Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie
z dnia 4 marca 2008 r.
II SA/Rz 81/08

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Piotr Godlewski (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. T. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2007 r. Nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia I. Zwolnić skarżącą od uiszczenia wpisu od skargi, II. W pozostałym zakresie odmówić zwolnienia od kosztów sądowych.

Uzasadnienie faktyczne

A. T. wezwana do uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł od wniesionej przez siebie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2007 r. Nr (...), w terminie do jego uiszczenia wnioskiem złożonym na formularzu PPF zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sądowych wskazując, iż wydatek w tej wysokości nie pozostanie bez uszczerbku dla jej budżetu domowego i spowoduje radykalne pogorszenie sytuacji bytowej jej rodziny.

Jak wynika z zawartego we wniosku oświadczenia, skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem i 3 dzieci (7, 10 i 12 lat), zamieszkując w domu o pow. 80 m-. Posiadany przez nich majątek obejmuje także gospodarstwo rolne o pow. 1,68 ha (na skarżącej z tego tytułu ciąży obowiązek opłacania składek na KRUS) oraz samochód osobowy Opel Vectra z 1998 r. Obecnie z powodu utraty pracy przez jej męża, który oczekuje na ustalenie i wypłatę zasiłku dla bezrobotnych, pobiera jedynie zasiłki rodzinne na dzieci w wysokości 272 zł miesięcznie.

Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, iż zasługuje on na uwzględnienie w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi; wpis i opłata kancelaryjna, które wchodzą w skład opłat sądowych oraz zwrot wydatków składają się na koszty sądowe. Wniosek o zwolnienie od tych kosztów (zarówno w całości jak i w części) dotyczy przyznania częściowego prawa pomocy, co w przypadku osoby fizycznej uzależnione jest od wykazania, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Analiza aktualnej sytuacji materialno - bytowej skarżącej prowadzi do wniosku, że bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojego i rodziny nie będzie ona mogła opłacić całości związanych ze sprawą kosztów sądowych, w tym wymaganego na obecnym etapie wpisu od skargi. Wynika to przede wszystkim z braku źródeł dochodu, które mogłyby stanowić pokrycie dla nich, przy czym warto zauważyć, iż kwota wpisu jest ponad dwukrotnie wyższa od kwoty pobieranych przez skarżącą świadczeń rodzinnych. Żadnych dochodów nie uzyskuje też jej mąż (wg udzielonych informacji, wezwanie do opłacenia wpisu zbiegło się z utratą przez niego pracy - potwierdza to załączone zaświadczenie), a wg dokonanej oceny opłacenia kosztów sądowych nie zapewnią też ewentualne dochody ze stosunkowo niewielkiego gospodarstwa rolnego, z którego posiadaniem wiąże się po stronie wnioskodawczyni dodatkowo obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie rolnicze oraz podatków. Nie można przy tym pominąć wydatków na zakup żywności (chociażby były one ograniczone do minimum z racji pozyskiwanych pożytków z gospodarstwa), czy wydatków związanych z utrzymaniem dzieci i ponoszonych opłat.

W tej sytuacji zasadnym będzie zwolnienie A. T. od wpisu od skargi, którego opłacenie obok konieczności spełnienia innych wymogów formalnych jest niezbędnym warunkiem jej merytorycznego rozpoznania. Odmowa przyznania skarżącej prawa pomocy w tym zakresie praktycznie byłaby równoznaczna z pozbawieniem jej prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do pozostałych (poza wpisem) kosztów sądowych które mogą (nie muszą) wystąpić w sprawie, przyznanie zwolnienia od nich obecnie byłoby co najmniej przedwczesne; do kosztów tych należy zaliczyć opłatę kancelaryjną od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej - w przypadku jej wnoszenia - w wysokości połowy wpisu od skargi. To, że skarżąca obecnie nie byłaby w stanie opłacić również tych opłat, nie przekreśla możliwości ich poniesienia w przyszłości, gdy jej sytuacja finansowa i możliwości płatnicze poprawią się. Wpływ na to miałoby przede wszystkim ponowne podjęcie pracy zarobkowej przez jej męża, który jak sama zaznaczyła, do końca stycznia 2008 r. uzyskiwał dochody w wysokości ok. 950 zł brutto/m-c. (nadmienić należy, że gdyby nadal je uzyskiwał, z pewnością zostałoby to wzięte pod uwagę przy ocenie złożonego wniosku, w tym zasadności zwolnienia od wpisu). Skoro podjęcie przez niego pracy nie jest wykluczone a wręcz z uwagi na warunki w jakich znalazła się rodzina skarżącej pożądane i bardzo prawdopodobne, będzie to także miało zasadniczy wpływ na zdolność opłacenia pozostałych oprócz wpisu kosztów. Przewidując ich poniesienie skarżąca powinna również czynić na ich pokrycie stosowne oszczędności. Koresponduje to z ustanowioną w przepisach normujących postępowanie sądowoadministracyjne zasadą ponoszenia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie, a która to dotyczy wszystkich osób posiadających jakiekolwiek środki majątkowe i dochody (a więc także wnioskodawczyni). Nie wyklucza to jednocześnie w razie potrzeby ponowienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w przypadku, jeżeli sytuacja materialna skarżącej mimo wszystko nie uległaby poprawie.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.