Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie
z dnia 16 stycznia 2009 r.
II SA/Rz 790/08

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Paweł Zaborniak (sprawozdawca).

Sentencja

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. i A. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w sprawie ze skargi wyżej wymienionych na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia (...) września 2008 r. nr (...), o odmowie uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, -postanawia- 1. zwolnić skarżących od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, 2. w pozostałym zakresie odmówić zwolnienia od kosztów sądowych.

Uzasadnienie faktyczne

A. M. oraz A. M. do sprawy o sygn. II SA/Rz 790/08 złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Sprawa o podanej sygnaturze dotyczy skargi wyżej wymienionych osób na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wszczęte postępowanie nie zostało zakończone przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (dalej WSA). Na obecnym etapie postępowania, strony skarżące są zobowiązane do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Oprócz tej kwoty strony mogą zostać w przyszłości zobowiązane do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia do wyroku WSA.

Ponieważ wniosek o prawo pomocy nie przedstawiał wszystkich niezbędnych do jego rozpatrzenia wiadomości z zakresu stan majątkowy i rodzinny stron, wyznaczony do jego rozpoznania referendarz sądowy wezwał wnoszących do nadesłania dodatkowych informacji i dokumentów. Skarżący zostali na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.). zobowiązani do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych, oświadczenia o posiadaniu pojazdów mechanicznych, podania wysokości wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem pojazdów mechanicznych, korzystaniem z usług telefonii komórkowej, zakupem wyrobów tytoniowych, nadesłania zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej przez G. M.

Wnioskodawcy wykonali skierowane do nich wezwanie w terminie. Wyjaśniono, iż strony nie posiadają samochodu osobowego. Taki samochód posiada ich syn. W ciągu miesiąca na potrzeby korzystania z telefonii komórkowej rodzina wydatkuje kwotę ok. 100 zł. Strony w ostatnim czasie musiały ponieść wydatek związany z nabyciem środków opałowych, co pomniejszyło ich budżet o kwotę 1.900 zł. Nadesłano zaświadczenie wydane przez pracownika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych potwierdzające fakt niezdolności do wykonywania pracy przez G. M.

Stwierdzono, co następuje:

Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada według, której koszty sądowe jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nieposiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Należy dodać, że prawo pomocy może dotyczyć wyłącznie postępowania przed sądem administracyjnym i nie rozciąga się na postępowanie administracyjne.

Rozpoznając wnioski o przyznanie prawa pomocy oprócz sytuacji materialnej wnioskodawcy, nie można z pola widzenia tracić okoliczności procesowych, w jakich został złożony wniosek. Chodzi tu m.in. o etap rozpoznawania sprawy, stopień jej skomplikowania. Okoliczności, o jakich mowa, również powinny decydować o odmowie bądź przyznaniu prawa pomocy i zakresie tej pomocy.

Przedstawiona przez wnioskodawców sytuacja majątkowa i rodzina uzasadnia zastosowanie wobec nich instytucji prawa pomocy w ograniczonym zakresie. Na chwilę wydawania niniejszego postanowienia, A. i A. M. niewątpliwie spełniają przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. A. M. jest osobą poważanie chorą. W złym stanie zdrowia pozostaje także syn skarżących - G.M. Z rubryki o nr 10 wniosku PPF wynika, że rodzina utrzymuje się dzięki świadczeniom z zabezpieczenia społecznego. A. M. otrzymuje rente w wysokości 556 zł, A. M. rente w wysokości 363 zł, zaś G. M. uzyskuje zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł. Rodzina oprócz domu o pow. 120 m-, nieruchomości rolnej o pow. 0,60 ha nie posiada składników majątkowych o znacznej wartości. Wymienione składniki nie stanowią rzeczy zdatnych do pozyskania środków pieniężnych w celu pokrycia kosztów sądowych. Także podane dochody rodziny nie stanowią wartości, z której można byłoby po odjęciu wydatków niezbędnych starać się pokryć koszty opłat i wydatków sądowych. Należy przypomnieć, że łączny dochód trzyosobowej rodziny to 1.072 zł. Niewątpliwie, taka kwota może wystarczyć dla potrzeb trzyosobowej rodziny jedynie na pokrycie bardzo skromnych wydatków. Poza tym, zdolności płatnicze rodziny w okresie zimy są mocno nadwyrężone koniecznością zakupu opału.

Wobec wnioskodawców nie można jednak zastosować pełnego zwolnienia od kosztów sądowych. Na to rozstrzygnięcie wpływa nadesłane do Sądu zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 stycznia 2009 r. nr (...). Z jego treści wynika niezbicie, że G. M. w okresie do dnia 31 października 2008 r., pobierał rente z tytułu niezdolności do pracy. Od dnia 27 października 2008 r. toczy się wobec G.M. postępowanie w sprawie przyznania prawa do renty z tytułu niepełnosprawności. Oznacza to, że dochody rodziny w nieodległej przyszłości mogą ulec zwiększeniu na skutek uzyskania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy przez syna skarżących. Orzekanie o zniesieniu pełnych kosztów postępowania sądowego wobec istnienia wysokiego prawdopodobieństwa polepszenia sytuacji majątkowej skarżących byłoby przedwczesne i mogłoby narazić wnioskodawców na późniejsze cofnięcie przyznanego prawa pomocy.

Niniejsze postanowienie nie oznacza pozbawienia prawa skarżących do ubiegania się na dalszych etapach postępowania o przyznanie prawa pomocy. Postanowienia rozstrzygające sprawy wpadkowe w postępowaniu sądowym nie powodują stanu powagi rzeczy osądzonej. Jeżeli A. i A. M. zostaną zobowiązani do poniesienia opłaty lub wydatku sądowego, będą mogli ubiegać się o zmianę niniejszego postanowienia w trybie przewidzianym w art. 165 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, podstawą zmiany prawomocnego postanowienia jest zmiana okoliczności sprawy.

Z powyższych przyczyn orzeczono o częściowym zwolnieniu stron od kosztów sądowych, po myśli art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.