Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1474269

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 27 marca 2014 r.
II SA/Sz 878/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.).

Sędziowie: NSA Elżbieta Makowska, WSA Maria Mysiak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu (...). Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, wydał decyzję nr (...) w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt M. H. w Domu Pomocy Społecznej. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...)., wydaną w wyniku rozpatrzenia wniesionego przez J.W. dowołania. Na skutek wniesionej przez J. W. skargi powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 933/12, ze względu na brak odniesienia się przez organ odwoławczy do ponoszonych przez odwołującą się zarzutów i argumentów w zakresie obciążenia jej i innych z obowiązanych członków rodziny kosztami pobytu M. H. w Domu Pomocy Społecznej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) uchyliło ww. decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, z dnia (...) i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent Miasta decyzją z dnia (...) wydaną na podstawie oraz art. 54 ust. 1 i 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1,2, art. 61 ust. 1,2,3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.) ustalił opłatę za pobyt M. H. w Domu Pomocy Społecznej - w wysokości 70% dochodu zainteresowanej M. H., tj. (...) zł miesięcznie, oraz wpłaty od członków rodziny:

- ze strony męża A. H. - (...) zł miesięcznie,

- ze strony syna K. H. -(...) zł miesięcznie,

- ze strony syna T. H. - (...) zł miesięcznie,

- ze strony syna A. H. - (...) zł miesięcznie,

- ze strony córki J. W.- (...) zł miesięcznie,

- ze strony córki B.P. -(...) zł miesięcznie, Organ I instancji stwierdził też, iż różnicę pomiędzy kosztem utrzymania M.H. w DPS ((...) zł), a częścią wnoszoną przez M.H. ((...) zł) oraz przez rodzinę ((...) zł) w wysokości (...) zł miesięcznie pokryje Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ ustalił następujący stan faktyczny niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy.

Na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego u męża podopiecznej A. H. w dniu 25 kwietnia 2012 r. oraz w oparciu o zebraną dokumentację ustalono, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe. Utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego z ZUS w wysokości (...) zł. Ponadto prowadzi działalność gospodarczą mającą charakter sezonowy - wynajmuje pokoje. Działalność ta jest prowadzona na zasadach karty podatkowej. Zgodnie z jego oświadczeniem z działalności gospodarczej w 2011 r. uzyskał dochód w kwocie (...) zł. W związku z powyższym, w oparciu o przepis art. 8 ust. 5 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, do dochodu w miesiącu marcu 2012 r. dodano dochód z działalności gospodarczej prowadzonej w 2011 r. podzielony przez 12 miesięcy tj. (...) zł: 12 = (...) zł. Łączny dochód jakim dysponuje A. H. wynosi: (...) zł, po wniesieniu opłaty jest zatem wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.

W wyniku analizy sytuacji dochodowej syna podopiecznej T. H. oraz w oparciu o wywiad środowiskowy ustalono, iż T. H. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwójką dzieci w wieku szkolnym. Prowadzi działalność gospodarczą, z której w 2011 r. wykazał dochód w kwocie (...) zł. Dochód miesięczny wynosi: (...) zł: 12 m-cy = (...) zł.

Z jego oświadczenia majątkowego wynika, że rodzina posiada grunty rolne (...) ha (przeliczeniowe 1.3846 ha) oraz w (...) - 0,1498 ha (przeliczeniowe 0,1340 ha).

Z uzyskanego zaświadczenia z Urzędu Skarbowego z dnia 2 kwietnia 2012 r. wynika, że T. H. uzyskał w 2011 r. dochód w wysokości - (...) zł. Do ustalenia sytuacji dochodowej przyjęto, jako wiarygodny, dochód wykazany przez T. H., w wysokości (...) zł, który zobowiązuje go do wnoszenia odpłatności za pobyt matki w domu pomocy społecznej - zgodnie z powołanymi wyżej przepisami ustawy o pomocy społecznej.

Na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 25 kwietnia 2012 r. przez pracownika socjalnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej ustalono, że syn podopiecznej K. H. mieszka w domu własnościowym wspólnie z babcią J. K., lecz prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Jego dochód składa się z wynagrodzenia za pracę oraz z działalności gospodarczej polegającej na wynajmie pokoi i wynosi (...) zł miesięcznie.

Powyższy dochód przekracza zatem kryterium dochodowe wynoszące (...) zł, a kwota pozostająca po wniesieniu ustalonej opłaty jest wyższa niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.

Z ustaleń organu wynika nadto, że K. H. nie jest związany emocjonalnie z matką. Rodzice nie łożyli na jego utrzymanie. Od urodzenia wychowywała go babcia J. K., z którą nadal mieszka.

W wyniku analizy sytuacji dochodowej rodziny J. W. - córki podopiecznej, przeprowadzonej w oparciu o wywiad środowiskowy z dnia 19 stycznia 2012 r. otrzymany z Rejonowego Ośrodka Pomocy Rodzinie, ustalono, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwójką dzieci w wieku szkolnym. Na miesięczny dochód rodziny składają się:

- wynagrodzenie za pracę J. W. -(...) zł miesięcznie

- wynagrodzenie za pracę R. W. - (...) zł miesięcznie

- dochód z prowadzonej działalności gospodarczej R. W. za miesiąc listopad 2011 r. ustalony na podstawie oświadczenia wynosił (...) zł.

Łączny dochód rodziny wynosił: (...) zł i jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

W celu określenia dokładnego dochodu R. W. z prowadzonej działalności gospodarczej organ zwrócił się do niego pismem z dnia 5 kwietnia 2012 r o przedstawienie zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o wysokości uzyskanego dochodu z działalności gospodarczej za miesiąc grudzień 2011 r., jednak nie otrzymał takiego zaświadczenia.

W oparciu o wywiad środowiskowy z synem podopiecznej A. H. ustalono, że ww. na stałe przebywa w A., gdzie pracuje zawodowo. Nie chciał podać aktualnego miejsca zamieszkania, natomiast zameldowanie posiada u ojca A. H. Podczas przeprowadzania wywiadu A. H. oświadczył, że z wykonywanej pracy uzyskuje dochód w kwocie (...) zł oraz zadeklarował kwotę (...) zł miesięcznie za pobyt matki w domu pomocy społecznej, zgodnie z umową nr (...) r. Dochód ww. zobowiązuje go do wnoszenia odpłatności za pobyt matki w ww. placówce.

Córka podopiecznej B. P. od miesiąca października 2011 r. nie ponosiła odpłatności z uwagi na zmianę sytuacji dochodowej rodziny. Dochód rodziny w tym czasie nie przekraczał 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Po ponownej analizie sytuacji dochodowej rodziny w oparci o posiadane dokumenty oraz wywiad środowiskowy z dnia 12 czerwca 2012 r. przeprowadzony przez MOPR ustalono, że B. P. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i trójką dzieci w wieku 4, 14 i 16 lat. Oboje małżonkowie pracują zawodowo.

Na podstawie wywiadu środowiskowego z dnia 12 czerwca 2012 r. ustalono, że w miesiącu kwietniu B. P. otrzymała wynagrodzenie w kwocie (...) zł, a jej mąż w miesiącu maju otrzymał wynagrodzenie w kwocie: (...) zł.

Łączny dochód rodziny wynosił więc (...) zł.

Dochód jaki posiada rodzina jest zatem wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia (...) roku o pomocy społecznej (art. 59 i następne), pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. Opłata zostaje ustalona w decyzji wydanej przez organ kierujący do domu pomocy społecznej. Odpłatność ustalana jest do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. W pierwszej kolejności koszty pobytu w placówce pokrywa mieszkaniec. Jeżeli pensjonariusz (lub jego przedstawiciel ustawowy), nie jest w stanie uiścić opłat, to obciążają one kolejno małżonka, zstępnych, wstępnych oraz gminę, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Opłat nie dzieli się po równo na wszystkich zobowiązanych, a obciąża się ich w kolejności. Taki podział obowiązków nawiązuje do zasady subsydiarności. Jeżeli osoba umieszczona w placówce jest w stanie ponosić koszty pobytu, obowiązki osób bliskich i jednostki samorządu terytorialnego nie powstają.

W art. 61 ust. 2 ustawy wyznaczone są warunki ponoszenia odpłatności przez świadczeniobiorcę oraz osoby bliskie a także maksymalna wysokość tej odpłatności, które są uzależnione od sytuacji dochodowej tych osób. Zgodnie z tym przepisem opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:

1)

mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu,

2)

małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2:

a)

w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,

b)

w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

3)

gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

Ustalając odpłatność za pobyt M. H. w Domu Pomocy Społecznej organ I instancji miał na uwadze przede wszystkim okoliczność, że sytuacja dochodowa osób bliskich, z uwzględnieniem dochodu samej podopiecznej, pozwala na pokrycie kosztów pobytu w pełnej wysokości, bez konieczności udziału w tej odpłatności Gminy Miasto. Sytuacja dochodowa osób bliskich nie stwarza również konieczności ustalania odpłatności wobec nich w maksymalnej dopuszczanej przez ustawę wysokości.

W tej sytuacji organ musiał rozdzielić odpłatność pomiędzy te osoby w taki sposób, aby była ona adekwatna do sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób zobowiązanych. Ustawa nie daje bowiem bardziej precyzyjnych kryteriów pozwalających na dokładne wyliczenie tej odpłatności. Przy ustalaniu odpłatności organ I instancji wziął więc pod uwagę następujące okoliczności:

1) A. H., jako małżonek świadczeniobiorcy, jest osobą wymienioną przez przepis art. 61 ustawy w pierwszej kolejności po świadczeniobiorcy, jako zobowiązana do odpłatności za pobyt małżonki w domu pomocy społecznej. Ponadto, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie ma nikogo na utrzymaniu. Organ wziął również pod uwagę, że prowadzi on działalność gospodarczą wykorzystując w tym celu majątek objęty wspólnością majątkową, uzyskując w ten sposób dodatkowy dochód.

2) Córka J. W. i syn T. H. mają zbliżoną sytuację dochodową i rodzinną, co uzasadnia ponoszenie przez nich odpłatności na tym samym poziomie. Jednocześnie ich sytuacja dochodowa jest najlepsza spośród rodzeństwa, co uzasadnia ponoszenie wyższej odpłatności.

3) Syn K. H. ma najniższe dochody spośród rodzeństwa. Ponadto nie jest on związany emocjonalnie z matką, gdyż od urodzenia wychowywała go babcia J. K., z którą do chwili obecnej mieszka. Uzasadnia to ustalenie jego odpłatności w najniższej wysokości.

4) Córka B. P. posiada formalnie najwyższy dochód na osobę w rodzime spośród rodzeństwa, jednakże wysokość tego dochodu jest zdeterminowana w dużej mierze jednorazowym dochodem uzyskanym ze sprzedaży mieszkania. Jak wynika z przeprowadzonego przez organ wywiadu dochód ten w całości został przeznaczony na budowę domu. Gdyby ten dochód pominąć, to pozostały dochód rodziny, uzyskiwany na bieżąco, jest zdecydowanie niższy, aczkolwiek nadal stwarza po stronie B. P. obowiązek ponoszenia odpłatności za pobyt matki w domu pomocy społecznej. Biorąc to pod uwagę organ ustalił tę odpłatność w wysokości niższej od tej, jaka wynikałaby wyłącznie z wysokości dochodu.

Ustosunkowując się do podnoszonych przez J. W. w toku postępowania zarzutów organ stwierdził, że nie ma możliwości przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego u A. H., który przebywa na stałe w A.

Organ wyjaśnił też, że nie było żadnych podstaw aby uzyskiwany przez A. H. dochód z prowadzonej działalności gospodarczej - wynajmu pokoi wczasowiczom, wliczać do dochodu świadczeniobiorcy, tj. M. H. Dochód ten jest wyłącznie dochodem A. H. uzyskiwanym na skutek prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Nie ma przy tym znaczenia, że przy prowadzonej działalności wykorzystuje on majątek objęty wspólnością majątkową małżeńską. Sam fakt pozyskania przez jednego ze współwłaścicieli przychodu z majątku wspólnego, niezależnie od formy tej współwłasności, nie oznacza, że automatycznie jest on wliczany do dochodu drugiego współwłaściciela.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. W., wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zarzuciła organowi pierwszej instancji, iż nie zbadał dokładniej okoliczności uzyskiwania przez A. H. dochodu z majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską oraz bezpodstawnie uznał za wiarygodne jego oświadczenie o uzyskiwaniu dochodu z majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską w kwocie (...) zł - mimo istnienia w tej kwestii wielu wątpliwości. Nie wyjaśniono też źródeł finansowania zakupu przez niego samochodu za kwotę (...) zł przy dochodach, które - według jego oświadczenia - nie wystarczają mu na bieżące utrzymanie.

Ponadto dochodu A. H. w żadnej części nie wliczono do dochodu M. H.

Organ I instancji nie zrobił też nic w celu ustalenia rzeczywistego poziomu dochodów A. H. z wynajmu kwater. Nawet gdyby przyjąć za słuszne rozumowanie, iż jest to wyłączny dochód A. H., to należało wyjaśnić faktyczny poziom tego dochodu, gdyż ma to wpływ na poziom jego zobowiązania. Tym bardziej, że A. H. w pierwszych wywiadach alimentacyjnych w ogóle zataił ten dochód, a dopiero po pismach odwołującej się podał jego zaniżoną wysokość.

MOPS ograniczył się w tej kwestii jedynie do uzyskania zaświadczenia z Urzędu Skarbowego, co w związku z faktem, iż działalność A. H. rozliczana jest w formie karty podatkowej (ryczałtowo), nie doprowadziło do żadnych ustaleń w kwestii wysokości rzeczywistego dochodu. Mimo to, MOPS nie przeprowadził żadnego z wnioskowanych przez odwołującą się dowodów, które mogłyby pozwolić na uzyskanie informacji o wysokości dochodu z wynajmu kwater, przyjął natomiast za wiarygodne oświadczenie samego zainteresowanego. Tak samo jak wcześniej przyjął bez zastrzeżeń oświadczenie A. H., że nie osiąga on dochodu z wynajmu kwater.

Odwołująca się zwraca również uwagę na fakt, iż w poprzedniej zaskarżonej przez nią decyzji MOPS ustalił zobowiązanie A. H. na kwotę ponad (...) zł, uznając, iż poziom dochodów zobowiązuje go, jako małżonka osoby umieszczonej w DPS, do ponoszenia takiej odpłatności. Obecnie, mimo doliczenia do dochodu rzekomych (...) zł z tytułu wynajmu kwater, organ I instancji zmniejszył zobowiązanie A. H. bez żadnego uzasadnienia, obciążając brakującą kwotą budżet Gminy Miasta.

Odwołująca podniosła również, iż organ I instancji nie wyjaśnił należycie finansowego stanu i możliwości ponoszenia kosztów pobytu M. H. w DPS przez pozostałych zobowiązanych.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia (...) r., wydaną z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 61 ustawy o pomocy społecznej, utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż zajęcie stanowiska w zaskarżonej decyzji poprzedzone zostało zgromadzeniem przez organ I instancji obszernego materiału dowodowego w postaci zaświadczeń o dochodach z Urzędu Skarbowego, wywiadów środowiskowych i oświadczeń stron, który wykazał, iż osoby zobowiązane do wnoszenia opłat za pobyt matki są osobami majętnymi.

Ustalając odpłatność osób zobowiązanych za pobyt M. H. w Domu Pomocy Społecznej, mimo tego, że ich sytuacja dochodowa, pozwalała na pokrycie kosztów pobytu w pełnej wysokości, bez konieczności udziału w tej odpłatności Gminy Miasto, organ I instancji nie zastosował maksymalnych dopuszczalnych przez ustawę wysokości i w ocenie składu orzekającego rozdzielił odpłatność pomiędzy osoby zobowiązane adekwatnie do ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej, przedstawiając obszernie sytuację każdej zobowiązanej osoby. Po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego skład orzekający Kolegium uznał rozstrzygnięcie organu I instancji za zgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Ustawa nie ustala kwot odpłatności, zakreśla jednak wymóg, iż dochód każdej z osób zobowiązanych po wniesieniu opłaty nie może być niższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Analiza akt potwierdziła, iż każda z rodzin i osób zobowiązanych, po wniesieniu ustalonej odpłatności za pobyt matki, dysponuje kwotą wyższą niż 300% kryterium dochodowego na osobę. Tym samym Kolegium, nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, orzekło o utrzymaniu jej w mocy.

Powyższą decyzję J. W. ponownie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w szczególności art. 7 k.p.a., wyrażającego zasadę prawdy obiektywnej, art. 8 k.p.a. wyrażającego zasadę zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, art. 15 k.p.a. wyrażającego zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, a także naruszenie art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, pominięcie dowodów wnioskowanych przez skarżącą, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej, nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącej i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącej odmówiono wiarygodności, które to uchybienia mogły mieć istotny pływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wywiodła, iż przedmiotowa decyzja wydana została przez SKO bez zbadania i odniesienia się w jakimkolwiek zakresie do złożonego przez nią odwołania, co narusza zasadę dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 k.p.a. Dwukrotne rozpoznanie sprawy oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, którego przedmiotem jest nie tyle weryfikacja decyzji organu I instancji, ale ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dokonało ponownego rozpatrzenia sprawy przy uwzględnieniu postawionych w odwołaniu zarzutów skarżącej. W uzasadnieniu decyzji brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do uwag, zarzutów i wniosków dowodowych odwołującej się.

Jest to tym bardziej dziwne, że MOPS nie uzupełnił zebranego w sprawie materiału w zakresie wskazanym w decyzji SKO z dnia (...) r., w której to decyzji SKO, uchylając decyzję organu I instancji, wskazał jednoznacznie, iż organ I instancji niedostatecznie wyjaśnił kwestię dochodu uzyskiwanego przez M. H. z majątku objętego małżeńską wspólnością ustawową.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej nr (...) r. w całości, oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie zaznaczyć należy, iż zaskarżona decyzja SKO wydana została w wyniku rozpoznania przez ten organ odwołania skarżącej od decyzji wydanej przez organ I instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy, przeprowadzonym na skutek uchylenia przez organ odwoławczy jego poprzedniej decyzji z dnia (...) r. po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 933/12, w którym Sąd, uchylając wcześniejszą decyzję SKO, zwrócił organowi odwoławczemu uwagę na uchylenie się tego organu od ponownego rozpoznania sprawy, co nie tylko podważa zasadę dwuinstancyjności postępowania, ale i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd zwrócił też uwagę, iż Kolegium w ogóle nie odniosło się do zarzutów odwołania oraz zgłaszanych przez odwołującą się wniosków dowodowych, których celem było wykazanie wadliwości ustaleń faktycznych poczynionych przez organ I instancji. Brak rozważenia i ustosunkowania się do tych uwag i żądań skarżącej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanowiło - zdaniem Sądu-naruszenie art. 7, art. 15, art. 77 § 1i art. 107 § 3 k.p.a. oraz ograniczyło w istocie prawo strony do ponownego rozpatrzenia sprawy w ramach przysługującego jej środka odwoławczego. Sąd zwrócił organowi odwoławczemu uwagę na konieczność wyeliminowania tych uchybień.

Wykonując ten wyrok Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji, obciążając ten organ obowiązkiem ponownego dokonania niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia ustaleń.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. wskazania Sądu co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W ocenie sądu orzekającego w niniejszej sprawie, organ odwoławczy do dyspozycji tego przepisu się nie zastosował. Skarżąca w odwołaniu od wydanej ponownie przez organ I instancji decyzji z dnia (...) r. podniosła w zasadzie te same zarzuty co w odniesieniu do decyzji z dnia (...) r. kwestionując prawidłowość ustaleń organu I instancji w zakresie ustalenia rzeczywistych dochodów męża M. H. - A. H., a także innych zobowiązanych do partycypacji w ponoszeniu kosztów pobytu M. H. w domu pomocy społecznej. Zarzuty te uargumentowała.

Zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, co oznacza, że organ odwoławczy również rozpoznaje sprawę merytorycznie. W związku z tym ma on także obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony podniesione w odwołaniu oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji, które również musi spełniać wymogi zawarte w art. 107 § 3 k.p.a. tj. zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także przyczyn, dla których wnioskowanych przez stronę dowodów nie przeprowadził i dlaczego nie uznał zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego o podstawowym znaczeniu jest również przytoczenie zarzutów odwołania oraz ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu wydanej decyzji.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, wydanej po rozpatrzeniu przez SKO odwołania J. W. od decyzji organu I instancji wydanej (...) r. jest bardzo lakoniczne i, mimo wskazań WSA zawartych w wyroku w sprawie II SA/Sz 933/12, organ ten nadal nie zawarł w wydanej przez siebie decyzji ustaleń, na których oparł się, utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, nie ustosunkował się też do żadnego zarzutu i argumentu skarżącej, podniesionego w odwołaniu, ograniczając się do stwierdzenia, że zobowiązani to osoby majętne i są w stanie ponosić określone w decyzji organu I instancji koszty pobytu M. H. w domu pomocy społecznej.

Lakoniczna treść uzasadnienia zaskarżonej obecnie decyzji jednoznacznie wskazuje na zasadność skargi, w zakresie zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 7, art. 8, art. 15 i art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a zarazem na naruszenie przez organ odwoławczy art. 153 p.p.s.a.

Powyższe uchybienie wskazuje na konieczność uwzględnienia skargi, z jednoczesnym stwierdzeniem aktualności wskazań Sądu zawartych w wyroku WSA z dnia 29 listopada 2013 r., w sprawie II SA/Sz 933/12, które zostały przez organ odwoławczy, który wydał zaskarżoną obecnie decyzję, całkowicie zignorowane.

W tym stanie rzeczy Sąd, zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zaskarżoną decyzję uchylił. Rozpatrując sprawę ponownie organ odwoławczy zobowiązany będzie do jej rozpoznania zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym do odniesienia się do zarzutów odwołania, przynajmniej tych najistotniejszych, odnoszących się do ustalenia rzeczywistej sytuacji dochodowej i materialnej osób zobowiązanych do współfinansowania kosztów utrzymania M. H. w domu pomocy społecznej, co mogłoby mieć wpływ na wysokość obciążenia skarżącej, choć oczywiście wpływ ten może też nie wystąpić.

Orzeczenie w pkt II wyroku zapadło na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.