Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2113282

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie
z dnia 5 września 2016 r.
II SA/Rz 860/15

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 5 września 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia (...) kwietnia 2015 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków - postanawia - I. zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 10 września 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 860/15 w ten sposób, że przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie zwolnienia od całości kosztów sądowych, II. odmówić ustanowienia na rzecz wnioskodawcy radcy prawnego.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z dnia 31 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Po otrzymaniu odpisu tego orzeczenia i jego uzasadnienia skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu swoim oraz wchodzących do wspólnego z nim gospodarstwa domowego żony i uczącej się córki. Podniósł, że nie mogą poczynić jakichkolwiek oszczędności, bowiem od 1991 r. wydatkują środki na kształcenie, obecnie szóstego już dziecka. Koszt tej edukacji to aktualnie 1200 zł miesięcznie. Wnioskodawca zaznaczył, że ma nadzieję, że córka w październiku znajdzie pracę i będzie partycypować w kosztach utrzymania domu, jak też w spłacie zaciągniętych m.in. na jej kształcenie zobowiązań. Wnioskodawca zauważył, że z uwagi na zły stan zdrowia jego i jego żony, nie uzyskują z posiadanego gospodarstwa rolnego żadnego dochodu. Na części nieruchomości rolnej (13 ar) posadzone są ziemniaki i inne warzywa, na pozostałej zaś części rośnie trawa (79 ar) lub łubin (54 ar celem nawiezienia ziemi pod uprawy na przyszły rok). Dochód wnioskodawcy to kwota 1 855,08 zł, zaś dochód jego żony wynosi 1 605,46 zł. Jako ostatnie wydatki skarżący wskazał: prąd - 212,85 zł, woda - 107,95 zł, wywóz śmieci - 39 zł, gaz - 399,49 zł (na opłacenie którego zmuszony był pożyczyć kwotę 200 zł), podatek - 122 zł, telefon - 40,59 zł, ubezpieczenie przymusowe budynków - 505 zł, ubezpieczenie wnioskodawcy - 60 zł, lekarstwa i środki opatrunkowe - 400 zł, wyżywienie 1200 zł. Skarżący zaznaczył, że posiada zadłużenie opiewające na kwotę10 000 zł.

Uzasadnienie prawne

Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:

Postanowieniem z dnia 10 września 2015 r. referendarz sądowy w tut. Sądzie przyznał wnioskodawcy prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w połowie ich pełnej wysokości oraz odmówił przyznania takiego zwolnienia w zakresie pozostałych kosztów sądowych. Orzeczenie to nie zostało zaskarżone. Obecnie Z. K. ubiega się ponownie o zwolnienie od kosztów sądowych oraz dodatkowo o ustanowienie radcy prawnego. Jeśli chodzi o pierwszy ze wskazanych zakresów, a zatem dotyczący kosztów sądowych postanowiono wydać orzeczenie w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Unormowanie to z mocy art. 167a § 1 p.p.s.a., zastosowanie znajduje także w odniesieniu do zarządzeń i postanowień referendarza sądowego. Modyfikacja orzeczenia, o której mowa w powołanym art. 165 p.p.s.a. możliwa jest w razie zmiany okoliczności, które były istotne przy jego podejmowaniu. W przypadku prawa pomocy chodzi więc o zmianę w zakresie sytuacji rodzinnej i materialnej strony wnioskującej o wsparcie. Analiza żądania Z. K. wskazuje na zwiększenie - w porównaniu do okresu złożenia pierwszego wniosku o prawo pomocy - wydatków na lekarstwa i środki opatrunkowe. Mianowicie uprzednio była to kwota 130 zł, natomiast teraz wynosi ona 400 zł. Z kolei wydatki na utrzymanie domu są w zasadzie na takim samym poziomie, z tą różnicą, że zwiększeniu uległ ostatni rachunek za gaz tj. z kwoty 136,55 zł do kwoty 399,49 zł. Ponadto zmieniła się sytuacja procesowa strony, bowiem w sprawie niniejszej zapadł wyrok oddalający jej skargę, który zakwestionowany może być w drodze skargi kasacyjnej, sporządzonej jednakże tylko przez zawodowego zastępcę prawnego.

Z tych przyczyn postanowiono o zmianie uprzednio zapadłego w sprawie orzeczenia referendarza sądowego z dnia 10 września 2015 r. i zwolniono wnioskodawcę od wszelkich kosztów sądowych.

Orzekając natomiast w przedmiocie drugiego z żądań Z. K. tj. dotyczącego ustanowienia radcy prawnego uznano, że nie może ono zostać uwzględnione. Skutkowałoby to bowiem przyznaniem skarżącemu prawa pomocy w całkowitym zakresie, bowiem w myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. na taki wymiar prawa pomocy składa się zarówno zwolnienie od kosztów sądowych (które strona uzyskała na mocy niniejszego orzeczenia) oraz ustanowienie profesjonalnego zastępcy prawnego. Te najszersze, przewidziane przez ustawodawcę granice prawa pomocy przeznaczone są dla osób rzeczywiście ubogich, przy czym można do nich zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone. Tymczasem skarżący i jego żona uzyskują stałe dochody, które są wystarczające do zaspokojenia ich potrzeb życiowych i to nie tylko tych podstawowych. Skarżący wydatkuje bowiem środki np. na telefon czy ubezpieczenie swojej osoby, które nie mieszczą się pod pojęciem wydatku niezbędnego. Ponadto, w związku z pozyskiwaniem warzyw z gospodarstwa rolnego, zawyżone wydają się być zadeklarowane przez skarżącego środki na wyżywienie w kwocie 1200 zł miesięcznie. Należy także zwrócić uwagę, że na potrzeby pierwszego z wniosków o prawo pomocy Z. K. wskazał, że wydaje ok. 1800 - 2000 zł na kształcenie córki poza miejscem zamieszkania, natomiast obecnie wskazał z tego tytułu kwotę 1200 zł. Z pewnością jest to związane z okresem wakacyjnym, gdzie wydatki na edukację są zdecydowanie mniejsze. Nie może dodatkowo umknąć uwadze, że w październiku tego roku córka strony kończy studia i po zdobyciu pracy będzie mogła wspomóc rodziców w utrzymaniu wspólnego gospodarstwa domowego. Zatem zaoszczędzone obecnie środki pieniężne skarżący może przeznaczyć na koszty wynagrodzenia pełnomocnika. Ponadto, podkreślenia wymaga, że prywatnym zobowiązaniom stron nie przysługuje co do zasady pierwszeństwo w spłacie przed zobowiązaniami publicznoprawnymi.

Z podanych wyżej względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7, art. 165, art. 167a § 1 w zw. z art. 245 § 2, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.