Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1443658

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 13 marca 2014 r.
II SA/Sz 1209/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Mysiak.

Sędziowie: WSA Barbara Gebel (spr.), NSA Elżbieta Makowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. sprawy ze skargi E. G. i L. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją nr (...), z dnia (...), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej "k.p.a.", oraz art. 48 ust. 1, w związku z art. 48 ust. 4, a także art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania E.G., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) znak (...), wydanej w postępowaniu w sprawie "...dotyczącej samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego, polegającej na wybudowaniu tarasu drewnianego z zadaszeniem na posesji przy ul. (...)", nakazującej współwłaścicielom ww. budynku E. i L. G. rozbiórkę wybudowanego tarasu drewnianego z zadaszeniem na posesji przy ul. (...), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ ustalił, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "PINB", prowadząc, w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego, położonego na nieruchomości przy ul. (...), polegającej na wybudowaniu tarasu drewnianego z zadaszeniem, bez wymaganego pozwolenia na budowę, postanowieniem z dnia 5 (...), wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora - E.G. i L.G., obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia (...), określonych dokumentów: zaświadczenia właściwego organu o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, projektu budowlanego, oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Ponieważ inwestor nie wywiązał się z nałożonego obowiązku organ powiatowy, działając na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 prawa budowlanego, zaskarżoną decyzją, nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanej części obiektu.

Od decyzji odwołała się E.G., wnosząc o anulowanie decyzji. Podniosła, iż zgodnie z postanowieniem wystąpiła do Prezydenta Miasta o warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji - "odpowiedź była, że nie doszło do naruszenia wymogów Prawa budowlanego". Ponadto poinformowała, iż zleciła wykonanie dokumentacji budowlanej, a także wystąpiła do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego - "w odpowiedzi uzyskałam wiadomość, że władny do zajęcia w tej sprawie wiążącego stanowiska jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego" oraz do Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej - "odpowiedź otrzymałam z Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego, z którego wynika, że taras drewniany na zewnątrz budynku spełnia funkcję rekreacyjną". Na potwierdzenie powyższego strona dołączyła do odwołania stosowne dokumenty.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "ZWINB", ponownie rozpatrując sprawę ustalił, że na nieruchomości przy ul. (...), stanowiącej współwłasność E.G. i L.G., k.p. oraz A.S., E.G. i L.G. rozbudowali budynek mieszkalny, dobudowując do niego drewniany taras o wymiarach 4,0 x 4,0m, na wysokości ok. 1,25 m od poziomu terenu, na słupkach drewnianych, zamocowanych do betonowych stóp. Nad tarasem wykonali drewniane zadaszenie pokryte papą. Na taras prowadzą drzwi balkonowe wykonane w miejscu okna. Według oświadczenia inwestora obiekt powstał samowolnie, w 2011 r.

Zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Art. 29 zawiera wyliczenie obiektów budowlanych i robót, których wykonanie nie wymaga pozwolenia na budowę, zaś art. 30 wyliczenie obiektów i robót budowlanych, których wykonanie wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W świetle powyższych przepisów przedmiotowa dobudowa powinna być poprzedzona uzyskaniem przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestorzy nie uzyskali wymaganej prawem decyzji. Dokonali wprawdzie zgłoszenia robót budowlanych, polegających na wykuciu otworu drzwiowego (w miejsce okna) oraz wykonaniu tarasu (bez zadaszenia), do którego jednakże Prezydent Miasta wniósł sprzeciw decyzją z dnia (...), a następnie orzeczenie to utrzymał w mocy Wojewoda - decyzją z dnia (...).

Artykuły 48 i 49 Prawa budowlanego określają zasady postępowania organu w przypadku wybudowania obiektu budowlanego, lub jego części, bez wymaganego pozwolenia na budowę; przewidują one możliwość zalegalizowania samowoli po przedłożeniu przez inwestora określonych dokumentów (art. 48 ust. 3) oraz uiszczeniu opłaty legalizacyjnej (art. 49 ust. 1), zaś niewykonanie nałożonych przez organ obowiązków skutkuje wydaniem nakazu rozbiórki obiektu (art. 48 ust. 1, w związku z art. 48 ust. 4).

Jak wynika z akt sprawy, inwestor nie wykonał czynności nałożonych postanowieniem organu I instancji z dnia (...) - E.G. i L.G. nie przedstawili żądanych przez organ dokumentów, tj. dokumentu potwierdzającego zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, projektu budowlanego, oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ocenie organu odwoławczego, zasadnie zatem PINB, zaskarżoną decyzją nakazał rozbiórkę samowolnie dobudowanego, do budynku mieszkalnego, zadaszonego tarasu.

Wystąpienie E.G., z dnia (...), o ustalenie warunków zabudowy, nie dotyczy przedmiotowej dobudowy. Skarżąca wystąpiła jedynie o warunki dla wykonania "płytko posadowionego" tarasu i rozbiórki muru pod oknem, celem osadzenia drzwi balkonowych. Tymczasem postępowanie dotyczy zadaszonego tarasu, na poziomie parteru. Nie można zatem traktować decyzji Prezydenta Miasta, z dnia (...), w sprawie ww. wniosku, jako wydanej w przedmiocie samowolnie dokonanej dobudowy.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez E.G. i L.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Skarżący "z powodu naruszenia prawa" wnieśli o:

- uchylenie powyższych decyzji w całości,

- zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Podnieśli, że wbrew twierdzeniom organu II instancji, wywiązali się z nałożonych obowiązków albowiem wystąpili do Prezydenta Miasta o warunki zabudowy. Decyzją Prezydenta Miasta umorzono postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości, albowiem zgodnie z art. 50 ust. 1 i 2 ustawy z dnia (...) o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym "...nie wymagają decyzji o warunkach zabudowy roboty budowlane niezmieniające formy architektonicznej obiektu.... Wykonanie od strony ogrodu ażurowego tarasu z lekkiej konstrukcji drewnianej, ułożonej na gruncie, jako obiektu małej architektury, zgodnie z art. 29 ust. 22 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.... Nie wymaga pozwolenia na budowę." Twierdzenie organu, że ich wystąpienie do Prezydenta Miasta nie dotyczy przedmiotowej dobudowy, jest gołosłowne.

W odpowiedzi na skargę ZWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).

Sąd uznając ustalenia faktyczne organów obu instancji za prawidłowe i wystarczające do podjęcia rozstrzygnięć, podzielił te ustalenia, przyjmując je za własne i czyniąc podstawą poniższych rozważań.

W ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 229, poz. 1623 z późn. zm.) brak definicji ustawowej "tarasu". Według Uniwersalnego słownika języka polskiego pod redakcją prof. Stanisława Dubisza (tom IV str. 24, Warszawa 2008 r., PWN) taras to odkryta, płaska część budynku otoczona balustradą umieszczona na parterze (często połączona schodami z ogrodem), na piętrze lub płaskim dachu. W znaczeniu geologicznym, taras to naturalne lub sztuczne, schodkowe wzniesienie terenu przechodzące stromym spadkiem w nizinę lub opadające na zbocze wzgórza. Drugie ze znaczeń dotyczy specyficznego ukształtowania terenu i nie jest istotne w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Pojęcie taras, oznacza zatem pewną część budynku.

Kwestię tą, na gruncie przepisów prawnych przesądza § 3 pkt 24 lit.a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690), zgodnie z którym, do kubatury brutto budynku wlicza się kubaturę: przejść, prześwitów i przejazdów bramowych, poddaszy nieużytkowych oraz przekrytych części zewnętrznych budynku, takich jak: loggie, podcienia, ganki, krużganki, werandy, a także kubaturę balkonów i tarasów, obliczaną do wysokości balustrady (wyrok WSA sygn. akt II SA/Sz 835/12).

Trafne jest zatem stanowisko organu II instancji, że realizacja przedmiotowego tarasu, jako części obiektu budowlanego, stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego, bowiem prowadzi do zwiększenia jego długości, szerokości oraz powierzchni zabudowy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 398/08).

W myśl art. 3 pkt 6 i 7 ustawy Prawo budowlane, pod pojęciem budowy należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego, natomiast robotami budowlanymi są: budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji to przebudowa (art. 3 pkt 7a). Z rozbudową mamy zatem do czynienia w przypadku zmiany, innych poza wysokością, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego jak kubatura, powierzchna zabudowy, jego długość czy szerokość. Rozbudową będzie więc powiększenie istniejącego obiektu budowlanego o dodatkowe pomieszczenie, które stanowi część obiektu budowlanego.

W rozpoznawanej sprawie budynek został powiększony o zadaszony drewniany taras, postawiony na betonowych stopach, z wejściem z pomieszczeń budynku (ustalono w trakcie oględzin, udokumentowanych protokołem i zdjęciami fotograficznymi).

Skoro bezsporne jest, że skarżący nie posiadali pozwolenia na rozbudowę budynku o budowę tarasu, to procedura naprawcza dokonanej samowoli budowlanej ma swoje oparcie w przepisach art. 48-49 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Warunkiem legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 48 ust. 2 i art. 49 jest przedstawienie przez inwestora dokumentów pozwalających organowi nadzoru budowlanego dokonać oceny, czy konkretna samowola kwalifikuje się do zalegalizowania, a więc zaświadczenia organu gminy o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy oraz projektu budowlanego ze wszystkimi koniecznymi uzgodnieniami (art. 48 ust. 3).

Zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych na podstawie ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, czyli nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego.

Wyjątki od powyższej reguły zawarto w art. 29 Prawa budowlanego. Fakt, że zamiar wybudowania tarasu (niepołączonego trwale z gruntem), wykucia ościeżnicy okiennej, rozbiórce muru podparapetowego, osadzenia ościeża drzwiowego, mieści się wśród robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia, został skarżącym przedstawiony w decyzji z dnia (...) zawierającej sprzeciw organu od złożonego zgłoszenia robót budowlanych, utrzymanej następnie w mocy przez Wojewodę.

Okoliczność nieuzyskania przez skarżących pozwolenia na budowę obligowała organ nadzoru budowlanego do wszczęcia procedury legalizacyjnej. Podkreślić należy, że istota regulacji art. 48 Prawa budowlanego ma na celu umożliwienie inwestorowi wykazania, że budowa zrealizowana przez niego bez pozwolenia na budowę nie narusza swym istnieniem przepisów prawa - w szczególności techniczno-budowlanych, jak również regulujących kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego i możliwe jest doprowadzenie samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Skarżący nie przedłożyli, wymaganych dokumentów, wymienionych w postanowieniu PINB z dnia (...). Podnoszony w skardze zarzut, że uzyskali decyzję Prezydenta Miasta z dnia (...) umarzającą postępowanie w sprawie warunków zabudowy, bowiem taras nie wymaga pozwolenia na budowę, nie mógł zostać uwzględniony.

Wprawdzie w decyzji tej organ faktycznie stwierdził, że:

"Zgodnie z art. 50 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 - z późn. zm.) nie wymagają wydania decyzji o warunkach zabudowy roboty budowlane niezmieniające formy architektonicznej obiektu. Zastąpienie otworu okiennego otworem drzwiowym w elewacji budynku od strony ogrodu nie zmienia jego formy.

Wykonanie od strony ogrodu ażurowego tarasu z lekkiej konstrukcji drewnianej, ułożonej na gruncie, jako obiektu małej architektury, zgodnie z art. 29 ust. 22 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm. nie wymaga pozwolenia na budowę."

- jednak należy zgodzić się z organami orzekającymi w niniejszej sprawie, że charakterystyka zamierzenia budowlanego przedstawiona we wniosku o wydanie warunków zabudowy, nie odpowiada stanowi faktycznemu zrealizowanej inwestycji (konstrukcja tarasu nie leży na gruncie, taras jest zadaszony itd.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanego na wstępie kryterium legalności sąd uznał, iż skarga nie może być uwzględniona, bowiem podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ prawa nie naruszył.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.