II SA/Rz 988/19, Niedopuszczalność odwołania w postępowaniu administracyjnym. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2746868

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 listopada 2019 r. II SA/Rz 988/19 Niedopuszczalność odwołania w postępowaniu administracyjnym.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: SWSA Elżbieta Mazur-Selwa.

Sędziowie: NSA Małgorzata Wolska, WSA Joanna Zdrzałka (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) lipca 2019 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania

I. uchyla zaskarżone postanowienie;

II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej K. K kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) kwietnia 2019 r. nr S (...), Wojewoda (...):

1. przyznał k.k. prawo do zasiłku rodzinnego na rzecz jej dzieci:

- AK w wysokości 135 zł miesięcznie w okresie od 1 kwietnia 2017 r. do 30 kwietnia 2017 r.;

- JK w wysokości 124 zł miesięcznie w okresie od 1 kwietnia 2017 r. do 30 kwietnia 2017 r.;

2. odmówił przyznania k.k. prawa do zasiłku rodzinnego na rzecz AK i JK w okresie od 1 maja 2017 r. do 31 lipca 2017 r.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł adw. JW działając imieniem k.k.

Wojewoda przekazując odwołanie wraz z aktami sprawy zaznaczył w piśmie z dnia 10 maja 2019 r., że pełnomocnictwo udzielone przez odwołującą pełnomocnikowi obejmowało umocowanie do reprezentowania jej w sprawach prowadzonych przez Prezydenta Miasta (...), a nie w sprawach przed Wojewodą (...). Pismem z dnia 28 maja 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) zwróciło się do pełnomocnika odwołującej o przedłożenie dokumentu pełnomocnictwa, z którego wynikałoby umocowanie do działania jej imieniem w opisywanej sprawie. Odpowiadając na wezwanie pełnomocnik podniósł, że pełnomocnictwo znajdujące się w aktach sprawy obejmuje umocowanie do reprezentowania k.k. przed wszystkimi organami administracji, co oznacza, że miał on umocowanie do działania jej imieniem niezależnie od etapu postępowania. W piśmie z dnia 17 czerwca 2019 r. organ odwoławczy wezwał odwołującą do złożenia w wyznaczonym terminie podpisu na odwołaniu, jednakże jak wynika z nadesłanych akt sprawy k.k. podpisu nie uzupełniła, natomiast jej pełnomocnik w piśmie z dnia 27 czerwca 2019 r. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia (...) lipca 2019 r. nr (...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) stwierdziło niedopuszczalność odwołania k.k., wniesionego od opisanej wyżej decyzji Wojewody (...).

Organ podniósł, że wniesienie odwołania przez osobę nie mającą do tego legitymacji obliguje, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) - dalej: "k.p.a.", do wydania postanowienia o stwierdzeniu jego niedopuszczalności. Zgodnie bowiem z art. 32 k.p.a., strona może działać przez pełnomocnika, chyba, że charakter czynności wymaga jej osobistego działania, przy czym dla wykazania, że pełnomocnik został ustanowiony niezbędne jest okazanie dokumentu stwierdzającego ustanowienie takiego pełnomocnika. Organ odwoławczy podał, że w opisywanej sprawie pełnomocnik odwołującej dołączył do odwołania dokument pełnomocnictwa z dnia 28 marca 2018 r., w treści którego k.k. upoważniła go do reprezentowania jej osoby "przed wszystkimi sądami, urzędami i innymi organami, w szczególności przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w (...) w sprawach dotyczących decyzji Prezydenta Miasta (...) z dnia (...) marca 2018 r. znak: (...)". Zdaniem Kolegium, zawodowy pełnomocnik uzyskał zatem od k.k. umocowanie do występowania w jej imieniu przed wszystkimi wskazanymi w dokumencie pełnomocnictwa organami, jednakże wyłącznie w zakresie wyszczególnionych w nim decyzji - wydanych przez konkretny organ, w konkretnej dacie i o konkretnej sygnaturze. Wobec powyższego, skoro w opisywanej sprawie odwołująca w treści pełnomocnictwa wskazała zakres spraw, w których upoważniła pełnomocnika do działania jej imieniem, a opisywana sprawa nie jest taką sprawą, to organ odwoławczy zobowiązany był do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.

W skardze złożonej na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, k.k., reprezentowana przez JW, wniosła o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącej, zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem:

1. art. 32 w zw. z art. 33 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą i dołączone do akt sprawy nie jest pełnomocnictwem do działania imieniem skarżącej we wszystkich sprawach dotyczących ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego lub świadczeń rodzinnych, co skutkowało uznaniem przez organ niewłaściwego umocowania do reprezentowania strony w postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym;

2. art. 134 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w opisywanej sprawie pełnomocnik nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości umocowania przez skarżącą, a w konsekwencji, że wniesione odwołanie obarczone było brakami formalnymi.

Skarżąca podniosła, że w pismach z dnia 16 maja 2019 r., 31 maja 2019 r. i 27 czerwca 2019 r. pełnomocnik wyjaśnił zakres pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą w dniu 28 marca 2018 r. Zdaniem skarżącej, w sposób nie budzący wątpliwości interpretacyjnych wskazała w treści dokumentu pełnomocnictwa, że obejmuje ono umocowanie do reprezentowania jej "przed wszystkimi sądami, urzędami i innymi organami". Tym samym pełnomocnik był uprawniony do reprezentowania skarżącej, niezależnie od etapu postępowania administracyjnego, prowadzonego w przedmiocie świadczenia wychowawczego lub świadczeń rodzinnych. W dokumencie wyszczególniono natomiast decyzje Prezydenta Miasta (...), gdyż pierwotnie sprawa była rozpatrywana przez ten organ, a dopiero na dalszym etapie postępowania została przekazana, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a, Wojewodzie (...) jako organowi właściwemu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.- dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli jej przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Dokonując tak określonej kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania.

Podstawę jego wydania stanowi art. 134 k.p.a. Przepis ten dotyczy pierwszego etapu postępowania odwoławczego, w którym następuje badanie wniesionego środka odwoławczego pod względem formalnym. Na tym etapie organ odwoławczy jest obowiązany ocenić czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie. Negatywny wynik badania wstępnego skutkuje wydaniem jednego z 2 wymienionych w art. 134 k.p.a. rozstrzygnięć - stwierdzenia niedopuszczalności odwołania lub stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Przepis art. 134 k.p.a. nie wskazuje warunków, jakie decydują o dopuszczalności odwołania. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Przesłanka podmiotowa oznacza złożenie odwołania przez legitymowany podmiot - stronę postępowania w sprawie.

W rozpoznawanej sprawie organ uznał, że skarżąca nie przedstawiła właściwego dokumentu pełnomocnictwa, obejmującego upoważnienie do występowania jej imieniem w tejże sprawie, co w konsekwencji spowodowało stwierdzenie, że odwołanie wniosła osoba nieuprawniona, a tym samym jest ono niedopuszczalne.

Zgodnie z art. 32 k.p.a., strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Działając w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów k.p.a., pełnomocnik strony winien legitymować się stosownym pełnomocnictwem udzielonym na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszonym do protokołu (art. 33 § 2 k.p.a.), a w przypadku pełnomocnictwa udzielonego na piśmie, winien dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (art. 33 § 3 k.p.a.).

Przeprowadzona przez organ odwoławczy ocena przedstawionego pełnomocnictwa wskazuje, że nie obejmuje ono działania w przedmiotowej sprawie, toczącej się w pierwszej instancji przed Wojewodą (...), a dotyczącej przyznania skarżącej prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci: AK i JK.

Na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy i treści pełnomocnictwa, trudno zgodzić się z taką oceną.

Przede wszystkim należy podkreślić, że w postępowaniu administracyjnym rzeczywisty zakres umocowania oceniany być musi każdorazowo na podstawie treści pełnomocnictwa, przy uwzględnieniu istoty i charakteru procedury, a także praw strony (wyrok WSA Krakowie z dnia 27 lipca 2017 r., II SAB/Kr 134/17).

W rozpoznawanej sprawie należy wziąć pod uwagę, że pełnomocnictwo zostało udzielone przez skarżącą dnia 28 marca 2018 r., a więc w toku postępowania administracyjnego, w którym zapadła decyzja Prezydenta Miasta (...) z dnia (...) marca 2018 r. Nr (...) o uchyleniu prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku w okresie zasiłkowym 2016/2017 na rzecz AK i JK w związku z ustaleniem, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Nie ulega jednak wątpliwości, że objęta odwołaniem skarżącej w niniejszej sprawie decyzja Wojewody (...) z dnia (...) kwietnia 2019 r. Nr (...), choć zapadła w odrębnym postępowaniu, to jednak jest ściśle powiązana z powołaną decyzją Prezydenta Miasta (...) z dnia (...) marca 2018 r. - załatwia sprawę zasiłku rodzinnego w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Z tego powodu zawarte w pełnomocnictwie z dnia 28 marca 2018 r. sformułowanie o upoważnieniu do reprezentowania skarżącej przed wszystkimi sądami, urzędami i innymi organami, w szczególności przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w (...) w sprawach dotyczących m.in. "decyzji Prezydenta Miasta (...) z dnia (...) marca 2018 r. znak: (...)" należy odnosić do wszystkich postępowań dotyczących przyznania zasiłku rodzinnego.

Zauważyć trzeba, że 28 marca 2018 r. nie toczyło się jeszcze postępowanie przed Wojewodą (...), ale wspomniana w pełnomocnictwie decyzja Prezydenta Miasta (...) z dnia (...) marca 2018 r. była zapowiedzią takiego postępowania. Stąd też w ocenie Sądu należy uznać, że pełnomocnictwo to obejmuje wszystkie postępowania, jakie mogą się toczyć w związku ze sprawą zasiłku rodzinnego na dzieci skarżącej.

Taki stanowisko prezentował też konsekwentnie pełnomocnik skarżącej (trzykrotnie), odpowiadając na wezwania organu.

W świetle poczynionych uwag odwołanie k.k. nie było zatem niedopuszczalne, a wobec tego zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) lipca 2019 r. stwierdzające taką niedopuszczalność narusza art. 134 w zw. z art. 33 § 2 i § 3 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Rzeczą organu w ponownym postępowaniu będzie ocena terminowości wniesionego odwołania, a następnie jego rozpatrzenie.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając w tym zakresie wniosek skarżącej.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.