Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1435386

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 16 stycznia 2014 r.
II SA/Sz 454/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.).

Sędziowie: NSA Elżbieta Makowska, WSA Maria Mysiak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi J. S. i S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości

I.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) r. nr (...),

II.

stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,

III.

przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata I. Z. kwotę (...) złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Uzasadnienie faktyczne

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) decyzją z dnia (...) r., nr (...), w związku z wydzielaniem się tlenku węgla w pomieszczeniu łazienki w lokalu nr (...) w budynku przy ul. (...), nakazał właścicielom tego lokalu - J. i S. S., dokonanie wymiany podgrzewacza wody z otwartą komorą spalania na zamkniętą, znajdującego w pomieszczeniu łazienki na podgrzewacz z zamkniętą komorą spalania, z dostosowaniem instalacji odprowadzania spalin od tego urządzenia (względnie wymiany na podgrzewacz elektryczny).

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w wyniku rozpatrzenia odwołania J. i S. S., decyzją z dnia (...) r., Nr (...) uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia (...) r., wskazując na potrzebę dokonania ponownej oceny sprawy w zakresie, w jakim ulatniający się tlenek węgla ma wpływ na stan techniczny budynku.

Decyzją z dnia (...) r., Nr (...) wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3 oraz ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) nakazał J. i S. S. - właścicielom lokalu mieszkalnego nr (...) w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym (...), przy ul. (...) na terenie działki nr (...), dokonanie w terminie do (...) r., wymiany gazowego podgrzewacza wody z otwartą komorą spalania, zamontowanego w pomieszczeniu łazienki, na podgrzewacz wody z zamkniętą komorą spalania z dostosowaniem instalacji odprowadzania spalin do tego rodzaju urządzenia (względnie dokonanie wymiany na podgrzewacz wody elektryczny lub przeniesienie istniejącego podgrzewacza wody do pomieszczenia kuchni), celem usunięcia nieprawidłowości związanych z niewłaściwym stanem technicznym budynku w zakresie lokalu nr (...), wynikających z zamontowania nieodpowiedniego urządzenia gazowego podgrzewacza wody, co może powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi z uwagi na częste wydzielanie się tlenku węgla w pomieszczeniu łazienki, w którym podgrzewacz wody został zainstalowany.

Ponadto organ nakazał, aby prace związane z wymianą wody wykonać pod nadzorem uprawnionej osoby, zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno - budowlanymi. Po wykonaniu czynności związanych z wymianą urządzenia podgrzewacza wody, należało niezwłocznie powiadomić Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wykonanym obowiązku, załączając oświadczenie uprawnionej osoby, potwierdzające wykonanie prac zgodnie z przepisami techniczno - budowlanymi. Do czasu usunięcia nieprawidłowości, organ zakazał użytkowania gazowego podgrzewacza wody z otwartą komorą spalania zainstalowanego w pomieszczeniu łazienki i w tym zakresie, zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a., z uwagi na zagrożenie ludzi jakie powoduje wydzielający się w pomieszczeniu łazienki dwutlenek węgla, niniejszej decyzji organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji, wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia, opierając się na zgromadzonych w aktach sprawy dowodach podał, że w lokalu nr (...) przy ul. (...) dochodziło do ulatniania się tlenku węgla. Właściciele tego lokalu zamontowali gazowy podgrzewacz wody z otwartą komorą spalania, w pomieszczeniu łazienki, której kubatura wynosiła 7,5 m3, podczas gdy wymogi minimalne w zakresie kubatury, w przypadku urządzeń pobierających powietrze do spalania z tych pomieszczeń, wynoszą 8 m3, (§ 172 ust. 3 i § 80 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Z tego względu część wymienionego obiektu, znajduje się w niewłaściwym stanie technicznym.

W rozpatrywanym przypadku, zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wydana decyzja powinna być skierowana do właścicieli lokalu nr (...), w którym występują nieprawidłowości, albowiem zakaz użytkowania przedmiotowego podgrzewacza może być skierowany wyłącznie do osób, w których posiadaniu jest to urządzenie i które mają możliwość korzystania z urządzenia. Podgrzewacz jest częścią instalacji gazowej należącej wyłącznie do lokalu i stanowi własność właścicieli lokalu. Nie jest on częścią wspólną budynku.

J. S. i S. S. złożyli odwołanie od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) r.

Zdaniem odwołujących się, organ pierwszej instancji nie dostosował się do stanowiska organu odwoławczego, zawartego w decyzji z dnia (...) r. Dla stron nie zrozumiałe jest dlaczego mają wymieniać podgrzewacz wody. Zauważyli, że czujnik stężenia tlenku węgla włącza się bez używania podgrzewacza wody. Sytuacja taka jest - według odwołujących się - skutkiem robót budowlanych wykonanych samowolnie w lokalu mieszkalnym nr (...).

Decyzją z dnia (...) r., Nr (...), wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 66 ust. 1 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia (...) r. w części dotyczącej terminu wykonania wymienionych w niej obowiązków i orzekł o ich wykonaniu do dnia (...) r., w pozostałej części organ odwoławczy utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję.

W treści uzasadnienia swej decyzji, organ odwoławczy przedstawił następujące ustalenia stanu faktycznego sprawy, dokonane przez organ pierwszej instancji. Wobec pojawiającego się nadmiernego stężenia dwutlenku węgla w lokalu nr (...) w budynku przy ul. (...) (...), decyzją z dnia (...) r. PINB (...) nakazał zarządcy budynku Spółdzielni Mieszkaniowej "(...)" (...) wykonanie czynności polegających na zlikwidowaniu zamontowanych w kominach przedłużek kominowych i przedłużeniu istniejącego murowanego komina zgodnie z zaleceniem wynikającym ekspertyzy. Zobowiązanie to Spółdzielnia wypełniła. Z załączonych do akt zaświadczeń Komendanta Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej wynikało, że w dniu (...) r. oraz w dniu (...) r. miało miejsce ulatnianie się tlenku węgla w ww. lokalu mieszkalnym nr (...). W dniu (...) r., przeprowadzono oględziny w przedmiotowym lokalu, przy udziale J. S., przedstawiciela Spółdzielni Mieszkaniowej "(...)", rzeczoznawcy budowlanego, mistrza kominiarskiego oraz serwisanta kotłów gazowych. Ustalono, że roboty związane z przedłużeniem komina zostały wykonane prawidłowo. Dokonano pomiaru pomieszczenia łazienki i stwierdzono, że w pomieszczeniu tym, o kubaturze (...) m3, zamontowany jest kocioł gazowy - podgrzewacz wody z otwartą komorą spalania. Kocioł ten jest sprawny. Serwisant zalecił wymianę czujnika ciągu dymowego. Zalecono także wietrzenie lokalu, przede wszystkim przy wysokiej temperaturze oraz parnym powietrzu, celem pobudzenia ciągu kominowego. Właściciele lokalu w późniejszym terminie zgłosili organowi fakt wymiany czujnika ciągu dymowego, który włączał się pomimo nie używania kotła.

Organ odwoławczy wskazał na fakt niebudzący dla organu pierwszej instancji wątpliwości, a mianowicie występowania zagrożenia dla życia lub zdrowia w związku z ulatnianiem się tlenku węgla. Kubatura łazienki w lokalu z wentylacją (7,5 m3), której pomiaru dokonano w trakcie ww. oględzin, jest mniejsza, niż wymagane przepisem minimum - 8 m3. Właściciele lokalu zakwestionowali wynik tego pomiaru, jednakże nie poparli tego żadnym dowodem. Natomiast powołaną w ekspertyzie rzeczoznawcy budowlanego wartość "około 8 m3", należy traktować jako dalece przybliżoną. Wymieniony w (...) r. podgrzewacz wody może działać niewłaściwe i powodować zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, powodując ulatnianie się tlenku węgla.

Z uwagi na przedmiot niniejszej sprawy oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy, tj. art. 66 ustawy Prawo budowlane, zdaniem ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ powiatowy obowiązany był do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, dlatego organ odwoławczy orzekł w sposób przedstawiony sentencji tej decyzji.

Odnosząc się do pozostałych argumentów odwołania, organ II instancji stwierdził, że sprawa nielegalnych robót budowlanych, wykonanych w lokalu nr (...), stanowiła przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną i nie ma ona wpływu na przedmiot niniejszej sprawy.

J. S. i S. S. wystąpili ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) r., wnosząc o jej uchylenie oraz nakazanie osobom i instytucjom właściwym do niezwłocznego usunięcia samowoli budowlanej i przywrócenia stanu technicznego budynku, w którym zamieszkują, do stanu sprzed wystąpienia nadmiernej emisji szkodliwych gazów.

Skarżący wskazali na stwierdzony w (...) r. fakt ulatniania się tlenku węgla w ich lokalu, nawet przy wyłączonym gazowym podgrzewaczu wody. Według stron, jest to skutek samowolnych prac budowlanych prowadzonych w innym lokalu, w tym samym budynku. Informacje o ulatnianiu się tlenku węgla były zgłaszane wielu instytucjom. W wyniku wielu kontroli, sprawdzeń instalacji oraz oględzin, wydano szereg zaleceń i nakazów, jednak niebezpieczeństwo nie zostało w pełni zażegnane.

Zdaniem skarżących, organ pierwszej instancji nie przeanalizował zbyt dokładnie dokumentacji i protokołów oględzin. Podawana przez organ odwoławczy wielkość łazienki jest nieprawdziwa i znacznie zaniżona, gdyż łączna kubatura tej łazienki wynosi 7,9156 m3. Nie został uwzględniony również fakt, że wspomniane urządzenie zamontowane przez wykwalifikowanego serwisanta, zlecone, zaakceptowane i odebrane przez Spółdzielnię Mieszkaniową, przez kilka lat nie było przyczyną nieprawidłowości i złego stanu technicznego. Skarżący wskazali na trudności wynikające z niemożliwości korzystania z podgrzewacza gazowego w łazience oraz na koszty wynikające ze zmiany tego urządzenia, jak i inne koszty związek z wykonaniem obowiązku organu nałożonego decyzją.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia (...) r., pełnomocnik skarżących wyznaczony na zasadzie prawa pomocy, wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji wydanych w sprawie. Ponadto wniósł o przyznanie i wypłacenie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Oświadczył, że opłata za czynności adwokackie nie została zapłacona w całości lub w części.

Pełnomocnik podał, że biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, obowiązek wykonania określonych czynności został nieprawidłowo skierowany do J. i S. S. Zgodnie bowiem z treścią art. 66 ustawy Prawo budowlane, obowiązki utrzymania i użytkowania obiektu obciążają właściciela lub zarządcę obiektu, nie zaś właściciela konkretnego lokalu w tym obiekcie budowlanym, jak to ma miejsce niniejszej sprawie.

Na rozprawie dniu 16 stycznia 2014 r. pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji. Podtrzymał zarzut naruszenia art. 66 ustawy Prawo budowlane, podnoszony w piśmie z dnia 15 stycznia 2014 r.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniesiona skarga okazała się zasadna.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.). Zgodnie z art. 61 powołanej ustawy właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt budowlany zgodnie z zasadami, o jakim mowa w art. 5 ust. 2 tejże ustawy (pkt 1) oraz zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziałujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak wyładowania atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska (pkt 2).

Uszczegółowieniem powyższego przepisu jest z kolei art. 66 ust. 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji administracyjnej, usunięcie wykrytych nieprawidłowości, określając zarazem termin wykonania tego obowiązku, jeżeli organ ten stwierdzi, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska (pkt 1), jest użytkowany sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska (pkt 2), jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3) albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia (pkt 4). Ponadto, w razie wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1-3 powołanej ustawy właściwy organ może także zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (ust. 2).

W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru budowlanego, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1-3 oraz ust. 2 Prawa budowlanego, zobowiązał J. i S. S., właścicieli lokalu nr (...) w budynku wielorodzinnym nr (...) przy ul. (...), do wymiany podgrzewacza wody z otwartą komorą spalania, zamontowanego w pomieszczeniu łazienki, na podgrzewacz z zamkniętą komorą spalania, z dostosowaniem instalacji odprowadzania spalin do tego rodzaju urządzenia, względnie na dokonanie wymiany na podgrzewacz do wody elektryczny lub przeniesienie istniejącego podgrzewacza do wody do pomieszczenia kuchni ze względu na niewłaściwy stan techniczny budynku w odniesieniu do lokalu nr (...), wynikający z zamontowania nieodpowiedniego urządzenia gazowego do podgrzewania wody, co ze względu na częste wydzielanie się tlenku węgla w pomieszczeniu łazienki, stwarza zagrożenie bezpieczeństwa ludzi.

Skoro, jak to wynikało z treści skargi oraz stanowiska pełnomocnika skarżących zaprezentowanego na rozprawie, małżonkowie S. kwestionowali nałożenie na nich obowiązków wymienionych w zaskarżonej decyzji oraz podstawę prawną ich nałożenia, to rzeczą Sądu było dokonanie w pierwszej kolejności oceny legalności wydanej decyzji z punktu widzenia prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz zastosowania przez przepisów prawa materialnego.

Z ustaleń organu wynikało, że w łazience usytuowanej w lokalu należącym do skarżących (odrębna własność lokalu mieszkalnego) ulatnia się tlenek węgla, co ma miejsce zarówno podczas pracy urządzenia gazowego do podgrzewania wody z otwartą komorą spalania, jak i wówczas, gdy urządzenie to nie pracuje. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) nałożył na zarządcę budynku- Spółdzielnię Mieszkaniową "(...)" obowiązek wykonania ekspertyzy technicznej, której zalecenia zostały przez Spółdzielnię wykonane, a organ nadzoru je zaakceptował. Obowiązki wykonania określonych robót zostały również nałożone na właściciela lokalu nr (...) w budynku nr (...) przy ul.(...), który samowolnie wykonał roboty budowlane nie pozostające bez wpływu - w ocenie skarżących - na niewłaściwe działanie urządzenia gazowego w ich łazience. Ze względu na dalsze ulatnianie się tlenku węgla, organ nadzoru budowlanego nałożył na skarżących obowiązki określone w zaskarżonej decyzji.

Analizując, z punktu widzenia przepisów prawa materialnego-ustawy Prawo budowlane nakazy, o których mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy stwierdzić należy, że co do zasady odnoszą się one do stanu obiektu budowlanego, nie zaś poszczególnych lokali bądź pomieszczeń. Wyodrębniony hipotecznie lokal mieszkalny w budynku wielorodzinnym, nie jest obiektem budowlanym i dlatego na podstawie powołanego wyżej przepisu organ nie może nałożyć obowiązków w nim wymienionych na właściciela tego lokalu. Nawet w sytuacji, gdy obowiązek dotyczy usunięcia nieprawidłowości w lokalu mieszkalnym, winien on być nałożony na zarządcę obiektu budowlanego lub wszystkich współwłaścicieli obiektu budowlanego. Gdyby zły stan techniczny lokalu oddziaływał na cały obiekt, wówczas możliwe jest nałożenie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w lokalu.

W rozpoznawanej sprawie organ zobowiązał skarżących do wymiany podgrzewacza wody znajdującego się w lokalu skarżących oraz zobowiązał do dostosowania instalacji odprowadzania spalin do podgrzewacza wody z zamkniętą komorą spalania nie wskazując jednak, w jakim zakresie funkcjonowanie urządzenia wewnątrzlokalowego niesie zagrożenie dla całego obiektu budowlanego. Stwierdzenia zawarte w decyzji nie uzasadniały zastosowania w niniejszej sprawie art. 66 Prawa budowlanego wyłącznie w odniesieniu do właścicieli lokalu nr (...), albowiem mając na uwadze ustalenia organów, stan techniczny tego lokalu nie oddziaływał na cały obiekt budowlany, lecz dotyczył wyłącznie tego lokalu.

Podkreślić również należy, że nawet gdyby organ zagrożenie to wskazał, to nie wszystkie obowiązki mogły zostać skierowane do skarżących. Nakazanie dostosowania instalacji odprowadzania spalin do urządzenia z zamkniętą komora spalania, to w istocie, przy braku określenia w decyzji granic tej "specjalnej" instalacji, oznacza nałożenie na skarżących obowiązków wykraczających poza ich lokal, bowiem dotyczących dostosowania również do wymogów urządzenia gazowego z zamkniętą komorą spalania instalacji w ciągu kominowym, który jest częścią wspólną nieruchomości.

Nadto, skoro nie stwierdzono w postępowaniu, że podgrzewacz wody jest wadliwy tylko nieodpowiedni do kubatury pomieszczenia, w którym się znajduje, a zjawisko ulatniania się tlenku węgla występuje od chwili przeprowadzenia remontu w lokalu znajdującym się nad lokalem nr (...), to organ winien ponownie poczynić ustalenia w kierunku prawidłowości funkcjonowania instalacji kominowych w budynku oraz warunków korzystania z instalacji i urządzeń gazowych w budynku, skoro kubatura jednego tylko z pomieszczeń wskazuje na nieprawidłowości w tym zakresie.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd zwrócił również uwagę na nieprawidłowo zastosowaną przez organ odwoławczy podstawę prawną decyzji. Skoro organ II instancji uchylił w części decyzje organu I instancji (do terminu wykonania obowiązku), a w pozostałej części zaskarżona decyzję utrzymał w mocy, to właściwą podstawą prawną tak sformułowanego rozstrzygnięcia jest art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. a nie art. 138 § 2 k.p.a., który jest podstawa decyzji kasacyjnej. Wydana na tej podstawie decyzja powoduje wyeliminowanie z obrotu prawnego całej decyzji pierwszoinstancyjnej. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jednak, że intencją organu odwoławczego było wydanie decyzji kasacyjnej.

Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że jakkolwiek na skutek orzeczenia Sądu zostały uchylone obie decyzje organów nadzoru budowlanego, to uchylenie to nastąpiło ze względu na niewłaściwie zastosowaną przez te organy podstawę prawną nałożenia na skarżących obowiązku oraz niewłaściwe określenie adresata i granic tego obowiązku. Nie oznacza to jednak, że skarżący są zwolnieni od dbałości o własne bezpieczeństwo i w związku z tym, od podejmowania działań naprawczych w ramach w ramach własnego lokalu, zmierzających do wyeliminowania czynników zagrażających ich życiu i zdrowiu.

Skład orzekający w niniejszej sprawie jest przekonany, że uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ja poprzedzającej skłoni organy nadzoru budowlanego do kompleksowej oceny budynku przy ul. (...) (...) pod kątem bezpieczeństwa stosowania instalacji i urządzeń gazowych.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.

W kwestii wynagrodzenia dla pełnomocnika skarżących, przydzielonego w ramach prawa pomocy, Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.