Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1760767

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 19 marca 2015 r.
II SA/Sz 922/14
Przedmiot zarządzenia w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły publicznej.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska.

Sędziowie: NSA Stefan Kłosowski (spr.), WSA Arkadiusz Windak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Koszalinie na zarządzenie Wójta Gminy Darłowo z dnia 12 czerwca 2014 r. nr KW.0050.91.2014 w przedmiocie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej im. Ratowników Morskich wraz z Oddziałem Przedszkolnym w Dąbkach

I.

stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia,

II.

stwierdza, że zaskarżone zarządzenie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Uzasadnienie faktyczne

Powołując się na art. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. 08.7.39 jednolity tekst z późn. zm.), art. 3 § 2 pkt 6, art. 8, art. 13 § 1, art. 50 § 1, art. 52 § 1, art. 53 § 3 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j.t. Dz. U. z 2012.153.270), zwanej dalej p.p.s.a. Prokurator Okręgowy w K. zaskarżył zarządzenie Wójta Gminy D. z dnia (...) r., Nr (...) w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej im. (...), wraz z ogłoszeniem o ww. konkursie stanowiącym załącznik do zarządzenia, zarzucając skarżonemu zarządzeniu rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. 2004.256.2572.j.t), które miało wpływ na wynik sprawy, wskutek błędnej jego wykładni i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, poprzez ograniczenie w postępowaniu konkursowym kręgu kandydatów na stanowisko dyrektora szkoły wyłącznie do osób niebędących nauczycielami. Podnosząc powyższy zarzut Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności skarżonego zarządzenia oraz stanowiącego jego załącznik ogłoszenia o konkursie na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej im. (...), jako sprzecznego z prawem - w całości.

W uzasadnieniu skargi Prokurator Okręgowy wskazał, iż Wójt Gminy D. w dniu (...) r. wydał skarżone zarządzenie w oparciu o przepis art. 36a ust. 1 i 2 w zw. z art. 5c ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 145, poz. 1591 z późn. zm.) i § 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz./U. z 2010 r. Nr 60, poz. 373 z późn. zm.).

Z § 2 tego zarządzenia wynika, że treść ogłoszenia o konkursie stanowi załącznik do zarządzenia.

W ust. 1 ww. ogłoszenia organ wykonawczy gminy postanowił, że do konkursu mogą przystąpić tylko osoby niebędące nauczycielami (...). W ogłoszeniu zostały wskazane wymagania jakie powinien spełniać kandydat oraz dokumenty jakie powinien złożyć wraz z ofertą.

Zdaniem Prokuratora powyższy akt, w zakresie stwierdzenia, że do konkursu mogą przystąpić wyłącznie osoby niebędące nauczycielami, jest niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa albowiem nie respektuje przepisu art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Sprzeczność aktu z tym przepisem ma charakter istotnego naruszenia prawa.

Dalej Prokurator wskazuje, iż zarządzenia wójta, dotyczące funkcji dyrektora szkoły, są aktami o charakterze administracyjnoprawnym podlegającym i kontroli wojewody oraz właściwości sądów administracyjnych. Zarządzenie jest prawną formą działania, za pomocą której wójt, jako monokratyczny organ wykonawczy, może podejmować władcze rozstrzygnięcia.

Kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu (art. 36a ustawy o systemie oświaty). Obsada stanowiska kierowniczego w szkole jest formą zarządzania szkołą publiczną, a zarządzanie szkołą wchodzi w zakres administracji publicznej. Akt administracji w postaci zarządzeń wójta podlega nadzorowi administracyjnemu w celu zapewnienia zgodności z prawem w interesie zarówno społecznym, jak i osób zainteresowanych.

Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem jest nieważne (w całości lub w części).W tezie 1 wyroku z dnia 7 listopada 2007 r. IV SA/Gl 928/07, LEX nr 400305 WSA w G. podkreślił, iż dla stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia wystarczy istotne naruszenie prawa.

Wojewoda w dniu (...) roku wydał rozstrzygnięcie nadzorcze o sygn. (...), na mocy którego stwierdził nieważność ust. 1 pkt 3 ogłoszenia o konkursie na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej im. (...), w zakresie wyrazów "lub prowadzili działalność gospodarczą przez okres pięciu lat", oraz ust. 4 i ust. 5.

Prokurator podnosi, iż zgodnie z art. 36a ust. 1 ustawy o systemie oświaty stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę. Ust. 2 tego przepisu stanowi zaś, że kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu (obligatoryjnego). Szkołą lub placówką publiczną, z zastrzeżeniem art. 36 ust. 2 ww. ustawy, kieruje nauczyciel, a więc osoba mająca kwalifikacje określone w art. 9 ustawy Karta Nauczyciela i przepisach wykonawczych wydanych na jego podstawie. Dyrektor szkoły lub placówki ma mieć ponadto przyznany aktem nadania stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego. Zatem zasadą jest, że kandydat na stanowisko dyrektora szkoły powinien nie tylko legitymować się określonym stopniem awansu zawodowego (nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego), lecz musi w ogóle być nauczycielem. "Bycie nauczycielem" jest równoznaczne z zatrudnieniem na podstawie przepisów ustawy Karta Nauczyciela. W ust. 2 art. 36 ustawy o systemie oświaty zawarty jest zwrot, że szkołą lub placówką może również kierować osoba niebędąca nauczycielem. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego partykuła "również" włącza do większego zbioru wyróżniony przez nią element i komunikuje, że można o nim powiedzieć to samo, co o pozostałych elementach tego zbioru. Partykuła "może" nadaje wypowiedzi odcień osłabienia kategoryczności, wskazuje na nieidentyczność, brak obowiązku. Ustęp 2 przepisu art. 36 należy więc rozumieć jako akceptację kierowania szkoła lub placówką przez osobę niebędącą nauczycielem, ale pod warunkiem zasięgnięcia opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Osoba, o której mowa w ust. 2, nie może sprawować tzw. wewnętrznego nadzoru pedagogicznego. Regulamin konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki oraz tryb pracy komisji konkursowej, w szczególności sposób ogłaszania konkursu oraz sposób nadzorowania prawidłowości postępowania konkursowego przez organ prowadzący szkołę lub placówkę, został określony w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. 2010.60.373). Wymagania kwalifikacyjne dla dyrektora publicznej szkoły, będącego nauczycielem zawarto w § 1 rozporządzenia wykonawczego Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 października 2009 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w poszczególnych typach publicznych szkół i rodzajach publicznych placówek.

Przepis art. 36 ust. 2 ustawy o systemie oświaty precyzuje termin "osoby niebędącej nauczycielem". Jest to każda osoba, która nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych do zatrudnienia na podstawie ustawy Karta Nauczyciela. Wymagania kwalifikacyjne wobec takiej osoby zawarto w § 5 ww. rozporządzenia wykonawczego Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 października 2009 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora (...). Rozporządzenie to reguluje kwalifikacje większości dyrektorów szkół i placówek wymienionych w przepisach ustawy o systemie oświaty. Dyrektor szkoły niebędący nauczycielem ma status pracownika samorządowego (art. 5d ustawy o systemie oświaty). Powołanie tej osoby na stanowisko dyrektora następuje po zasięgnięciu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny (kuratora oświaty). Opinia ta nie jest wiążąca dla organu prowadzącego postępowanie konkursowe, ale nie oznacza to, że ten etap procedury można pominąć.

W ocenie wnoszącego skargę Prokuratora Wójt Gminy D. naruszył prawo, gdyż rozstrzygnięcie zawarte w ust. 1 ogłoszenia o konkursie zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wynikającymi z opisanych wyżej przepisów prawa i uniemożliwia udział w konkursie wszystkich osób spełniających ustawowe wymagania. Normy ustawy o systemie oświaty gwarantują przestrzeganie niezbędnego porządku i stosowanie jednolitych procedur w omawianym zakresie. Ust. 2 art. 36 ustawy o systemie oświaty, dalej: u.s.o. stanowi wyjątek od zasady wyłożonej w ust. 1 wskazanego artykułu. Należy go interpretować ściśle. Ustawodawca przyjął jako zasadę kierowanie szkołą lub placówką publiczną przez nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego. Możliwe jest odstępstwo od tej zasady, lecz po spełnieniu dodatkowych warunków i z umniejszeniem uprawnień tej osoby (ust. 2a art. 36 u.s.o.). Użycie w ww. wyrażenia "może" oznacza że organowi prowadzącemu szkołę pozostawiono swobodę ograniczenia się do zasady przewidującej kierowanie szkołą przez nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego, bądź odstąpienia od niej przez poszerzenie kręgu osób, jakie mogą taką szkołą kierować (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. II SA/Go 854/13).

Odpowiadając na skargę Wójt Gminy D. wniósł o jej oddalenie wskazując, iż nie uchybił wskazanym przez Prokuratora przepisom. Wskazał też, iż rozstrzygnięciem nadzorczym z (...).Nr (...) Wojewoda stwierdził nieważność części skarżonego przez Prokuratora zarządzenia, a mianowicie ust. 1 pkt 3 w zakresie wyrazów " lub prowadzili działalność gospodarczą przez okres pięciu lat", oraz ust. 4 i ust. 5 ogłoszenia o konkursie na stanowisko dyrektora szkoły, stanowiącego jego załącznik. W tym stanie rzeczy,

- zdaniem Wójta - skarżący winien ograniczyć swoje żądanie zawarte w skardze do stwierdzenia nieważności spornego zarządzenia w pozostałej części.

Wójt Gminy D. zauważa też, że Wojewoda w swoim rozstrzygnięciu nadzorczym nie zarzucił naruszenia art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie poprzez ograniczenie w postępowaniu konkursowym kręgu kandydatów na stanowisko dyrektora szkoły wyłącznie do osób niebędących nauczycielami. Wskazuje ponadto, że postępowanie konkursowe w oparciu o kwestionowane zarządzenie nie doszło do skutku z uwagi na niespełnienie przez kandydatów wymogów ustawowych i przewidzianych w ogłoszeniu o konkursie.

Zdaniem organu, skarżący swoje twierdzenie w powyższym zakresie opiera na wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 listopada 2013 r.sygn. akt:II SA/Go 854, w którym Sąd ten stwierdził, że organowi prowadzącemu szkołę pozostawiono swobodę ograniczenia się do zasady przewidującej kierowanie szkołą przez nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego, bądź odstąpienie od niej przez poszerzenie kręgu osób, jakie mogą taką szkołą kierować. Wójt zwraca uwagę na fakt, iż dotychczasowa praktyka w samorządach odbiega od tezy zawartej w ww. wyroku, bowiem w wielu przypadkach ogłoszenia o konkursie na dyrektora publicznej szkoły nie zawierają jakichkolwiek klauzul odnoszących się do ewentualnych kandydatów niebędących nauczycielami.

Zdaniem Wójta, zaprezentowana w skardze wykładnia art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty jest błędna. Kształt tego przepisu jest nieprawidłowy, prowadzi do daleko idących rozbieżności w praktyce i z tego względu wymaga zmiany przez ustawodawcę. Nawet gdyby przyjąć za słuszną tezę, że ust. 1 art. 36 ustawy o systemie oświaty statuuje zasadę kierowania szkołą lub placówką publiczną przez nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego, a odstępstwo od tej zasady polega na tym, że szkołą lub placówką publiczną może również kierować osoba niebędąca nauczycielem (ust. 2), to - zdaniem organu - nie oznacza to, że gmina jako organ prowadzący nie może legalnie ogłosić konkursu na stanowisko dyrektora, wskazując, że mogą do niego przystąpić wyłącznie osoby niebędące nauczycielami. Ustawodawca w cytowanym przepisie nie zakazał wprost organizacji konkursów, w których uczestniczyć mogą tylko osoby niebędące nauczycielami. Z treści przepisu art. 36 ust. 1 u.s.o. nie wynika bowiem obowiązek powierzenia stanowiska dyrektora osobie będącej nauczycielem mianowanym lub dyplomowanym. Zdaniem Wójta ustawodawca nie zobowiązał organu prowadzącego szkołę do określonego załatwienia sprawy, lecz pozostawił mu możliwość swobodnego wyboru, przy czym - wbrew temu, co twierdzi skarżący Prokurator - nie polegającego na odstąpieniu wprost od zasady opisanej w ust. 1 art. 36 u.s.o. przez poszerzenie kręgu osób, jakie mogą taką szkołą kierować, lecz daniu organowi prowadzącemu szkołę kompetencję w zakresie ustalania kręgu kandydatów na stanowisko dyrektora.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę Prokuratora Okręgowego w K. wniesioną na podstawie art. 8 i art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 5 ustawy o prokuraturze uznać należy za zasadną.

W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z art. 7 ustawy o samorządzie gminnym prowadzenie publicznych szkół podstawowych należy do zadań własnych gmin. Zgodnie zaś z regulacją zawartą w art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 - dalej: u.s.o.), szkołą lub placówką publiczną kieruje nauczyciel mianowany lub dyplomowany, któremu powierzono stanowisko dyrektora. Kandydata na stanowisko dyrektora szkoły wyłania się w drodze konkursu (art. 36, art. 36a, art. 5 ust. 5 i art. 5c pkt 2 u.s.o.) Powierzenie stanowiska w drodze konkursu w szkołach i placówkach publicznych jest w zasadzie obligatoryjne. Organ prowadzący szkołę ogłasza zatem konkurs na stanowisko dyrektora szkoły, powołuje komisję konkursową w celu przeprowadzenia konkursu oraz sprawuje nadzór nad prawidłowością postępowania konkursowego. Realizując wymienione kompetencje organ prowadzący zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie (art. 36a ust. 6 oraz § ust. 1 i § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej - Dz. U. z 2010 r. Nr 60, poz. 373, zwane dalej w skrócie: "rozporządzeniem z dnia 8 kwietnia 2010 r."). Wymagania, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w poszczególnych typach publicznych szkół i rodzajach publicznych placówek określa rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 października 2009 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w poszczególnych typach publicznych szkół i rodzajach publicznych placówek (Dz. U. z 2009 r. Nr 184, poz. 1436) zwane dalej w skrócie "rozporządzeniem z dnia 27 października 2009 r.".

Z przytoczonych norm prawnych wynika, że zarządzenie wójta gminy o ogłoszeniu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły publicznej, dla której jest organem prowadzącym, jest aktem z zakresu administracji publicznej, gdyż zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy o systemie oświaty zakładanie i prowadzenie szkół należy do zadań własnych gminy, zaś ogłoszenie konkursu na stanowisko dyrektora szkoły (lub placówki) prowadzonej przez gminę, należy na podstawie art. 5c pkt 2 tej ustawy do kompetencji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) jako organu wykonawczego organu prowadzącego szkołę i ma na celu wyłonienie kandydata, któremu ma być powierzone stanowisko dyrektora szkoły. Jest to akt o charakterze organizacyjnym związany z wykonywaniem zadań własnych gminy w zakresie oświaty. Zarządzenie to jest prawną formą działania wójta, który w ten sposób podejmuje władcze rozstrzygnięcie w zakresie swoich kompetencji wynikających z ustawy o systemie oświaty.

W takiej sytuacji, zarządzenie w powyższym przedmiocie zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 6 p.p.s.a. podlega kognicji sądu administracyjnego. Prokurator na podstawie art. 8 § 1 p.p.s.a. jest uprawniony do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na tego rodzaju zarządzenie, jeżeli w jego ocenie wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. Stosownie do art. 53 § 3 p.p.s.a. prokurator może wnieść do sądu administracyjnego skargę na akt nie będący aktem prawa miejscowego w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie aktu. Zaskarżone zarządzenie, jak stanowi jego § 5, weszło w życie z dniem podpisania, a zatem z dniem 12 czerwca 2014 r., natomiast Prokurator Okręgowy skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wniósł, jak wynika to z prezentaty Urzędu Gminy D., w dniu (...) r., a zatem z zachowaniem wyżej wskazanego terminu przewidzianego do jej wniesienia.

Okoliczność, że jak twierdzi się w odpowiedzi na skargę, sporne zarządzenie nie doprowadziło do powołania kogokolwiek na stanowisko dyrektora szkoły z uwagi brak ofert spełniających warunki, nie stanowi o wyeliminowaniu z obrotu prawnego samego zarządzenia o ogłoszeniu konkursu, a zatem nie stoi na przeszkodzie wniesieniu skargi na przedmiotowe zarządzenie. Wbrew odmiennym wywodom odpowiedzi na skargę, przeszkody takiej nie stanowi również okoliczność, że sporne zarządzenie było przedmiotem kontroli Wojewody, który rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia (...) r. stwierdził nieważność części ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 i 5 ogłoszenia o konkursie. Z uwagi na zakres tego rozstrzygnięcia nadzorczego, zasadnicza i sporna w niniejszej sprawie część zaskarżonego zarządzenia, pozostała w obrocie prawnym. Sam zaś fakt niestwierdzenia przez Wojewodę w trybie nadzoru nieważności przedmiotowego aktu w całości, nie zamyka drogi do poddania tego zarządzenia kontroli sądowej, gdyż nie istnieje ani przepis prawa ograniczający w takiej sytuacji kontrolę sądową, ani racjonalne uzasadnienie dla wyinterpretowania takiego ograniczenia z obowiązujących przepisów.

Z powyższego wynika, że spełnione zostały warunki formalnoprawne do poddania wskazanego na wstępie zarządzenia Wójta Gminy D. kontroli sądowej pod względem jego zgodności z prawem.

W ust. 1 ogłoszenia Wójt wskazał, iż do konkursu mogą przystąpić tylko osoby niebędące nauczycielami, spełniające łącznie wymagania wynikające z § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 października 2009 r.

Kontrola legalności zaskarżonego zarządzenia sprowadza się w niniejszej sprawie do oceny czy zarządzenie o ogłoszeniu konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej im. (...) podjęte przez Wójta Gminy D., które w swej treści ogranicza krąg podmiotów, mogących wziąć udział w tym konkursie wyłącznie do osób nie będących nauczycielami odpowiada prawu.

Przepis art. 36 ust. 2 u.s.o. przewiduje, że szkołą lub placówką może kierować osoba niebędąca nauczycielem, powołana na stanowisko dyrektora przez organ prowadzący, po zasięgnięciu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Osoba taka, nie może sprawować nadzoru pedagogicznego. W przypadku powołania takiej osoby na stanowisko dyrektora nadzór pedagogiczny sprawuje nauczyciel zajmujący inne stanowisko kierownicze w szkole lub placówce ust. 1 i ust. 2.

Dla rozstrzygnięcia spornej kwestii należy zatem dokonać wykładni powołanego wyżej przepisu art. 36 ust. 1 oraz ust. 2 u.s.o., w szczególności wyjaśnienia użycia w ust. 2 wyrażenia "może".

Niewątpliwie ustawodawca, używając w art. 36 ust. 2 u.s.o. wyrażenia "może", upoważnił organ ogłaszający konkurs na dyrektora, do poszerzenia kręgu osób, mogących ubiegać się o stanowisko dyrektora szkoły, wskazanych w ust. 1, z których zamierza wyłonić dyrektora szkoły, a nie do ograniczenia kręgu osób, które mogą wziąć udział w konkursie na dyrektora szkoły publicznej wyłącznie do osób niebędących nauczycielami. Przepis ten zatem pozostawia organowi prowadzącemu szkołę możliwość, swobodę ograniczenia kręgu kandydatów do kierowania szkołą do osób będących nauczycielem mianowanym lub dyplomowanym, który mając ten przymiot są niejako z mocy prawa uprawnieni do udziału w konkursie na dyrektora publicznej szkoły lub placówki oraz uprawnia organ uprawniony do ogłoszenia konkursu do poszerzenia kręgu tych osób o osoby nie posiadające tej cechy, ale spełniające inne, przewidziane przepisami wymogi. Stwierdzić zatem należy, iż użycie w art. 36 ust. 2 u.s.o. wyrażenia "może", w kontekście celów tego przepisu i jego konstrukcji, daje organowi przeprowadzającemu konkurs na dyrektora szkoły publicznej możliwości poszerzenia kręgu osób mogących ubiegać się o to stanowisko, ale nie do wykluczenia z tego kręgu osób wskazanych w art. 36 ust. 1 u.s.o.

Dokonując wykładni przepisu prawa kierować się należy założeniem o racjonalności ustawodawcy, a nie racjonalność tą kwestionować, jak czyni to organ Wójt Gminy D. w odpowiedzi na skargę. Sąd, w regulacji zawartej w art. 36 u.s.o. nie dopatrzył się ani wprost, ani w sposób dorozumiany przyzwolenia dla określenia przez organ prowadzący szkołę w zarządzeniu o ogłoszeniu konkursu na dyrektora szkoły, węższego zakresu podmiotowego uprawnionych do ubiegania się o to stanowisko, niż wynika to z ustawy.

Racjonalny ustawodawca, gdyby zamierzał takie uprawnienie przyznać organowi, to zawarłby je wprost w tekście ustawy, czego nie uczynił. Dodatkowo zauważyć trzeba, że w przepisach rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej, zawierających w § 1 ust. 2 wskazanie co powinno w swej treści zawierać ogłoszenie konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły, także nie został ustanowiony przepis dający organowi prowadzącemu szkołę kompetencję do wskazania, innego niż wynika to wprost z ustawy, kręgu podmiotowego kandydatów na stanowisko dyrektora szkoły publicznej (lub placówki).

Zaskarżone zarządzenie zawężając zakres podmiotów uprawnionych do zgłoszenia swojej kandydatury tylko do osób niebędących nauczycielami, w istocie rzeczy dyskryminuje nauczycieli mianowanych i dyplomowanych, pozbawiając ich przyznanej przez ustawę możliwości wzięcia udziału w konkursie i przez to kandydowania na stanowisko dyrektora szkoły (lub placówki) publicznej, co stanowi istotne naruszenie art. 36 ust. 1 ustawy o systemie oświaty i przesądza o trafności skargi Prokuratora Okręgowego. Narusza też ustanowioną w art. 7 Konstytucji RP zasadę demokratycznego państwa prawa, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Należy także mieć na uwadze, że organy władzy publicznej nie mają swobody działania w myśl zasady, że co nie jest wyraźnie zabronione przez prawo jest dozwolone. Przeciwnie, organy te mogą działać tylko w takim zakresie w jakim prawo je do tego upoważnia.

Kierując się powyższymi rozważaniami Sąd stwierdza zasadność wniesionej skargi przez Prokuratora.

W tym stanie rzeczy Sąd uwzględniając skargę Prokuratora Okręgowego na zasadzie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia.

Rozstrzygnięcie to dotyczy oczywiście tej części zarządzenia, która nie została wyeliminowana z obrotu rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody z dnia (...) r., nr (...).