Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2721285

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie
z dnia 27 sierpnia 2019 r.
II SA/Rz 580/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: SWSA Ewa Partyka.

Sędziowie WSA: Paweł Zaborniak (spr.), Marcin Kamiński.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi A. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma (...) A. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) marca 2019 r. nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym

I. uchyla zaskarżoną decyzję;

II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma (...) A.P. kwotę 416 zł (słownie: czterysta szesnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi A.P. prowadzącego działalność pod firmą (...) (dalej zwany: Skarżącym) jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego w (...) (dalej zwany w skrócie: GITD) z dnia (...) marca 2019 r. nr (...), utrzymująca w mocy decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej w skrócie: WITD) z dnia (...) stycznia 2019 r. nr (...), wydaną w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, którą wydano w następującym stanie sprawy;

Decyzją z dnia (...) stycznia 2019 r., nr (...), WITD, działając na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 z późn. zm. - dalej: u.t.d.) nałożył na Skarżącego, prowadzącego działalność pod firmą (...), karę pieniężną w wysokości 13 850 zł, za naruszenia określone pod lp. 6.3.17, 5.1, 5.2, 5.5, 5.11, 5.1, 5.3, 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na naruszeniu obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy; przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin; przekroczeniu dziennego czasu prowadzenie pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone; skróceniu wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego; przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu; skróceniu dziennego czasu odpoczynku; skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Organ podał, że w dniach od 15 października 2018 r. do 25 października 2018 r. przeprowadzono kontrolę w siedzibie przedsiębiorcy, prowadzącego działalność pod firmą (...) z/s w (...). Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przez stronę obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikających z aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 u.t.d. Kontrolą objęto okres od dnia 1 grudnia 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2018 r. Do kontroli strona okazała licencję Nr (...) na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy udzieloną w dniu 21 lutego 2012 r., z terminem ważności do 5 marca 2022 r. Zgodnie z okazanymi dokumentami, przedsiębiorca w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli zatrudniał średnio 69 kierowców. W toku czynności poddano kontroli czas pracy 39 kierowców. Ustalenia kontroli utrwalono protokołem nr (...) z dnia 29 października 2018 r., w którym szczegółowo opisano stwierdzone naruszenia obowiązujących regulacji i na podstawie którego organ nałożył na Skarżącego karę pieniężną w drodze decyzji.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenie prowadzonego postępowania, bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, zarzucając naruszenie:

1. art. 92a ust. 1 i ust. 6 i przepisu lp. 5.1, lp. 5.3, lp. 5.4, lp. 5.5, lp. 5.11, lp. 6.3.11, lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie;

2. art. 7 oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1906 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. - dalej: k.p.a.) w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez niepodjęcie przez organ I instancji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

3. art. 8 k.p.a., a także art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.;

4. art. 107 ust. 1, art. 156 ust. 2 k.p.a. oraz art. 51 ust. 8 u.t.d., poprzez wydanie decyzji z naruszeniem prawa w oparciu o rozporządzanie 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców, a na podstawie którego brak podstaw do jej nałożenia.

Decyzją z dnia (...) marca 2019 r., nr (...), GITD, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ szczegółowo odniósł się do każdego z zarzucanych Skarżącemu naruszeń, powołując podstawę prawną, na podstawie której została nałożona kara i wyjaśniając przyczyny jej nałożenia. Odnosząc się do stawianych w odwołaniu zarzutów, Organ ocenił, że postępowanie było prowadzone w sposób prawidłowy. W trakcie postępowania zebrano cały materiał dowodowy, na podstawie którego wyczerpująco ustalono stan faktyczny sprawy. Organ podkreślił, że postępowanie nie było prowadzone w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń. Zdaniem organu odwoławczego, WITD w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśnił wszystkie okoliczności. Brak było również podstaw do zastosowania w sprawie przepisów egzoneracyjnych, ponieważ strona nie udowodniła, że dopełniła ciążącego na niej obowiązku i podjęła wszelkie możliwe środki w celu zapobiegania powstawaniu naruszeń.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A.P. zarzucił zaskarżonej decyzji:

1. rażące naruszenie art. 92a ust. 1 i ust. 6 i przepisu lp. 6.3.11 załącznika nr 3 u.t.d., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie oraz pominięcie wytycznych zawartych w rozporządzeniu 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. oraz nie odniesienie się do nich;

2. rażące naruszenie art. 92a ust. 1 i ust. 6 u.t.d. i przepisu lp. 5.1.1. 5.1.2,5.2.1. 5.3.1, 5.3.2.5.4.1, 5.4.2. 5.5.1. 5.5.2. 5.11.1. 5; 11.2. 5.11.3, 6.3.11, 6.3.12, 6.3.17, załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie;

3. naruszenie przepisu art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ I instancji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego w związku z art. 92c. ust. 1 u.t.d., a w szczególności niewzięcie pod uwagę, że każdy kierowca świadczy dla Skarżącego usługę kierowania na podstawie umowy i to on odpowiada za naruszenia czasu pracy;

4. naruszenie art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ustalanie i dokonanie oceny stanu faktycznego dotyczącego stwierdzonych w skarżonej decyzji naruszeń, na podstawie wybiórczo potraktowanego materiału dowodowego;

5. naruszenie przepisu art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ I instancji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego;

6. naruszenie art. 107 ust. 1, art. 156 ust. 2 k.p.a. oraz art. 51 ust. 8 u.t.d. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem prawa w oparciu o rozporządzanie 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców, a na podstawie którego brak podstaw do jej nałożenia;

7. naruszenie unormowań k.p.a., w tym szczególności art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, poprzez brak staranności organu w podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a w szczególności wydanie decyzji z błędną interpretacją rozporządzenia WE 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytywanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej oraz kart kierowców (Dz.U.UE.L10.168.16), jak i błędnym wyliczeniu kwoty decyzji.

W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania w sprawie, jak również o zasądzenie na jego rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi w pierwszej kolejności Skarżący podniósł wątpliwości odnośnie kwoty nałożonej kary w wysokości 13 850 zł, ponieważ jak podał, zgodnie ze stwierdzonymi naruszeniami winna być to kwota 13 450 zł. Skarżący nie zgadza się również ze stwierdzonym naruszeniem obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy. Zdaniem Skarżącego Organ błędnie wyliczył terminy, ponieważ dni zarejestrowanej działalności są dniami pracy, a nie dniami kalendarzowymi. Wyjaśnił, że każdy kierowca posiada swoją firmę i świadczy usługę kierowania pojazdem. W czasie gdy kierowca ma wolne nie jest pracownikiem Skarżącego, zatem nie ma też obowiązku pobierania mu danych z karty. Ponadto w żadnym wypadku organ I jak i II instancji mimo stwierdzenia, że doszło do naruszenia, nie podaje o ile został przekroczony termin. Skarżący podał również, że naruszenia czasu pracy zostały naliczone w oparciu o błędną podstawę prawną, tj. załącznik ustawy o transporcie drogowym, który to na dzień orzekania był nieaktualny.

Odnośnie naruszenia przez kierowcę Ł.D. w dniu 9 marca 2018 r. dziennego okresu prowadzenia, Skarżący uważa, że kierowca zachował zasadę, iż taką jazdę można wydłużyć 2 razy w tygodniu do 10 godzin, a zatem jego zdaniem nie doszło w tym przypadku do naruszenia, co błędnie stwierdził Organ. To samo tyczy się naruszenia dziennego okresu prowadzenia przez kierowcę W.J. w dniu 15 i 16 lutego 2018 r. Organ nie podaje informacji aby takie wydłużenia miały już miejsce. Stąd wydłużenie dwa razy w tygodniu czasu pracy jest zgodne z art. 6 rozporządzenia 561. Skarżący nie zgadza się również z naruszeniem w postaci skrócenia przez kierowcę Ł.M. odpoczynku dobowego o 16 minut, za które nałożona została kara w wysokości 100 zł. Organ nie bierze pod uwagę błędów granicznych tachografu. Gdyby Organ wziął to pod uwagę, to przy skróceniu odpoczynku o 15 minut nie byłoby już kary. Kontrolujący winien był zgodnie z załącznikiem 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, rozdział III, w pkt f ust. 1c dotyczącego błędów granicznych dopuszczalnych (urządzeń wskazujących i rejestrujących), zastosować wskazany dopuszczalny błąd 2 minut. Ponadto Skarżący zarzucił, że nie przesłuchano zarówno jego jak i kierowców, jak również całkowicie pominięto zasadę określoną w art. 92c ust. 1 u.t.d.

W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko zajęte w zakwestionowanej decyzji. W ocenie Organu zarzuty strony skarżącej nie znajdują uzasadnienia. Strona nie przedstawiła dowodów, które umożliwiałyby zastosowanie art. 92b oraz art. 92c u.t.d. Organy dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego, a kara pieniężna za stwierdzone naruszenia została wymierzona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.

W piśmie procesowym z dnia 4 czerwca 2019 r. Skarżący odniósł się do udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę. Podniósł, że Organ całkowicie pominął wyjaśnienia w kwestii wysokości kary pieniężnej, jak również nie zbadał okoliczności, że kierowcy nie są zatrudnieni u przedsiębiorcy, a jedynie świadczą dla niego usługi. Skarżący uważa również, że Organ nie może żądać od niego ciągłości pobierania danych, w sytuacji gdy kierowcy u niego nie pracują, a zadania przewozowe wykonywane są w różnych terminach. Ponadto podtrzymał zarzuty przytoczone w skardze.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga jako częściowo uzasadniona została przez Sąd uwzględniona.

W pierwszej kolejności należy podnieść, iż sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Przypomnieć należy, iż Skarżący w niniejszej sprawie zakwestionował decyzję administracyjną GITD o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 13 850 zł, za naruszenia określone w treści lp. 6.3.17, 5.1, 5.2, 5.5, 5.11, 5.1, 5.3, 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na naruszeniu obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy; przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin; przekroczeniu dziennego czasu prowadzenie pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone; skróceniu wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego; przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu; skróceniu dziennego czasu odpoczynku; skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku.

Wobec tak określonego przedmiotu skargi przypomnieć należy, iż w myśl art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Natomiast jak stanowi art. 92a ust. 5 pkt 3 u.t.d., suma kar pieniężnych, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć 25 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 50 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.

Odnosząc się do postawionych w skardze zarzutów stwierdzić należało:

I. Zarzut niespójności pomiędzy decyzjami Organów obu instancji w zakresie łącznej wysokości kary pieniężnej jest oczywiście bezzasadny. Przewoźnik w sposób bezpodstawny zarzuca GITD błąd w przeprowadzonych obliczeniach bowiem proces zsumowania wszystkich kar pieniężnych, o jakich mowa w decyzji tego Organu daje kwotę 13850 zł. Skarżący słowem nie wyjaśnia jaka część decyzji Organu odwoławczego dotknięta jest ewentualnym błędem rachunkowym.

II. Nie nastąpiło także zarzucane GITD naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Skarżący nie wykazał w jaki sposób naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wypaczyło ostatecznie ukształtowany wynik sprawy, zwłaszcza bowiem że Organ odwoławczy nie prowadził dodatkowego postępowania wyjaśniającego.

III. Również zarzut naruszenie przez Organy przepisów o obowiązku zszczytywania danych nie okazał się uzasadniony.

Przewoźnik podnosi bowiem, że kierowcy u których stwierdzono te naruszenia nie są przez niego zatrudnieni, posiadają własne firmy i świadczą wyłącznie usługi kierowania pojazdem. W myśl art. 1 pkt 3 lit. rozporządzenia Komisji nr 581/2010 w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie danych odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz.U.UE.L2010.168.16; zwane dalej rozporządzeniem Komisji) maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie może przekraczać 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Oznacza to, że podmiot wykonujący przewóz naruszy powyższy obowiązek w zakresie wykonywania przewozów, a tym samym podlegać będzie odpowiedzialności administracyjnej, jeżeli nie pobierze danych z karty kierowcy co najmniej raz na 28 dni.

Stosownie do art. 34 ust. 5 rozporządzenia nr 165/2014 kierowcy mają obowiązek właściwej obsługi tachografów, tak aby zapewnić przy ich wykorzystaniu osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów:

* czas prowadzenia pojazdu,

* inną pracę,

* okresy gotowości, przerwy lub odpoczynek.

Jednocześnie w myśl art. 34 ust. 5 lit. b ppkt (ii) przez "inną pracę", rozumieć należy wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 lit. a) dyrektywy 2002/15/WE, a także wszelkie prace wykonywane dla tego samego lub innego pracodawcy w sektorze transportowym lub poza nim. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe, to okresy "innej pracy", "gotowości", "przerw" lub "odpoczynku" wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf (art. 34 ust. 3 lit. b rozporządzenia nr 165/2014). Dniami zarejestrowanej działalności są dni aktywności kierowcy w ujęciu norm rozporządzenia nr 561/2006 i rozporządzenia nr 165/2014, czyli takie dni, w których występują okresy aktywności kierowcy, podlegające wprowadzeniu manualnie na karcie kierowcy (zgodnie z art. 34 ust. 3 i 5 rozporządzenia nr 165/2014).

Określając okresy aktywności kierowcy podlegające rejestracji, należy uwzględniać definicje zawarte w art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. nr 561/2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L2006.102.1; zwane dalej rozporządzeniem 561/2006). Oznacza to, że przez pojęcie innej pracy należy rozumieć czynności zdefiniowane jako czas pracy w art. 3 lit. a dyrektywy 2002/15/WE, z wyjątkiem "prowadzenia pojazdu", włącznie z wszelką pracą dla tego samego lub innego pracodawcy, w sektorze transportowym lub poza nim. Z przytoczonych regulacji wynika jednoznaczny wniosek, że dniami rejestrowanej aktywności kierowcy są także dni pracy u innego pracodawcy, w tym także dni pracy wykonywanej na własny rachunek kierowcy. Zatem także te dni należy wliczać do minimalnego okresu 28 dni, o jakim mowa w naruszonym przez Przewoźnika przepisach rozporządzenia nr 581/2010.

Przewoźnik podnosząc ten zarzut zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak i sądowego, nie wykazał jakikolwiek dowodów potwierdzających to, że Organy w swych obliczeniach uwzględniły także dni w jakich kierowcy nie byli zobowiązani do rejestrowania swej aktywności. Innymi słowy, nie wskazano w odniesieniu do konkretnych kierowców i konkretnych dni wyłączenia obowiązku rejestracji. Natomiast Organ w oparciu o zebrane dane miał prawo przyjąć, że Przewoźnik przy braku innych dowodów naruszył opisany wyżej obowiązek zszczytywania danych z karty kierowcy.

IV. Nie znalazł także potwierdzenia zarzut podnoszący naruszenie przez Organy przepisów dotyczących nakładania kar pieniężnych za skrócenie odpoczynku dobowego.

Na mocy art. 8 ust. 1-5 rozporządzenia nr 561/2006, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystywać w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju - art. 8 ust. 8 ww. rozporządzenia. W myśl lp. 5.3. załącznika nr 3 do u.t.d. skrócenie dziennego czasu odpoczynku za czas powyżej 15 minut do jednej godziny było karane karą w kwocie 100 zł, za każdą następną rozpoczętą godzinę - 200 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż ponowna analiza danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazał, że Ł.M. dnia 2 marca 2018 r. rozpoczął dwudziestoczterogodzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać odpoczynek minimum 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek w wymiarze 8 godzin i 44 minut, co oznacza, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 16 minut. Podkreślono również, iż zastosowano przepisy "stare" ponieważ były względniejsze dla strony.

Skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny było sankcjonowane przez lp. 5.3.1. załącznika nr 3 do u.t.d. karą pieniężna w kwocie 100 zł. Natomiast w aktualnym stanie prawnym ustawodawca zrezygnował z dopuszczalnej 15 minutowej tolerancji skrócenia odpoczynku dobowego. Zatem przepisy uchylone są dla przewoźników względniejsze, co słusznie przyznał GITD w uzasadnieniu decyzji.

Według Sądu, nie ma racji Strona skarżąca podkreślając w swej skargi nieuwzględnienie przez Organy dopuszczalnych prawem błędów tachografu. Zdaniem Strony gdyby uwzględnić dopuszczalne błędy pracy tachografu, to kierowca zmieściłby się w dozwolonej wówczas w obowiązujących przepisach tolerancji 15 minut.

Powołane przez Stronę w skardze rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym wymagania dotyczące konstrukcji urządzenie rejestrującego nie obowiązywało w czasie, gdy Przewoźnik był poddany kontroli. Zostało bowiem uchylone przez Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L2014.60.1; zwane dalej rozporządzeniem nr 165/2014), co nastąpiło dnia 2 marca 2016 r.

W myśl załącznika nr I, część III WYMAGANIA DOTYCZĄCE KONSTRUKCJI URZĄDZENIA REJESTRUJĄCEGO lit. f pkt 3 lit. c rozporządzenia nr 165/2014, o tytule: błędy graniczne dopuszczalne (przyrządów wskazujących i rejestrujących), prawodawca unijny za dopuszczalny błąd pracy tachografu w użytkowaniu względem wskazań czasu dopuścił ± dwie minuty na dobę.

Należy wyjaśnić Stronie, iż błędy graniczne dopuszczalne, podane w pkt 2 (Przy instalacji) i 3 (W użytkowaniu) lit. f ww. załącznika nr I, są wyznaczane w warunkach określonych w części VI w załączniku nr I o tytule SPRAWDZENIA I PRZEGLĄDY rozporządzenia nr 165/2014. W świetle tych uregulowań państwa członkowskie wyznaczają podmioty, które przeprowadzają sprawdzenia i przeglądy. Prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie instalacji, sprawdzania, przeglądów i napraw tachografów zostało objęte administracyjnoprawną reglamentacją w postaci zezwolenia wydawanego m.in. na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o tachografach (Dz. U. z 2018 r. poz. 1480). Przeglądy okresowe urządzeń zamontowanych w pojazdach są przeprowadzane przez warsztaty posiadające tego rodzaju zezwolenia, co dwa lata, przy czym mogą być przeprowadzane przy okazji okresowego badania technicznego. Przeglądy te obejmują w szczególności sprawdzenie, czy urządzenie działa prawidłowo. Przegląd mający na celu stwierdzenie zgodności z lit. f pkt 3 części III załącznika I do rozporządzenia nr 165/2014 dotyczący granicznych dopuszczalnych błędów, w tym błędów dotyczących wskazań czasu, jest przeprowadzany co najmniej raz na sześć lat, przy czym każde państwo członkowskie może ustalić krótszy odstęp między takimi przeglądami, dotyczący pojazdów zarejestrowanych na swoim terytorium. Takie przeglądy obejmują wymianę tabliczki instalacyjnej.

Skarżący powołując się na ewentualność błędu w pracy urządzenia rejestrującego nie wykazał, aby użytkowany w jego przedsiębiorstwie tachograf był urządzeniem, którego praca dopuszcza tolerowane przez prawodawcę błędy w obliczaniu czasu pracy kierowcy. Nie było też podnoszone w toku postępowania, iż przedmiotowe urządzenie nie zostało dopuszczone do użycia, a więc nie posiada wymaganej prawem homologacji. Skoro więc przedmiotowy tachograf spełniał warunki dopuszczające do jego używania, to Organ inspekcji nie miał powodów, by wątpić w prawidłowość jego działania, również w zakresie dopuszczalnych błędów pomiarowych, które mogą występować, pod warunkiem że zostaną stwierdzone przez uprawiony do tego podmiot.

Podkreślić tu należy, że certyfikowany tachograf, podlegający okresowym badaniom wykonywanym przez uprawniony warsztat stanowi gwarant poprawności rejestrowanych danych, wykluczając ewentualność występowania błędów, które mogą być stwierdzone lecz w określonych prawem warunkach i to w odniesieniu do konkretnego egzemplarza urządzenia rejestrującego przez uprawnione do takich badań certyfikowane przez organy państwa podmioty.

V. Pozostałe zarzuty skargi znalazły potwierdzenie w toku sądowej kontroli.

Według WSA, należało przyznać Skarżącemu rację na temat błędu Organów Inspekcji w nałożeniu kary pieniężnej za delikt opisany w lp. 5.1 załącznika nr 3 do u.t.d. który sankcjonował przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin za czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny.

Przypomnieć w tym miejscu należy, iż według stanu prawnego obowiązującego w chwili popełnienia deliktu przepis lp. 5.1 załącznika nr 3 do u.t.d. brzmiał: Przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu: o czas powyżej 15 minut do jednej godziny - 100 zł (lp. 5.1.1.); za każdą następną rozpoczętą godzinę - 200 zł (lp. 5.1.2.).

Przytoczone powyżej unormowanie karało przewoźników, którzy nie stosowali się do zapisów art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 r. W myśl powołanego przepisu dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu. Z tego wynika, że kierowca nie dopuści się naruszenia przepisów o dozwolonym dziennym czasie prowadzenia pojazdu, jeżeli danego dnia będzie prowadzić pojazd dłużej niż 9 godzin, lecz nie dłużej niż 10 godzin, raz lub dwa razy w tygodniu. Dopiero przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu o więcej niż 10 godzin danego dnia, powinno uruchamiać sankcje przewidzianą w lp. 5.1.1., lecz nie z lp. 5.1.2., bowiem przekroczenie będzie odnosić się do czasu 10 godzin nie zaś 9. Wykorzystanie tygodniowego limitu przez kierowcę może spowodować ukaranie karą wyższą przewidzianą w lp. 5.1.2. Innymi słowy, w sytuacji gdy przewoźnik w danym tygodniu nie wykorzystał przewidzianej w art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 możliwości dwukrotnego wydłużenia czasu jazdy poza granice 9 godzin, to nie może wchodzić w grę sankcja z lp. 5.1.2, gdy kierowca prowadzi pojazd dłużej niż 10 godzin, a krócej niż 11, bowiem w tym wypadku nie rozpoczęła się kolejna niedozwolona godzina jazdy.

Transponując te ustalenia prawne na okoliczności faktyczne sprawy, wskazać należy iż w opisie naruszenia przepisów o dziennym czasie prowadzenia pojazdu (pkt 3), GITD stwierdził za Organem pierwszej instancji, iż Ł.D., dnia 9 marca 2018 r. prowadził pojazd od godziny 6:12, a zakończył w dniu 9 marca 2018 r., o godzinie 19:49. W tym okresie kierowca prowadził pojazd łącznie przez 10 godzin i 44 minuty, co oznacza że kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 44 minuty względem dopuszczonych 9. Kara za powyższe naruszenie wyniosła zdaniem GITD - 200 zł.

Z wydruku wykresu tygodniowego Ł.D. znajdującego się w aktach GITD wynika jednoznacznie, iż w tygodniu pomiędzy 8 marca 2018 r., a 14 marca 2018 r. Ł.D. dopuścił się tylko raz przekroczenia dopuszczalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu a miało to miejsce dnia 9 marca 2018 r., w którym prowadził pojazd 10 godzin i 44 minuty. Ponieważ kierowca nie wykorzystał w tym tygodniu dziennego limitu prowadzenia pojazdu o więcej niż 10 godzin, to nie można było karać Przewoźnika karą przewidzianą w lp. 5.1.2., tylko niższą a wyznaczoną w lp. 5.1.1. Kierowca w tym dniu prowadząc pojazd powyżej czasu 10 godzin, prowadził pojazd o 44 minuty za długo w stosunku do czasu dozwolonego według art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 r., a nie o 1 godzinę i 44 minuty za długo jak uznał Organ odwoławczy.

Należało też przyznać rację Skarżącemu co do zarzutu dotyczącego przekroczenia dozwolonego czasu prowadzenia pojazdu przez kierowcę Wojciecha Jopka w dniu 15 lutego 2018 r. Wydruk wykresu tygodniowego W.J. za okres od 14 lutego 2018 r. do 20 lutego 2018 r. potwierdza stanowisko Przewoźnika, że w tym czasie ww. kierowca prowadził pojazd dłużej niż 9 godzin, a nie więcej niż 10 godzin zarówno 15 lutego 2018 r. tj. 9 godzin i 46 minut, oraz 16 lutego 2018 r. tj. 9 godzin i 40 minut. Natomiast w pozostałe dni zachowano według wydruku limit 9 godzin jazdy w ciągu dnia. Tymczasem według Organu odwoławczego organ pierwszej instancji wymierzył Skarżącemu karę pieniężną prawidłowo stwierdzając w zakresie tych dni naruszenie dozwolonego dziennego czasu prowadzenia pojazdu wynoszącego 9 godzin. GITD nie wyjaśnia jednocześnie dlaczego nie wziął pod uwagę dozwolonego prawem odstępstwa od limitu 9 godzin w zestawieniu tygodniowym, w sytuacji gdy materiał dowodowy potwierdza dopuszczalność dwukrotnego przedłużenia dziennego czasu jazdy przez W.J. Powołany wyżej przepis rozporządzenia 561/2006, w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego uniemożliwiał więc GITD zastosowanie lp. 5.1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. wobec skarżącego Przewoźnika.

Ponieważ decyzja GITD jest wadliwa pod względem zastosowanych wobec Skarżącego przepisów prawa materialnego w części stwierdzonych uchybień przepisów u.t.d., to konieczne okazało się uwzględnienie wniesionej skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c p.p.s.a. Zebrany materiał dowodowy nie został przez GITD oceniony prawidłowo tak jak wymaga tego art. 7, 77 i 80 k.p.a., a więc w kontekście obowiązujących przepisów prawa dotyczących dozwolonego dziennego czasu prowadzenia pojazdu. Zatem ustalony wynik sprawy w postaci kary pieniężnej w kwocie 13850 zł, powinien zostać zmodyfikowany w zakresie naruszeń przepisów o czasie pracy kierowców.

Przedstawione względy musiały zadecydować o uwzględnieniu skargi w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Sąd o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. uwzględniając wyrażony w skardze wniosek o ich zwrot od Organu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.