Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1395498

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie
z dnia 15 października 2013 r.
II SA/Rz 583/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: NSA Maria Piórkowska (spr.).

Sędziowie WSA: Ewa Partyka Zbigniew Czarnik.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 października 2013 r. sprawy ze skargi W. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) marca 2013 r. nr (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego-skargę oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) marca 2013 r., Nr (...), wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 144 k.p.a., którym uchylono w całości postanowienie Prezydenta Miasta (...) z dnia (...) grudnia 2012 r., Nr (...) o odmowie zawieszenia postępowania i w tym zakresie zawieszono postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr 862 obr. (...) (...) (własności W. J.) z jednej strony z nieruchomością oznaczoną jako działka nr 863 obr. (...) (...) (będącej współwłasnością W. J., W. J., J. F.) z drugiej strony - do czasu prawomocnego zakończenia sprawy z wniosku W. J. o uregulowanie własności nieruchomości obejmującej część działki nr 863 o pow. 0,0322 ha toczącej się przed Sądem Rejonowym w R. pod sygn. (...)).

Z jego uzasadnienia i akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z dnia (...) grudnia 2011 r. W. J. zwrócił się do Prezydenta Miasta (...) o przeprowadzenie postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr 862, stanowiącej jego własność z działką sąsiednią o nr 863 - własności R. J.

Postanowieniem z dnia (...) lutego 2012 r. (znak: (...)) Prezydent Miasta (...) wszczął postępowanie. W jego toku uczestniczka postępowania - W. J. złożyła wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. Wskazała, że na jej wniosek przed Sądem Rejonowym w R. toczy się postępowanie o zasiedzenie części nieruchomości objętej postępowaniem rozgraniczeniowym. Od wyniku tego postępowania zależeć będzie wynik prowadzonego postępowania administracyjnego.

Po rozpoznaniu powyższego wniosku dwukrotnie postanowieniami z dnia (...) kwietnia 2012 r. ((...)) i z dnia (...) sierpnia 2012 r. ((...)) Prezydent Miasta (...) odmówił zawieszenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości i dwukrotnie, wskutek zażalenia złożonego przez W. J., rozstrzygnięcia te zostały uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiednio postanowieniami z dnia (...) czerwca 2012 r. ((...)) i z dnia (...) października 2012 r. ((...)) a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.

Po uzupełnieniu materiału dowodowego postanowieniem z dnia (...) grudnia 2012 r. Nr (...) Prezydent Miasta (...) ponownie odmówił zawieszenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr 862 obr (...) (...) z działką nr 863 obr. (...) (...).

Organ uznał, że toczące się przed Sądem Rejonowym w R. pod sygn. akt (...) postępowanie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości poprzez zasiedzenie, nie wyczerpuje przesłanek określonych w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nakazujących obligatoryjne zawieszenie postępowania. Powołując się na rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453 - zwane dalej "rozporządzeniem z dnia 14 kwietnia 1999 r.") organ podał, że dowodami stanowiącymi podstawę do ustalenia przebiegu granicy decyzją mogą być jedynie dokumenty wymienione w § 3- § 7 tego rozporządzenia. Wśród tych dokumentów brak jest dokumentu pozwalającego na ustalenie stwierdzenia zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu. W ocenie organu w razie wydania decyzji o rozgraniczeniu, strona domagająca się rozgraniczenia według stanu prawnego, uwzględniającego zasiedzenie przygranicznego pasa gruntu, mogłaby ten cel osiągnąć, wnosząc o przekazanie sprawy sądowi.

W. J. - reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego K. B. wniosła o uchylenie powyżej opisanego postanowienia i zawieszenie postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że rozstrzygniecie przez sąd powszechny wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości poprzez zasiedzenie nie stanowi podstawy do obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego. Wskazała, że zasadniczym zagadnieniem dla prawidłowego ustalenia przebiegu granic pomiędzy nieruchomościami, jest ustalenie ich stanu prawnego. Wnosząca zażalenia zarzuciła także naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie się organu I instancji do wytycznych zawartych w postanowieniu SKO z dnia (...) października 2012 r. Wbrew stanowisku organu dokumentami stanowiącymi podstawę ustalenia przebiegu granicy są orzeczenia sądowe dotyczące stanu prawnego nieruchomości.

W wyniku rozpatrzenia tego zażalenia, postanowieniem z dnia (...) marca 2013 r. Nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławczego uchyliło w całości postanowienie organu I instancji i zawiesiło postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr 862 obr. (...) (...) (własności W. J.) z jednej strony z nieruchomością oznaczoną jako działka nr 863 obr. (...) (...) (będącej współwłasnością W. J., W. J., J. F.) z drugiej strony - do czasu prawomocnego zakończenia sprawy z wniosku W. J. o uregulowanie własności nieruchomości obejmującej część działki nr 863 o pow. 0,0322 ha toczącej się przed Sądem Rejonowym w R. pod sygn. (...)).

Na wstępie Kolegium wskazało na dopuszczalność wniesienia zażalenia w przedmiotowej sprawie. Następnie powołując się na treść art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. podało, że w ocenie składu orzekającego sprawa z wniosku W. J. o uregulowanie własności nieruchomości obejmującej część działki nr 863, tocząca się przed Sądem Rejonowym w R. stanowi zagadnienie prejudycjalne dla rozpatrzenia i wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości. Kolegium podało, że postępowanie rozgraniczeniowe prowadzi się co do nieruchomości o ustalonym stanie prawnym. Podstawę zaś ustalenia przebiegu granic nieruchomości stanowią dokumenty m.in. stwierdzające stan prawny nieruchomości. Wśród tych dokumentów rozporządzenie z 14 kwietnia 1999 r. wymienia w § 4 pkt 3 prawomocne orzeczenia sądu i ugody sądowe. W przedmiotowej sprawie orzeczenie Sądu w sprawie zasiedzenia będzie stanowić dokument w oparciu o który organ dokona rozgraniczenia. Kolegium uznało, że w okolicznościach sprawy postępowanie o uregulowanie własności nieruchomości obejmującej część działki nr 863 stanowi zagadnienie wstępne, dla rozstrzygnięcia sprawy o rozgraniczenie. Zatem zasadnym jest zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o zasiedzenie.

W skardze na to postanowienie złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie W. J. - zastępowany przez pełnomocnika radcę prawnego P. P. wniósł o jego uchylenie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Skarżący wskazał, że zaskarżone postanowienie bez podstawy prawnej orzeka o "ustaleniu zdarzenia, z którym zostanie związana podstawa do dalszego toczenia się postępowania". Nadto organ orzekł na niekorzyść strony, w interesie której jest realizacja zasady koncentracji postępowania i zakończenia go w przepisanym terminie poprzez wydanie decyzji. Zarzucił również naruszenie przez organ II instancji art. 110 k.p.a., gdyż przy orzekaniu organ związany był własnym prawomocnym postanowieniem z dnia (...) października 2012 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawią prawną.

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylające w całości postanowienie Prezydenta Miasta (...) o odmowie zawieszenia postępowania rozgraniczeniowego i zawieszające postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości do czasu prawomocnego zakończenia toczącej się przed sądem powszechnym sprawy w przedmiocie uregulowania własności działki podlegającej rozgraniczeniu.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia orzekający w sprawie organ wskazał przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., z którego wynika, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Formułując wymóg istnienia zależności, kodeks postępowania administracyjnego nie określa jej charakteru, niemniej z ugruntowanego w tym zakresie stanowiska judykatury wynika, że skoro istota zawieszenia postępowania polega na tamowaniu biegu postępowania administracyjnego opóźniającego wydanie decyzji, to związek między zagadnieniem wstępnym a rozstrzygnięciem sprawy musi być bezpośredni. Zasadą przyjętą w judykaturze jest, że istnienie zagadnienia wstępnego przesądzają przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę prawną decyzji administracyjnej i w tych przepisach należy jej poszukiwać, choć nie można wykluczyć, że także przepisy prawa procesowego będą wyznaczać wyłączną podstawę zależności określonej art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (tak wyrok NSA z dnia 22 października 1991 r., ONSA 1991, nr 3-4, poz. 90, wyrok NSA z dnia 22 grudnia 1993 r. SA/Wr 1160/93, ONSA 1995, Nr 1, poz. 21).

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało przez skarżącego wszczęte wnioskiem o rozgraniczenie jego nieruchomości oznaczonej jako działka nr 862 z działką nr 863. Obliguje to organ administracji publicznej do prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie przepisów zawartych w Rozdziale 6 - Rozgraniczanie nieruchomości, ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.). Przepisy tego rozdziału określają zasady rozgraniczania nieruchomości zakończone wydaniem przez uprawniony organ decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, od której strona niezadowolona z ustalenia granic może żądać, w zakreślonym terminie, przekazania sprawy sądowi /art. 33).

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 32 ust. 6 tej ustawy wydane zostało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453 (. Stosownie do uregulowania zawartego w § 3 tego rozporządzenia podstawę ustalania przebiegu granic nieruchomości stanowią dokumenty stwierdzające stan prawny nieruchomości /pkt 1 oraz określające położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości (pkt 2). Nie ulega wątpliwości, że przez pojęcie stan prawny nieruchomości rozumieć należy nie tylko znaki i ślady graniczne, mapy, dokumenty geodezyjne oraz inne dokumenty, o których mowa w art. 31 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne lecz także stan własności rozgraniczanych nieruchomości, z uwzględnieniem również zasiedzenia przygranicznych pasów ziemi (tak postanowienie SN z dnia 5 grudnia 2003 r. IV CK 255/02 http://www.sn.pl oraz przywołane przez organ postanowienie SN z dnia 26 kwietnia 1967 r., III CR 424/66 OSNC 1967/11/206). Skoro zatem przed sądem powszechnym toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia własności działki nr 863 przez zasiedzenie, to słusznie orzekający w sprawie organ przyjął, że wynik tej sprawy jest zagadnieniem wstępnym dla toczącego się postępowania administracyjnego w przedmiocie rozgraniczenia działki nr 862 i 863 w aspekcie nieuregulowanego stanu prawnego. Dla prawidłowego bowiem przeprowadzenia postępowania administracyjnego niezbędne jest ustalenie stron tego postępowania oraz zapewnienia im możliwości czynnego udziału w sprawie, składania wniosków, żądania przeprowadzenia dowodów oraz otrzymania rozstrzygnięcia w sprawie z pouczeniem o przysługujących środkach zaskarżania. Stosownie bowiem do treści § 3 przywołanego wyżej rozporządzenia uregulowanie stanu prawnego nieruchomości, a więc ustalenie również stron postępowania daje możliwość przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. Oznacza to, że toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu o rozgraniczenie tych nieruchomości.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi orzekający w sprawę organ nie naruszył przepisów postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zaskarżone rozstrzygnięcie nie pozostaje w sprzeczności z postanowieniem tego organu z dnia (...) października 2012 r.

Z przyczyn wyżej naprowadzonych, skoro zaskarżone postanowienie znajduje uzasadnienie w unormowaniu zawartym w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.