Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2956985

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 5 marca 2020 r.
II SA/Sz 918/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.).

Sędziowie WSA: Maria Mysiak, Katarzyna Sokołowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi Spółka na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości M.

I. uchyla zaskarżoną decyzję,

II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni na rzecz skarżącego Spółka kwotę (...) ((...)) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu (...) sierpnia 2018 r., Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody (...) Zarząd Zlewni w G. (dalej jako: "PGWWP Zarząd Zlewni w G.") na podstawie przepisu art. 271 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne ustaliło, w formie informacji rocznej, Spółka, opłatę stałą za pobór wód podziemnych w wysokości (...) zł, za okres od (...) kwietnia 2018 r. do (...) grudnia 2018 r.

Skarżąca złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością opłaty za pobór wód podziemnych ustaloną w powołanej informacji rocznej.

Dyrektor PGWWP Zarząd Zlewni w G. nie uznał reklamacji (...) Spółka z o.o. i decyzją z dnia (...) września 2018 r., wydaną na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 271 ust. 2, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy Prawo wodne, określił Przedsiębiorstwu opłatę stałą za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w m. M. za okres od (...) kwietnia 2018 r. do (...) grudnia 2018 r., w wysokości (...) zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 271 ust. 2 Prawa wodnego, wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych. Z § 15 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że do dnia 31 grudnia 2019 r., jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej, z wyłączeniem jednostkowych stawek opłat za usługi wodne za pobór wód do celów wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej dla instalacji posiadających w dniu wejścia w życie ustawy ważne pozwolenia wodnoprawne albo pozwolenia zintegrowane w formie opłaty stałej, wynoszą - za pobór wód podziemnych - 500 zł na dobę z 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód.

Opłata za pobór wód podziemnych została zatem określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym i wynoszącego 0,004167 m3/s.

Spółka zaskarżyło ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie art. 271 ust. 2 Prawa wodnego, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało niewłaściwym obliczeniem opłaty za pobór wód podziemnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 1225/18 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia (...) września 2018 r. i orzekł o kosztach postępowania.

Z uzasadnienia ww. wyroku wynika, że jego podstawą stało się stwierdzenie błędnego określenia w decyzji ilości dni, za które należy ustalić opłatę stałą za pobór wód podziemnych. Organ przyjmując za podstawę wyliczeń datę wydania decyzji - pozwolenia wodnoprawnego, w istocie nie wziął pod uwagę, że data ta jest różna od daty nabrania przez to rozstrzygnięcie waloru ostateczności. Ponadto, Sąd podzielił stanowisko skarżącego Przedsiębiorstwa, wedle którego, organ dokonał błędnej interpretacji art. 271 ust. 2 Prawa wodnego. Analizując treść art. 271 ust. 2 Prawa wodnego i § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2502), Sąd wskazał, że pomimo wątpliwości interpretacyjnych co do sposobu uwzględnienia przy obliczaniu wysokości opłaty stałej stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych, nie można pomijać regulacji zawartej w art. 271 ust. 2 Prawa wodnego in fine. Skoro bowiem ustawodawca wyraźnie wskazał, że określanie wysokości opłaty ma zawierać proporcję (stosunek ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych), to rolą organu jest odzwierciedlenie tej proporcji w treści decyzji.

Przeprowadzona wykładnia ww. przepisów doprowadziła Sąd do wniosku, że organ nie wykorzystując do ustalenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych, oraz nie uwzględniając dyspozycji z art. 7a § 1 k.p.a., naruszył art. 271 ust. 2 Prawa wodnego. W konsekwencji w sprawie doszło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów ustawy Prawo wodne, to jest art. 400 ust. 4 P.w. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. bowiem organ nieprawidłowo ustalił okres dla określenia opłaty stałej, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podzielił także zarzut strony skarżącej dot. naruszenia normy art. 271 ust. 2 P.w., co doprowadziło Sąd do przekonania o konieczności wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obiegu prawnego.

Kończąc Sąd zauważył, że ponownie rozpoznając reklamację wniesioną przez skarżącą Spółkę od informacji rocznej organ, stosownie do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, winien kierować się oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu wyroku.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Zarządu Zlewni w G. PGW (...), powołując się na art. 273 ust. 6 w zw. z art. 271 ust. 2, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. poz. 2180), decyzją z dnia (...) lipca 2019 r., nr (...), określił Spółka, za okres od (...) lipca 2018 r. do (...) grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości (...) zł za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości M.

W uzasadnieniu decyzji organ podał m.in., że (...) Spółka z o.o. korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia (...) czerwca 2018 r., wydanego przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody (...) Zarząd Zlewni w G. na pobór wód podziemnych w miejscowości M. W sprawie zaistniała przesłanka obligująca organ do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres od (...) lipca 2018 r. do (...) grudnia 2018 r., która wynosi (...) zł za pobór wód podziemnych, albowiem reklamacja Przedsiębiorstwa nie została uznana przez PGWWP Zarząd Zlewni w G.

Określenia wysokości opłaty stałej Dyrektor Zarządu Zlewni Wód (...) dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 2 Prawa wodnego oraz § 15 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Opłata stała za pobór wód podziemnych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500 zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 181 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 0,004167 m3/s ze stacji uzdatniania wody w miejscowości M.

(...) Spółka z o.o. zaskarżyło ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na rzecz Przedsiębiorstwa kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając skargę strona zwróciła uwagę, że organ, mimo wyroku z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 1225/18 ponownie dokonał złych obliczeń. Organ co prawda zgodził się, iż doszło do naruszenia art. 400 ust. 4 ustawy Prawo Wodne, tj. doszło do błędnego określenia ilości dni, za które należy określić opłatę stałą za pobór wód podziemnych i dokonał korekty. W swej decyzji wskazał jednakże, że w jego ocenie zastosowanie sformułowania art. 271 ust. 2 ustawy Prawo Wodne o "uwzględnieniu stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych wód podziemnych" będzie obowiązywać dopiero od dnia 1 stycznia 2020 r. i ponownie błędnie dokonał obliczenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2019 r.,sygn. akt II SA/Sz 1225/18, przepis art. 271 ust. 2 ustawy Prawo Wodne stanowi, że wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych, a sposób obliczenia opłaty budził wątpliwości Sądu w badanej sprawie. Sąd doszedł do wniosku, że organ administracji wodnej, nie wykorzystując do ustalenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń do dostępnych wód podziemnych oraz nie uwzględniając dyspozycji z art. 7a § 1 k.p.a. naruszył art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne.

Powyższe ma zastosowanie również do decyzji organu wydanej w dniu (...) lipca 2019 r.

Ponadto, organ ponownie nie uwzględnił wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 sierpnia 2018 r. o sygn. akt II SA/Sz 555/18, który wskazuje, że wątpliwości interpretacyjne przepisu z art. 271 ust. 5 ustawy Prawo wodne, zgodnie z art. 7a § 1 k.p.a., należy rozstrzygnąć na korzyść strony zobowiązanej do wniesienia opłaty, tzn. do ustalenia opłaty za usługi wodne należy przyjąć średnie roczne wartości odprowadzanych ścieków.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko, że zawarte w art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne sformułowanie o "uwzględnieniu stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych" będzie obowiązywać dopiero od dnia 1 stycznia 2020 r., zgodnie z § 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Jednocześnie organ poinformował, że wyrok w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 555/18 z dnia 1 sierpnia 2018 r. nie jest wyrokiem ostatecznym, a Zarząd Zlewni w G. złożył nań skargę kasacyjną.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem, doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Okolicznością istotną przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy jest to, że w sprawie ustalenia skarżącemu Przedsiębiorstwu opłaty stałej za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości M., za okres obejmujący dni od 4 lipca 2018 r. do 31 grudnia 2018 r., został już wydany wyrok przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 1225/18. Wobec niewniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku stał się on prawomocny.

W myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy (por. wyrok NSA

z dnia 25 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2692/16, LEX nr 2331455). Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie.

Ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny musi uwzględniać skontrolowanie, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz ocenę ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny sądu ponownie oceniane być nie mogą (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 października 2019 r., sygn. akt I SA/Gd 1436/19). Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie (wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 176/18).

Wobec tego, że w okresie po wydaniu wyroku z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 1225/18 nie zmieniły się okoliczności, w szczególności stan prawny, który winien mieć zastosowanie w sprawie, przedstawioną w wyroku z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 1225/18 oceną prawną pozostaje związany również Sąd orzekający w niniejszej sprawie.

Jednym z dwóch powodów uwzględnienia skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 1225/18 było stwierdzenie przez Sąd, że organ dokonał błędnej interpretacji art. 271 ust. 2 Prawa wodnego. Przy obliczaniu wysokości opłaty stałej nie można pomijać regulacji zawartej w art. 271 ust. 2 P.w. in fine. Skoro bowiem ustawodawca wyraźnie wskazał, że określanie wysokości opłaty ma zawierać proporcję (stosunek ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych), to rolą organu jest odzwierciedlenie tej proporcji w treści decyzji. Wykładnia obowiązujących przepisów doprowadziła Sąd do wniosku, że organ nie wykorzystując do ustalenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych oraz nie uwzględniając dyspozycji z art. 7a § 1 k.p.a., naruszył art. 271 ust. 2 Prawa wodnego.

Jak wynika z zaskarżonej decyzji organ nie uwzględnił oceny prawnej wyrażonej w ww. wyroku z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 1225/18 w zakresie wykładni mających mieć w sprawie zastosowanie przepisów ustawy Prawo wodne (art. 271 ust. 2) oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Po raz kolejny bowiem organ ustalił wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych bez uwzględnienia stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych. Opłatę stałą za pobór wód podziemnych określił jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej (...) zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym. Tym samym organ wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 153 p.p.s.a.

W takim stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że decyzja z dnia (...) lipca 2019 r., nr (...) została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadniało jej uchylenie, o czym orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. O kosztach postępowania obejmujących uiszczony wpis od skargi oraz koszty ustanowionego w sprawie pełnomocnika, Sąd orzekł na mocy art. 200, art. 205 § 2 i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.)

Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie uwzględnić wykładnię przepisów prawa i ich zastosowanie przedstawioną w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 1225/18.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.