Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2068849

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie
z dnia 30 czerwca 2016 r.
II SA/Rz 601/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. Z. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 601/16 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2016 r. nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki nieużytkowanego budynku mieszkalno-gospodarczego - postanawia - utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 17 czerwca 2016 r.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie odmówił przyznania J. Z. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu powołał się na dobrą kondycję finansową strony, o której świadczą: duża wysokość comiesięcznych dochodów pięcioosobowej rodziny tj. 10 450 zł oraz znaczne oszczędności wynoszące łącznie 29 170 zł. Referendarz sądowy zwrócił też uwagę na fakt, że powołana w motywach żądania strony okoliczność w postaci poczucia krzywdy w związku z podpaleniem domu, którego dotyczy niniejsza sprawa nie stanowi ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy i nie ma żadnego znaczenia w tym względzie.

W ustawowym terminie J. Z. zaskarżył powyższe orzeczenie w drodze sprzeciwu. Zwrócił w nim uwagę na sprawę podpalenia należącego do niego domu, a jako jeden ze skutków powyższego wskazał konieczność uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Strona uważa, że uiszczenie tych kosztów w takiej sytuacji naruszałoby jego dobra osobiste w postaci zdrowia i poczucia bezpieczeństwa jako obywatela. Skarżący zaznaczył dodatkowo, że pozostaje w leczeniu od 10 lat. Wskazał, że oszczędności, które zgromadził stanowią jego "zabezpieczenie zdrowotne" na czas wieku emerytalnego. Prawdopodobieństwo pogorszenia jego stanu zdrowia jest bowiem duże. Żona wnioskodawcy już teraz ponosi koszty leczenia w kwocie 200 zł miesięcznie. Córka właśnie straciła zatrudnienie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.", od postanowień referendarza sądowego przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu, który wnosi się w terminie siedmiu dni od daty doręczenia takiego orzeczenia. Rozpoznając sprzeciw sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1, § 3 p.p.s.a.).

Analiza złożonego w niniejszej sprawie sprzeciwu w kontekście okoliczności dotyczących sytuacji finansowej strony, jak też stosownych regulacji prawnych obowiązujących w przedmiocie prawa pomocy doprowadziła do wniosku o prawidłowości orzeczenia referendarza sądowego. Rozstrzygnięciem tym, jak już wyżej zaznaczono, odmówiono zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych, jak i ustanowienia na jego rzecz adwokata. Przyczyną powyższego było stwierdzenie, że skarżący nie wykazał zaistnienia którejkolwiek z ustawowych przesłanek przyznania wsparcia przez Państwo, a wręcz wskazał na swoją dobrą sytuację materialną. W tym zakresie referendarz sądowy zwrócił uwagę na wysokie łączne dochody członków pięcioosobowej rodziny strony, jak też duże oszczędności zarówno pieniężne, jak i w formie akcji. Powołał się także na argumentację wnioskodawcy, która nie jest związana z przewidzianymi w p.p.s.a. okolicznościami decydującymi o przyznaniu żądanego przez niego wsparcia, lecz z jego osobistymi odczuciami, nie mogącymi mieć jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku. Tego rodzaju wywodom trudno odmówić logiki i zasadności. Jak bowiem wynika z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w całkowitym zakresie (tzn. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) uzyskuje osoba, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., częściowy zakres prawa pomocy (tekst jedn.: obejmujący zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata) przeznaczony jest dla osób, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając więc na względzie powyższe unormowania nie sposób przyjąć, że łączny dochód rodziny składającej się z pięciu osób i wynoszący 8850 zł (tekst jedn.: po odjęciu wynagrodzenia uzyskiwanego przez córkę wnioskodawcy w związku z utratą przez nią zatrudnienia) nie wystarcza na pokrycie jej podstawowych potrzeb. Jest on bowiem na tyle wysoki, że można go wydatkować także na potrzeby nie mające charakteru koniecznych w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Również wydatku na leczenie w kwocie 200 zł ponoszonego obecnie przez żonę skarżącego nie sposób uznać za znaczne obciążenie domowego budżetu. Skarżący powołuje się natomiast na przyszłe wydatki tego rodzaju, wskazując na wysokie ich prawdopodobieństwo, co jednak także nie może wpłynąć na uwzględnienie wniesionego sprzeciwu. Brak jest bowiem jakichkolwiek danych pozwalających na ocenę zarówno rzeczywistego prawdopodobieństwa ich poniesienia w przyszłości, jak też co do ich ewentualnej wysokości. Obecnie zaś nie istnieje potrzeba wydatkowania przedmiotowych środków na ten cel. Słusznie też stwierdził referendarz sądowy, że wnioskodawca motywując swoje żądanie zwraca głównie uwagę nie na swój stan majątkowy, lecz kwestie związane z poczuciem jego krzywdy, traktując koszty niniejszego postępowania jako niezawinioną przez niego konsekwencję podpalenia rodzinnego domu. Powyższa sytuacja powtórzyła się w sprzeciwie, którego większą część strona poświęciła właśnie tej sprawie. Tymczasem, jak zaznaczył referendarz sądowy i co wynika wyraźnie z brzmienia art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., nie jest to ustawowa przesłanka prawa pomocy. Dlatego tez słusznie nie została w ogóle wzięta pod uwagę przy wydawaniu postanowienia z dnia 17 czerwca 2016 r. i nie może być również uwzględniona przy rozstrzyganiu w przedmiocie złożonego sprzeciwu od tego orzeczenia.

Z podanych względów uznano, że kontrolowane postanowienie referendarza sądowego odpowiada prawu i utrzymano je w mocy na podstawie art. 260 p.p.s.a. Sytuacja materialna wnioskodawcy pozwala bowiem na samodzielne sfinansowanie kosztów swojego udziału w niniejszym postępowaniu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.