Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2733293

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie
z dnia 29 października 2019 r.
II SA/Rz 951/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marcin Kamiński.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu w dniu 29 października 2019 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł. D. na czynność Powiatu (...) - Starosty (...) - pismo z dnia (...) czerwca 2019 r. zawierające oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, oraz wypowiedzenie ze skutkiem natychmiastowym umowy nr (...) z dnia (...) marca 2019 r. dotyczącej refundacji kosztów doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego w ramach projektu "Aktywizacja osób młodych pozostających bez pracy w powiecie stalowowolskim (IV)" postanawia:

I. odrzucić skargę,

II. zwrócić skarżącemu Ł. D. uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł (dwieście złotych).

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 4 marca 2019 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w (...) wpłynął wniosek Ł. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) w S. - w sprawie udzielenia z Funduszu Pracy refundacji kosztów doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego w ramach projektu "Aktywizacja osób młodych pozostających bez pracy w powiecie stalowowolskim (IV)" realizowanego w ramach Inicjatywy na rzecz zatrudniania ludzi młodych współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Poddziałanie 1.1.2. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój.

W dniu 25 marca 2019 r. Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w (...) działający z upoważnienia Starosty (...) postanowił zawrzeć umowę o refundację kosztów doposażenia jednego stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego w wysokości 20.000 zł.

W dniu 25 marca 2019 r. Ł. D. zawarł z Powiatem (...) - Starostą (...), z upoważnienia którego działał Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w (...) umowę Nr (...) dotyczącą refundacji kosztów doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego w ramach projektu pn. "Aktywizacja osób młodych pozostających bez pracy w powiecie stalowowolskim (IV)" realizowanego w ramach Inicjatywy na rzecz zatrudniania ludzi młodych współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Poddziałanie 1.1.2. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój.

Zgodnie § 11 powyższej umowy: "w razie niewywiązania się z warunków umowy Urząd zastrzega sobie prawo do rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym oraz żądania zwrotu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia pisemnego wezwania Starosty (...) do zapłaty wypłaconej refundacji łącznie z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia uzyskania środków". Zgodnie z § 13 umowy: "Spory powstałe w wyniku realizacji niniejszej umowy podlegają rozpoznaniu przez Sąd właściwy dla siedziby Urzędu". Zgodnie zaś z § 14 umowy: "W zakresie nieuregulowanym niniejszą umową mają zastosowanie:

1) Kodeks cywilny,

2) ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1265 i 1149 zpóźn. zm.),

3) Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 lipca 2017 r. w sprawie dokonywania z Funduszu Pracy refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy oraz przyznawania środków na podjęcie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1380),

4) ustawa o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 362),

5) regulamin przyznawania przez Starostę (...) refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy z dnia 27 września 2017 r.,

6) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 z późn. zm.),

7) oraz inne obowiązujące przepisy prawa."

W piśmie z dnia 7 czerwca 2019 r. Powiat (...) - Starosta (...), z upoważnienia którego występował Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w (...), działając w oparciu o § 11 ww. umowy, rozwiązał umowę w trybie natychmiastowym, ze względu na: niedotrzymanie przez skarżącego warunków umowy określonych w § 5 pkt 5 tj.: zatrudnienie skierowanej osoby bezrobotnej na innych warunkach niż określone we wniosku z dnia 4 marca 2019 r. w sprawie udzielenia z Funduszu Pracy refundacji kosztów doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego, o którym mowa w § 1 pkt 3 umowy, złożenie niezgodnych z prawdą oświadczeń we wniosku, naruszenie innych przepisów prawa, przede wszystkim Kodeksu pracy (§ 14 pkt 7 umowy).

W szczególności Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy zakwestionował określenie w umowie o pracę zakresu obowiązków niezgodnego z zakresem zadań na stanowisku pracy określonym we wniosku oraz nieadekwatnym do wyposażenia jakie zostało zakupione w ramach umowy z dnia (...) marca 2019 r., powierzenie pracownikowi obowiązków administratora danych osobowych, wpisanie w umowie zakazu konkurencji, w tym również po ustaniu stosunku pracy, bez określenia rekompensaty dla pracownika, określenie kary umownej za naruszenie przez pracownika obowiązków dotyczących ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa i informacji poufnych w przedsiębiorstwie (...) w rażąco wygórowanej wysokości, żądanie zabezpieczenia roszczeń w formie weksla wraz z deklaracją wekslową. Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy stwierdził, że warunki zatrudnienia skierowanej osoby bezrobotnej zawarte w umowie o pracę istotnie odbiegają od określonych we wniosku z dnia 4 marca 2019 r. W razie wskazania we wniosku wszystkich warunków zatrudnienia wynikających z przedłożonej umowy o pracę, wniosek nie zostałby rozpatrzony pozytywnie.

Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy stwierdził, iż powyższe okoliczności wskazują, że Ł. D. od początku miał zamiar zatrudnić skierowaną osobę bezrobotną na innych warunkach pracy niż wynikało to ze złożonego wniosku. Oznacza to, iż ww. umowa w sprawie refundacji oraz przedłożona umowa o pracę nie wypełniają wspólnego celu i zamiaru stron, pomimo takiej samej nazwy stanowiska pracy, oraz że Ł. D. wprowadził organ w błąd, zatajając faktyczne warunki zatrudnienia skierowanej osoby bezrobotnej.

Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy uznał, że jest uprawniony, na podstawie art. 84 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego, do uchylenia się od skutków prawnych swego oświadczenia woli zawartego w ww. umowie, gdyż gdyby znał faktyczne warunki zatrudnienia na stanowisku pracy, o refundację kosztów doposażenia którego Ł. D. wnioskował, nie zawarłby ww. umowy. Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy zauważył, iż błąd dotyczy treści czynności prawnej, a uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest, gdy błąd został wywołany przez Ł. D., chociażby bez jego winy, albo gdy wiedział on o błędzie lub mógł z łatwością błąd zauważyć.

Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy wyjaśnił, że pismo należy również traktować jako uchylenie się przez Powiat (...) - Starostę (...), z upoważnienia którego występuje Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w (...) od skutków prawnych ww. oświadczenia.

Ł. D. wniósł skargę na czynność (stanowisko prawne organu oraz czynność prawną) z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - pismo z (...) czerwca 2019 r. zawierające oświadczenie Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w (...) (za Starostę (...)) o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, oraz wypowiedzenie ze skutkiem natychmiastowym umowy nr (...) z dnia (...) marca 2019 r., dotyczącej refundacji kosztów doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego w ramach projektu "Aktywizacja osób młodych pozostających bez pracy w powiecie stalowowolskim (IV)", zawartej przez Powiatowy Urząd Pracy w (...) z Ł. D. jako pracodawcą.

Zaskarżonej czynności skarżący zarzucił:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 

1) art. 84 § 1 i 2 k.c. - poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji braku okoliczności wskazujących na wywołanie po stronie organu błędu co do treści czynności prawnej przez drugą stronę (skarżącego), co miało wpływ na ocenę prawną organu zakresie dopuszczalności uchylenia się od skutków złożonego oświadczenia woli;

2) art. 29 k.p. - poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że warunkami pracy są: stosowanie umów lojalnościowych, umów o zakazie konkurencji oraz umów o ochronie tajemnicy przedsiębiorstwa, kar umownych wobec pracowników, które miało wpływ na uznanie, że skarżący "zataił" faktyczne warunki pracy, nie podając organowi informacji o stosowaniu takich umów w swoim zakładzie pracy;

3) art. 1011 i 1012 k.p. - poprzez błędną wykładnię tych przepisów, polegającą na przyjęciu, że pracodawca w umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, zawartej z pracownikiem, musi określić wysokość odszkodowania należnego pracownikowi, bowiem w przeciwnym razie dochodzi do naruszenia uprawnień pracownika w zakresie takiego odszkodowania - w sytuacji gdy zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, niezależnie od braku uregulowania w takiej umowie kwestii odszkodowania za powstrzymanie się pracownika od działalności konkurencyjnej, byłemu pracownikowi na mocy ustawy należy się odszkodowanie w wysokości 25% dotychczasowego wynagrodzenia brutto za każdy miesiąc obowiązywania takiej umowy;

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 8 i 9 k.p.a. - poprzez naruszenie zasady budowania zaufania obywateli do organów administracji publicznej i nieinformowanie skarżącego o istotnych okolicznościach mających znaczenie dla uzyskania refundacji wyposażenia stanowiska pracy oraz przerzucenie na skarżącego skutków niedopatrzeń organu - w zakresie informacji i dokumentów badanych przy rozpoznaniu wniosku o dofinansowanie stanowiska pracy;

2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez ustalenie, że:

a) rozwiązanie w trybie natychmiastowym przedmiotowej umowy o refundację kosztów doposażenia stanowiska pracy dla bezrobotnego, jest dopuszczalne na podstawie przesłanek, które nie zostały w tej umowie przewidziane,

b) skarżący we wniosku o dofinansowanie złożył fałszywe oświadczenia co do faktycznych warunków zatrudnienia bezrobotnego oraz że zatajał te warunki przed organem,

c) istnieje rozbieżność pomiędzy zakresem obowiązków pracownika podanych we wniosku, a zakresem podanym w umowie o pracę,

d) refundowane na podstawie umowy zakupy zostały dokonane w innym celu niż to zostało wskazane we wniosku,

e) powołanie w umowie o pracę ustawy o ochronie danych osobowych z błędną oznaczoną datą uchwalenia tej ustawy stanowi naruszenie prawa,

f) zakres danych osobowych powierzonych pracownikowi jest nieadekwatny do stanowiska pracy,

g) zastosowane przez skarżącego kary umowne są rażąco wygórowane w stosunku do możliwych szkód.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności, względnie o stwierdzenie jej bezskuteczności.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego na czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, polegającą na wyrażeniu stanowiska prawnego i złożeniu oświadczenia o określonej treści w sprawie indywidualnej, dotyczącej programu walki z bezrobociem, finansowanego ze funduszy Unii Europejskiej (Europejski Fundusz Społeczny), wywodzi z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Na słuszność powyższego stanowiska wskazują wyroki sądów administracyjnych np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 1059/18. Zdaniem skarżącego można spotkać się również z przykładami kontroli sądowoadministracyjnej czynności organów administracji (w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.) podejmowanych w związku z obsługą projektów unijnych, konkursów, np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 82/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 787/17, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3678/15.

Skarżący zastrzegł, że występujący w niniejszej sprawie problem cywilistyczny (zasadność złożenia oświadczenia woli zawierającego uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu co do treści czynności prawnej) ma charakter wtórny i uboczny i jest wyłącznie konsekwencją stanowiska prawnego organu w związku z wykonywaniem czynności z zakresu administracji publicznej w sprawie indywidualnej. Nie przesądza on o cywilnym charakterze sprawy, także mimo tego, że dotyczy umowy zawartej pomiędzy stronami. Przedmiotem skargi jest bowiem czynność z zakresu administracji publicznej dokonana przez organ - Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w (...) w imieniu Starosty (...). Czynnością tą jest stanowisko prawne organu, a w jego konsekwencji - uchylenie się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu co do treści czynności prawnej oraz oświadczenie o rozwiązaniu ze skutkiem natychmiastowym przedmiotowej umowy, zawarte w piśmie z (...) czerwca 2019 r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy wniósł o odrzucenie skargi, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, ewentualnie o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, ewentualnie o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy podniósł, iż realizacja instrumentów rynku pracy na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest realizacją zadań publicznych wynikających z tej ustawy. Odbywa się ona jednak, w zakresie przedmiotowej refundacji, wg reguł właściwych dla prawa cywilnego, czego wyrazem jest zawarcie umowy cywilnoprawnej pomiędzy skarżącym i Urzędem, która określa, iż sprawy sporne dotyczące umowy rozstrzyga sąd powszechny właściwy wg siedziby Starosty (...).

Dalej Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy wskazał, że przedmiotem skargi mogłaby być ewentualnie czynność odmawiająca przyznania przedmiotowej refundacji. Jak jednak wynika z akt sprawy, wniosek skarżącego z dnia 4 marca 2019 r. w sprawie udzielenia z Funduszu Pracy refundacji kosztów wyposażenia stanowiska pracy został rozpatrzony pozytywnie, zatem etap mający charakter publicznoprawny zakończył się i sprawa uległa przekształceniu w typowo cywilnoprawny stosunek, czego odzwierciedleniem jest zawarcie przedmiotowej umowy cywilnej w sprawie refundacji.

Zdaniem Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy, o cywilistycznym charakterze sprawy przemawia również treść art. 46 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym, w przypadku niewywiązania się z obowiązku, o którym mowa w ust. 2, 2b-3b, dochodzenie roszczeń z tytułu zawartej umowy następuje na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Analiza tego przepisu nie pozwala więc przyjąć, iż tylko starosta może być inicjatorem dochodzenia roszczeń z tytułu zawartej umowy.

Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy wskazał, że zgodnie z prezentowanym stanowiskiem w orzecznictwie oraz doktrynie, przedmiot skargi przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. zakreślają następujące elementy:

1) akt lub czynność nie może mieć charakteru decyzji lub postanowienia, wydawanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym i zaskarżalnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3p.p.s.a.;

2) akt lub czynność muszą mieć charakter zewnętrzny, tj. muszą być skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność;

3) akt lub czynność muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu;

4) akt lub czynność musi mieć charakter publicznoprawny;

5) akt lub czynność musi "dotyczyć" uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Ponadto w orzecznictwie przyjmuje się, że przez akty lub inną czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. należy rozumieć głównie działania materialno-techniczne wywołujące określone skutki prawne. Przy czym ten ostatnio wymieniony warunek oznacza, że musi istnieć ścisły związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek a aktem lub czynnością, która dotyczy takiego uprawnienia lub obowiązku (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 265/07).

Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy zauważył również, że akt ten lub czynność może być określony w różnorodny sposób, np. jako: "zarządzenie", "zawiadomienie", "wezwanie", czy "informacja", jak również może nie zawierać określenia formy i stanowić pismo skierowane do wnioskodawcy. Samo nazwa pisma nie ma jednak istotnego znaczenia, gdyż najistotniejsze, że nie jest to decyzja czy postanowienie, lecz akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Zdaniem Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy, istnienie umowy powoduje, iż sprawa nie ma już charakteru publicznoprawnego, a stała się typową sprawą cywilnoprawną. Wyklucza to przyjęcie, iż oświadczenia woli jednej ze stron dotyczące umowy mają charakter publicznoprawny, nawet jeżeli dokonuje tego podmiot publiczny. Rozwiązanie przedmiotowej umowy nie ma charakteru publicznoprawnego, gdyż urząd w związku z zawartą umową działa jak każdy inny uczestnik obrotu cywilnoprawnego w sferze cywilnoprawnej. Odmienne stanowisko powodowałoby, iż każda czynność w ramach realizacji umowy mogłaby być kwestionowana na drodze sądowoadministracyjnej.

Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy wskazał, że zawarcie umowy powoduje, iż pomiędzy stronami umowy zachodzi równorzędność praw i obowiązków stron, strony są związane zawartym stosunkiem cywilnoprawnym, nie dlatego, iż wynika to wprost z przepisu prawa czy też jest to tylko działanie organu, czy też wnioskodawcy, ale zgodnej woli obu stron. Wyraża się w tym realizacja zasady swobody umów wynikająca z art. 3531 Kodeksu cywilnego. W tych relacjach brak jest wyłączności Urzędu dla rozstrzygnięcia spraw wynikających z umowy. Wszelkie spory, jak określa umowa, rozstrzyga sąd. Zawarcie umowy nie oznacza, iż strony są związane bez względu na sposób realizacji tej umowy, w tym celu stronom przysługuje prawo do rozwiązania danej umowy. Działania te jednak nie mają już charakteru publicznoprawnego.

Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy stwierdził, że z przyczyn leżących po stronie skarżącego doszło do rozwiązania przedmiotowej umowy. Urząd powołał się również na możliwość uchylenia się od skutków prawnych w związku z zaistnieniem błędu. W stosunkach cywilnoprawnych kwestię skuteczności lub bezskuteczności czynności prawnych mających już charakter cywilny uprawniony jest badać sąd powszechny cywilny, a nie sąd administracyjny, nawet jeżeli stroną takiego stosunku cywilnego jest podmiot publiczny.

Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy przywołał stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniu z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 739/08, zgodnie z którym: "W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie może być kwestionowane, że spory dotyczące stosunków zobowiązaniowych (obligacyjnych) mieszczą się generalnie w pojęciu sprawy cywilnej (art. 1 k.p.c.). Do rozpoznawania zaś spraw cywilnych powołane są co do zasady sądy powszechne (art. 2 k.p.c.)". Powyższy pogląd wykształcił się wyraźnie w orzecznictwie sądowo-administracyjnym (postanowienie NSA z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt II GSK 199/07, wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt II GSK 63/06).

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Przedmiotem właściwości rzeczowej sądów administracyjnych mogą być wyłącznie sprawy z zakresu kontroli działalności administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP). Zakresem kontroli działalności administracji publicznej objęto orzekanie w sprawach skarg na różnorodne akty, czynności lub zaniechania w sprawach z zakresu administracji publicznej. Katalog powyższych zaskarżalnych form działania lub zaniechania wynika z art. 3 § 2 i 2a p.p.s.a. oraz z przepisów ustaw szczególnych, do których odsyła art. 3 § 3 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest pismo Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy z dnia (...) czerwca 2019 r. zawierające oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, oraz wypowiedzenie ze skutkiem natychmiastowym umowy nr (...) z dnia (...) marca 2019 r. dotyczącej refundacji kosztów doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego w ramach projektu "Aktywizacja osób młodych pozostających bez pracy w powiecie stalowowolskim (IV)".

W związku z powyższym w pierwszej kolejności rozważenia wymagała kwalifikacja powyższej czynności jako zaskarżalnej czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (pozostałe kategorie przedmiotów zaskarżenia nie wykazują związku z charakterem przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie).

Możliwość wystąpienia z wnioskiem o refundację kosztów wyposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego wynika z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z tym przepisem, starosta z Funduszu Pracy może zrefundować podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą koszty wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego lub skierowanego poszukującego pracy, o którym mowa w art. 49 pkt 7, w wysokości określonej w umowie, nie wyższej jednak niż 6-krotnej wysokości przeciętnego wynagrodzenia.

Szczegółowe warunki i tryb dokonywania przez starostę z Funduszu Pracy refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy określa rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 lipca 2017 r. w sprawie dokonywania z Funduszu Pracy refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy oraz przyznawania środków na podjęcie działalności gospodarczej.

Procedura refundacji podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego składa się z dwóch etapów. W pierwszym z nich starosta ustala czy wnioskodawca spełnia warunki określone w ww. rozporządzeniu, a ponadto czy złożony wniosek jest kompletny i prawidłowo sporządzony. W drugim etapie, w przypadku gdy starosta dysponuje środkami na jego sfinansowanie, uwzględnienie wniosku stanowi przesłankę zawarcia umowy cywilnoprawnej między wnioskodawcą a starostą, określającej m.in. wysokość tych środków. Wówczas między wnioskodawcą a starostą nawiązuje się stosunek cywilnoprawny. Natomiast w przypadku negatywnego rozpatrzenia wniosku przez starostę nie dochodzi do zawarcia umowy, a w konsekwencji między stronami nie powstaje stosunek cywilnoprawny. Rozstrzygnięcie w zakresie odmowy refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego z środków funduszu pracy dokonuje się w formie czynności z zakresu administracji publicznej i podlega kontroli sądu administracyjnego (uchwała NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 3/06; wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1736/11).

Zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, podmiot prowadzący działalność gospodarczą, niepubliczne przedszkole, niepubliczna szkoła i producent rolny, który otrzymał refundację kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy, jest obowiązany dokonać zwrotu, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania starosty, otrzymanych środków wraz z odsetkami ustawowymi, jeżeli naruszył warunki umowy, z zastrzeżeniem ust. 2b i 2c.

W przypadku niewywiązania się z obowiązku, o którym mowa w ust. 2, 2b-3b, dochodzenie roszczeń z tytułu zawartej umowy następuje na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 46 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy).

Jak wyżej wskazano, udzielenie podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą pomocy finansowej w formie przyznania środków na refundację kosztów wyposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego następuje w drodze zawarcia umowy, a więc w drodze czynności cywilnoprawnej. Oznacza to, że wszelkie roszczenia z niej wynikające nie mogą być dochodzone w trybie administracyjnym. Właściwym dla rozstrzygnięcia sporów wynikających z takiej umowy jest sąd powszechny (tak również w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 203/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 1139/12, postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 września 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1027/16).

Sąd wskazuje przy tym, że wyjątek w powyższym zakresie ustawodawca wprowadził w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek:

1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności;

2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 i 3, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania;

3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 i 3, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności;

4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne.

W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że Starosta pozytywnie rozpatrzył wniosek skarżącego z dnia 4 marca 2019 r. o refundację kosztów doposażenia jednego stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego, czego skutkiem było zawarcie w dniu (...) marca 2019 r. umowy pomiędzy Powiatem (...) - Starostą (...) z upoważnienia którego działał Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy a skarżącym. W tym momencie pomiędzy stronami umowy nawiązany został stosunek cywilnoprawny, a ewentualne roszczenia na tle wykonania tej umowy, zgodnie z art. 46 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, mogą być dochodzone na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, a więc przed sądem powszechnym, co zresztą zostało wyraźnie zaznaczone w § 13 umowy z dnia (...) marca 2019 r.

Zaskarżona czynność, tj. pismo z dnia (...) czerwca 2019 r. zawiera oświadczenie cywilnoprawne strony umowy (Powiatu (...) - Starosty (...) reprezentowanego przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w (...)) o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego pod wpływem błędu oświadczenia woli oraz o rozwiązaniu w trybie natychmiastowym umowy z dnia (...) marca 2019 r. w oparciu o § 11 tej umowy.

Sąd stwierdza, że skarżący może kwestionować ww. czynność jedynie w drodze stosownego powództwa skierowanego do sądu powszechnego. Zaskarżona czynność wynika bowiem z realizacji zawartej umowy cywilnoprawnej. Stroną czynności jest Powiat (...) jako osoba prawna reprezentowana przez Starostę, w którego imieniu działał Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy jako kierownik podrzędnej jednostki organizacyjnej. Sąd administracyjny nie jest władny ingerować w stosunki cywilnoprawne. Spory dotyczące stosunków zobowiązaniowych mieszczą się generalnie w pojęciu sprawy cywilnej (art. 1 k.p.c.), do rozpoznawania zaś spraw cywilnych powołane są co do zasady sądy powszechne (art. 2 k.p.c.).

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił o odrzuceniu skargi.

O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.