Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1996820

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 20 stycznia 2016 r.
II SA/Sz 644/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.).

Sędziowie: NSA Stefan Kłosowski, WSA Maria Mysiak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) Burmistrz K. przyznał B.S. świadczenie pielęgnacyjne, począwszy od dnia 1 lipca 2013 r. na czas nieokreślony, w kwocie (...) zł miesięcznie. Następnie, organ I instancji, w związku z otrzymaniem od Marszałka Województwa Z. informacji o tym, że w sprawie rodziny B.S. mają zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wydanej decyzji w dniu 1 lipca 2013 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 26 sierpnia 2014 r., nr (...) działając na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 157 § 1 i art. 156 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) - zwanej dalej jako "k.p.a." oraz w związku z art. 21 ust. 1 pkt 2, art. 23a ust. 1 i 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza K. z dnia 1 lipca 2013 r.

Od powyższej decyzji B.S. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym podniosła, że nigdzie nie pracuje, a jej mąż pracuje dorywczo w N. i nie może otrzymywać tam świadczeń, co potwierdziła oświadczeniami złożonymi zgodnie z art. 233 § 1 Kodeksu karnego.

Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia (...), w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 21 ust. 1 oraz art. 23a ust. 1 i ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, utrzymało w mocy własną decyzję z dnia 26 sierpnia 2014 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z informacją uzyskaną od Marszałka Województwa Z., P.S. od 1 maja 2012 r. do chwili obecnej wykonuje działalność na własny rachunek na terenie N. w rozumieniu przepisów wspólnotowych. Wobec tego w sytuacji B. i P.S. zastosowanie maja przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia 1 maja 2012 r. Kolegium stwierdziło, że zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku rodziny skarżącej, to Marszałek Województwa Z. był organem właściwym do rozpoznania wniosku skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i wydania decyzji w przedmiocie ustalenia uprawnień do tego świadczenia. Organ przytoczył również na treść art. 20 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 23a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Kolegium stwierdziło, że w związku z powyższym decyzja Burmistrza K. z dnia 1 lipca 2012 r. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości i jako taka powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., Kolegium wyjaśniło również, że stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza nie oznacza, że B.S. nie uzyska prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie, którego dotyczy ta decyzja. Stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego ma jedynie na celu doprowadzenie do sytuacji, w której o uprawnieniu strony do rzeczonego świadczenia będzie orzekał organ właściwy w sprawie, tj. Marszałek Województwa Z.

B.S. zaskarżyła ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. W jej ocenie, decyzja jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego i prawnego wobec zabrania jej świadczeń przyznanych przez Burmistrza K. Jest także pogwałceniem jej prawa do życia, jak również narusza Konstytucję RP, gdyż jej dzieci, jak i ona posiadają prawo do godziwego życia.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rolą sądu administracyjnego jest zbadanie, czy zaskarżona do sądu decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W związku z tym, sąd zobowiązany jest sprawdzić, czy organy wydając kwestionowane rozstrzygnięcia prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy prawa. Przeprowadzona w tych granicach kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu stała się decyzja wydana w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, a mianowicie w trybie stwierdzenia nieważności. Zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy własną decyzję, stwierdzającą nieważność decyzji z dnia 1 lipca 2013 r. Burmistrza K, przyznającej B.S. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Podstawą faktyczną do wydania tego rozstrzygnięcia stała się informacja uzyskana od Marszałka Województwa Z., że w przypadku rodziny skarżącej zastosowanie mają przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego z uwagi na okoliczność, że P.S. od dnia 1 maja 2012 r. do chwili obecnej wykonuje działalność, na własny rachunek na terenie N., w rozumieniu przepisów wspólnotowych.

Uzyskując taką informację Kolegium zobligowane było wszcząć postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Burmistrza K. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Zgodnie bowiem z art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114), w przypadku, gdy członek rodziny osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz dokumentami do marszałka województwa.

Ponadto, stosownie do art. 23a ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, marszałek województwa ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Natomiast gdy marszałek województwa w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w myśl którego, samorząd województwa realizuje zadania w zakresie świadczeń rodzinnych jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Do zadań tych należy (m.in) wydawanie decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego (art. 21 ust. 1 pkt 2).

Zdaniem Sądu, w takim stanie faktycznym i prawnym sprawy, trafnie uznało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że już na dzień 1 lipca 2013 r. właściwym organem do rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego był Marszałek Województwa Z. Skoro zatem decyzję w przedmiocie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wydał organ niewłaściwy, a mianowicie Burmistrz K., to wystąpiła przesłanka do stwierdzenia nieważności tejże decyzji jako wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości.

Przypomnieć należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie administracyjnego, w ramach którego zadaniem organu prowadzącego to postępowanie jest wyłącznie ocena kwestionowanej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie takie - o stwierdzenie nieważności decyzji - ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego.

Z tego też względu zarzuty skarżącej dotyczące niezasadnego pozbawienia jej prawa do świadczeń pielęgnacyjnych nie mogły odnieść skutku w tym postępowaniu, ponieważ jak to wyjaśniało Kolegium w końcowej części uzasadnienia, nie rozstrzygało merytorycznie o prawie skarżącej do świadczeń pielęgnacyjnych.

Słusznie zauważyło Kolegium, że zaskarżona decyzja jest aktem, który nie rozstrzyga merytorycznie i nie przesądza o pozbawieniu skarżącej uprawnień przyznanych decyzją Burmistrza K. Decyzja ta jest swego rodzaju aktem porządkującym stan faktyczny i prawny, powodującym przekazanie sprawy do rozpoznania organowi właściwemu z uwagi na mające zastosowanie w sprawie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, tj. Marszałkowi Województwa Z. Tak więc podnoszone przez skarżąca okoliczności, że nie pracuje i nie pobierała, ani jej mąż, żadnych świadczeń z N., winny być wzięte pod uwagę w postępowaniu prowadzonym przez Marszałka w przedmiocie prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.