Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1813975

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z dnia 26 lutego 2015 r.
II SA/Sz 1182/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Mysiak.

Sędziowie: WSA Barbara Gebel, NSA Elżbieta Makowska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, działając z upoważnienia Starosty, na podstawie art. 193 ust. 1 pkt 1 i art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, decyzją z dnia (...)

1)

ustalił na rzecz P. S. od dnia (...) miesięczną opłatę w wysokości (...) zł za pobyt w pieczy zastępczej córki W.P., ur. (...) r.

2)

ustalił, iż za okres od (...) r. opłata wynosi (...) zł,

3)

ustalił, że opłaty, o których mowa w ust. 1 i 2, należy wpłacać do 10-go dnia następnego miesiąca na konto Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie,

4)

ustalił, iż za ponoszenie ustalonej opłaty P.S. odpowiada solidarnie z A.P.

5)

wskazał, iż decyzję wydaje się do momentu uzyskania przez dziecko pełnoletności lub do dnia faktycznego opuszczenia przez nie rodziny zastępczej.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż stosownie do art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81. Zgodnie z art. 193 ust. 2 tej ustawy za ponoszenie opłaty rodzice odpowiadają solidarnie.

Organ podał, że postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia (...) r. sygn. akt (...) małoletnia W. P., ur. (...) została umieszczona w rodzinie zastępczej, dlatego też w dniu (...) zostało wszczęte postępowanie administracyjne mające na celu ustalenie odpłatności na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej. Od dnia (...) organ przyznał rodzinie zastępczej świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej W. P. w wysokości (...) zł miesięcznie.

W toku postępowania organ poinformował P. S. o możliwości zastosowania ulg w opłatach za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, przewidzianych w Uchwale nr XXX/400/13 Rady Powiatu z dnia 29 maja 2013 r. w sprawie określenia zasad, sposobu i trybu udzielenia ulg w opłatach za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Organ I instancji wskazał, że decyzja z dnia (...) odmawiająca odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt córki W.P. w pieczy zastępczej, została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...).

W odwołaniu od decyzji z dnia (...) P.S. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Zarzucił organowi błędne ustalenie, że opłata w wysokości (...) zł miesięcznie za pobyt w pieczy zastępczej jest współmierna do jego możliwości zarobkowych. Wskazał, że jest osobą pracującą, samotnie gospodarującą, utrzymującą się z miesięcznych dochodów w wysokości (...) zł, od (...) w wysokości (...) zł. Nadmienił, że płaci miesięcznie alimenty na rzecz córek w kwocie (...) zł. Ustalona przez organ opłata jest rażąco wysoka, narusza konstytucyjną zasadę humanitaryzmu oraz nie uwzględnia realnej sytuacji materialnej zobowiązanego. Zwrócił uwagę, że został obciążony pełną odpowiedzialnością za ponoszenie opłat związanych z pieczą zastępczą ze względu na to, iż A.P. jest osobą bezrobotną, cierpiącą na chorobę psychiczną, która uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia, co jest jednoznaczne z brakiem wystarczających środków, aby pokryć odpłatności. Niepozostawienie żadnych środków na własne wydatki, rachunki na opłaty mieszkaniowe, wyżywienie, a także koszty związane z wypoczynkiem, hobby czy ewentualnym leczeniem, stanowi rażące naruszenie prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...).) nr (...) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, po rozpatrzeniu odwołania P.S., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium, po przytoczeniu stanu faktycznego ustalonego w sprawie przez organ I instancji, wyjaśniło, że organ ten decyzją z dnia (...) przyznał D. S. świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka W.P. w rodzinie zastępczej spokrewnionej, w wysokości (...) zł pomniejszone o kwotę 50% dochodu dziecka, a tj. alimenty od ojca, co do wypłaty stanowi (...) zł miesięcznie.

Odnosząc się do zarzutów odwołującego się Kolegium wskazało, że kwestia odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej została już, jak podał organ I instancji, rozstrzygnięta ostateczną decyzją Kolegium z dnia (...). Nadto, przepis art. 193 ust. 1 ustawy, precyzyjnie określa wysokość opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej i nie przewiduje możliwości jej obniżenia. Organ podał, że osoba zobowiązana do opłaty, na zasadach określonych w uchwale Rady Powiatu, może ubiegać się o zastosowanie ulgi w postaci umorzenia, w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej.

Powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego P.S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 194 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, poprzez jego niezastosowanie,

- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie,

- nierozstrzygnięcie meritum odwołania od decyzji z dnia (...).

Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z umowy o pracę z dnia (...) na okoliczność osiąganych przez niego dochodów.

W uzasadnieniu skargi podniósł, iż ustalona opłata skutkuje pozbawieniem go wszystkich środków na utrzymanie własne, a wręcz jest obciążeniem ponad jego możliwości i powoduje narastające zadłużenie wobec MOPR.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

W dniu 26 lutego 2015 r. na rozprawie Sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w niniejszym postępowaniu zadaniem Sądu było dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, a zatem prawidłowości zastosowania przez organy orzekające przepisów obowiązującego prawa materialnego i przepisów procedury.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 135 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "ustawa". Zgodnie z tym przepisem, za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Za ponoszenie opłaty rodzice odpowiadają solidarnie (art. 193 ust. 2 ustawy).

Z analizy powyższego unormowania wynika, że omawiany przepis zawiera przesłanki podmiotowe i przedmiotowe warunkujące wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Przesłanką podmiotową jest wskazanie adresatów decyzji, którymi są rodzice ponoszący tą opłatę solidarnie. Natomiast przesłanki przedmiotowe to po pierwsze, wcześniejsze przyznanie rodzinie zastępczej (lub prowadzącemu rodzinny dom dziecka) w drodze decyzji, stosownie do art. 80 ust. 1 w zw. z art. 88 ustawy, świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka, a po drugie wysokość ustalonej opłaty odpowiadać ma wysokości przyznanych rodzinie zastępczej świadczeń. Tak sformułowana hipoteza normy prawnej art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy powoduje, że w przypadku zaistnienia okoliczności w niej określonych, organowi nie pozostawiono możliwości wyboru w zastosowaniu różnych konsekwencji prawnych w sprawie. Organ zobowiązany jest bowiem wydać decyzję w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, a decyzja taka jest decyzją związaną.

W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że córka skarżącego - małoletnia W. P. została skierowana i umieszczona w pieczy zastępczej D.S., tj. w rodzinie zastępczej spokrewnionej, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia (...) sygn. akt (...). Na wniosek D.S., Starosta decyzją z dnia (...) przyznał jej świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka W.P. w rodzinie zastępczej spokrewnionej, w wysokości (...) zł pomniejszone o kwotę 50% dochodu dziecka, tj. alimenty od ojca, co stanowi do wypłaty (...) zł miesięcznie. Zaskarżoną decyzją natomiast organ ustalił, iż powyższą opłatę w wysokości (... zł miesięcznie ponosić ma P.S. solidarnie z A. P.

Weryfikacja zaskarżonej decyzji pod kątem zaistnienia omówionych wyżej przesłanek, warunkujących jej wydanie, wskazuje na prawidłowe, co do zgodności z przepisami ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Decyzja ta, stanowiła bowiem konsekwencję wydanej wcześniej decyzji Starosty z dnia (...) przyznającej D.S. świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka W.P. Ponadto z akt sprawy wynika, że mimo wniosku skarżącego, organ I instancji decyzją z dnia (...) odmówił odstąpienia od ustalenia przedmiotowej opłaty. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) utrzymała ją w mocy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 września 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 462/14 oddalił skargę P.S. na tą decyzję.

Wyjaśnić trzeba, że zgłaszane przez skarżącego, zarówno w odwołaniu jak i w skardze, zarzuty dotyczące jego możliwości płatniczych oraz osiąganych dochodów, nie mogą być brane pod uwagę, gdyż jak wskazano wyżej, w przypadku ustalenia zaistnienia przesłanek wskazanych w przepisie art. 193 ust. 1, organ zobowiązany jest wydać decyzję ustalającą sporną opłatę, obciążającą rodziców solidarnie. Obowiązujące w sprawie przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, nie przewidują, że ustalając wysokość takiej opłaty organ może wziąć pod uwagę sytuację majątkową osoby zobowiązanej. Powyższe powoduje, że nie można skutecznie zarzucić organowi, że nie rozstrzygnął merytorycznie odwołania skarżącego i naruszył przez to art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a.

Wskazać należy, że ostateczna decyzja ustalająca stronie opłatę za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, daje możliwość osobom zobowiązanym do jej ponoszenia, zainicjowania postępowania w przedmiocie umorzenia opłaty, rozłożenia jej na raty, czy też odroczenia terminu jej płatności, stosownie do art. 194 ust. 3 ustawy. W myśl tego przepisu, starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. O ile więc decyzja w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty jest decyzją wcześniejszą w stosunku do decyzji ustalającej, to decyzja w przedmiocie umorzenia opłaty lub rozłożenia na raty tej opłaty, z istoty rzeczy jest decyzją następczą w stosunku do decyzji ustalającej. Sytuacja materialna skarżącego może być uwzględniona zatem, w odrębnym postępowaniu w przedmiocie zastosowania ulg lub umorzenia. Tym samym zarzut naruszenia przepisu 194 ust. 3 ustawy w kontrolowanym postępowaniu jest chybiony.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.