Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2202348

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 12 stycznia 2017 r.
II SA/Sz 836/16
Brak podstawy do wypłaty odsetek w związku z nienależnie pobraną opłatą za wydanie karty pojazdu.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Makowska.

Sędziowie: WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, NSA Stefan Kłosowski (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi R. G. na czynność Prezydenta Miasta S. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie zwrotu odsetek od opłaty za wydanie karty pojazdu

I.

oddala skargę.

II. Przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego A. M. kwotę (...) ((...)) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 1073/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. stwierdził bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta odmawiającej zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu i uznał, że organ ten ma obowiązek zwrócić R. G. część uiszczonej opłaty w wysokości (...) zł, za wydanie karty pojazdu (...) o numerze rejestracyjnym (...). Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 1 maja 2014 r.

Pismem z dnia 12 kwietnia 2016 r. R. G. zwróciła się do Prezydenta Miasta o zapłatę kwoty (...) zł, stanowiącej odsetki ustawowe od kwoty (...) zł.

Prezydent Miasta w odpowiedzi poinformował skarżącą, że w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 13 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 1073/13 dokonał zwrotu kwoty (...) zł za wydanie karty pojazdu (...). Sąd w wyroku nie zobowiązał natomiast organu do zapłaty odsetek ustawowych od zwracanej kwoty, dlatego zwrot taki nie przysługuje. Pismo to zostało doręczone wnioskodawczyni w dniu 16 maja 2016 r.

W dniu 30 maja 2016 r. R. G. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie zapłaty odsetek ustawowych.

W piśmie z dnia 8 czerwca 2016 r. (doręczonym skarżącej 15 czerwca 2016 r.) Prezydent Miasta stwierdził, że nie dopuścił się naruszenia prawa.

W dniu 6 lipca 2016 r. R. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na czynność Prezydenta Miasta S. polegającą na odmowie zapłaty odsetek ustawowych od kwoty (...) zł, pobranej ponad kwotę wynikającą z art. 77 ust. 3 w zw. z ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.).

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że wyrokiem z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 1073/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznał za bezskuteczną czynność polegającą na odmowie zwrotu skarżącej kwoty (...) zł tytułem "nadpłaconej" opłaty za wydanie kart pojazdu i uznał obowiązek organu do dokonania zwrotu skarżącej tej kwoty. Opłata w kwocie (...) zł została pobrana na podstawie obowiązującego w dacie jej pobrania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, które to rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 77 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jak wskazał Sąd w ww. wyroku, analizując kwestię wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu należy brać po uwagę przepisy obowiązujące w dacie pobrania opłaty. Opłata ta ma charakter opłaty publicznej, ale nie jest opłatą o charakterze podatkowym, do której należałoby stosować przepisy ustawy o finansach publicznych, która weszła w życie w 2009 r. W systemie prawnym brak jest przepisu nakazującego wypłatę odsetek w związku z nienależnie pobraną opłatą za wydanie kart pojazdu. W sprawach administracyjnych organ jest zobowiązany do wypłaty odsetek tylko wówczas, gdy wynika to wprost z przepisu. Podstawy prawnej do wypłaty odsetek nie zawiera ustawa Prawo o ruchu drogowym, ani rozporządzenie na podstawie którego opłatę pobrano. Ponieważ ustawa o finansach publicznych nie ma w sprawie zastosowania, nie sposób zastosować przepisów o zwrocie nadpłaty podatku zawartych w dziale III Ordynacji podatkowej. Opłata za kartę pojazdu uiszczona przez skarżącą nie miała charakteru podatku, co stwierdził Sąd w wyroku z 13 marca 2014 r. Jednocześnie organ zauważył, że do nieopodatkowanych należności budżetowych o których mowa w ustawie o finansach publicznych stosuje się obecnie odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej (art. 67 ustawy o finansach publicznych), jednakże dotyczy to tych należności które zostały uiszczone po dniu wejścia w życie ustawy, bądź spraw w toku w dacie jej wejścia. Przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. W tej sytuacji brak było podstaw do uznania, że na organie ciąży obowiązek zapłaty na rzecz skarżącej odsetek. Skarżąca mogłaby ewentualnie dochodzić zapłaty na drodze postępowania cywilnego, wykazując przy tym jednakże, iż zostały spełnione przesłanki uzasadniające dokonanie na jej rzecz zapłaty. Pozostaje to jednak poza zakresem postępowania przed sądem administracyjnym.

W piśmie procesowym z dnia 20 grudnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu oświadczył, że podtrzymuje skargę. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik wyjaśnił, że organ zwrócił skarżącej kwotę (...) zł, ale nie zwrócił odsetek od nienależnie pobranej kwoty. W ocenie pełnomocnika skarżącej powinny więc zostać zapłacone odsetki za okres od dnia uiszczenia opłaty z uwagi na to, że chodzi o nienależnie pobrane świadczenie pieniężne. Wprawdzie w skardze zarejestrowanej pod sygn. II SA/Sz 1073/13 skarżąca nie domagała się odsetek od nienależnie uiszczonej części opłaty, jednak jak słusznie wskazał Sąd w wydanym wyroku, roszczenie to nie ulega przedawnieniu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) - dalej w skrócie "p.p.s.a." dokonywana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej sprowadza się do oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności. W ramach tak przeprowadzonej kontroli Sąd uznał, iż skarga na czynność polegającą na odmowie wypłaty odsetek od nienależnie pobranej opłaty za kartę pojazdu, nie jest uzasadniona.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca w dniu 5 listopada 2004 r. uiściła opłatę w kwocie (...) zł za wydanie karty pojazdu (...) o numerze rejestracyjnym (...). Opłata ta została pobrana na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04 uznał, że przepis ten był niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji, ponieważ określona w tym przepisie wysokość opłaty ((...) zł) za wydanie karty pojazdu nie uwzględniała wytycznych ustawowych co do określenia wysokości tej opłaty i była zbyt wysoka. To jednak, że ta opłata została określona w zawyżonej wysokości, nie oznacza, iż nie była to opłata za wydanie karty pojazdu. Okoliczność, że organ wydający rozporządzenie określił wadliwie wysokość opłaty, nie oznacza, iż opłatę tę należało traktować jako nałożenie obowiązku o charakterze podatkowym, do którego miałyby zastosowanie przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 maja 2007 r. sygn. akt III CZP 35/07 zajął stanowisko, że przepisy Ordynacji podatkowej nie mają zastosowania w sprawie o zwrot opłaty za kartę pojazdu.

Stosownie do przepisu art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, rejestracji pojazdu dokonuje na wniosek właściciela właściwy organ w drodze decyzji administracyjnej. Składając wniosek o zarejestrowanie pojazdu, właściciel pojazdu obowiązany jest uiścić opłaty za wydanie dowodu rejestracyjnego (pozwolenia czasowego), tablic rejestracyjnych oraz karty pojazdu. Uiszczenie tych opłat jest warunkiem zarejestrowania pojazdu, co oznacza, że wydanie decyzji o zarejestrowaniu pojazdu jest uzależnione od uprzedniego uiszczenia tych opłat. Skoro dowód rejestracyjny, tablice rejestracyjne i kartę pojazdu organ może wydać, jeżeli dokonuje rejestracji pojazdu (wydaje decyzję administracyjną o zarejestrowaniu pojazdu), to od wniesienia opłat za dowód rejestracyjny, tablice rejestracyjne i kartę pojazdu ustawa uzależnia wydanie decyzji administracyjnej w sprawie zarejestrowania pojazdu. Do takich opłat ma zastosowanie art. 261 k.p.a., a więc podanie właściciela z wnioskiem o zarejestrowanie pojazdu, jeżeli opłaty te nie zostały uiszczone, podlega zwrotowi (art. 261 § 2 k.p.a.), a wnoszącemu podanie przysługuje zażalenie na postanowienie o zwrocie podania (art. 261 § 3 k.p.a.), następnie zaś skarga do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).

O tym, czy strona ma obowiązek uiszczenia tych ww. opłat, rozstrzyga się w toku załatwiania sprawy administracyjnej, a kontrola rozstrzygnięć organów w tym przedmiocie objęta jest właściwością sądu administracyjnego. Także sprawy zwrotu kwoty nadpłaconej z tytułu opłaty za kartę pojazdu, załatwiane są w trybie administracyjnym, przy zastosowaniu przepisów obowiązujących w dacie uiszczenia opłaty. Obowiązujące od dnia 1 stycznia 2010 r. przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, a odsyłające do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Ordynacji podatkowej przewidujące decyzyjną formę rozstrzygania w zakresie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jako niepodatkowej należności budżetowej, nie mogą mieć zastosowania do czynności dokonanych na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego, w tym także do czynności zwrotu opłaty pobranej przed wejściem w życie przepisów tej ustawy (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 września 2006 r. sygn. akt III SA/Gd 628/16, LEX nr 2141895).

Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) a także art. 6 k.p.a. organy władzy (administracji) publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Przepisy działu IX k.p.a. tj. art. 261-267 dotyczące opłat i kosztów postępowania administracyjnego, nie zawierają przepisów dotyczących zasad ustalania i wypłacania odsetek od kosztów postępowania pobranych nienależnie. Także ustawa Prawo o ruchu drogowym ani rozporządzenie, na podstawie której opłata w zawyżonej wysokości została pobrana, nie zawierają takiej regulacji. Skarżąca nie wskazała podstawy prawnej swojego roszczenia. Należy zgodzić się z organem, że w systemie prawnym brak jest przepisu nakazującego wypłatę odsetek w związku z nienależnie pobraną, przed dniem 1 stycznia 2010 r., opłatą za wydanie kary pojazdu.

Zgodnie z art. 359 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r. poz. 380 z późn. zm.) odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu. W niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy kodeksu cywilnego, zatem organ nie miał podstawy prawnej do wypłaty odsetek ustawowych.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż organ rejestracyjny nie jest zobowiązany do zwrotu, w trybie czynności administracyjnej, odsetek od kwoty nadpłaty opłaty z tytułu wydania karty pojazdu, której obowiązek zwrotu przez organ stwierdził sąd administracyjny w trybie wskazanym skarżącej w wyroku w sprawie II SA/Sz 1073/13.

Skarga została wniesiona na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd, rozpoznając niniejszą skargę na czynność odmawiającą zwrotu odsetek od tej kwoty, nie dopatrzył się zatem naruszenia prawa, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku wydano na podstawie art. 250 tej ustawy w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.