Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1404930

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie
z dnia 4 grudnia 2013 r.
II SA/Rz 644/13
Przymusowe opuszczenie lokalu przez osobę na skutek okoliczności obiektywnych a jej wymeldowanie.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: WSA Magdalena Józefczyk (spr.).

Sędziowie WSA: Ewa Partyka, Paweł Zaborniak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) maja 2013 r., nr (...) w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy (...) z dnia (...) kwietnia 2013 r. nr (...).

Uzasadnienie faktyczne

Wojewoda decyzją z dnia (...) maja 2013 r., nr (...), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 oraz art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy I. z dnia (...) kwietnia 2013 r., nr (...) o odmowie wymeldowania J.J. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego pod adresem: B. (...)

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem A.J. z dnia (...) czerwca 2012 r., w którym zwrócił się o wymeldowanie J.J. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego w B. (...).

Decyzją z dnia (...) kwietnia 2013 r., nr (...) Wójt Gminy I. orzekł o odmowie wymeldowania J.J. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego w B. (...), wskazując, że zamieszkuje w lokalu mieszkalnym i nie zaistniały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy do wymeldowania.

A.J. i S.K. złożyli odwołania od powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianę i wymeldowanie J.J. z pobytu stałego z ww. lokalu mieszkalnego w B. (...).

Wojewoda zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją wskazaną na wstępie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy przesłankami wymeldowania osoby są: opuszczenie miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełnienie obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Zatem w postępowaniu dowodowym konieczne jest ustalenie nie tylko faktu fizycznego nieprzebywania osoby w lokalu, ale także, czy opuszczając lokal osoba działała z jednoczesnym zamiarem zerwania z nim związków i przeniesienia swojego centrum życiowego w nowe miejsce.

W rozpoznawanej sprawie organ I instancji należycie ustalił, iż J.J. nie opuścił trwale przedmiotowego lokalu mieszkalnego w B. (...). Fakt ten potwierdził J.J.i oraz słuchani w sprawie świadkowie k.m., M.M. M.U. i M.R. na rozprawie administracyjnej w dniu 3 stycznia 2013 r. Zeznania świadków: K.J., M.U. i M.R. oraz J. J. potwierdziły fakt, że J.J. mieszka w B. (...), ale w okresie zimowym. Od listopada 2012 r. zamieszkał u swojej bratanicy k.m. z uwagi na brak centralnego ogrzewania i brak środków na jego ogrzewanie. Fakt zamieszkiwania J.J. w ww. budynku potwierdził również S.K.

Przeprowadzone w dniu (...) lutego 2013 r. oględziny lokalu w B. (...) wykazały, iż w budynku znajdują się należące do J.J.: tapczan oraz 2 krzesła. Nie stwierdzono innych rzeczy J.J. z uwagi na fakt, że oględziny przeprowadzono okresie zimowym, gdy J.J. przebywa w Iwierzycach u k.m. Budynek do oględzin udostępnił J.J., który posiada klucze do lokalu.

Z powyższych ustaleń wynika, że nie nastąpiło trwałe opuszczenie lokalu mieszkalnego w B. (...) przez J.J.

Podkreślono, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w danym lokalu. W sytuacji, gdy osoba przebywa w danym lokalu z zamiarem stałego zamieszkania nie ma podstaw do wydania decyzji o wymeldowaniu w trybie art. 15 ust. 2 cyt. wyżej ustawy.

Zarzuty podniesione w odwołaniach, zarówno przez S.K. jak i A. J. dotyczące nieprawdziwych ich zdaniem zeznań świadków M.R. i M.U. dotyczące zamieszkiwania przez J.J. w budynku w B. (...), są bezpodstawne wobec faktu, iż sam S.K. oświadczył w dniu (...) kwietnia 2013 r., iż J.J. nie opuścił tego lokalu trwale. Podnoszone przez A.J. w odwołaniu sprawy natury finansowej czy karnej (kradzież opału) nie są przedmiotem postępowania o wymeldowanie i nie mają wpływu na jego wynik.

Odnosząc się do zarzutów odwołania A.J., organ II instancji stwierdził, że wymeldowanie z lokalu nie może zastąpić eksmisji z lokalu. Organ meldunkowy może wymeldować osobę, jeśli właściciel, współwłaściciel lokalu najpierw skutecznie wystąpi na drogę postępowania cywilnego o eksmisję. Dopiero orzeczona i wykonana przez komornika eksmisja jest podstawą do wymeldowania osoby z danego lokalu. Natomiast sam A.J. jako współwłaściciel ww. lokalu nie podjął żadnych kroków na drodze prawnej w celu ochrony swojego prawa własności, o którym pisze w swoim odwołaniu. J.J. posiada klucze do ww. budynku i nie ma utrudnionego dostępu do niego.

Odnosząc się do kwestii toczącego się uprzednio postępowania o wymeldowanie J.J. Wojewoda wskazał, iż przedmiotowe postępowanie zostało umorzone, ponieważ A.J. wycofał swój wniosek o wymeldowanie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Wojewody z dnia (...) maja 2013 r., A.J. wniósł o wymeldowanie J. J. ze spornego lokalu.

Wskazał, że obecnie jest leczony psychiatrycznie. Podał, że organy nie zagłębiły się w sedno sprawy po to, aby udzielić mu wsparcia oraz pomocy w sytuacji losowej w jakiej się znalazł. Organ odwoławczy mimo, że posiada kompetencje do przeprowadzenia postępowania dowodowego bazował jedynie na już zebranym materiale dowodowym. Zarzucił ponadto naruszenie art. 9 k.p.a., formułującego zasadę informowania wobec niezapoznania A.J. z zeznaniami współwłaściciela S. K. z dnia (...) kwietnia 2013 r.

Wskazał, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki do wymeldowania J.J. ze spornego lokalu, określone w art. 15 ustawy. J.J. świadomie zerwał kontakt z obecnym miejscem zamieszkania w B. i nie ponosił kosztów jego utrzymania. A.J. nie otrzymał żadnej pomocy w sytuacji w jakiej się znalazł nie tylko od J.J., ale także od rodziny i od sąsiadów. Zeznania sąsiadów zostały złożone pod wpływem J.J. J.J. opuścił dobrowolnie sporny lokalu pozostawiając w chorobie A.J., nie udzielił mu także pomocy w odremontowaniu domu po pożarze.

Nie zamieszkiwał w spornym lokalu, nie nocował w nim i nie odwiedzał A.J. A.J. nie podejmował żadnych kroków prawnych związanych z eksmisją ze spornego lokalu z uwagi na jego stan zdrowia - chorobę psychiczną. Wycofanie wcześniej złożonego wniosku o wymeldowanie podyktowane było faktem, że J.J. wrócił do domu w B. i zamieszkał tam, jednak trwało to tylko przez okres 3 miesięcy. Od tamtego czasu J.J. mieszka w I.

W skardze zakwestionowano treść zeznań świadków, którzy zdaniem skarżącego zeznają "rzeczy nieprawdziwe i zasłyszane". Organ I instancji znał sytuację J.J., z treści bowiem wywiadu środowiskowego sporządzonego w MOPS w I. wynikało, że J.J. nie zamierzać wrócić do B.

A.J. w wykonaniu wezwania Sądu z dnia (...) sierpnia 2013 r. podpisał skargę wniesioną przez Z.W.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a. Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia.

Stan faktyczny sprawy ustalony w postępowaniu administracyjnym odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa. Sąd uznaje, że tak ustalony stan faktyczny może być podstawą faktyczną wyrokowania.

Skarga jest uzasadniona, bowiem organy obydwu instancji naruszyły przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Ustawowymi przesłankami wymeldowania są więc: opuszczenie miejsca pobytu stałego i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Ewidencja ludności służy jedynie rejestracji faktu pobytu danej osoby w konkretnym lokalu.

Naczelny Sąd Administracyjny (dalej NSA) wyraził pogląd, że dobrowolność opuszczenia miejsca stałego pobytu nie jest przesłanką ustawową wymeldowania, dlatego nie w każdym przypadku wykazanie przesłanek wymeldowania będzie wymagało ustalenia, że opuszczenie miejsca pobytu stałego przez daną osobę nie nastąpiło wbrew jej woli (wyrok NSA z 18 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 46/10).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie akceptuje pogląd wyrażony w przedstawionej tezie, jak również argumenty, na które w uzasadnieniu wyroku powołał się NSA. NSA podał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że opuszczenie miejsca stałego pobytu musi mieć charakter dobrowolny w tym znaczeniu, że nie może być wynikiem działania osób trzecich (przykładowo wyrok NSA z 13 sierpnia 2010 r. II OSK 1455/09 pub. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.nsa.gov.pl, wyrok NSA z 27 marca 2007 r. sygn. akt. II OSK 521/06 LEX nr 338851). Różnorodność okoliczności faktycznych w sprawach meldunkowych powodowała przyjęcie przez sądy wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, mającej na celu ochronę osób, które zostały zmuszone do opuszczenia miejsca pobytu stałego na skutek niezgodnych z prawem działań współlokatorów lub innych osób. Trudno też uwzględniać tą przesłankę, gdy opuszczenie przez daną osobę lokalu następuje na skutek okoliczności obiektywnych, jakimi są zły stan techniczny budynku uniemożliwiający zamieszkanie w nim lub rozbiórka budynku. W wielu przypadkach nawet przymusowe opuszczenie lokalu będzie uzasadniało wymeldowanie danej osoby z pobytu stałego w tym lokalu, gdyż zostanie spełniona przesłanka ustawowa wymeldowania to jest opuszczenie miejsca pobytu stałego.

We wniosku o wymeldowanie z dnia (...) czerwca 2012 r. skarżący A.J. wskazał, że jest chory i od 31 stycznia 2012 r. do kwietnia 2012 r. przebywał w szpitalu psychiatrycznym. Po wyjściu ze szpitala przebywał pod opieką gminnego ośrodka pomocy społecznej. W wywiadzie środowiskowym sporządzonym dla potrzeb udzielenia pomocy J.J. oświadczył, że nie zamierza wracać na pobyt stały do lokalu pod adresem B. (...) i nie wyraża zgody na opiekowanie się A.J. Dodał, że aktualnie dom nie spełnia warunków do zamieszkania, gdyż w budynku jest odcięta woda, zerwane umowy na dostarczanie energii elektrycznej. W piśmie z dnia (...) grudnia 2012 r. (21 grudnia 2012 r. - data wpływu do organu I inst.) skarżący podał, że J.J. już prawie 4 lata, bo od 2008 r. nie mieszka w lokalu pod adresem B. (...), gdyż zamieszkał u bratanicy w I. Skarżący dołączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia (...) listopada 2012 r., z którego wynika, że został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności, która istnieje od kwietnia 2012 r., a orzeczenie jest ważne do 30 listopada 2013 r. i wymaga opieki innych osób.

Z wyjaśnień złożonych przez J.J. do protokołu rozprawy z dnia 3 stycznia 2013 r. wynika, że nie opuścił domu w B. (...) trwale, gdyż z powodu stanu budynku nie można w nim dłużej mieszkać oraz ze względu na stan zdrowia. Podał, że w budynku popsute jest centralne ogrzewanie, co wyklucza mieszkanie w okresie jesienno - zimowym. W okresie letnim tam zamieszkuje, przywiózł swoją wersalkę i 5 krzeseł. Gdy chce tam przebywać, to zabiera kołdrę, poduszkę i koc z I., i podobnie postępuje, gdy wraca do I. też zabiera kołdrę, poduszkę i koc. W lokalu brak jest wody. Ciepłą wodę przynosi od sąsiadki, u której je obiady, korzysta z łazienki w jej domu, bo bierze tam kąpiele. Przyznał, że zabrał część drewna opałowego, które sam przygotował do ogrzania pokoju w I.

Z protokołu oględzin lokalu pod adresem B. (...) z dnia (...) lutego 2013 r. wynika, że kuchnia jest pusta, pierwszy pokój również nieumeblowany, a w drugim znajduje się łóżko, stolik i 2 krzesła. W łazience są nieczynne umywalka i kabina prysznicowe, w odrębnym pomieszczeniu jest wc i umywalka również nieczynne. W pomieszczeniach nie ma grzejników, bo zostały zdemontowane. W garażu znajduje się nieczynny piec c.o.

Mając na względzie przedstawione elementy stanu faktycznego o istotnym znaczeniu dla sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że organy dokonały błędnej oceny ustalonego stanu faktycznego, a następnie wadliwie zastosowały przepis art. 15 ust. 2 ustawy.

W naprowadzonych okolicznościach sprawy w istocie nie budzi wątpliwości fakt, że miejscem zamieszkania J.J. jest lokal znajdujący się w I. (...). Zarówno J.J. jak i słuchani świadkowie zgodnie przyznają, że dom w B. nie nadaje się do zamieszkania, co potwierdziły również oględziny. W domu bez kuchni, prądu, wody i ogrzewania nie ma żadnych warunków do zamieszkiwania bez względu na porę roku, co jest faktem niewymagającym żadnego uzasadnienia. Potwierdzają to też zeznania słuchanych świadków w sprawie, którzy oświadczyli, że J.J. korzysta u nich z ciepłej wody, łazienki i je obiady. Oględziny nie potwierdziły, aby jakiekolwiek rzeczy J.J. np. do ubrania znajdowały się w lokalu. Okazjonalne wizyty i nawet nocleg w okresie letnim i tylko wtedy, gdy zostanie przyniesiona z I. kołdra poduszka i koc (co wydaje się mało prawdopodobne ze względu na wiek J. J., który urodził się w 1922 r.) nie mogą być podstawą do uznania, że w B. w domu nr (...) ma stałe miejsce pobytu i tu znajduje się jego centrum życiowe. Sama deklaracja woli J.J. o chęci zamieszkania w lokalu w B. (...) nie jest wystarczająca, gdy warunki techniczne i brak podstawowego wyposażenia lokalu w media i meble (poza łóżkiem) uniemożliwia mieszkanie w tym lokalu. Bez wpływu na taką ocenę pozostaje charakter stosunków, jakie łączyły skarżącego i J.J. W ocenie Sądu zarówno skarżący jak i J.J. wymagają pomocy innych osób dla właściwego funkcjonowania ze względu na stan zdrowia lub wiek.

Stan faktyczny sprawy jest dość specyficzny, gdyż współwłaściciele budynku (bo takim jest S.K. nie wymienili zamków, nie czynili trudności w dostępie do domu w B., ale stan faktyczny wynikający z zebranego materiału dowodowego przeczy twierdzeniom organu I i II instancji o zamieszkiwaniu w tym lokalu przez J.J.

Analiza akt administracyjnych doprowadziła Sąd do wniosku, że została spełniona również i druga przesłanka do wymeldowania, to jest trwałość opuszczenia lokalu w B. (...). J.J. wprawdzie twierdzi, że w okresie jesiennym pomieszkiwał w B., ale takie oświadczenie wymagało przeprowadzenia oceny w aspekcie całego zgromadzonego materiału dowodowego, czego nie uczyniły organy obydwu instancji. Sąd zauważa jednak, że w dniu (...) września 2012 r. pracownik urzędu gminy I. osobiście doręczył J.J. postanowienie Wójta Gminy I. z dnia (...) września 2012 r. o zawieszeniu postępowania pod adres I. (...) i tam też zastał J. J., który potwierdził doręczenie pisma. Pracownik urzędu I. sporządził również "notatkę służbową" z przeprowadzenia krótkiej rozmowy z J.J. Prawie cała korespondencja organów z J.J. tak w miesiącach letnich (zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia (...).07.2012 r. zawiadomienie w trybie art. 36 k.p.a. o wyznaczeniu nowego terminu rozpoznania sprawy z dnia (...) sierpnia 2012 r., decyzja organu I instancji z dnia (...).04.2013 r., decyzja organu II instancji z dnia (...) maja 2012 r.), jak i zimowych była kierowana na adres I. (...) i tam osobiście odbierana przez J.J. Jeden raz, na co zwrócił uwagę organ I instancji korespondencję z dnia 2 października 2010 r. o przekazaniu zażalenia A.J. na postanowienie o zawieszeniu postępowania J.J. odebrał pod adresem w B. (...). Podkreślenia wymaga fakt, że tylko ta jedna przesyłka była wysłana na adres B. (...) dla J.J. Potwierdza to, że J.J. w I. ma stworzone centrum życiowe, a w trakcie postępowania nigdy nie zgłosił do organu, aby w okresie letnim kierować korespondencję pod adres B. (...).

Z tych przyczyn Sąd uznał, że został naruszony art. 7 i art. 77 w związku z art. 80 k.p.a. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny. Po pierwsze należy uwzględnić materiał dowodowy zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Po drugie ocena powinna wynikać z wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego i po trzecie organ powinien dokonać oceny wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny. Po czwarte, rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki. Końcowe ocena taka winna zostać przedstawiona w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.

Brak wystąpienia przesłanki trwałego opuszczenia lokalu organy błędnie połączyły z posiadaniem kluczy do lokalu, którego warunki techniczne nie pozwalają na realizację podstawowych potrzeb życiowych, co potwierdziła wizja lokalne. Ekstremalną sytuacją może być posiadanie kluczy od budynku rozebranego, a to z całą pewnością nie dowodzi, że nie nastąpiło trwałe opuszczenie lokalu. Na tym więc polega naruszenie przepisów postępowania przez organy prowadzące postępowanie, co do logicznej i spójnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Organ II instancji dokonał też błędnej oceny oświadczenia J.K. dnia (...) kwietnia 2013 r. o zamieszkiwaniu J.J. w lokalu w B., gdyż w odwołaniu J.K. zwrócił się o wymeldowanie J.J. i dodał, że wszelka korespondencja i emerytura jest dostarczana na adres w I., gdyż tam przebywa. Zatem moc dowodowa oświadczenia wobec treści odwołania powodowała powstanie istotnych wątpliwości, które można było wyjaśnić, gdyż nie było podstaw do uznania, że mają decydujące znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia. Natomiast rację należy przyznać skarżącemu, że organy umniejszyły rolę składanych przez niego wyjaśnień, gdyż nawet nie przeprowadziły dowodu z opisanego we wniosku o wymeldowanie wywiadu środowiskowego (o ile taki istnieje), który jest w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w I. Organy obydwu instancji nie dokonały w sposób prawidłowy oceny dowodu z oględzin lokalu mieszkalnego w aspekcie trwałego opuszczenia w łączności z przesłankami określonymi w art. 15 ust. 2 ustawy. Wreszcie organ II instancji dążąc do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy mógł w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 136 k.p.a. przeprowadzić oględziny lokalu w I. pod który kierowana była korespondencja do J.J.

NSA w sprawach o wymeldowanie wyraził również pogląd, że rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Z brzmienia przepisu art. 15 ust. 2 ustawy nie wynika, by w każdym przypadku organ powinien dokonać ustaleń kwestii dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu przez osobę, wobec której prowadzone jest postępowanie o wymeldowanie (wyrok NSA z 5 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2089/11 LEX nr 1340184).

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w ocenie Sądu jest wystarczający do przyjęcia, że zaistniały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy do wymeldowania J.J. spod adresu B. (...). Za dopuszczalne w realiach niniejszej sprawy uznać należy wymeldowanie osoby z lokalu, który ze względu na stan techniczny (brak podstawowych mediów oraz mebli) nie nadaje się na miejsce stałego pobytu.

Powyższe obligowało Sąd do stwierdzenia, że postępowanie wyjaśniające zostało, co do zasady przeprowadzone poprawnie, ale organy dokonały błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co jest naruszeniem przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, czym naruszyły art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Błędna ocena materiału dowodowego skutkowała też naruszeniem art. 15 ust. 2 ustawy, poprzez przyjęcie, że nie istniały przesłanki do wymeldowania z pobytu stałego, a to po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. jako naruszenie przepisów prawa materialnego obligowało Sąd do uchylenia decyzji organów obydwu instancji na podstawie art. 135 p.p.s.a.

Sąd zwraca też uwagę, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy wymeldowanie następuje na wniosek właściciela lokalu. Z materiału dowodowego wynika, że skarżący nie jest jedynym właścicielem domu w B. (...), gdyż jak sam przyznał skarżą S.K. dysponuje prawem do nieruchomości w 1/6. Wniosek o wymeldowanie złożył wyłącznie skarżący, a powinni złożyć wszyscy współwłaściciele nieruchomości. Brak wniosku nie został uzupełniony przez organ I i II instancji. W odwołaniu S.K. wniósł o wymeldowanie J.J. z adresu B. (...). Okoliczność ta stanowi naruszenie przepisów postępowania, gdyż dotyczy prawidłowego uruchomienia postępowania o wymeldowanie na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ będzie miał na względzie, że obydwaj współwłaściciele domagają się wymeldowania J.J. z lokalu w B. (...) a także uwzględni ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku odnośnie rozumienia art. 15 ust. 2 ustawy w zakresie spełnienia przesłanek do wymeldowania z miejsca pobytu stałego.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.