II SA/Sz 921/19, Uzupełnienie decyzji a termin na wniesienie odwołania. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3064888

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2020 r. II SA/Sz 921/19 Uzupełnienie decyzji a termin na wniesienie odwołania.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.).

Sędziowie WSA: Katarzyna Sokołowska, Patrycja Joanna Suwaj.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego oraz zobowiązania do jego zwrotu oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) maja 2018 r., nr (...) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.) zwanej dalej: "k.p.a."

w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195 z późn. zm.) zwanej dalej: "u.p.p.w.d.", po rozpatrzeniu odwołania M. B. (zwany dalej: "wnioskodawcą" lub "skarżącym") Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "organem odwoławczym" lub "Kolegium"), utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta S. z dnia (...) r., nr (...) w sprawie uznania świadczenia wychowawczego za nienależnie pobrane i nakazania zwrotu.

Wyłaniający się z treści ww. decyzji stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.

Na podstawie oświadczeń i zaświadczeń złożonych do wniosku z dnia (...) kwietnia 2016 r., organ I instancji w dniu (...) maja 2016 r. wydał decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze na rzecz dzieci: A. B. i L. B., w okresie od (...) r. do (...) r.

Do organu wpłynęły dokumenty potwierdzające zmianę sytuacji dochodowej rodziny, tj. zaświadczenie o zatrudnieniu i dochodzie netto za drugi przepracowany miesiąc żony wnioskodawcy, która podjęła zatrudnienie w grudniu (...) r. Dochód uzyskany za drugi miesiąc pracy, tj. (...) r. wyniósł (...)

Organ dokonał ponownej weryfikacji sytuacji dochodowej rodziny. Uwzględnił dochód uzyskany w (...) r. w wysokości 0,00 zł; dochód uzyskany przez wnioskodawcę w (...) r. w wysokości (...) zł netto; dochód żony wnioskodawcy w styczniu (...) r. w wysokości (...) zł. Miesięczny dochód rodziny wyniósł (...) zł, a w przeliczeniu na jednego członka rodziny (4 osoby w rodzinie) (...) zł. Kwota ta przekracza próg dochodowy uprawniający do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie (800 zł - art. 4 ust. 2 ww. ustawy).

Jak zaznaczył organ, zgodnie z art. 18 ust. 6 u.p.p.w.d., w przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczenia wychowawczego, świadczenie nie przysługuje od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został osiągnięty.

Przed wydaniem decyzji przez organ I instancji wnioskodawca w piśmie z dnia (...) r. zakwestionował czynione przez organ ustalenia co do dochodu uzyskanego przez żonę wnioskodawcy z tytułu wynagrodzenia za pracę podjętej w dniu (...) r.

Mając na uwadze fakt, iż od (...) r. wypłacane były na pierwsze dziecko wnioskodawcy świadczenia wychowawcze, mimo zaistnienia okoliczności powodującej ustanie prawa do dalszego ich pobierania (przekroczone kryterium dochodowe) organ I instancji uznał, iż kwota (...) wraz z odsetkami jest świadczeniem nienależnym i podlega zwrotowi, czego wyrazem było wydanie decyzji z dnia (...)

Odwołanie od ww. decyzji organu I instancji, wniósł wnioskodawca, której zarzucił wydanie z naruszeniem:

- art. 7, art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym poprzez niezbadanie i nie odniesienie się do wyjaśnień i okoliczności opisanych w piśmie strony z dnia (...) października 2017 r. oraz do zawartych w tym piśmie wniosków dowodowych, a w konsekwencji oparcie swojego rozstrzygnięcia na wybiórczo i nieobiektywnie ustalonym stanie faktycznym sprawy,

- art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 § 1 w zw. z art. 227 k.p.a., poprzez uznanie, iż pismo strony z dnia (...) października 2017 r., stanowiło skargę popularną, podczas gdy w rzeczywistości było ono przejawem czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu, w którym strona wskazała na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia, a także złożyła określone wnioski dowodowe, co wymagało gruntownego zbadania tych okoliczności w toku postępowania dowodowego oraz przeprowadzenia stosownych dowodów, a następnie oceny dowodowej, o której mowa art. 1 w zw. art. 107 § 3 k.p.a., nie zaś lakonicznej, zdawkowej i zawierającej znaczne uproszczenie wzmianki udzielonej w ramach rozpatrzenia skargi złożonej w toku postępowania,

- art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i zgłoszonych żądań,

- art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d., poprzez błędne uznanie stycznia 2017 r., jako miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu przez żonę wnioskodawcy, w sytuacji, gdy w miesiącu grudniu osoba ta nie uzyskała żadnego dochodu,

- art. 18 ust. 6 u.p.p.w.d., poprzez przyjęcie, iż zwrot świadczenia ma następować za okres od lutego 2017 r., podczas gdy w miesiącu styczniu 2017 r., ani wcześniejszych żaden z członków rodziny wnioskodawcy nie uzyskał dochodu stanowiącego przekroczenie progu dochodowego uprawniającego do poboru świadczenia wychowawczego,

- błędu w ustaleniach faktycznych, polegającego na przyjęciu, iż średni miesięczny dochód w przeliczeniu na członka rodziny w okresie od (...) r. do (...) r. przekroczył ustawowy próg (ponad 800 zł) i wyniósł (...) zł.

Powołaną na wstępie decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia (...)

Według Kolegium, organ I instancji słusznie uznał, że w okresie od (...) do (...) r. wypłacono stronie świadczenie wychowawcze na dziecko nienależnie. W decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze strona została pouczona o treści art. 20 ust. 1 u.p.p.w.d., iż osoba pobierająca świadczenia jest obowiązana do niezwłocznego poinformowania organu o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do pobierania tego świadczenia, takich jak uzyskanie dochodu, zmiana składu osobowego rodziny i innych zmianach mających wpływ na prawo do pobierania przedmiotowego świadczenia. Pomimo tego pouczenia wnioskodawca nie poinformował organu o zmianie sytuacji dochodowej rodziny. Dopiero przy składaniu dokumentów na nowy okres świadczeniowy 2017/2018 r. organ powziął taką informację, na podstawie której, w dniu (...) r. wezwał stronę o dostarczenie dokumentów, tj. świadectwa pracy potwierdzającego utratę zatrudnienia przez żonę oraz umowę o pracę (zawartą w (...) r.), potwierdzającą podjęcie zatrudnienia wraz z zaświadczeniem o zarobkach netto za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Z zaświadczenia o wynagrodzeniu wynika, że żona zatrudniona została na okres od (...) r. do (...) r., a wynagrodzenie za styczeń wyniosło netto (...) zł. Wnioskodawca zawarł umowę zlecenia i uzyskał w (...) r. dochód netto (...) zł. Wyliczając dochód rodziny należało sumować ww. kwoty i podzielić przez ilość osób w rodzinie.

Kolegium uznało, że miesiącem, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu przez żonę wnioskodawcy, jest miesiąc (...) r., tj. miesiąc rozpoczęcia wykonywania pracy na podstawie zawartej umowy o pracę (w praktyce jest to najczęściej także miesiąc zawarcia umowy o pracę), a nie miesiąc otrzymania wynagrodzenia z tytułu pracy wykonanej na podstawie takiej umowy, gdyż rozpoczęcie wykonywania pracy na podstawie zawartej umowy o pracę jest uzyskaniem dochodu z tego tytułu, a nie uzyskanie wynagrodzenia z tego tytułu.

Według organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie doszło do zarzucanego w odwołaniu naruszenia przepisów u.p.p.w.d. Organ I instancji przeprowadził prawidłowo postępowanie administracyjne, dopełniając wymogów wynikających z art. 7, art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 k.p.a. Prawidłowo uzasadnił także podjęte rozstrzygnięcie, nie doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

Jak stwierdziło Kolegium, organ I instancji w kwestionowanej decyzji odniósł się do treści pisma strony z dnia (...). i do załączonych do tego pisma dokumentów: umowy o pracę żony i zaświadczenia o jej wynagrodzeniu za pracę za styczeń 2017 r., jak również wyjaśnił, że brak jest przesłanek do uchylenia decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze na córkę, w sytuacji, gdy decyzja ta została już "skonsumowana". Stanowisko powyższe podzielił również organ odwoławczy.

Powyższą decyzję organu II instancji doręczono wnioskodawcy w dniu (...) r. Następnie strona wystąpiła z wnioskiem z dnia (...) r. o uzupełnienie przedmiotowej decyzji.

Postanowieniem wydanym w dniu (...) r., nr (...) (doręczonym stronie w dniu (...) r.) organ odwoławczy stwierdził wniesienie ww. wniosku o uzupełnienie decyzji z uchybieniem terminu.

W dniu (...) r. (data stempla pocztowego na kopercie) M. B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję organu odwoławczego z dnia (...) r., wnosząc o jej uchylenie w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Jednocześnie skarżący zakwestionował ww. postanowienie organu odwoławczego z dnia (...) r.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił wydanie z naruszeniem:

1) art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie szeregu zarzutów i wyjaśnień podniesionych w odwołaniu, w tym odnoszących się do pominięcia przez organ I instancji szeregu dowodów i okoliczności istotnych dla ustalenia rzeczywistego dochodu członków rodziny skarżącego i rozstrzygnięcia sprawy, a objawiające się bądź to całkowitym zignorowaniem tych zarzutów i wyjaśnień bądź lakonicznym do nich nawiązaniem,

2) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów i wyjaśnień strony, w tym porozumienia z dnia (...) r. pomiędzy żoną skarżącego a jej pracodawcą, umowy o pracę pomiędzy tymi osobami, oraz szczegółowych wyjaśnień i argumentacji powołanej przez stronę odnośnie do tych dowodów, co skutkowało obliczeniem nieprawidłowego i zawyżonego dochodu członków rodziny skarżącego, co z kolei bezpośrednio rzutowało na treść zapadłego rozstrzygnięcia,

3) art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji oraz poprzez przyjęcie za udowodnione okoliczności, co do których stronie takiej możliwości nie zapewniono,

4) art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d., w ówczesnej jego wersji, poprzez błędne uznanie, stycznia 2017 r., jako miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu przez żonę skarżącego, w sytuacji, gdy w miesiącu grudniu osoba ta nie uzyskała żadnego dochodu,

5) art. 18 ust. 6 u.p.p.w.d., w ówczesnej jego wersji, poprzez przyjęcie, iż zwrot świadczenia ma następować za okres od lutego 2017 r., podczas gdy w miesiącu styczniu 2017 r., ani wcześniejszych żaden z członków rodziny skarżącego nie uzyskał dochodu stanowiącego przekroczenie progu dochodowego uprawniającego do poboru świadczenia wychowawczego.

Wydanemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jak również art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Wskazał, że zachował termin do złożenia wniosku o uzupełnienie zaskarżonej decyzji, poprzez nadanie wniosku w urzędzie pocztowym, listem poleconym w dniu (...) r. Bieg terminu do wniesienia skargi rozpoczynał się dopiero od dnia doręczenia skarżącemu postanowienia wydanego na skutek rozpatrzenia wniosku o uzupełnienie decyzji, co jasno wynika z art. 111 § 2 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niezachowanie terminu do jej wniesienia, przy uwzględnieniu wydania przez ten organ postanowienia stwierdzającego wniesienie wniosku o uzupełnienie zaskarżonej decyzji z uchybieniem terminu.

Skargę na decyzję z dnia (...) r. zarejestrowano pod sygnaturą akt II SA/Sz 921/19. Natomiast skargę na postanowienie organu odwoławczego z dnia (...) r. zarejestrowano pod sygnaturą akt II SA/Sz 922/19. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia (...) r., w związku z pismem skarżącego z dnia (...) listopada 2019 r., uchylono zarządzenie o rozdzieleniu przedmiotowej skargi. Sprawa II SA/Sz 922/19 została zakreślona.

W piśmie z dnia (...) r., skarżący podtrzymał wszystkie zarzuty, wnioski i twierdzenia zawarte w skardze. Argumentował, że w odwołaniu i jego uzasadnieniu od decyzji organu I instancji wskazywał, że organ ten skupił się jedynie na treści zaświadczenia o zarobkach, a całkowicie pominął dowód w postaci porozumienia żony skarżącego z pracodawcą w zakresie związanym z refundacją nauki języka niemieckiego. Przedstawił na czym polegał błąd organu I instancji w wyliczeniu dochodów uzyskanych przez swoją rodzinę, a zwłaszcza przez żonę, w tym błędne kwalifikowanie jednorazowego świadczenia za podjęcie nauki języka niemieckiego za składnik stałego miesięcznego wynagrodzenia. W okresie wziętym przez organ do wyliczeń, skarżący uzyskał dochód (...) zł, zaś jego żona uzyskiwała dochód z tytułu miesięcznego wynagrodzenia w wysokości (...) zł. Żona uzyskała dochód za miesiąc grudzień w wysokości (...) zł, a następnie już w pełnej wysokości (z nieznacznymi wahaniami). Według skarżącego, jego żona otrzymała świadczenie w postaci swoistego ekwiwalentu za podjęcie nauki na kursie językowym. Wątpliwe jest, czy świadczenie to może być w ogóle zakwalifikowane jako świadczenie za pracę. Ogólna kwota tego świadczenia wyniosła 4800 zł. Świadczenie to miało charakter jednorazowy, a ściślej zostało podzielone na dwie równe transze i było płatne w lutym (...) r.) pierwsza transza oraz w (...) r. (druga transza). Nie stanowiło ono składnika miesięcznego wynagrodzenia, lecz stanowiło należność za cały okres rozliczeniowy trwający od (...) r. do (...) r. Za nadużycie skarżący uważa uznanie organu, że łączna kwota składająca się na wynagrodzenie za miesiąc (...) r. i z tytułu I transzy omawianego świadczenia stanowi kwotę dochodu uzyskiwanego przez jego żonę za miesiąc luty, marzec, kwiecień, maj, lipiec, sierpień i wrzesień (...) Jest to oczywista nieprawda, albowiem dwie transze z tytułu uczestnictwa w kursie językowym nie były wypłacane w tych miesiącach. W dalszej części pisma skarżący rozwinął argumentację do zarzutu błędnego czynienia ustaleń przez organ co do dochodu żony skarżącego za miesiąc styczeń (...) r. Podniósł bowiem, że żona nie uzyskała w grudniu (...) r. dochodu przekraczającego próg dochodowy. W takiej sytuacji nieprawidłowe było orzekanie zwrotu tego świadczenia od miesiąca lutego (...)

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Sądowa kontrola sprawy nie potwierdziła zasadności wniesionej skargi.

Mając na względzie okoliczności wniesienia przedmiotowej skargi, w sytuacji złożenia przez skarżącego wniosku o uzupełnienie decyzji organu odwoławczego, Sąd zobowiązany jest zbadać zachowanie terminu do jej wniesienia. W granicach sprawy kontroli sądowej podlega postanowienie organu II instancji z dnia (...) r. stwierdzające uchybienie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 111 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) zwanej dalej: "k.p.a.", strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia (§ 1b). Stosownie do art. 111 § 2 k.p.a. w przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia.

Należy uwzględnić związanie Sądu rozpatrującego niniejszą skargę (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") ustaleniami wynikającymi z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Sz 72/19, który stwierdził bezzasadność skargi na bezczynność organu odwoławczego w przedmiocie uzupełnienia zaskarżonej decyzji, skoro postanowieniem z dnia (...) r. organ rozpoznał przedmiotowy wniosek skarżącego.

W sprawie wydane zostało postanowienie, o którym mowa w art. 111 § 2 k.p.a. Należy zaznaczyć, że przewidziane w ww. przepisie przesunięcie terminu trzydziestodniowego do wniesienia skargi (art. 53 § 1 p.p.s.a.) od dnia doręczenia postanowienia w przedmiocie uzupełnienia decyzji, następuje wówczas, gdy żądanie uzupełnienia decyzji zostało wniesione w terminie przewidzianym w art. 111 § 1 k.p.a. Sąd nie podziela stanowiska organu przedstawionego w odpowiedzi na skargę, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, gdyż skarżący złożył wniosek o uzupełnienie decyzji z uchybieniem terminu czternastodniowego. Dokonana przez Sąd analiza akt sprawy, nie potwierdza ww. ustaleń organu. Z dołączonej do akt administracyjnych koperty, w której znajdował się przedmiotowy wniosek, wynika że został on nadany w urzędzie pocztowym w dniu (...) r. Przy uwzględnieniu doręczenia zaskarżonej decyzji w dniu (...) r., stwierdzić należy, że wydane przez organ postanowienie z dnia (...) r. jest wadliwe. Skoro postanowienie to nie podlega zaskarżeniu, tak więc jego kontrola winna odbywać się w ramach rozpoznania skargi na decyzję, której dotyczył wniosek o uzupełnienie. Sąd stwierdzając wadliwość przedmiotowego postanowienia pomija jego skutki i uznaje, że skarga nie jest przedwczesna. Wniosek o uzupełnienie decyzji został wniesiony w terminie i dotyczył pouczenia w zakresie prawa do wniesienia skargi, a ustawa nie stawia szczególnych rygorów co do formy i treści skargi. Ponadto zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu.

Bieg terminu do wniesienia skargi winien być liczony (w realiach sprawy) od doręczenia skarżącemu postanowienia w przedmiocie uzupełnienia decyzji, co miało miejsce w dniu (...) r. Oznacza to, że skarga nadana pocztą w dniu (...) r. została wniesiona z zachowaniem terminu przewidzianego do dokonania tej czynności.

Przystępując do oceny trafności zarzutów skargi w pozostałym zakresie, wskazać należy, że jej przedmiot dotyczy decyzji o nienależnie pobranym świadczeniu wychowawczym oraz zobowiązaniu do jego zwrotu. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r. poz. 2134 z późn. zm.) zwanej dalej: "u.p.p.w.d.", osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. W myśl art. 25 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się między innymi świadczenie wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania.

Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł (art. 5 ust. 3 ww. ustawy).

Zgodnie z treścią art. 20 ust. 1 ww. ustawy, w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego osoba otrzymująca świadczenie wychowawcze jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu właściwego wypłacającego to świadczenie.

W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego (art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d.).

W okolicznościach sprawy kwestią sporną jest ustalenie organu, że sytuacja dochodowa rodziny skarżącego, spowodowana uzyskaniem wynagrodzenia za pracę żony skarżącego, w warunkach określonych w art. 7 ust. 3 ww. ustawy, miała wpływ na prawo skarżącego do pobierania świadczenia wychowawczego, w ten sposób, że pobrał on nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko i zobowiązany został do jego zwrotu za wskazany przez organ okres. Sąd uznaje, w tym sporze trafność rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, co oznacza że skarga okazała się niezasadna.

Okolicznością niesporną jest, że skarżący na mocy decyzji organu I instancji z dnia (...) r. pobierał świadczenie wychowawcze na rzecz dwójki dzieci, w kwocie po 500 zł miesięcznie, w okresie (...) r. do (...) r.

W ocenie Sądu, prawidłowe są wnioski organu, iż zebrane w sprawie dowody wskazują, że w okresie (...) r. pobierania przedmiotowego świadczenia nastąpiła zmiana dochodowa rodziny skarżącego. Wynika to z dołączonych do akt administracyjnych umów o pracę żony skarżącego i zaświadczenia o jej dochodach. Zgodnie z treścią umowy o pracę na okres próbny z dnia (...) r., żona skarżącego została zatrudniona od dnia (...) do dnia (...) r. Następnie na mocy umowy o pracę na czas określony, żona skarżącego została zatrudniona u tego samego pracodawcy na czas określony trwający od dnia (...) r. do (...) r. w pełnym wymiarze czasu pracy. Zgodnie z dołączonym do akt zaświadczeniem o wynagrodzeniu, żona skarżącego uzyskała dochód netto za (...) r. w wysokości (...) zł.

Po weryfikacji, kierując się art. 7 ust. 3 ww. ustawy, organ uwzględnił ww. dochód żony skarżącego, biorąc pod uwagę także dochód samego skarżącego w wysokości 182,31 zł. Skoro ustalony w ten sposób średni miesięczny dochód rodziny skarżącego wyniósł 3850,21 zł, a w przeliczeniu na jednego członka rodziny (4 osoby w rodzinie) wyniósł (...) to organ zasadnie stwierdził, że w nastąpiło przekroczenie progu dochodowego (800 zł), uprawniającego skarżącego do pobierania świadczenia wychowawczego w okresie (...)

Sąd uznaje za nietrafne zarzuty skargi podważające prawidłowość ustaleń stanu faktycznego dokonanego przez organ. Wbrew wywodom skarżącego, skoro jego żona, zgodnie z ww. umową o pracę, podjęła zatrudnienie w miesiącu (...) r., (za które otrzymała wynagrodzenie w (...) r. w wysokości (...) zł, co skarżący podnosił w odwołaniu od decyzji organu I instancji), to oznacza, że organ nie naruszył prawa przyjmując do ustaleń dochód żony skarżącego uzyskany za (...) r. i wypłacony do dnia (...) r. Nie ma znaczenia dla wyniku sprawy, fakt, że za pierwszy przepracowany miesiąc żona skarżącego nie uzyskała pełnego wynagrodzenia. W zaistniałej sytuacji organ miał obowiązek przyjąć za dochód w rozumieniu art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d., ten uzyskany za drugi miesiąc zatrudnienia żony skarżącego, tj. za (...) r., za który uzyskała pierwsze pełne miesięczne wynagrodzenie. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego o wadliwym ustaleniu wysokości dochodu żony skarżącego za wskazany miesiąc w kwocie (...) zł. Taką bowiem wysokość dochodu wskazał pracodawca w zaświadczeniu o wynagrodzeniu z dnia (...) r. Nie mogły podważyć skutecznie ww. ustalenia organu, wyjaśnienia skarżącego o składowych częściach wynagrodzenia jego żony. Z umowy o pracę z dnia (...) r. wynika, że żona skarżącego będzie otrzymywała zasadnicze wynagrodzenie miesięczne brutto w wysokości (...) zł.

Pozostałą część wynagrodzenia wypłaconą za miesiąc (...) r., stanowiła kwota nagrody, wypłacona w pierwszej transzy w miesiącu lutym 2017 r. w wysokości (...) zł brutto. Drugą transzę tej nagrody wypłacono żonie skarżącego w miesiącu (...) r. Świadczenie to wypłacone uprawnionemu pracownikowi, wynoszące łącznie 4800 zł, stanowi nagrodę za udział w programie językowym (§ 1 ust. 6 i 7 porozumienia w sprawie zmiany warunków umowy o pracę zawartą w dniu (...) r.).

W oparciu o całościową analizę treści ww. umów Sąd uznał, że nie znajduje potwierdzenia argumentacja skarżącego, że kwota wypłacona tyt. ww. nagrody ma charakter jednorazowy. Z § 1 ust. 1 ww. porozumienia wynika, bowiem, że kurs językowy trwał przez okres pierwszych 12 miesięcy rozpoczęcia zatrudnienia przez żonę skarżącego. Kwoty przyznane z ww. tytułu wypłacone zostały w pierwszych dwunastu miesiącach okresu rozliczeniowego. Za trwałym charakterem tego dochodu, przemawia ponadto brzmienie § 2 ust. 15 ww. porozumienia, w którym wskazano, że wysokość nagrody, o której mowa w punkcie 6, podwyższy wartość miesięcznego wynagrodzenia pracownika, w proporcji równej wysokości nagrody podzielonej przez liczbę 12, wynikającego z zaszeregowania w umowie o pracę od 13 miesiąca zatrudnienia u Pracodawcy, tj. o 400 zł brutto miesięcznie, pod warunkami wskazanym w dalszej części tego ustępu. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał uznać, że kwoty sporne, o których mowa w zarzutach skarżącego, zostały wypłacone z przeznaczeniem na wynagrodzenie dla żony skarżącego za pierwszy dwunastomiesięczny okres jej zatrudnienia u nowego pracodawcy, który przypadał w okresie wypłaty świadczenia wychowawczego ((...) (...) r.). W zaistniałej sytuacji nie ma istotnego znaczenia w świetle art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d., określenie w ww. porozumieniu okresu rozliczeniowego w przedziale (...) r. oraz wypłaty tego wynagrodzenia w dwóch ratach. Druga cześć składowa pensji skarżącego, w świetle u.p.p.w.d., ma charakter wynagrodzenia trwałego, wypłaconego i uzyskiwanego w okresie jednego roku, mająca wpływ na wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu członka rodziny skarżącego w (...) r. i w kolejnych miesiącach. Uwzględniając okoliczności niniejszej sprawy, Sąd podziela pogląd judykatury, że brzmienie art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d., nie wskazuje aby przy obliczaniu dochodu należało dokonywać uwzględnienia dochodu w jakiejś proporcjonalnej części. Gdyby bowiem tak było, ustawodawca w omawianym przepisie wyraźnie zaznaczyłby swoją intencję. Mógłby na przykład zamiast zwrotu "dochód ten jest uzyskiwany w okresie" zawrzeć stwierdzenie "dochód ten jest uzyskiwany przez okres". Dokonując wykładni ww. przepisu brak podstaw do uznania, że ustalając bądź weryfikując dochód należy uwzględniać tylko dochód uzyskany w całym okresie zasiłkowym, bądź w jego części (patrz wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2238/18, opubl. Legalis nr 1847371).

Nie są trafne wywody skarżącego mające podważać przyjęty przez organ miesiąc uzyskania dochodu żony skarżącego, z którym ustawa wiąże skutek w postaci utraty prawa do świadczenia wychowawczego. Zgodnie z art. 18 ust. 6 u.p.p.w.d., w przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczenia wychowawczego, świadczenie nie przysługuje od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Sąd uznaje, że wskazany przepis został prawidłowo zastosowany w sprawie przez organ. Pierwsze uzyskane przez żonę skarżącego wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia, otrzymała w (...) r.

za (...) r. Stosownie do art. 2 pkt 20 lit. c u.p.p.w.d., przez uzyskanie dochodu rozumie się uzyskanie dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ustawodawca nie zastrzegł szczególnych wymagań co do wysokości dochodu, które członek rodziny ma osiągnąć w pierwszym miesiącu zatrudnienia, aby uznać, że nastąpiło uzyskanie dochodu. Istotna w świetle przepisów u.p.p.w.d., jest wysokość tego dochodu, za miesiąc następujący, po pierwszym miesiącu, za który uzyskano dochód. Fakt otrzymania wynagrodzenia żony skarżącego w (...) r., za pierwszy miesiąc pracy w (...) r., potwierdził sam skarżący, o czym była wyżej mowa. Tak więc w świetle art. 18 ust. 6 u.p.p.w.d., kolejnym miesiącem, z którym ustawa wiąże utratę świadczenia, jak prawidłowo przyjęły organy, był luty 2017 r.

Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że skoro organ zebrał pełny i prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, to podnoszone skargą zarzuty naruszenia zaskarżoną decyzją art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 78, i art. 107 § 3 k.p.a., nie znajdują potwierdzenia. Za niezasadny w związku z powyższym Sąd uznaje zarzut naruszenia art. 10 § 1 w zw. art. 81 k.p.a., gdyż podnoszone przez skarżącego kwestie w piśmie z dnia (...) r. po pierwsze okazały się nietrafne, pod drugie spotkały się z oceną organu I instancji w treści uzasadnienia jego decyzji. W odwołaniu, w skardze oraz w piśmie ją uzupełniającym skarżący nie powołał innych okoliczności, niż podniesione przed organem I instancji, które mogłoby mieć znaczenie dla oceny prawidłowości ustalonego stanu faktycznego, a przez to istotny wpływ na wynik sprawy.

Analiza akt sprawy wskazuje, że skarżący został poinformowany o okolicznościach, których wystąpienie powoduje zmianę mającą wpływ na prawo do pobierania świadczenia wychowawczego oraz został pouczony o obowiązku niezwłocznego powiadamiania o nich organu. Skarżący prawidłowo pouczony o powyższym, we właściwym czasie nie zgłosił organowi informacji o uzyskaniu dochodu przez żonę skarżącego, mającą wpływ na prawo do pobierania świadczenia wychowawczego, na pierwsze dziecko, co w konsekwencji spowodowało skutki określone w zaskarżonej decyzji, na mocy art. 25 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 3 i art. 18 ust. 6 u.p.p.w.d., które to przepisy zostały prawidłowo zastosowane przez organy obu instancji orzekające w sprawie.

Podsumowując Sąd stwierdza, że nie znajdują potwierdzenia zarzuty skargi wskazujące na wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego. Sąd, uwzględniając art. 134 p.p.s.a., nie stwierdził tego rodzaju naruszeń prawa, które mogłyby uzasadniać uwzględnienie skargi.

Dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.