Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1474228

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie
z dnia 27 marca 2014 r.
II SA/Rz 71/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: WSA Krystyna Józefczyk.

Sędziowie: WSA Magdalena Józefczyk (spr.), NSA Małgorzata Wolska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) października 2013 r., nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego-skargę oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Wójt Gminy (...), decyzją z dnia (...) lipca 2013 r., nr (...) odmówił przyznania zasiłku celowego w wysokości 6.000 zł na pokrycie bieżących wydatków związanych z usunięciem strat poniesionych wskutek intensywnych opadów deszczu, które miały miejsce w maju i czerwcu 2010 r. (pkt 1) oraz odmówił przyznania zasiłku celowego w wysokości do 100.000 zł wnioskowanego na pokrycie wydatków związanych z remontem domu położonego w miejscowości D. (...) (pkt 2).

Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek M.H. o przyznanie jej pomocy finansowej zgłoszony podczas przeprowadzania wywiadów środowiskowych w dniach 14 marca 2013 r. i 15 lipca 2013 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że gminna komisja do spraw szacowania szkód po dokonanych oględzinach budynku w dniach 27 września 2010 r. oraz 5 maja 2011 r. ustaliła, że uszkodzenia budynku położonego w miejscowości D. nie powstały na skutek intensywnych opadów deszczu w maju i czerwcu 2010 r. Rysy znajdujące się na ścianie fundamentowej budynku w piwnicy, przy schodach wewnętrznych oraz na niektórych ścianach wewnętrznych związane są z wiekiem budynku, nieprawidłowym wykonaniem niektórych elementów budynku oraz niewłaściwym odprowadzeniem wody opadowej z dachu. Istniejące rysy nie mają żadnego związku z opadami deszczu z przełomu maja i czerwca 2010 r. Stwierdzone pęknięcia budynku nie są "nowymi" uszkodzeniami i z pewnością powstały przed rokiem 2010 r. Ponadto komisja dokonując oględzin pomieszczeń parteru i piwnic nie stwierdziła zniszczeń, o których informowała wnioskodawczyni. Ustalono, że ściany i sufity zostały już pomalowane, odnowione po zdarzeniu. Nie stwierdzono także uszkodzeń dachu, widoczne były jedynie braki obróbki komina. W odległości 300 m od budynku nie stwierdzono także żadnych cech osuwiska. Brak związku przyczynowo-skutkowego, pomiędzy ulewami występującymi w miesiącu maju i czerwcu 2010 r., a stanem technicznym budynku użytkowanego przez M.H. potwierdziła ekspertyza wykonana na zlecenie Wójta Gminy (...) Przedłożona przez stronę opinia sporządzona przez mgr inż. W.H. oraz geologa mgr E.N. na zlecenie właściciela budynku k.h. jest niewiarygodna w zakresie wskazanych w niej przyczyn istniejącego stanu technicznego budynku powiązanego z ulewnymi deszczami, które miały miejsce w maju i czerwcu 2010 r.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji M.H. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie wnioskowanego zasiłku. Odwołująca wskazała szereg przepisów procesowych, które jej zdaniem naruszył organ I instancji podejmując kwestionowaną decyzję a w szczególności art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) zwanej dalej k.p.a. w związku z art. 156 § 1 k.p.a., art. 7 i art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 84 § 1 k.p.a. Odwołująca podkreśliła, że ekspertyza sporządzona przez biegłych powołanych przez Wójta Gminy (...) jest nieprzydatna dla ustalenia okoliczności istotnych w sprawie, gdyż biegli nie wskazali przyczyn powstałych zdarzeń w związku ze zdarzeniami z 2010 r., natomiast opinia sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego W.H. i E.N. jednoznacznie wskazuje na bezpośredni związek opadów deszczu w maju i czerwcu 2010 r. a uszkodzeniami budynku k.h. Podkreśliła, że Gmina dysponuje stosownymi środkami by w razie zaistnienia przesłanek, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej przyznać stosowne zasiłki, gdy są najbardziej potrzebne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, (zwane dalej Kolegium lub SKO) decyzją z dnia (...) października 2013 r., nr (...) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1k.p.a. w związku z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3, ust. 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1, ust. 2, art. 40 ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą.

Kolegium na wstępie uzasadnienia wskazało na cele pomocy społecznej i zasady jej przyznawania, a następnie wyjaśniło, że z ustaleń organu I instancji wynika, że M.H. zamieszkuje w budynku w D. (...) jedynie w okresie wiosenno-letnim, gdyż w pozostałym okresie wyjeżdża i przebywa u swoich dzieci. Budynek stanowi własność syna k.h., który nie mieszka w przedmiotowym budynku.

Organ wyjaśnił, że pomoc społeczna stosownie do treści art. 8 ustawy przysługuje osobie samotnie, gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej". W badanej sprawie M.H. gospodaruje samotnie i utrzymuje się z emerytury wypłacanej przez KRUS w wys. 817,82 zł, zasiłku pielęgnacyjnego w wys. 153 zł oraz otrzymywanych alimentów w kwocie 540,37 zł. Łącznie stanowi to kwotę ponad 1.500 zł. W świetle uwarunkowań zawartych w art. 8 ww. ustawy nie kwalifikuje się do pomocy ze środków opieki społecznej w formie zasiłku celowego wypłaconego na podstawie art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

W myśl art. 40 ust. 1 i ust. 2 zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zasiłek ten może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Decyzje oparte o powyższe przepisy prawa wydawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego.

W badanej sprawie organ dowiódł, że uszkodzenia budynku na remont którego domaga się zainteresowana pomocy w formie zasiłku celowego w wys. 6 tys. zł, jak i 100 tys. zł nie powstały na skutek klęski żywiołowej czy też ekologicznej, lecz w wyniku zaniedbań ze strony właściciela. Ekspertyza budynku potwierdziła, że nie stanowi on zagrożenia dla użytkujących go osób jednak dalsze użytkowanie wymaga prac remontowych. Uszkodzenia powstałe w budynku nie powstały w wyniku zdarzeń nadzwyczajnych, ale są związane z wiekiem budynku, nieprawidłowym wykonaniem niektórych jego elementów oraz niewłaściwym odprowadzaniem wody opadowej z dachu. W tej sytuacji nie zachodzi konieczność udzielenia pomocy wnioskodawczym ze środków publicznych ze względu na zaistnienie niezbędnej potrzeby bytowej. W świetle powyższego brak jest podstaw do przyjęcia, że sytuacja życiowa jak i materialna wnioskodawczymi uzasadnia przyznanie wskazanej pomocy.

M.H. reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego A.Z. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, na wskazaną wyżej decyzję Kolegium z dnia (...) października 2013 r., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, przy uwzględnieniu kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie następujących przepisów, które miało wpływ na wynik sprawy to jest: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego:

a)

art. 40 ust. 1 i 2 ustawy poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy skarżąca spełniała wszystkie przesłanki określone w tym przepisie, niezbędne do podjęcia decyzji o przyznaniu zasiłku celowego.

2.

naruszenie przepisów postępowania, to jest:

a)

art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a., poprzez zaakceptowanie przez SKO oznaczenia "kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w (...)", jako organu który wydał zaskarżoną decyzję w pierwszej instancji, w sytuacji gdy podpisana została przez Kierownika GOPS w (...)"z upoważnienia Wójta", co rodzi wątpliwości jaki organ wydał zaskarżoną decyzję, a w konsekwencji stanowi, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego,

b)

art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji nieustalenia istoty sprawy, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy nie daje jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy poniesione przez skarżącą straty materialne były skutkiem zdarzenia losowego / klęski żywiołowej, która to okoliczność powinna zostać ustalona w sposób bezsporny ze względu na brzmienie art. 40 ustawy, co w konsekwencji czyni opinie biegłych mgr inż. W.B., mgr inż. S. i P.M. oraz mgr inż. R.H. nieprzydatnymi z punktu widzenia rozstrzygnięcia c) art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie wniosków wynikających z opinii biegłych mgr inż. W.B., mgr inż. S.i P.M. oraz mgr inż. R.H. w sytuacji, gdy: - są one sprzeczne z wnioskami wynikającymi z innych dowodów, w szczególności z protokołu oględzin gminnej komisji do szacowania szkód budynków z dnia 27 września 2010 r. oraz ekspertyz biegłych mgr inż. W.H. oraz mgr E.N.; - organ I instancji nie kwestionował, że na przełomie maja i czerwca 2010 r. doszło w ich rejonie do zjawisk noszących znamiona zdarzenia losowego / klęski żywiołowej; - biegły mgr inż. W.B. na str. 7 opinii w ogóle nie wskazał, co jest źródłem poważnych uszkodzeń elementów budynku wymienionych w opinii (dach, komin, stolarka okienna, ganek wejściowy, rury spustowe, fundamenty, itp.); - biegły mgr inż. W.B. na str. 8 opinii stwierdził, że "brak jest śladów rys i pęknięć, których cechy pozwalałyby stwierdzić; że powstały w okresie maksimum dwóch lat" w sytuacji, gdy oględziny zostały przeprowadzone w grudniu 2012 r., natomiast opady będące przyczyną powstania szkód miały miejsce na przełomie maja i czerwca 2010 r. (a więc w okresie dłuższym niż 2 lata od daty sporządzenia opinii); - wbrew twierdzeniu organów opinia biegłych geologów mgr. inż. P.i S.M. oraz mgr. inż. R.H., również wskazuje na czynne osuwiska,

d)

art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że budynek mieszkalny nadaje się do dalszego użytkowania, podczas gdy do dnia złożenia skargi, z powodu braku środków finansowych nie zostały wykonane wszystkie prace wynikające z decyzji PINB z dnia (...) czerwca 2012 r. nr (...), a skarżący wykonał tylko prowizoryczne roboty zabezpieczające, których nie można uznać za "dokonanie naprawy",

e)

art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie na podstawie opinii biegłych z dnia (...) stycznia 2013 r., sporządzonych przez mgr inż. W.B., mgr inż. S.i P. M. oraz mgr inż. R.H., za udowodnione, że straty materialne strony (w szczególności uszkodzenia budynku położonego w miejscowości D. (...), nie powstały na skutek zdarzenia losowego/klęski żywiołowej w sytuacji, gdy opinia ta w żaden sposób nie odnosi się do tej okoliczności, a ponadto nie odnosi się do opinii wykonanej na zlecenie PINB, z której wynikają zupełnie odmienne wnioski,

f)

art. 107 § 3 k.p.a. ponieważ organ pierwszej instancji oraz SKO nie odniosły się do opinii W.H. wraz z dokumentacją badań podłoża gruntowego opracowaną przez mgr E.N., a dodatkowo nie wskazał z jakich powodów odmówił jej wiarygodności dowodowej, przyjmując jedynie ekspertyzy sporządzone przez biegłych powołanych w toku postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a. Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia.

Stan faktyczny sprawy ustalony w postępowaniu administracyjnym odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa. Sąd uznaje, że tak ustalony stan faktyczny może być podstawą faktyczną wyrokowania.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie w kontekście przeprowadzonej oceny legalności zaskarżonej decyzji, której warunki określa art. 145 p.p.s.a.

Na wstępie Sąd odniesie się do zarzutu skargi, jako najdalej idącego, a dotyczącego naruszenia przepisów proceduralnych poprzez przyjęcie, że decyzja organu I instancji wobec użycia w jej nagłówku pieczęci kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w (...), a równocześnie jej podpisania z upoważnienia wójta gminy przez kierownika GOPS, rodzi wątpliwości jaki organ wydał decyzję pierwszoinstancyjną. Opisane naruszenia stoją w opozycji do wymagań wynikających z art. 107 § 1 w z. z art. 156 § 1 k.p.a.

W ocenie Sądu wyżej naprowadzone naruszenie przepisów postępowania nie stanowi naruszenia mającego istotny wpływ na wynik sprawy, który w przypadku stwierdzenia takiego naruszenia obligowałoby Sąd do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej statuuje w zakresie zadań własnych gminy obowiązek przyznawania i wypłacania zasiłków okresowych i celowych. Stosownie do treści art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.) decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej wydaje wójt, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis art. 110 ust. 7 ustawy wyraźnie wskazuje, że wójt udziela upoważnienia do wydawania decyzji w sprawach zakresu z pomocy społecznej należących do zadań własnych gminy kierownikowi ośrodka pomocy społecznej. Z mocy tego przepisu wójt nie podejmuje oceny w przedmiocie dekoncentracji swoich kompetencji, co jest dopuszczalne na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, lecz stosownie do normy kompetencyjnej wynikającej z art. 110 ust. 7 ustawy upoważnia kierownika ośrodka pomocy społecznej do wydawania decyzji indywidualnych w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Zatem właściwym organem do prowadzenia postępowania pierwszoinstancyjnego jest kierownik gminnego ośrodka pomocy społecznej działający z upoważnienia wójta gminy.

W aktach administracyjnych sprawy znajduje się upoważnienie Wójta Gminy (...) z dnia (...) kwietnia 2004 r. statuujące umocowanie dla D.P. - kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w (...) do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy. Decyzja organu I instancji została wydana przez kierownika GOPS w (...) - D.P. działająca z upoważnienia wójta gminy. Zatem nie zostały naruszone przepisy o właściwości organów w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., co było przedmiotem zarzutu skargi.

W ocenie Sądu błędne oznaczenie organu w części nagłówkowej decyzji, tak jak to ma miejsce w przypadku decyzji organu I instancji w niniejszej sprawie nie powoduje skutku w postaci wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego, gdyż podpis osoby upoważnionej do wydawania decyzji został opatrzony pieczęcią dostatecznie identyfikującą konkretny organ administracji publicznej (por. wyrok WSA w Lublinie z 27 września 2013 r. sygn. akt I SA/Lu 435/13 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro nie ma wątpliwości, że decyzja organu I instancji została wydana przez organ właściwy, to zamieszczenie na decyzji w jej części nagłówkowej niewłaściwej pieczęci należy uznać za naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. Tego rodzaju naruszenie nie jest naruszeniem o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i nie może wywołać skutku w postaci wyeliminowania zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji z obrotu prawnego.

Przechodząc do merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze Sąd stwierdza, że z akt administracyjnych sprawy i przeprowadzonego w dniu 9 lipca 2013 r. wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca domaga się przyznania zasiłku celowego w kwocie 6.000 zł w związku ze zdarzeniem losowym, które miało miejsce w 2010 r. oraz zasiłku do 100.000 zł na odbudowę domu. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się również wywiad środowiskowy z dnia 14 marca 2013 r., podpisany przez skarżącą z treści którego wynika, że w okresie letnim zamieszkuje w budynku położonym w miejscowości D., będącym własnością syna k.h., a w okresie zimowym wyjeżdża do dzieci ponieważ sama nie jest w stanie funkcjonować w trudnych warunkach zimowych, gdyż dom jest położony w dalekim przysiółku i dojazd zimą jest utrudniony. Syn k.h. mieszka i pracuje w B. pod Ł., do domu w D. przyjeżdża sporadycznie (raz w miesiącu). Ponadto skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i bardzo często choruje. Skarżąca podała, że przyczyną złego stanu domu w D. są zniszczenia spowodowane ulewnymi deszczami w maju i czerwcu 2010 r.

Skarżąca żąda przyznania dwóch zasiłków celowych jeden w kwocie 6.000 zł na pokrycie strat związanych z powodzią i zniszczeniem przedmiotów w gospodarstwie domowym, a drugi w wysokości 100.000 zł na pokrycie kosztów remontu domu.

Podstawą prawną przyznania zasiłku celowego jest przepis art. 39 ustawy zgodnie z którym w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust. 1). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2).

Podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o uznanie administracyjne stanowi skorzystanie z uprawnienia administracji do ukształtowania w danej sprawie i w danym stanie faktycznym skutków prawnych w ramach pewnej swobody zakreślonej przepisem prawa materialnego oraz w ramach obowiązujących reguł procesowych. Innymi słowy, działając w ramach swobodnego uznania, organ administracji ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia w określonym stanie faktycznym. Powyższe nie oznacza, że organ, korzystając z możliwości działania na zasadzie uznania administracyjnego, może podejmować decyzje w sposób dowolny (por. wyrok NSA z 3 września 2010 r. II GSK 745/09,http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ramy tej swobody prawo materialne może ograniczać w różny sposób, w szczególności zaś określając kierunkowe dyrektywy korzystania z uznania w normie stanowiącej podstawę aktu, jak również w przepisach wskazujących na cel regulacji prawnej, w której zamieszczone zostało upoważnienie do podjęcia aktu uznaniowego. Jeśli chodzi o przepisy prawa procesowego, to ramy te wyznacza przede wszystkim zasada ogólna polegająca na uwzględnianiu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli określona w art. 7 k.p.a.

Warunkiem jednak przejścia organów orzekających w sprawie zasiłku celowego określonego w art. 39 ustawy do etapu rozstrzygnięcia, podejmowanego w ramach uznania, jest wcześniejsze spełnienie wstępnych przesłanek określonych w tym przepisie. W szczególności zaś chodzi o zakwalifikowanie potrzeby, stanowiącej przedmiot wniosku osoby zainteresowanej, jako "niezbędnej potrzeby bytowej" oraz brak zaspokojenia tej potrzeby.

Pojęcie "niezbędnej potrzeby bytowej" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych za niezbędną potrzebę bytową należy uznać taką, która jest niezbędna do normalnej egzystencji osoby ubiegającej się o przyznanie zasiłku, w warunkach odpowiadających godności człowieka (wyrok NSA z 3 października 2008 r., I OSK 1523/07, LEX nr 529118). Słownik języka polskiego pojęcie "niezbędny" wyjaśnia jako "taki bez którego nie można się obejść, koniecznie potrzebny, nieodzowny" (PWN W-wa 1978 t. II str. 374)"bytowy", to związany z warunkami życia, dotyczący życia, istnienia (tamże t. I str. 227). Niezbędna potrzeba to zwłaszcza taka, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować, zagrożone są warunki jej istnienia, a w szczególności życie lub zdrowie (wyrok NSA z 30.09. 2008 r., I OSK 1451/07, LEX nr 489096).

Przenosząc te ustalania na grunt rozpatrywanej sprawy przyjdzie zauważyć, że potrzeba zgłaszana przez skarżącą we wniosku nie może zostać zakwalifikowana do grupy niezbędnych potrzeb bytowych, bowiem ta forma pomocy dotyczy sytuacji, gdy na skutek zdarzenia losowego (tak jak w tym przypadku ulewnych deszczy w 2010 r.) skarżąca własnymi siłami i środkami nie mogła podołać trudnościom dla utrzymania się na minimalnym poziomie egzystencji. Skarżąca jako powód do przyznania zasiłku celowego wskazała na ulewne deszcze w maju i czerwcu 2010 r. i spowodowanie zniszczeń w domu, w tym sprzętów domowych, zalania piwnic. Sąd stwierdza, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie zaistniała przesłanka zaspokojenia niezbędnej potrzeby, gdyż te zostały zaspokojone w ramach własnych środków na przykład poprzez odmalowania pomieszczeń na poziomie parteru. Potwierdzają to zapisy w ekspertyzie stanu technicznego budynku sporządzonej przez W.H. (str. 3). Celem pomocy w 2010 r. było rzeczywiste i szybkie wsparcie gospodarstw i ludności z terenów objętych powodzią.

Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że dom w D. nie jest jedynym miejscem zamieszkania skarżącej, a to powoduje, że niezbędne potrzeby związane z egzystowaniem we właściwych warunkach zapewniają jej dzieci, co zaznaczyła skarżąca w wywiadzie środowiskowym wskazując, że jest osobą z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności i nie może samodzielnie funkcjonować w domu w D. Skarżąca nie jest właścicielką ww. budynku. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wprawdzie wynika, że zachodzi potrzeba remontu budynku, jednakże nie jest to potrzeba, bez zaspokojenia której skarżąca nie może egzystować na normalnym poziomie.

Sąd stwierdza również, że organy prawidłowo ustaliły dochód skarżącej na łączną kwotę 1.511,16 zł miesięcznie, który jest wyższy niż kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej w wysokości 461 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy), nieprzekroczenie którego uprawnia do przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego.

Skarżąca wnosi też o przyznanie pomocy finansowej na remont domu w D., gdyż został zniszczony na skutek opadów deszczu w maju i czerwcu 2010 r. Zgodnie z art. 40 ust. 2 i ust. 3 ustawy zasiłek celowy może być przyznany osobie i rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej. Świadczenie to może być przyznane niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.

Decyzja wydana na podstawie ww. przepisu ma charakter uznaniowy, a z treści powołanych przepisów wynika, że warunkiem przyznania pomocy finansowej jest ustalenie jakie starty zostały poniesione. Środki przeznaczone na pomoc społeczną są środkami publicznymi i muszą być przydzielane zgodnie z zasadami i celami polityki społecznej, o których mowa w art. 2 i 3 ustawy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wykształciło się jednolite stanowisko, że środki przeznaczone na pomoc osobom poszkodowanym powodzią i rozdysponowane w oparciu o art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej winny być przede wszystkim kierowane do osób które nie posiadają lokalu, gdzie koncentrowało się ich życie i nie posiadają lokalu, w którym mogą mieszkać na czas usuwania skutków powodzi (wyrok NSA z 8.02. 2013 r. sygn. akt I OSK 2801/12 LEX nr 1354081, por też wyrok NSA z 19 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1293/12 LEX nr 1260081).

Sprzeczny z treścią art. 40 ustawy byłby pogląd, że zasiłek winien być wypłacany każdemu, kto jest właścicielem, czy też zamieszkuje w budynku dotkniętym powodzią, a z okoliczności sprawy wynika, że zamieszkuje w innych miejscach poza nieruchomością objętą powodzią.

Mając na względzie przedstawioną argumentację Sąd za nietrafne uznał zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Nie jest bowiem uzasadnione twierdzenie pełnomocnika skarżącego, że organy nie zastosowały przepisu art. 40 ust. 2 ustawy. Przepis ten był podstawą prawną zaskarżonej decyzji pomimo, że organy na jego podstawie wydały negatywną decyzję dla skarżącej.

Za nieuzasadnione Sąd uznał również pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowań zawarte w skardze, a w szczególności organy nie naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Natomiast z art. 80 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Skoro z art. 75 k.p.a. wynika, że katalog środków dowodowych nie jest zamknięty, a przeprowadzony, czy dopuszczony dowód nie może być sprzeczny z prawem, oznacza to, że organ I instancji mógł zlecić wykonanie opinii biegłym mając również na uwadze dość duży dystans czasu pomiędzy majem i czerwcem 2010 r., a lipcem 2013 r. Zważyć należy, że funkcją postępowania wyjaśniającego jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

W ocenie Sądu ustalenie, czy zły stan budynku był skutkiem ulewnych deszczy w 2010 r. jest powinnością organu ze względu na przesłanki warunkujące przyznanie zasiłku celowego na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy, których zaistnienie ma wykazać, rzetelne ustalając stan faktyczny sprawy. Działania organów w żadnym razie nie pozostawały w kolizji do art. 7, art. 77 k.p.a.

Ekspertyza stanu technicznego budynku mieszkalnego na działce nr 3333 w D. sporządzona przez W.B. nie zaprzecza wystąpieniu ulewnych deszczy i powodzi jaka miała miejsce w województwie (...) w 2010 r. Praca rzeczoznawcy budowlanego doprowadziła jednak do ustalenia, że pęknięcia i rysy na ścianach oraz inne zniszczenia budynku nie były efektem zdarzeń z 2010 r., bowiem ich charakter wskazuje, że powstały przed 2010 r., czyli są starsze. Pogląd ten został należycie uzasadniony i udokumentowany.

Podobnie sytuacja przedstawia się z opinią geotechniczną z stycznia 2013 r. sporządzoną przez rzeczoznawców S.M. i R.H., w której stwierdzono, że w najbliższym otoczeniu nie występują zjawiska charakterystyczne dla ruchów osuwiskowych. Ekspertyza stanu technicznego sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego W.H., którą skarżąca, dla oceny swoich interesów, uważa za korzystną dotyczy stanu technicznego budynku, jednakże jej treść nie zawiera informacji, że przyczyną uszkodzeń budynku były ulewne deszcze w 2010 r. Sąd stwierdza też, że obydwie ekspertyzy budynku zawierają pewne elementy wspólne w zakresie ustalonych zniszczeń budynku i nie wykluczają się wzajemnie.

Zauważyć wypada, że uzasadnienia decyzji organów obydwu instancji pozostają w zgodności z normatywnymi wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Wobec niestwierdzenia naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze, Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wobec utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. Zaprezentowane w uzasadnieniach decyzji organów obydwu instancji, ustalenia stanu faktycznego stanowiącego podstawę do podjęcia zaskarżonego orzeczenia są dokładnie opisane i poparte stosownymi dowodami. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie nosi cech dowolności, jest spójna, logiczna, co wskazuje, że działania organów były prowadzone z uwzględnieniem art. 80 k.p.a.

Mając na względzie stan sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako nieuzasadnioną.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.