gniazd przekazane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, wskazują, że w strefie buforowej bielik nie gnieździł się, co oczywiście nie wyklucza incydentalnego zalatywania tych ptaków w rejon planowanej farmy wiatrowej. Istotne jest to, że na podstawie wszystkich zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych stwierdzono bezsprzecznie, że teren planowanego przedsięwzięcia nie stanowi regularnie zajmowanego żerowiska bielika, ani nie stanowi jego rewiru lęgowego. Podkreślenia wymaga fakt, że w toku postępowania zarówno organ wydający decyzję w I instancji, jak i organ uzgadniający realizację przedsięwzięcia (tekst jedn.: Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska) szczegółowo przeanalizowały kwestię występowania bielika na tym terenie i ewentualne zagrożenia w tym zakresie płynące z realizacji przedsięwzięcia. W toku tej oceny nie stwierdzono żadnych zagrożeń, zaś treść raportu jednoznacznie stwierdzała, że występowanie bielika na tym terenie było rzadkie, a w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia nie ma stanowiska lęgowego tego gatunku i nie jest to teren regularnie zajmowanego żerowiska bielika, ani też teren ten nie pełni kluczowej funkcji dla tego gatunku. Okoliczności te zostały wyraźnie wskazane w uzasadnieniu decyzji Wójta Gminy S. Treść raportu okazała się zgodna z wiedzą i doświadczeniami Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Wszelkie posiadane przez ten organ dane wskazują, iż najbliższe gniazda bielika są zlokalizowane w odległości ok. 8925 m oraz ok. 8645 m od miejscowości N., na terenie której zlokalizowane ma zostać przedmiotowe przedsięwzięcie. Dodatkowo RDOŚ podkreślił, iż znane mu z urzędu fakty dotyczące innej podobnej inwestycji, tj. istniejącej już farmy wiatrowej (...), nie wskazują na istnienie jakiegokolwiek zagrożenia dla bielika, pomimo faktu, iż farma ta znajduje się w odległości jedynie 1360 m (a więc ponad 6-krotnie mniejszej niż w przypadku przedmiotowego przedsięwzięcia!) od najbliższego gniazda bielika. RDOŚ potwierdził też, że ani prowadzony dla podobnej inwestycji monitoring porealizacyjny, ani jakiekolwiek inne okoliczności nie wskazują, aby istnienie przedmiotowej farmy wiatrowej stanowiło zagrożenie dla tego gatunku. Podsumowując, stwierdzić należy, iż w świetle akt sprawy oraz treści zaskarżonej decyzji, w szczególności jej obecnego wnikliwego uzasadnienia, nie ma podstaw do uznania za zasadne zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą. Cały materiał dowodowy zgromadzony w tej sprawie (tekst jedn.: raport środowiskowy uwzględniający wyniki monitoringu, a także stanowisko oraz dane posiadane i wskazane przez RDOŚ) należy uznać za spójny, rzetelny i w pełni wystarczający do uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji dają w pełni wyraz temu stanowisku, wyjaśniając jednocześnie powody takiego, a nie innego rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym należało uznać, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty skargi, zresztą bardzo ogólnikowe, okazały się niezasadne.

Sąd z urzędu również nie stwierdził wad prawnych zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy, skargę Stowarzyszenia należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.