II SA/Sz 837/18 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2555530

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 września 2018 r. II SA/Sz 837/18

UZASADNIENIE

Sentencja

Dnia 27 września 2018 r. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 27 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy

Uzasadnienie faktyczne

I. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia i zobowiązania do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z 21 marca 2018 r. polegającego na doprowadzeniu do odpowiedniego stanu technicznego budynku gospodarczego na działce nr (...) w M.

Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że jest osobą bardzo schorowaną, utrzymuje się z renty i dodatku pielęgnacyjnego, a cały uzyskiwany dochód jest przeznaczany na bieżące potrzeby, w związku z czym każdy wydatek naraża skarżącego na uszczerbek dla utrzymania koniecznego, nawet tak niewielki jak 100 zł. Wnioskodawca chciałby skorzystać także z pomocy profesjonalisty gdyż nie ma wiedzy co do przepisów prawa materialnego mającego zastosowania w sprawie ani co do procedur, a chciałby skutecznie bronić swoich praw przed Sądem. Wskazał, że wraz z żoną mieszkają u córki, korzystając z jej uprzejmości. Skarżący otrzymuje rentę która wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi (...) zł miesięcznie, a jego żona emeryturę w kwocie (...) zł miesięcznie, a ich zobowiązania i wydatki stałe wynoszą: leki, opatrunki, rehabilitacja, dojazd do lekarzy (...) zł miesięcznie, energia elektryczna (...) zł miesięcznie, szambo (...) zł miesięcznie, Internet (...) zł miesięcznie, telefony komórkowe (...) zł miesięcznie, kredyt (...) zł miesięcznie, środki czystości (...) zł miesięcznie, odzież (...) zł miesięcznie, opał (...) zł miesięcznie, żywność (...) - (...) zł, pies (...) zł, wywóz odpadów (...) zł miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, ze jedynym jego majątkiem jest współwłasność działki, której dotyczy grzywna w celu przymuszenia, nie ma żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych.

Wezwaniem z dnia 21 sierpnia 2018 r. starszy referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia, w terminie 7 dni:

- wyciągów lub wykazów z wszystkich wnioskodawcy, jego żony i córki rachunków bankowych wnioskodawcy, z okresu ostatnich trzech miesięcy,

- dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie nieruchomości, leczenie i rehabilitację, w okresie ostatnich trzech miesięcy,

- dowodów potwierdzających dochody wszystkich członków rodziny, z okresu ostatnich trzech miesięcy,

- kopii ostatniej decyzji w sprawie podatku od nieruchomości w której zamieszkuje skarżący.

W odpowiedzi na to wezwanie wnioskodawca oświadczył, że mieszka na wsi w gospodarstwie należącym do jego córki, która na stałe mieszka za granicą i zgodziła się na pobyt skarżącego i jego żony w zamian za wnoszenie wszystkich opłat związanych z pobytem. Wieś S. w której wnioskodawca mieszka nie posiada żadnej komunikacji publicznej, jedyną forma komunikacji jest samochód, dlatego skarżący korzysta z samochodu córki. Zdaniem skarżącego przedłożenie dokumentów źródłowych wymienionych w wezwaniu wiąże się z poniesieniem kosztów przewyższających ewentualną pomoc prawną, dlatego oświadczył, ze odmawia ich dostarczenia. Jego zdaniem ponoszone koszty nie odbiegają od standardowych, dlatego nie czuje się zobowiązany ich udowadniać.

W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, a więc takich które nie uzyskują żadnych dochodów, albo takich których dochody są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.

Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 p.p.s.a., to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).

Skarżący w złożonym wniosku podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, nie posiada żadnych nieruchomości (poza tą położoną w M. której jest współwłaścicielem), oszczędności ani przedmiotów wartościowych, utrzymują się ze świadczeń ZUS w łącznej kwocie (...) zł netto, a ich wydatki stałe wynoszą (...) zł.

Oświadczenie skarżącego o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych, a skarżący, w odpowiedzi na wezwanie, odmówił przedłożenia dowodów określonych w wezwaniu. Należy zatem uznać, że nie wykazał, iż rzeczywiście znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Skarżący oświadczył, że mieszka tylko z żoną w miejscowości S. (...), a ich jedynym dochodem są świadczenia ZUS. Jednakże z informacji dostępnych w Internecie wynika, że pod tym adresem prowadzona jest działalność agroturystyczna tj. wczasowisko agroturystyczne nad L. (https://www.mazury.com/stacze,agroturystyka,102047.html). Wnioskodawca nie wspomniał we wniosku, by on lub jego żona uzyskiwali dochody z takiej działalności.

Zasadą wynikającą z art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, a zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów jest wyjątkiem od zasady i może mieć miejsce w ściśle określonych przypadkach. Skarżący nie wykazał, by sytuacja w jakiej się znajduje uzasadniała przyznanie prawa pomocy.

Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.