Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2489248

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 17 maja 2018 r.
II SA/Sz 354/18

UZASADNIENIE

Sentencja

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych postanawia: 1/ zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2/ ustanowić adwokata.

Uzasadnienie faktyczne

We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF Z. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

W motywach uzasadnienia wniosku, skarżąca podała, że wskutek dużego stresu doznanego podczas stanu wojennego jest osobą schorowaną. W czasie tym straciła nie tylko zdrowie, ale również pracę i mieszkanie. Jest osobą samotną, utrzymującą się z niewysokiej emerytury wynoszącej (...) zł. Miesięcznie ponoszone wydatki to: (...)

Wniosek zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy).

Podnieść należy, iż co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r.0 (sygn. akt FZ 478/04), opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.

Oceniając sytuację rodzinną i materialną skarżącej, starszy referendarz sądowy uznał, że zarówno uiszczenie kosztów sądowych związanych z zawisłym postępowaniem sądowym w sprawie, jak i poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika procesowego, stanowi dla niej nadmierne obciążenie, ponieważ wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Niewątpliwie bowiem Z. W. znajduje się w trudnej sytuacji. Wnioskodawczyni jest osobą samotną, dysponuje miesięcznie niewysokim dochodem wynoszącym (...) zł. Z kwoty tej ok. (...) zł przeznacza na opłaty za mieszkanie i media, ok. (...) zł na zakup lekarstw.

Mając zatem na względzie wskazane informacje odnośnie sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącej należało uznać, że zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym na podstawie art. 245 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.