II SA/Rz 865/13 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie - OpenLEX

II SA/Rz 865/13 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1662192

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 kwietnia 2015 r. II SA/Rz 865/13

UZASADNIENIE

Uzasadnienie faktyczne

W odpowiedzi na wezwanie z dnia 31 grudnia 2014 r. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł od uzasadnienia wyroku z dnia 17 grudnia 2014 r. oddalającego skargę na opisaną w sentencji decyzję, uczestnik postępowania - Stowarzyszenie (...) wystąpiło z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym ww. opłaty.

Postanowieniem z dnia 3 marca 2015 r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Z zachowaniem ustawowego terminu Stowarzyszenie wniosło od orzeczenia tego sprzeciw, w którym ograniczyło zakres żądania do zwolnienia od opłaty kancelaryjnej ponad kwotę 20 zł.

Z uzasadnienia wniosku oraz treści sprzeciwu wynika, że Stowarzyszenie nie posiada żadnego majątku, choć pobiera składki członkowskie, prowadzi działalność typu non profit, nikogo nie zatrudnia, nie posiada rachunków bankowych. Nie posiada tytułu prawnego do lokalu siedziby i nie jest możliwe określenie średniej wysokości wydatków na prowadzoną działalność.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Wnioskodawca posiadający status stowarzyszenia z mocy art. 17 ust. 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855; dalej: "Ps") posiada osobowość prawną. A zatem ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obowiązane jest wykazać, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).

Występując ze stosownym wnioskiem Prezes Stowarzyszenia podał, że jest ono organizacją typu non profit, a jego działalność opiera się jedynie na społecznej pracy członków, gdyż nikogo nie zatrudnia i nikomu nie zleca obsługi. Wysokość składek członkowskich uzależniona jest od rodzaju członkostwa, a sposób gromadzenia tych środków - w ocenie Prezesa Stowarzyszenia - leży wyłącznie w gestii Stowarzyszenia i Sąd nie jest uprawniony do jego weryfikacji. Pomimo wezwania nie przedłożono jednak wykazu członków Stowarzyszenia, ani nie wskazano wysokości pobieranych składek.

Podkreślenia wymaga, że z mocy art. 10 ust. 1 pkt 7 Ps statut stowarzyszenia powinien określać sposób uzyskiwania środków finansowych oraz ustanawiania składek członkowskich. Jak z kolei wynika z art. 33 ust. 1 Ps majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz z ofiarności publicznej. Takie też odpowiednie zapisy zawiera § 20 statutu Stowarzyszenia i zgodnie z treścią w nim zawartą, składki powinny być wpłacane wyłącznie na rachunek bankowy. Z oświadczenia Prezesa Stowarzyszenia wprawdzie wynika, że składki są pobierane, choć nie jest Sądowi wiadome, w jakiej wysokości i od jakiej liczby członków.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zgłoszone żądanie nie mogło zostać uwzględnione, ponieważ nie zostało dostatecznie wykazane, że wnioskodawca obiektywnie nie posiada dostatecznych środków. Stowarzyszenie powinno bowiem dysponować środkami na finansowanie swojej działalności, a nie zmierzać do przerzucenia ciężaru swojego funkcjonowania na Skarb Państwa poprzez uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych. Tymczasem uwzględnienie wniosku rodziłoby ten skutek, że faktycznie działalność Stowarzyszenia byłaby sfinansowana ze środków publicznych, co przeczy zasadzie, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku. Jest to tym bardziej widoczne w niniejszej sprawie, w którym Stowarzyszenie jest uczestnikiem postępowania już od dnia 25 czerwca 2014 r. (k.159) i do dnia 31 grudnia 2014 r. (k.255) nie zgromadziło dostatecznego majątku na pokrycie wydatku w wysokości zaledwie 100 zł; kwoty takiej nie zgromadziło również do dnia wniesienia sprzeciwu. Biorąc jednak pod uwagę minimalną liczbę członków, która powinna wynieść 15 osób, pokrycie ww. wydatku mogłoby nastąpić już przez sam fakt pobierania przez wskazany okres składek na poziomie około 1 zł miesięcznie. Może to więc dowodzić, że zawiązanie Stowarzyszenia nie było wynikiem odpowiedzialnej decyzji założycieli, bądź też świadomie nie są podejmowane działania w celu gromadzenia mienia na pokrycie kosztów prowadzonej działalności.

Podkreślenia wymaga, że prawo pomocy jest instytucją mającą zapewnić prawo do sądu podmiotom bez majątku lub z bardzo niskimi dochodami, które przy wykorzystaniu wszystkich swoich możliwości nie są w stanie obiektywnie ponieść takich kosztów we własnym zakresie. Jeżeli zatem wnioskujący podmiot prowadzi działalność nie wykorzystując wszystkich dostępnych możliwości do stworzenia zaplecza majątkowego, z którego możliwe byłoby pokrycie kosztów z nią związanych, to zachowanie takie nie zasługuje na ochronę.

Z podanych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.