Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1996941

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 21 stycznia 2016 r.
II SA/Sz 926/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Jankowski.

Sędziowie WSA: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu (...) r. pracownicy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w S. przeprowadzili kontrolę w siedzibie przedsiębiorstwa A. Spółka z o.o. w S. W kontrolowanej Spółce stwierdzono następujące naruszenia: 1) skrócenie dziennego czasu odpoczynku kierowców, 2) naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy, 3) naruszenie obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego, 4) brak w okazanej wykresówce przepisowych wpisów: stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia używania pojazdu.

W związku ze stwierdzeniem powyższych naruszeń, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia (...) r. nr (...), działając na podstawie art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia (...) r. o transporcie drogowym, nałożył na A. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości (...) zł.

Od powyższej decyzji A. Sp. z o.o. złożyła odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów: zakresu obowiązków M. T. z (...) r., świadectwa kwalifikacji zawodowej z (...) r., protokołu kontroli M. T. z (...) r. i zeznań kierowców pracujących dla A. Sp. z o.o.

W ocenie Spółki stwierdzone przez organ uchybienia mają charakter jednostkowy i incydentalny, zarówno z punktu widzenia okresu w jakim je ustalono, jak i z punktu widzenia ilości osób dokonujących naruszeń. Kontrola dotyczyła okresu od (...) r., a jedynie w okresie (...) r. dostrzeżono nieprawidłowości, za które nałożono kary pieniężne na przedsiębiorcę. Wskazała, że każdy z kierowców przy zatrudnieniu podpisywał dokument zatytułowany: "Zakres obowiązków kierowcy" i każdy był wyrywkowo kontrolowany, czy przestrzega przepisów dotyczących przewozu oraz przechodził szkolenia w tym zakresie.

Przedsiębiorca oświadczył, iż podjął wszystkie niezbędne kroki, aby zapobiec naruszeniom w zakresie czasu pracy kierowców i w kwestii sczytywania danych. Dokładne informacje o przepisach prawa były przekazywane pracownikom, przedsiębiorca dokonywał wyrywkowej kontroli kierowców. A. Sp. z o.o. zarzuciła, że w sprawie nie zebrano wyczerpującego materiału dowodowego i nie przesłuchano kierowców na okoliczność naruszenia prawa przez skarżącą oraz nie wyjaśniono wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h, art. 92a ust. 1- 6, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 z późn. zm.), lp. 5.3, lp. 6.3.6 pkt 4, lp. 6.3.11, lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 4, art. 8, art. 10, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz.UE.L 102 z 11.04.2006), art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz.UE z 28.02.2014.), po rozpatrzeniu odwołania A. Sp. z o.o. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył i omówił stanowiące materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia przepisy prawne ustawy o transporcie drogowym oraz wskazanych rozporządzeń Parlamentu Europejskiego. Następnie wskazał, iż A. Sp. z o.o. dopuściła się naruszeń określonych w:

1)

lp. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, która sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku:

- 5.3.1 - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny - karą pieniężną w wysokości 100 zł,

- 5.3.2 - za każdą następną rozpoczętą godzinę - karą pieniężną w wysokości 200 zł,

2)

lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ww. ustawy, która sankcjonuje naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego karą pieniężną w wysokości 500 złotych za każdy pojazd,

3)

lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ww. ustawy, która sankcjonuje naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy karą pieniężną w wysokości 500 złotych za każdego kierowcę,

4)

lp. 6.3.6 pkt 4 załącznika nr 3 do ww. ustawy, która sankcjonuje brak w okazanej wykresówce przepisowych wpisów: miejsca lub daty końcowej używania wykresówki karą pieniężną w wysokości 50 zł za brak każdej danej.

Omawiając naruszenie lp. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1-5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku.

W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku.

Z analizy wykresówek kierowcy M. T. wynika, że w dniu (...) kierowca rozpoczął (...) godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać (...) godzinny dzienny czas odpoczynku.

W okresie tym kierowca odebrał (...) minut nieprzerwanego odpoczynku od godziny (...) r. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił wymagany 11 godzinny regularny dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 45 minut. Z uwagi na powyższe zasadnym było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości (...) złotych.

Z analizy danych cyfrowych wynika, iż w dniu (...) r. o godzinie (...) kierowca M.M. rozpoczął (...) godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać (...) godzinny dzienny czas odpoczynku. W okresie tym kierowca odebrał (...) minut nieprzerwanego odpoczynku od godziny (...) r. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił wymagany (...) godzinny regularny dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 47 minut. Z uwagi na powyższe zasadnym było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości (...) złotych.

Z analizy okazanych danych cyfrowych wynika, iż w dniu (...) r. o godzinie.(...) kierowca M. T. rozpoczął (...) godzinny okres rozliczeniowy.

W okresie tym kierowca odebrał (...) nieprzerwanego odpoczynku od godziny (...). do godziny (...) r. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił wymagany 9 godzinny dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 16 minut. Z uwagi na powyższe zasadnym było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości (...) złotych.

Omawiając naruszenie lp. 6.3.6 pkt 4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, organ wskazał, że zgodnie z art. 34 ust. 6 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 każdy kierowca pojazdu wyposażonego w analogowy tachograf nanosi na swoją wykresówkę następujące informacje: swoje nazwisko i imię; datę i miejsce rozpoczęcia używania wykresówki oraz datę i miejsce zakończenia jej używania; numer rejestracyjny każdego pojazdu, do którego został przydzielony kierowca, zarówno na początku pierwszej jazdy zapisanej na wykresówce, jak i następnych, w przypadku zmiany pojazdu, w czasie używania tej samej wykresówki; wskazania licznika długości drogi: przy rozpoczęciu pierwszej jazdy zarejestrowanej na wykresówce; przy zakończeniu ostatniej jazdy zarejestrowanej na wykresówce; w razie zmiany pojazdu w ciągu dnia pracy - wskazanie licznika w pierwszym pojeździe, do którego kierowca był przydzielony oraz wskazanie licznika w kolejnym pojeździe; czas, kiedy miała miejsce zmiana pojazdu.

Analiza wykresówki kierowcy M. T. z dnia (...) r. wykazała, iż tarcza nie zawiera wymaganego wpisu w postaci stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia używania pojazdu. Z uwagi na powyższe zasadnym było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości (...) złotych.

Omawiając naruszenie lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, organ wskazał, że zgodnie z art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85: zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego; zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa. Natomiast w myśl § 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury zmieniającego rozporządzenie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych z dnia (...) r. dane z karty kierowcy podmiot pobiera:

1)

co najmniej raz na 28 dni;

2)

przed ustaniem stosunku pracy danego kierowcy;

3)

przed upływem terminu rozwiązania umowy, na podstawie której świadczone były przewozy na rzecz podmiotu wykonującego przewozy drogowe;

4)

w przypadku utraty ważności karty kierowcy;

5)

w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty.

Dane z karty kierowcy mogą być pobierane częściej niż co 28 dni, jeżeli ich pobieranie zgodnie z ust. 1 pkt 1 stwarzałoby ryzyko utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy.

Analiza danych zapisanych w pamięci karty kierowcy M. T. wykazała, iż dane z karty kierowcy zostały wczytane w dniach: (...) r. Analiza danych zapisanych w pamięci karty kierowcy M. M. wykazała, iż dane z karty kierowcy zostały wczytane w dniach: r. Analiza danych zapisanych w pamięci karty kierowcy M. T. a wykazała, iż dane z karty kierowcy zostały wczytane w dniach: (...) r.

Z uwagi na fakt nieregularnego pobierania danych cyfrowych z kart kierowców zasadnym było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości (...) złotych.

Omawiając naruszenie lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, organ ponownie przytoczył treść art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz wskazał, że w myśl § 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury zmieniającego rozporządzenie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych z dnia 5 listopada 2010 r. dane z tachografu cyfrowego podmiot pobiera:

1)

co najmniej raz na 90 dni;

2)

natychmiast:

a)

przed trwałym bądź okresowym przekazaniem pojazdu innemu podmiotowi,

b)

w sytuacji wadliwego funkcjonowania bądź uszkodzenia tachografu cyfrowego, umożliwiających jednakże pobranie zarejestrowanych w nim danych,

c)

w przypadku wycofania pojazdu z tachografem cyfrowym z użytkowania;

3)

w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty.

Dane z tachografu cyfrowego mogą być pobierane częściej niż co 90 dni, jeżeli ich pobieranie zgodnie z ust. 1 pkt 1 stwarzałoby ryzyko utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy.

W toku kontroli organ ustalił, iż Spółka uchybiła terminowi wczytywania danych z urządzenia rejestrującego w odniesieniu do pojazdu o nr rej. (...). Pliki cyfrowe okazane do kontroli zostały wczytane w dniach (...) r., (...) r. (z przekroczeniem 90 dni). Z uwagi na powyższe zasadnym było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości (...) złotych.

Organ odwoławczy stwierdził, że strona nie wykazała aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Zgodnie z treścią art. 10 ust. 2 rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby mogli oni przestrzegać przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006. Zgodnie z art. 10 ust. 3, rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów których dopuszcza się nie tylko sam przedsiębiorca ale także kierowcy tego przedsiębiorstwa.

Zdaniem organu w sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym za względu na fakt, iż do wskazanych naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Spółka nie przedstawiła w toku postępowania okoliczności, na które nie miała wpływu, lub których nie mogła przewidzieć, tj. dowodów mogących obalić ustalenia organu I instancji.

A. Sp. z o.o. powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W skardze podniosła zarzut naruszenia:

- art. 77 § 1 z art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych oraz pobieżną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i pominięcie dowodów z zeznań kierowców A. spółki z o.o. (tekst jedn.: Stanisława Zawiślaka, M. T., M. M., M. T. a), a tym samym niedokładne i niezupełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co prowadziło do błędnych ustaleń skutkujących przyjęciem, iż skarżąca nie wykazała prawidłowej organizacji i wykonywania przewozów drogowych, która wykluczałaby naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy i innych dotyczących przewozu;

- art. 92b ust. 1 pkt 1 i art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez błędne uznanie, iż A. Sp. z o.o. nie zapewniła właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów wskazanych w art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, a przez to niezasadne przyjęcie, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary, a uzasadniające umorzenie postępowania w sprawie;

- art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 561/2006 poprzez przyjęcie, że Spółka nie zorganizowała pracy podległych pracowników w taki sposób, aby mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006 i ustawy o transporcie drogowym;

- art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy, poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, min. nieprzesłuchanie kontrolowanych kierowców.

Skarżąca podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji podkreśliła, że nie miała żadnej możliwości przewidzenia zaistniałych naruszeń ani nie miała wpływu na ich powstanie. Organ w ogóle nie wyjaśnił jak przedsiębiorca miałby rzekomo przewidzieć zaistniałe zdarzenia, a podnoszone w sprawie fakty przeanalizował w sposób jedynie pobieżny. Uchybienia, jakie zostały stwierdzone w toku kontroli, są marginalne i dotyczą nie wszystkich kierowców.

Kilka jednostkowych błędów w całym okresie (...). potwierdza, iż na pewno ze strony A. Sp. z o.o. doszło do zachowania należytej staranności i nie miała ona żadnego wpływu na zaistniałe zdarzenia. Przedsiębiorca nie miał żadnej możliwości przewidzenia, iż w jednej z kilkunastu identycznych sytuacji, ta sama osoba zachowa się inaczej niż zwykle-zarówno jeżeli chodzi o kierowcę, jak i osobę dokonującą sczytywania i wczytywania danych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:

Legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron, lecz także z przepisami postępowania, regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej.

Istotą sądowej kontroli jest ocena zgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z normą prawną. W tym celu sąd administracyjny dokonuje wykładni przepisów prawnych, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Następnie ocenia prawidłowość zastosowania odpowiednio rozumianego przepisu prawnego do ustalonego stanu faktycznego sprawy. Badając legalność zaskarżonej decyzji w tym drugim aspekcie, Sąd musi więc odnieść się do ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu administracyjnym. W tym sensie sąd zajmuje się zatem kwestią ustaleń faktycznych sprawy i weryfikuje ich prawidłowość. Tylko, gdy stan faktyczny w sprawie jest wyczerpująco i prawidłowo ustalony, możliwe jest stwierdzenie czy prawo materialne zostało właściwie zastosowane.

Dokonując oceny zasadności wniesionej przez skarżącą skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, mając na względzie podane kryteria kontroli decyzji administracyjnych, Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma uzasadnionych podstaw.

W rozpoznawanej sprawie na skarżącą Spółkę nałożono karę pieniężną w wysokości (...) zł za następujące naruszenia:

1)

skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każda następną rozpoczętą godzinę,

2)

brak w okazanej wykresówce wpisów dotyczących stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia używania pojazdu,

3)

naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy-za każdego kierowcę,

4)

naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego za każdy pojazd.

Skarżąca po przeprowadzeniu kontroli w siedzibie Spółki przez ego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w S. (ZWITD) nie kwestionowała żadnego z przedstawionych zarzutów zawartych w protokole kontroli z dnia (...) r. (pismo osoby upoważnionej do reprezentowania Spółki w czasie kontroli z dnia (...) r.), wskazując na incydentalny charakter stwierdzonych naruszeń i brak wpływu tychże na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Podkreślała, że "zasadniczo funkcjonuje w zgodzie z regulacjami prawnymi".

W ocenie Sądu, rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, a następnie dokonał jego subsumcji pod stosowną normę prawną. Zaskarżona decyzja oraz utrzymane nią w mocy rozstrzygnięcie ZWITD są prawidłowo uzasadnione, wynika z nich właściwy stan faktyczny - dowiedziony w toku postępowania administracyjnego, oraz prawny.

Nadto organ II instancji, mając na uwadze zarzuty zawarte w odwołaniu, odniósł się do wskazanych przez Spółkę okoliczności egzoneracyjnych, albowiem spór w sprawie w istocie sprowadzał się do ich zaistnienia.

Co do zasady odpowiedzialność skarżącej jako podmiotu wykonującego przewóz drogowy za działania kierowcy może być wyłączona tylko w przypadku wykazania okoliczności, które w świetle przepisów obowiązującego prawa zwalniają od odpowiedzialności administracyjnej. W ustawie o transporcie drogowym takimi przepisami są art. 92b i 92c.

Zgodnie z art. 92b powołanej wyżej ustawy:

1. Nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1)

właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a)

rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b)

rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087 - aktualnie t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 409);

2)

prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

2. Za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń.

Organy zasadnie przyjęły, że przepis ten nie ma zastosowania w przypadku naruszenia innych niż przepisy o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, co wynika wprost z jego sformułowania.

Rozważenia wymagało zatem, czy skarżąca Spółka wykazała przynajmniej jedną z przesłanek egzoneracyjnych przewidzianych w art. 92c ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, że:

1. Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1)

okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2)

za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3)

od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

2. Przepisy ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio w przypadku nałożenia kary przez uprawniony zagraniczny organ.

Odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których katalog został zawarty w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie opiera się na zasadzie winy. Jest to odpowiedzialność ex lege, z której podmiot wykonujący przewóz może się zwolnić, ale po wykazaniu przynajmniej jednej z ww. przesłanek, przy czym zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem to na tym podmiocie spoczywa ciężar dowodu w tym zakresie.

Sankcje administracyjne będące przedmiotem rozważań mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara administracyjna nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Jej istotę stanowi natomiast wymuszenie na przedsiębiorcy przestrzegania przepisów prawa. Jest więc zapowiedzią negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w przypadku naruszenia obowiązków wynikających z dyrektyw administracyjnych, w tym przypadku - zapewnienia wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. W tej perspektywie stanowi przejaw interwencjonizmu państwowego w sferę, która została uznana przez ustawodawcę za szczególnie istotną i ma zagwarantować należyte prowadzenie działalności gospodarczej (zob. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 17 listopada 2010 r., II GSK 976/09, dostępny w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przepis art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, stanowiący ogólną klauzulę wyłączającą odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy, nie może być interpretowany w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązków określonych w art. 92b. To wypaczałoby bowiem sens wskazanego obowiązku i oznaczałoby w istocie zwolnienie przedsiębiorcy z odpowiedzialności w każdej sytuacji.

Przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywania transportu drogowego między innymi poprzez własne akty staranności w zakresie właściwej organizacji przedsiębiorstwa w tym planowania przewozów, jak też bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie, w przypadku stwierdzenia naruszeń, właściwych środków dyscyplinujących. Mając na uwadze obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak również jego odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca, niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium odpowiednio wysokiej staranności.

Skarżący nie wykazał wystąpienia okoliczności ujętych przepisem art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym - nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, a których doświadczony i profesjonalny podmiot organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie byłby w stanie przewidzieć. Bez wątpienia w zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd na drodze, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże okoliczności tej nie można kwalifikować w kategoriach "zasadniczego funkcjonowania spółki A. w zgodzie z regulacjami prawnymi", przeoczenia, czy incydentalnego charakteru zdarzeń jak argumentowano stwierdzone naruszenia (k. 146 akt adm.).

Nie można również traktować "nieznacznych uchybień" w zakresie organizacji pracy w kategoriach "kuriozalnych zarzutów" jak to określono w skardze.

Przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie transportu drogowego ma obowiązek przestrzegania wszystkich przepisów prawa regulujących tę działalność.

Jak już wyżej wskazano, tylko wykazanie przesłanek egzoneracyjnych umożliwia uwolnienie się od odpowiedzialności.

W piśmie z dnia (...) r. zawiadamiającym skarżącą o zamiarze wszczęcia kontroli organ wskazał, jakie dokumenty należy przygotować na dzień rozpoczęcia kontroli. W pkt 16 wymienione zostały kopie dokumentów potwierdzających prawidłową organizację i dyscyplinę pracy. W trakcie kontroli skarżąca dokumentów nie przedłożyła. Dopiero do odwołania od decyzji organu I instancji załączyła zakres czynności kierowców oraz świadectwo kwalifikacji wydane w dniu (...) r. M. T. stwierdzające ukończenie kursu, którego zakresu jednak nie podano.

Przedłożone dokumenty wprawdzie wskazują, że nie można wykluczyć, iż w przedsiębiorstwie podejmowane są działania, które mogłyby zwolnić - przewoźnika od odpowiedzialności za niektóre naruszenia. Jednakże brak wykazania, jaki w istocie jest cel tych działań, musiał skutkować stwierdzeniem, że organy zasadnie nie znalazły podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

Zdaniem sądu, nie jest wystarczającą przesłanką egzoneracyjną wykazanie zaświadczenia kierowcy o ukończeniu kursu z zakresu transportu drogowego czy przedłożenie zakresu czynności kierowców, skoro przedsiębiorca nie wskazał jednocześnie wymiernych skutków tych przedsięwzięć dla zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy werbalnie zapewniając o egzekwowaniu obowiązków nałożonych na kierowców.

Nie jest zasadny zawarty w skardze zarzut naruszenia przez organy przepisów postępowania administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego (zaniechanie przesłuchania kierowców). To przedsiębiorca ma wpływ na to, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń, nawet jeśli są one przez nich umyślnie zawinione. Wpływ ten polega, między innymi, na prowadzeniu odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli lub doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, że skarżąca działania w tym zakresie prowadziła w taki sposób, żeby tych naruszeń uniknąć. Przedłożone przez Spółkę dowody z dokumentów w tym zakresie na to nie wskazują.

W konsekwencji poprawnie organ I instancji wymierzył przedsiębiorcy karę pieniężną, prawidłowo też organ odwoławczy utrzymał rozstrzygnięcie to w mocy. Decyzja o nałożeniu kary ma bowiem charakter decyzji związanej, co oznacza że organ administracyjny nie działa w ramach uznania administracyjnego. Przy stwierdzeniu naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ administracyjny - co do zasady - zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej wysokości określonej w załącznikach do ustawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.