Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1814161

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 12 lutego 2015 r.
II SA/Sz 88/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Makowska.

Sędziowie: WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi R. G. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia (...) nr (...) w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych

I.

oddala skargę,

II.

przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata P. S. kwotę (...) ((...)) złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu.

Uzasadnienie faktyczne

Rozkazem personalnym Nr (...) Komendant Miejski Policji w S. na podstawie art. 39 ust. 1 i art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.) oraz § 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 120, poz. 1029 z późn. zm.) w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych - zawiesił policjanta R.G. w czynnościach służbowych na okres od dnia 9 września 2013 r. do dnia 8 października 2013 r. z zachowaniem 50% uposażenia od najbliższego terminu płatności.

Na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) - zwanej "k.p.a.", decyzji nadano się rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w dniu 3 września 2013 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej S. w ramach śledztwa pod sygnaturą (...) przedstawił sierż. R.G. zarzut o czyn z art. 231 § 1 w zb. z art. 160 § 1 w zw. z art. 11 § 2 ustawy Kodeks karny. W takiej sytuacji znajduje zastosowanie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Specyficzny charakter służby policjanta wymaga od niego szczególnej dyscypliny i zachowania etyki zawodowej, a także dla jej skutecznego i prawidłowego działania, bezwzględnego przestrzegania norm i zasad obowiązujących w życiu społecznym. Szczególny status grupy zawodowej policjantów sprawia, że osoby te ponoszą określone konsekwencje w przypadku wszczęcia przeciwko nim postępowania karnego o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Czyn wskazany w art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 160 § 1 k.k. jest przestępstwem ściganym z oskarżenia publicznego. Mając na względzie powyższe organ uznał, że zaistniała obligatoryjna przesłanka odsunięcia ww. policjanta od podejmowania czynności służbowych w imieniu Policji. Miesięczny okres zawieszenia w czynnościach służbowych wynika z charakteru i stopnia szkodliwości zarzucanego czynu (narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia) i jest niezbędny ze względu na konieczność ochrony interesu publicznego przed ewentualną szkodą jaką mogą wyrządzić działania policjanta, któremu zarzucono rażące naruszenie wymogów stawianych funkcjonariuszom publicznym. Rygor natychmiastowej wykonalności nadaje się ze względu na ważny interes społeczny tożsamy z interesem służby, konieczność wprowadzenia przedmiotowej decyzji do obrotu prawnego, jak również z uwagi na wymóg realizacji zadań Policji przez osoby o nieposzlakowanej opinii.

R.G. odwołał się od ww. rozkazu, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, a w konsekwencji błędne rozstrzygniecie na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji.

Komendant Wojewódzki Policji w S. w dniu 4 listopada 2013 r., po rozpoznaniu ww. odwołania, wydał rozkaz personalny nr (...), którym - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej terminu zawieszenia w czynnościach służbowych i ustalił termin zawieszenia od dnia 26 września 2013 r. do dnia 25 października 2013 r., w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.

W ocenie organu II instancji, zaskarżony rozkaz wymagał zmiany w części dotyczącej daty zawieszenia sierż. R.G. w czynnościach służbowych z uwagi na to, iż został doręczony zainteresowanemu 25 września 2013 r. i z tym właśnie dniem wszedł do obrotu prawnego. Natomiast obligatoryjny charakter zawieszenia policjanta w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego wynika wprost z konstrukcji art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Komendant Miejski Policji w S. kierował się prognozowanym okresem trwania postępowania karnego oraz ochroną dobrego imienia i prestiżu Policji i nie przekroczył granic uznania administracyjnego, bowiem mógł zgodnie z obowiązującym prawem zawiesić podległego policjanta na okres do 3 miesięcy. Rozstrzygnięcie to jest zasadne z uwagi na charakter i stopień szkodliwości zarzucanego czynu. Nieprzestrzeganie przez sierż. R.G. zasad użytkowania i obchodzenia się z bronią palną skutkowało oddaniem niekontrolowanego wystrzału w pomieszczeniu, w którym przebywał inny policjant, narażając go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, albo odniesienia ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Dobra te znajdują się pod szczególną ochroną prawną, w tym kontekście z większą surowością oceniać należy nieodpowiedzialne zachowanie policjanta.

Organ odwoławczy podkreślił następnie, że treść i sposób redakcji 124 ust. 1 i 2 ustawy o Policji nie pozostawia wątpliwości co do obligatoryjnego charakteru zawieszenia w tym okresie części należnego funkcjonariuszowi uposażenia. Z tego też powodu wyartykułowane przez sierż. R.G. wezwanie do "do wypłacenia zaległego wynagrodzenia za miesiąc październik" jest oczywiście bezpodstawne.

R.G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. zarzucając mu rażące naruszenie przepisów oraz błąd w ustaleniach faktycznych, a w szczególności:

- przyjęcie za podstawę art. 39 ust. 1 ustawy o Policji,

- wprowadzanie rozkazu do obrotu prawnego przed faktyczny doręczeniem,

- nieuzasadnione przesunięcie terminu zawieszenia do dnia 25 października 2013 r.,

- przyjęcie, że zastosowanie środka zapobiegawczego podyktowane jest "dobrem służby".

Zdaniem skarżącego, ewidentnie czyn, którego miał się dopuścić, miał charakter nieumyślny. Nadto, Komendant Miejski Policji w S. wprowadził do obrotu prawnego rozkaz, pomimo posiadanej wiedzy, że nie jest w stanie dostarczyć go na dzień 9 września 2013 r. Komendant Wojewódzki Policji również popełnił błąd, ponieważ w wydanym rozkazie wskazał termin zawieszenia od dnia 25 września 2013 r. do dnia 25 października 2013 r. a powinien, tak jak zrobił Komendant Miejski, wyznaczyć termin od 25 września 2013 r. do 8 października 2013 r. Kolejnym błędem organu jest przyjęcie stanowiska, że zawieszenie podyktowane jest "dobrem służby". W przypadku nieumyślności nie ma podstawy do zastosowania przez organ policji tego środka zapobiegawczego, ponieważ nie zachodzi tu rzeczywista obawa, na którą powołuje się organ, tj. narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, wpływanie na ewentualnych świadków, oraz zapewnienie prawidłowego toku podejmowanych czynności procesowych. Nie ma również uzasadnienia ewentualna obawa o brak należytej staranności przy wykonywaniu czynności i obowiązków służbowych, tym bardziej, że zdarzenie miało miejsce w kwietniu, a zarzut postawiony został mu we wrześniu. Niezrozumiałe, więc jest to, że po upływie 5 miesięcy zawiesza się policjanta dla dobra służby.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych i sprowadza się do oceny, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy.

Podstawę materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie rozkazów personalnych w przedmiocie zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych stanowił art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące.

Treść tego przepisu wskazuje, iż zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych - w razie wystąpienia okoliczności określonych w tym przepisie - jest obligatoryjne. Oznacza to, że dopuszczalność zawieszenia policjanta w wykonywaniu przez niego czynności służbowych uzależniona została przez ustawodawcę od samego faktu postawienia zarzutów w postępowaniu karnym, nie zaś od stwierdzenia winy policjantów co do popełnionych czynów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2012 r. I OSK 89/12 LEX nr 1291415). Zastosowanie instytucji zawieszenia w czynnościach jest obowiązkowe, jeżeli przeciwko funkcjonariuszowi toczy się postępowanie w określonej kategorii przestępstw - przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego.

Skarżący nie kwestionuje faktu, że Prokurator Prokuratury Rejonowej S. w ramach śledztwa pod sygnaturą (...) przedstawił mu zarzut popełnienia czynu z art. 231 § 1 w zb. z art. 160 § 1 w zw. z art. 11 § 2 ustawy Kodeks karny. Natomiast uważa, że popełniony czyn nie ma charakteru umyślnego, a zatem nie została spełniona przesłanka z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji.

W ocenie Sądu, rację ma organ, że zarzucany skarżącemu czyn należy do kategorii przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego (z urzędu na wniosek oskarżyciela publicznego).

Przypomnieć należy, że do znamion przestępstwa z art. 160 § 1 kodeksu karnego należy skutek w postaci narażenia człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Jest to przestępstwo powszechne, umyślne, może zostać popełnione w obu postaciach zamiaru. Ściganie sprawców przestępstw typów umyślnych odbywa się w trybie publicznoskargowym z urzędu (por. Kodeks karny. Komentarz. Mozgawa Marek (red.), Budyn-Kulik Magdalena, Kozłowska-Kalisz Patrycja, Kulik Marek, Wydanie VI, Lex 2014 Numer 367354). Z kolei art. 231 § 1 kodeksu karnego określa odpowiedzialność karną funkcjonariusza publicznego, który, przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając obowiązków, działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego.

Zdaniem Sądu, z uwagi na przedstawione powyżej przepisy prawa i prawidłowo ustalone okoliczności sprawy, Komendant Policji zobligowany był odsunąć skarżącego od bieżącego wypełniania zadań w organach Policji. Jak już wyżej wskazano, dla zastosowania wobec policjanta sankcji z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji jedyną i wystraczającą przesłanką był fakt wszczęcia z urzędu przez prokuratora przeciwko skarżącemu postępowania karnego o przestępstwo umyślne. Wbrew twierdzeniom skarżącego, dla podjęcia decyzji o zawieszeniu go w czynnościach służbowych nie miały i nie mogły mieć wpływu inne przesłanki i okoliczności z rodzaju działania dla dobra służby, czy uzasadniona obawa o należyte wykonywanie obowiązków przez policjanta.

Nie ma racji również skarżący, że organ odwoławczy błędnie określił termin zawieszenia go w czynnościach służbowych, jak bowiem wynika z treści art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, organ miał prawo postanowić o zawieszeniu na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Orzeczenie o zawieszeniu na okres jednego miesiąca mieści się zatem w granicach ustalonych ustawą.

W ocenie Sądu, organ II instancji zasadnie i prawidłowo zmienił okres zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, przyjmując początkowy bieg jednomiesięcznego terminu zawieszenia - od daty doręczenia decyzji organu I instancji. Z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania, organ odwoławczy rozpoznając sprawę od początku, niejako "na nowo", z uwzględnieniem stanu faktycznego na dzień rozstrzygania, nie był związany ustaleniem granic zawieszenia dokonanym w rozkazie organu I instancji. Wobec zaś stwierdzonych uchybień w postępowaniu przed organem I instancji organ odwoławczy prawidłowo - w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej dat zawieszenia policjanta i w tym zakresie orzekł co do istoty.

Z kolei materialnoprawną podstawę zawieszenia skarżącemu 50% ostatnio należnego uposażenia stanowił art. 124 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie z jego brzmieniem, policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "zawiesza się" oznacza, że kwestia ta nie podlega fakultatywnemu uznaniu, lecz obliguje organ do zawieszenia 50% ostatnio naliczanego uposażenia. Organ w tym zakresie nie miał żadnej swobody decyzyjnej, ani możliwości miarkowania wysokości uposażenia podlegającego zawieszeniu.

Zdaniem Sądu, w tej sprawie ze względu na interes społeczny organ i instancji miał prawo nadać rozkazowi rygor natychmiastowej wykonalności, co należycie uzasadnił.

Reasumując, w świetle powyższego, Sąd uznał, że zaskarżony rozkaz odpowiada prawu, a zatem skarga jest nieuzasadniona.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 ww. ustawy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.