Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1814075

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 8 października 2015 r.
II SA/Sz 412/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska.

Sędziowie WSA: Katarzyna Sokołowska (spr.), Arkadiusz Windak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2015 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr (...) w Ś. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie dodatku specjalnego uchyla zaskarżoną decyzję.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi M. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. jest decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej (...) w Ś. nr (...) z dnia (...) r. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych:

W dniu 24 lutego 2014 r. M. S. złożył do Dowódcy Jednostki Wojskowej (...), wniosek o przyznanie zwiększonego dodatku specjalnego, z tytułu wykonywania nurkowań w głębinowym sprzęcie nurkowym, zasilanym mieszaniną oddechową. Skarżący wskazał, że nurkowania realizował w ramach projektu "Projektowanie dekompresji dla nurkowań MCM". Wykonał dwa nurkowania powyżej 50 m w sprzęcie o półzamkniętym obiegu czynnika oddechowego typu CRABE przy użyciu sztucznych mieszanin oddechowych w łącznym wymiarze 2 godzin i 15 minut.

W toku przeprowadzonego w tej sprawie postępowania ustalono, że M. S. w terminach od (...) oraz od (...)., brał udział w projekcie "Projektowanie dekompresji dla nurkowań MCM", realizowanym przez Zakład Technologii Prac Podwodnych Akademii Marynarki Wojennej w G. Z pisma z dnia 21 lutego 2014 r. wynika, że nurkom biorącym udział w nurkowaniach eksperymentalnych, za minuty spędzone pod wodą, Akademia Marynarki Wojennej wypłaciła gratyfikację finansową, ze środków przeznaczonych na realizację projektu. Decyzją nr (...), z dnia (...) r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr (...) odmówił M. S. przyznania prawa do zwiększenia wysokości dodatku specjalnego z tytułu wykonywania pod wodą zadań, z użyciem sprzętu nurkowego, o 0,30 mnożnika kwoty bazowej przyznanego decyzją nr (...), Dowódcy Jednostki Wojskowej nr (...) z dnia (...) r., z uwagi na brak podstaw prawnych żądania. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że powodem odmowy jest fakt, iż dwa nurkowania głębinowe realizowane przez żołnierza w ramach projektu zostały wykonane w ramach tzw. czynności powierzonych, wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierza, w trybie § 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz. U. Nr 108, oz. 1141 z późn. zm.). Organ wskazał, że przesłanką przyznania zwiększonego mnożnika kwoty bazowej, o którym mowa w § 13 ust. 1a rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2013.1151), jest wykonywanie w głębinowym sprzęcie nurkowym zadań, w ramach obowiązków wynikających z opisu zajmowanego stanowiska służbowego. Okoliczność ta, zdaniem organu, w niniejszej sprawie nie zachodziła, bowiem M. S. nie ma w zakresie swoich obowiązków wykonywania nurkowań eksperymentalnych. Jedyną podstawą do zrekompensowania żołnierzowi jego osobistego wkładu i poniesionego ryzyka jest wypłata dodatkowego wynagrodzenia, na podstawie § 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia. Niezależnie od powyższego organ stwierdził, że skarżący nie ma w codziennym funkcjonowaniu powierzanych czynności, polegających na wykonywaniu nurkowań na głębokości powyżej 50 m. Organ powołał się przy tym na wytyczne Szefostwa Ratownictwa Morskiego, zgodnie z którymi pod pojęciem nurkowania w głębinowym sprzęcie nurkowym, zasilanym mieszaniną oddechową należy rozumieć nurkowanie zużyciem dzwonu nurkowego i przewidzianego sprzętu zasilanego mieszaniną oddechową, na głębokościach powyżej 50 m, zakończone dekompresją w dzwonie lub komorze dekompresyjnej.

M. S. złożył odwołanie od decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr (...) do Dowódcy Jednostki Wojskowej nr (...) w Ś. Skarżący wskazał, że posiada szereg uprawnień nurkowych, w tym uprawnienia starszego nurka minera oraz uprawnienia dopuszczające do eksploatacji aparatów nurkowych o półzamkniętym obiegu czynnika oddechowego typu CRABE. Nadto skarżący podniósł, że aparat typu CRABE eksploatuje regularnie od momentu otrzymanych uprawnień, co zostało odnotowane w osobistej książce nurka. W jego ocenie decyzja o odmowie zwiększenia dodatku specjalnego została wydana z naruszeniem § 13 ust. 1a rozporządzenia z 8 czerwca 2004 r.

Dowódca Jednostki Wojskowej nr (...) decyzją nr (...) z dnia (...) r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, do szczególnych właściwości lub warunków pełnienia służby, uprawniających żołnierza zawodowego do otrzymania dodatku specjalnego, zalicza się wykonywanie zadań pod wodą, z użyciem sprzętu nurkowego. Uszczegółowieniem tego zapisu jest art. 13 ust. 1, zgodnie z którym żołnierz zawodowy wykonujący w ramach obowiązków wynikających z opisu zajmowanego stanowiska służbowego zadania pod wodą z użyciem sprzętu nurkowego otrzymuje miesięczny dodatek specjalny, którego wysokość uzależniona jest od łącznego wymiaru czasu zadań wykonanych pod wodą. Natomiast w myśl § 13 ust. 1a rozporządzenia mnożniki kwoty bazowej, o których mowa w ust. 1 zwiększa się o 0,30 żołnierzom zawodowym, wykonującym nurkowania w głębinowym sprzęcie nurkowym zasilanym mieszaniną oddechową. W ocenie organu zwiększenie mnożnika kwoty bazowej o 0,30 żołnierzom zawodowym uzależnione jest od wykonywania przez nich nurkowania w głębinowym sprzęcie nurkowym, zasilanym mieszaniną oddechową, jeżeli wykonywanie tych zadań następuje w ramach obowiązków wynikających z opisu stanowiska służbowego. Organ uznał, że bez względu na kwalifikację użytego sprzętu do nurkowania typu CRABE niezbędnym do przyznania zwiększonego dodatku jest ustalenie, że wykonywanie zadań z użyciem tego sprzętu odbyło się w ramach obowiązków wynikających z opisu zajmowanego stanowiska służbowego. Jednocześnie organ nie podzielił stanowiska organu I instancji, iż podstawą przyznania zwiększonego dodatku specjalnego jest wykonywanie nurkowań na głębokości powyżej 50 metrów, uznając, że okolicznością determinującą przyznanie dodatku, w myśl przepisów rozporządzenia, jest wykonywanie nurkowania w głębinowym sprzęcie nurkowym zasilanym mieszaniną oddechową, bez względu na głębokość nurkowania.

Organ przyjął, że dwa nurkowania na głębokości powyżej 50 metrów z użyciem aparatu typu CRABE odbyły się w ramach projektu prowadzonego przez Zakład Technologii Prac Podwodnych Akademii Marynarki Wojennej w G., nie zaś w ramach zwykłych obowiązków służbowych, a za wykonanie tych nurkowań skarżący otrzymał gratyfikację finansową, wypłaconą z funduszu przewidzianego na realizację projektu. Stąd w ocenie organu brak było podstaw do przyznania skarżącemu dodatku specjalnego w podwyższonej wysokości.

Skarżący zarzucił decyzji naruszenie art. 80 ust. 6 ustawy o służbie żołnierzy zawodowych oraz § 15 ust. 1 i 2, rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 listopada 2014 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014.1618) poprzez przyjęcie, że nie spełnia on warunków do przyznania dodatku specjalnego, z tytułu wykonywania nurkowania w głębinowym sprzęcie nurkowym, zasilanym mieszaniną oddechową, naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez odstąpienie od wysłuchania stron przed wydaniem decyzji, niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi M. S. ponownie wskazał na fakt, iż aparat typu CRABE jest przeznaczony do wykonywania nurkowań głębinowych na głębokości do 80 m, jest zasilany mieszaniną oddechową nitrok i trimiks. Argumentował nadto, że od 2011 r. użytkuje sprzęt typu CRABE, wskazując przy tym ilość godzin pod wodą z wykorzystaniem tego aparatu. W ocenie skarżącego posiadane przez niego kwalifikacje, opis czynności, które zobowiązany jest wykonywać w ramach swoich obowiązków służbowych, a przede wszystkim faktyczne wykonywanie nurkowań z użyciem sprzętu, stanowiącego głębinowy sprzęt nurkowy, w pełni uzasadniały przyznanie mu dodatku w zwiększonym wymiarze. Skarżący nie podzielił stanowiska organu, z którego wynika, że wykonywanie nurkowań eksperymentalnych, w ramach odrębnego projektu, nie stanowi podstawy do podwyższenia mnożnika kwoty bazowej w sposób przewidziany w § 13 ust. 1a rozporządzenia z 8 czerwca 2004 r. Wskazał również, że w punkcie 9 obowiązującego go zakresu obowiązków służbowych znajduje się zapis o treści "wykonywanie prac podwodnych w zakresie posiadanych kwalifikacji", co w jego ocenie przemawia za podwyższeniem dodatku, bowiem posiada on kwalifikacje do wykonywania nurkowań na głębokości przekraczającej 50 metrów. Do odpowiedzi na skargę M. S. załączył dyplom starszego nurka minera uprawniający go, między innymi, do nurkowania oraz wykonywania prac podwodnych i działań minerskich z użyciem autonomicznego sprzętu nurkowego zasilanego mieszaninami oddechowymi do głębokości 80 metrów, podręcznik użytkownika aparatu oddechowego CRABE oraz kserokopię książki nurka.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że nie neguje posiadanych przez skarżącego kwalifikacji, jednak sam fakt posiadania uprawnień do wykonywania nurkowań z użyciem sprzętu typu CRABE nie uzasadnia zwiększenia dodatku służbowego. W ocenie organu nurkowania, o których mowa odbyły się w ramach projektu i nie miały związku z obowiązkami wynikającymi z zajmowanego stanowiska służbowego. Za wykonanie tych nurkowań skarżący otrzymał gratyfikacje finansową, a zatem § 13 ust. 1a rozporządzenia nie ma w tym przypadku zastosowania.

Na rozprawie w dniu 8 października 2015 r. organ przedłożył stanowisko Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia 17 sierpnia 2015 r., z którego wynika, że aparat nurkowy mieszaninowy typu CRABE należy zakwalifikować jako autonomiczny aparat nurkowy o zamkniętym obiegu tlenu albo zamkniętym lub półzamkniętym obiegu mieszaniny oddechowej. Aparat nie jest głębinowym sprzętem nurkowym zasilanym mieszaniną oddechową. Nadto organ przedłożył kartę klasyfikacyjną oraz kartę katalogową, z których ma wynikać, że aparat typu CRABE nie jest głębinowym sprzętem nurkowym, które to dokumenty zostały doręczone prokuratorowi. Pełnomocnik organu wskazał, że w związku ze złożonymi dokumentami należałoby uznać, że sporny sprzęt - aparat CRABE nie stanowi głębinowego sprzętu nurkowego. Organ wniósł o oddalenie skargi.

Prokurator Prokuratury Apelacyjnej obecna na rozprawie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, z uwagi na naruszenie art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na ustalenie okoliczności sprawy, w zakresie sprzętu do nurkowania, użytkowanego przez skarżącego, zakresu jego obowiązków, jak i czasu przebywania pod wodą, co miało wpływ na wykładnię § 13 ust. 1a rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c oraz pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W sytuacji, kiedy skarga zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji został ustalony z uwzględnieniem wymaganych przepisów postępowania, przez co ustalenie to nie było wadliwe albo nie zostało skutecznie podważone.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga jest zasadna. Skarżący początkowo swoje uprawnienie do podwyższenia mnożnika kwoty bazowej o 0,30 wywodził z faktu, iż wykonał dwa nurkowania na głębokości powyżej 50 metrów w ramach prowadzonego przez Zakład Technologii Prac Podwodnych Akademii Marynarki Wojennej w G. projektu "Projektowanie dekompresji dla nurkowań MCM". Wniosek o podwyższenie mnożnika kwoty bazowej został rozpatrzony negatywnie z powodu uznania, że nurkowania miały charakter incydentalny, nie były związane z zasadniczym zakresem obowiązków skarżącego, a nadto otrzymał on odrębne wynagrodzenie za udział w projekcie, ze środków przeznaczonych na jego realizację. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący przytoczył jednak nowe okoliczności, które świadczyć miały o tym, że nurkowania przy użyciu aparatu typu CRABE wykonywał regularnie od momentu uzyskania stosownych uprawnień, to jest od 2011 r. Skarżący wskazał, że odpowiednie adnotacje znajdują się w osobistej książce nurka. Okoliczność ta została jednak całkowicie pominięta przez organ II instancji, który rozpatrując sprawę, na skutek wniesienia odwołania, skoncentrował się wyłącznie na nurkowaniach odbytych w ramach projektu. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji należy zatem podkreślić, że zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Cechą dwuinstancyjności postępowania jest to, że organ drugiej instancji ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę rozpoznaną i rozstrzygniętą przez organ I instancji. Nie oznacza to, że organ II instancji powtarza całe postępowanie wyjaśniające, ale że opierając się na materiale dowodowym, zasadniczo zebranym w toku postępowania przez organ I instancji, organ odwoławczy ponownie ocenia ten materiał, przy czym czyni to między innymi w kontekście zarzutów odwołania.

W uzasadnieniu decyzji organ winien wyjaśnić, w zależności od wyniku tej oceny, podstawy faktyczne i prawne swojego rozstrzygnięcia, a tym samym podzielenia stanowiska organu I instancji lub przyznania racji odwołującej się stronie. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby argumenty odwołania, odnoszące się do wykonywania przez skarżącego nurkowań z użyciem aparatu nurkowego typu CRABE, począwszy od 2011 r. były w ogóle badane. Tym samym decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. bowiem organ nie odniósł się do zarzutów odwołania, których należyte rozpatrzenie miało, w ocenie sądu, wpływ na wynik sprawy.

Niezależnie od powyższego sąd zauważa, że przepisy poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. jak i rozporządzenia z 10 listopada 2014 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych nie definiują użytych w nich pojęć "głębinowy sprzęt nurkowy zasilany mieszaniną oddechową". Kwalifikacja aparatu typu CRABE ma fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie, bowiem od niej zależy uprawnienie do zwiększenia mnożnika kwoty bazowej. Okoliczność ta powinna zatem zostać wyjaśniona w sposób nie budzący wątpliwości. W ocenie sądu ani dokumenty zgromadzone w aktach sprawy, ani dokumenty załączone do skargi, jak również dokumenty przedłożone przez organ na rozprawie, nie określają jednoznacznie kwalifikacji aparatu typu CRABE. Nie ulega natomiast wątpliwości, że jest to sprzęt przeznaczony do wykonywania nurkowań na głębokości do 80 metrów i może służyć do wykonywania nurkowań głębinowych. Definicja głębinowych prac podwodnych zawarta jest w art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 17 października 2003 r. o wykonywaniu prac podwodnych (Dz. U. z 2014.1389), który stanowi, że głębinowe prace podwodne stanowią prace prowadzone pod powierzchnią wody na głębokości większej niż 50 m. W ocenie sądu dokonując kwalifikacji sprzętu organ winien zatem odnieść się do możliwości wykonywania za jego pomocą nurkowań na określonej głębokości, przy jednoczesnym uwzględnieniu zasilania mieszaniną oddechową. Istotną jest przy tym dostrzeżona przez organ II instancji kwestia, iż dla oceny zasadności zwiększenia mnożnika kwoty bazowej istotne jest samo wykonywanie nurkowań w głębinowym sprzęcie nurkowym, zasilanym mieszaniną oddechową, a nie wykonywanie ich na głębokości powyżej 50 metrów.

Rozpatrując sprawę ponownie organ winien uwzględnić powyższe rozważania i w pierwszej kolejności w sposób wiarygodny i nie budzący żadnych wątpliwości rozstrzygnąć kwalifikację sprzętu użytkowanego przez skarżącego, a następnie dokonać oceny zasadności podwyższenia mnożnika kwoty bazowej, przy uwzględnieniu wykonywanych przez skarżącego nurkowań z użyciem tego sprzętu, począwszy od 2011 r.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.