Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2622795

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie
z dnia 11 lutego 2019 r.
II SA/Rz 625/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: SNSA Małgorzata Wolska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia A S.A. w (...) na postanowienie zawarte w pkt II. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 września 2018 r., sygn. II SA/Rz 625/18 w sprawie ze skargi A S.A. w (...) na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w (...) z dnia (...) kwietnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia opłaty za pobór wody powierzchniowej z rzeki O. - postanawia -

1. uchylić zaskarżone postanowienie o zwrocie kosztów postępowania sądowego zawarte w pkt II. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 września 2018 r., sygn. II SA/Rz 625/18;

2. zasądzić od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w (...) na rzecz strony skarżącej A S.A. w (...) kwotę 1017 zł (słownie: jeden tysiąc siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego;

3. zarządzić zwrot od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie) na rzecz A S.A. w (...) kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od zażalenia;

4. oddalić wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 625/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia, zaś w pkt II zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 597 zł.

Odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem przesłano m.in. stronie skarżącej, do rąk profesjonalnego pełnomocnika dnia 27 listopada 2018 r. (k. 176).

W dniu 3 grudnia 2018 r. strona skarżąca złożyła w ustawowym terminie zażalenie (uzupełnione na wezwanie Sądu dnia 17 grudnia 2018 r.) na postanowienie zawarte w pkt II wyżej opisanego wyroku wydane w przedmiocie zwrotu koszów postępowania. Strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to zastosowanie art. 200, art. 205 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") w zw. z § 14 ust. 1 lit. c) w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 - zwane dalej "rozporządzeniem"), zamiast art. 200, art. 205 § 5 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 lit. a) rozporządzenia. Wobec powyższego strona zawnioskowała o uwzględnienie zażalenia i uchylenie postanowienia w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, ewentualnie o uwzględnienie zażalenia i uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie zażalenia oraz o zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie okazało się oczywiście uzasadnione.

Zgodnie z treścią art. 227 § 1 p.p.s.a., zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy.

Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem pełnomocnik strony skarżącej wniósł jedynie zażalenie na postanowienie zawarte w pkt II wyroku WSA

w Rzeszowie z 27 września 2018 r., nie wnosząc jednocześnie skargi kasacyjnej od tego wyroku.

W myśl art. 195 § 2 p.p.s.a., jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych.

Przepis ten, stanowiący wyjątek od zasady dewolutywności i eliminujący mnożenie instancji sądowych, służy racjonalizacji postępowania i realizacji nakazu rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Stanowi zatem podstawę do dokonania autokontroli zaskarżonego postanowienia przez wojewódzki sąd administracyjny - i w przypadku stwierdzenia zaistnienia zawartych w nim przesłanek uchylenia go bez konieczności przesyłania akt sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu - w sytuacji wystąpienia co najmniej jednej z dwóch wymienionych w nim przesłanek, tj. zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione. Druga z przesłanek określająca podstawę uchylenia wskazuje, że mogą być nią objęte zarówno przyczyny formalne, które zadecydowały o wydaniu zaskarżonego postanowienia, jak i względy merytoryczne. Uchylenie zaskarżonego postanowienia i ponowne rozpoznanie sprawy powinny mieć miejsce wówczas, gdy Sąd podziela podniesiony w zażaleniu zarzut nieważności postępowania lub uznaje, że jest ono oczywiście uzasadnione. W każdym jednak przypadku istotne jest to, by zasadność zażalenia była "oczywista", to znaczy niewzbudzająca wątpliwości i zauważalna bez konieczności dokonywania głębszej analizy zaskarżonego postanowienia.

Przeprowadzona analiza zażalenia wykazała, że jest ono oczywiście uzasadnione i stanowi podstawę do uchylenia przez Sąd zaskarżonego postanowienia odnośnie kosztów postępowania zawartego w pkt II wyroku. Zgodnie bowiem z treścią art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Ponadto w świetle art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzależnione jest od uprzedniego złożenia wniosku o ich zasądzenie, co wynika wprost z treści art. 210 § 1 p.p.s.a., o ile orzeczenie kończące nie jest wydawane na posiedzeniu niejawnym, a strona nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 210 § 2 p.p.s.a.). W sprawie niniejszej strona skarżąca była reprezentowana przez radcę prawnego, legitymującego się pełnomocnictwem ogólnym do reprezentowania skarżącego przed sądami administracyjnymi, zaś wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania został zgłoszony w skardze.

W niniejszej sprawie w wyroku z dnia 27 września 2018 r. Sąd w punkcie II zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Tymczasem w niniejszej sprawie na koszty te składają się: uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, opłata skarbowa od złożonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, a także - w myśl § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego kwota 900 zł (przedmiotem zaskarżenia była bowiem należność pieniężna - opłata stała w wysokości 2 373,00 zł za pobór wód powierzchniowych z rzeki O.). Zatem suma kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, wynosi 1017 zł. W wyroku zaś zasądzono kwotę 597 zł. Słusznie strona wywiodła w zażaleniu, że zasądzenie kosztów w tak ukształtowanym stanie faktycznym sprawy narusza art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Powyższe okoliczności wskazują, że złożone w dniu 3 grudnia 2018 r. zażalenie uznać należało za oczywiście uzasadnione w rozumieniu art. 195 § 2 p.p.s.a., to zaś stanowi podstawę do jego uwzględnienia przez tut. Sąd i uchylenia zaskarżonego postanowienia zawartego w pkt II wyroku z dnia 27 września 2018 r. i rozstrzygnięcia na nowo o kosztach postępowania, czemu dano wyraz w pkt 1. niniejszego postanowienia.

O zwrocie wpisu od zażalenia, jako kwoty nienależnie uiszczonej, orzeczono na mocy art. 225 p.p.s.a., albowiem zgodnie z art. 227 § 2 tej ustawy od zażaleń wniesionych na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy, nie pobiera się opłat sądowych.

Natomiast wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego nie mógł zostać uwzględniony, brak jest bowiem podstaw prawnych do skutecznego żądania zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Przepisy, z których wynika obowiązek ponoszenia określonego ciężaru, nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Sąd administracyjny również nie jest uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów w oparciu o zasady celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej. W art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 tej ustawy) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Żaden z tych przepisów nie znajduje zastosowania do postępowania zażaleniowego. W postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd nie jest uprawniony do zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego między stronami wobec braku podstawy prawnej do wydania tego rodzaju orzeczenia. Podstawy do rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego w sprawie z zażalenia na postanowienie w szczególności nie mogą stanowić przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego i nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji, co wynika z zakresu odesłania zawartego w art. 197 § 2 p.p.s.a. Dlatego Sąd nie uwzględnił wniosku w zakresie zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.