II SA/Rz 55/19, Stacja transformatorowa jako budowla. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2645822

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 marca 2019 r. II SA/Rz 55/19 Stacja transformatorowa jako budowla.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: SWSA Krystyna Józefczyk.

Sędziowie WSA: Piotr Godlewski Marcin Kamiński (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. S.A. w (...) na decyzję Wojewody z dnia (...) listopada 2018 r. nr (...) w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych

I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta (...) z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...);

II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej A. S.A. w (...) kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi "A." S.A. z siedzibą w (...) (skarżąca Spółka) jest decyzja Wojewody (...) (organ odwoławczy) z dnia (...) listopada 2018 r. nr (...), utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta (...) (organ I instancji) z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...), dotyczącą sprzeciwu do zgłoszonego zamiaru wykonania robót budowlanych.

Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco:

Wnioskiem z dnia 9 lipca 2018 r. skarżąca Spółka zgłosiła organowi I instancji zamiar wykonania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, określonych jako "budowa przyłącza elektroenergetycznego do osiedla mieszkaniowego, w skład którego wchodzi:

- budowa kabla SN 2xXRUHAKXS 1x120 mm2 - przyłącze,

- budowa stacji transformatorowej kontenerowej,

- budowa kabla nN 2xYAKXS 4x240 mm2 - przyłącze, przy ul. (...) w (...) na działkach nr 1981/1, 1981/4, 1981/6, 7/10 obr. (...).

Decyzją z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...) organ I instancji działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), oraz art. 30 ust. 5 i ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (u.p.b.) sprzeciwił się zamiarowi wykonania robót budowlanych objętych wyżej opisanym zgłoszeniem, polegających na "budowie przyłącza elektroenergetycznego do osiedla mieszkaniowego" przy ul. (...) w (...) na działkach nr 1981/1, 1981/4, 1981/6, 7/10 obr. (...).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że po przeanalizowaniu uzupełnionej dokumentacji uznał, iż przedmiotowe zamierzenie nie spełnia wymogów określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r.) - t.j. § 12 ust. 5 rozporządzenia - usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2-4 powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 u.p.b.

Zgodnie zaś z art. 3 pkt 20 u.p.b., pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.

W ocenie organu I instancji, z uwagi na lokalizację stacji w zbliżeniu nienormatywnym do granicy z działką budowlaną, przedmiotowa inwestycja nie może być realizowana w trybie zgłoszenia - lecz wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 1 u.p.b., organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie:

- art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału sprawy co doprowadziło do uznania, iż przedmiotowa inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę,

- art. 3 pkt 2 u.p.b. poprzez jego niewłaściwą wykładnię co spowodowało stwierdzenie, że kontenerowa stacja transformatorowa jest budynkiem

- § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., w związku z założeniem, że ma on zastosowanie do budowy kontenerowej stacji transformatorowej, podczas gdy przepisy powyższego rozporządzenia nie mogą mieć zastosowania w planowanej inwestycji, ponieważ kontenerowa stacja transformatorowa jest budowlą, a nie budynkiem.

Skarżąca Spółka podniosła, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych. Należy zatem wyjaśnić czy kontenerowa stacja transformatorowa jest budynkiem czy budowlą oraz czy jest budowlą spełniającą funkcje użytkowe budynków.

Zgodnie bowiem z definicją budynku zawartą w art. 3 pkt 2 u.p.b., ilekroć w ustawie jest mowa o budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Zgodnie natomiast z definicją budowli zawartą w art. 3 pkt 3 u.p.b., ilekroć w ustawie jest mowa o budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, (...) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Zdaniem skarżącej Spółki, z przedstawionych wyżej przepisów wynika, że obiekt budowlany, który spełnia kryteria do uznania go za budynek, nie może być uznany za budowlę. Aby prawidłowo ustalić, z jakim rodzajem obiektu mamy do czynienia, nie wystarczy poprzestać na definicji tych obiektów przedstawionych w art. 3 pkt 2 i 3 u.p.b. Przepisy te należy rozpatrywać łącznie z wyjaśnieniem czym jest obiekt liniowy (art. 3 pkt 3a u.p.b.) oraz urządzenie budowlane (art. 3 pkt 9 u.p.b.).

Skarżąca Spółka stwierdziła, że przedmiotowa stacja transformatorowa składa się z oddzielnego fundamentu prefabrykowanego, kontenera betonowego i urządzeń elektroenergetycznych, a ponadto połączona jest z liniami kablowymi (przyłączami), co pozwala przyjąć że zachodzi między nimi spójność techniczno-użytkowa, co daje podstawę do stwierdzenia, że mamy do czynienia z jedną budowlą. Skarżąca Spółka wskazała, iż stacja transformatorowa jest nierozerwalnym elementem przyłącza energetycznego, które jest obiektem liniowym, przez co pełni ona funkcję zbliżoną do obiektu liniowego, bez którego obiekt ten (przyłącze) nie mógłby funkcjonować. W ocenie skarżącej Spółki, zasadne wydaje się więc uznanie jako budowli stacji transformatorowej, która nie posiada koniecznych do funkcjonowania budynku urządzeń technicznych i instalacji. Jej przeznaczeniem jest osłona urządzeń stanowiących element budowli sieci elektroenergetycznych przed działaniem atmosferycznym i niepożądanym dostępem osób trzecich. Ponadto projektowana stacja transformatorowa nie jest trwale połączona z gruntem. Stacja kontenerowa zbudowana jest z prefabrykatów. Fundament jest posadowiony na podsypce piaskowo-żwirowej (zgodnie z projektem budowlanym). Sam kontener połączony jest z fundamentem jedynie za pomocą taśmy uszczelniającej.

Skarżąca Spółka wskazała, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Po 133/18, "w rezultacie kontener nie posiada zintegrowanych z nim fundamentów, a trwałe związanie z gruntem jest jedynie efektem umieszczenia na fundamencie. Istotną przesłanką umożliwiającą zaliczenia konkretnego obiektu budowlanego do kategorii budynków jest jego "trwałe związanie z gruntem". Nie wystarczy zatem samo wskazanie, że dany obiekt został posadowiony na fundamencie, jeżeli już poprzez sam sposób montażu nie można wykazać istnienia tego rodzaju trwałego związku z gruntem. Za utrwalone bowiem w orzecznictwie należy uznać stanowisko, że związany trwale z gruntem jest budynek, którego nie można od gruntu odłączyć bez uszkodzenia jego konstrukcji (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 783/12 i z 12 maja 2017 r., sygn. akt II FSK 950/15)".

Zdaniem skarżącej Spółki, stacja kontenerowa nie spełnia również funkcji użytkowej budynku, gdyż stacja transformatorowa jest nierozerwalnym elementem przyłącza energetycznego, które jest obiektem liniowym, przez co pełni ona funkcję zbliżoną do obiektu liniowego, bez którego obiekt ten (przyłącze) nie mógłby funkcjonować. Jej przeznaczeniem jest osłona urządzeń stanowiących element budowli sieci elektroenergetycznych przed działaniem atmosferycznym i niepożądanym dostępem osób trzecich. Jak wskazano w części opisowej oraz graficznej projektu zagospodarowania terenu pkt 6.8 (str. 23) i PZT-01 (str. 24) projektu budowlanego - zakres oddziaływania obiektu liniowego jakim jest przyłącz energetyczny wraz ze stacją transformatorową (jako jedna całość) mieści się w całości w granicy temu objętego opracowaniem dla którego inwestor posiada prawo do dysponowania na cele budowlane. Na terenie objętym inwestycją obowiązuje Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego nr (...) pomiędzy al. (...) a al. (...) w (...) (MPZP). Planowana inwestycja jest zgodna z § 7 ust. 5 MPZP. Ponadto planowana inwestycja nie jest zaliczona do przedsięwzięć mogących znacząco i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

W ocenie skarżącej Spółki, stacja transformatorowa jest budowlą, a nie budynkiem. W związku z tym, w tej sprawie nie mogą mieć zastosowania przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., a zatem nie ma podstaw do powołania przez organ I instancji jako podstawy prawnej do wydania skarżonej decyzji art. 30 ust. 6 pkt 1 u.p.b., gdyż w analizowanej sprawie zastosowanie mają przepisy u.p.b., z których wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: wolno stojących parterowych budynków stacji transformatorowych i kontenerowych stacji transformatorowych o powierzchni zabudowy do 35 m2 (art. 29 ust. 1 pkt 2b u.p.b.), przyłączy: elektroenergetycznych (art. 29 ust. 1 pkt 20 u.p.b.). Wymienione zamierzenia wymagają zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczo-budowlanej zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 u.p.b.

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że na gruncie u.p.b. obowiązuje zasada wynikająca z art. 28, zgodnie z którą roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 tej ustawy. Przepisy art. 29 i art. 30 omawianej ustawy określają, kiedy pozwolenie na budowę nie jest wymagane i w jakich sytuacjach należy dokonać zgłoszenia właściwemu organowi.

Organ odwoławczy wskazał, że z dokumentów dołączonych przez skarżącą Spółkę do zgłoszenia wynika, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne, ma zostać zlokalizowane na działkach nr 7/10, 1981/6, 1981/4, 1981/1 obr. (...) przy ul. (...) w (...). Z analizy MPZP wynika, że przedmiotowe nieruchomości leżą na obszarach oznaczonych symbolami (MW, KDL i U/UC/MW). Zgodnie z zapisami MPZP, teren MW - jest przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, teren U/UC/MW przeznacza się pod zabudowę usługową alternatywnie zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, zaś teren KDL przeznacza się pod drogę publiczną lokalną.

Analizując powyższe zapisy planu organ odwoławczy stwierdził, iż na ww. nieruchomościach jest możliwość wykonania robót budowlanych polegających na "budowie przyłącza elektroenergetycznego do osiedla mieszkaniowego".

Niemniej jednak analizując przedmiotową sprawę organ odwoławczy zauważył, iż stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 20 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1a u.p.b., pozwolenia na budowę nie wymaga budowa przyłączy: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych. Budowa ww. przyłączy wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Ponadto zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2b w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 u.p.b., pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków stacji transformatorowych i kontenerowych stacji transformatorowych o powierzchni zabudowy do 35 m.

Organ odwoławczy stwierdził, że w pierwszej kolejności niezbędne jest dokonanie prawnej kwalifikacji spornego obiektu, który ma być wykonany w ramach analizowanego przedsięwzięcia - tj. stacji transformatorowej.

O tym do jakiej kategorii należy zaliczyć przedmiotową stację wskazują jej charakterystyczne cechy. Z analizy projektu budowlanego wynika, iż stacja transformatorowa ma być stacją prefabrykowaną w kształcie prostokąta o wymiarach 4,26 m x 2,41 m o powierzchni zabudowy 10,26 m2 (rysunki elewacji zalegające w projekcie budowlanym, str. 52 - 56 projektu, obrazują wygląd i posadowienie obiektu). Z opisu technicznego (str. 25 projektu budowlanego) wynika, m.in., że stacja jest modułową prefabrykowaną konstrukcją składającą się z następujących elementów: obudowa betonowa stacji wraz z komorą transformatora, fundament betonowy prefabrykowany - kablownia, rozdzielnice Sn i nN, dach: płaski - betonowy, zbrojony i wirowany REI 120. Podłoga stacji jest betonowa z otworami technologicznymi na wprowadzenie kabli. W korytarzu obsługi stacji znajduje się właz do podziemnej części stanowiącej jednocześnie fundament i kanał kablowy. Stacja posiada drzwi wejściowe do korytarza obsługi SN i nN oraz do komory transformatora. W drzwiach komory transformatora znajdują się otwory wentylacyjne z żaluzjami zapewniającymi odpowiednie chłodzenie transformatora.

Jeżeli chodzi o posadowienie stacji to autor projektu wskazał (str. 25 projektu), iż posadowienie stacji polega na wykonaniu w ziemi wykopu szerokoprzestrzennego. W wykopie należy ułożyć uziom otokowy i podłączyć do niego przewody uziemiające, które będą podłączone do stacji. Bednarkę uziemiającą usytuować w odległości ok. 1 m od ścian fundamentu poniżej poziomu drenażu i zasypać ją gruntem rodzimym. Pod fundamentem należy wykonać podsypkę piaskowo-żwirową o docelowej grubości minimum 20 cm (stan po zagęszczeniu). W tak przygotowanym miejscu należy ustawić fundamenty stacji. Na ściany misy fundamentowej stacji ułożyć pojedynczą warstwę taśmy uszczelniającej. (...) Na tak przygotowany fundament należy równo ustawić bryłę główną stacji. Kolejnym etapem jest posadowienie na bryle głównej dachu, założenie obróbek blacharskich i maskownic. Obsypanie fundamentów wykonywać stopniowo, zagęszczonymi co 20 cm warstwami gruntu filtrującego. Należy zwrócić szczególną uwagę na zasypywanie wykopu w miejscu styku ze ścianą fundamentu, aby nie przerwać wykonanej hydroizolacji powierzchni pionowych. Z projektu wynika również, iż masa ww. fundamentu wynosi 5,4 tony.

Analizując akta przedmiotowej sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne polega m.in. na budowie stacji transformatorowej kontenerowej. Przedmiotowy obiekt przewidziano jako budynek prefabrykowany, złożony w elementów żelbetowych, który posiada dach, ściany, fundament i jest trwale związany z gruntem, a zatem w rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z obiektem, który jest obiektem budowlanym pełniącym funkcję użytkową budynku, w konkretnie wskazanym miejscu, tj. na działce o nr 1981/4, co mieści się pod pojęciem wykonania obiektu budowlanego w określonym miejscu i czasie, a tym samym budową obiektu budowlanego, w rozumieniu art. 3 pkt 6 u.p.b.

Mając wzgląd na powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż sporny obiekt spełnia wymagania pozwalające na zaliczenie go do budynku, gdyż budynek charakteryzuje się między innymi wydzieleniem z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, tj. posiadaniem ścian, a także dachu i fundamentów (definicja budynku zawarta w art. 3 pkt 2 u.p.b.), tak jak budynek objęty przedmiotowym zgłoszeniem.

Ponadto organ odwoławczy zauważył, odnosząc się przy tym do zarzutów odwołania, iż przedmiotowy obiekt budowlany (stacja transformatorowa) pełniący funkcję użytkową budynku usytuowany został w odległości 0,50 m od zachodniej granicy działki nr 1981/4. Powyższe stanowi o naruszeniu regulacji § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Stosownie do ust. 1 tego przepisu, jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy, 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy.

Ust. 2 § 12 ww. rozporządzenia, dopuszcza sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Organ odwoławczy stwierdził, że z zapisów obowiązującego MPZP nie wynika, by przewidywał on możliwość usytuowania budynku bezpośrednio w granicy lub 1,5 m od granicy.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że § 12 ust. 5 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. stanowi, iż usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2-4, powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że mówiąc o obszarze oddziaływania obiektu, należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzający związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu (art. 3 pkt 20 u.p.b.). Wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu następuje poprzez wzięcie pod uwagę funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Oznacza to, że w zależności od przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu, uwzględniając treść przepisów odrębnych wyznaczony zostaje obszar oddziaływania obiektu.

Z uwagi na fakt, iż z analizy projektu budowlanego załączonego do zgłoszenia wynika, że projektowany budynek stacji transformatorowej został usytuowany w odległości 0,50 m od granicy z działką nr 1981/1, to organ odwoławczy zaznaczył, że takie usytuowanie nie dość, że narusza § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., to dodatkowo ogranicza możliwość zabudowy działki nr 1981/1. Skoro w związku z planowaną inwestycją doszłoby do ograniczeń w zabudowie działki nr 1981/1, bez wątpienia znajduje się ona w obszarze oddziaływania przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, polegającego na budowie przyłącza elektroenergetycznego (w skład którego wchodzi m.in. stacja transformatorowa kontenerowa).

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że skoro obszar oddziaływania projektowanego przyłącza elektroenergetycznego, w którego skład wchodzi m.in. budowa stacji transformatorowej kontenerowej, nie mieści się w całości na działce, na której została zaprojektowana, to jego budowa w trybie zgłoszenia nie jest możliwa, a zatem wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Fakt ten przesądził o konieczności wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia dokonanego przez skarżącą Spółkę, gdyż art. 30 ust. 6 pkt 1 u.p.b. jednoznacznie stanowi, iż właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. A zatem, do rozpoczęcia ww. robót budowlanych konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję, skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie:

1) art. 3 pkt 2 u.p.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że kontenerowa stacja transformatorowa posadowiona na prefabrykowanym fundamencie jest budynkiem, w sytuacji gdy tego rodzaju stacja może być w każdej chwili - bez uszkodzenia - zdemontowana wraz z fundamentem i przeniesiona w inne miejsce, co oznacza, że nie jest w tym wypadku spełniony warunek "trwałego związania z gruntem", którego wystąpienie jest konieczne do zakwalifikowania danego obiektu jako budynku,

2) § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że ww. przepis znajduje zastosowanie do kontenerowej stacji transformatorowej, w sytuacji, gdy stacja ta nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.p.b.,

3) § 12 ust. 5 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w zw. z art. 3 pkt 20 u.p.b. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że ww. przepisy znajdują zastosowanie do kontenerowej stacji transformatorowej, w sytuacji, gdy stacja ta nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.p.b.,

4) art. 30 ust. 6 pkt 1 u.p.b. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 20 u.p.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że realizacja przyłącza obejmująca wykonanie kontenerowej stacji transformatorowej, która nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.p.b. wymaga uzyskania pozwolenia na budowę,

5) art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie charakteru kontenerowej stacji transformatorowej, a w szczególności kwestii związanych z jej brakiem trwałego związania z gruntem.

Wobec powyższego skarżąca Spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka stwierdziła, że postawione w osnowie skargi zarzuty koncentrują się wokół pojęcia budynku, które to pojęcie jest zdefiniowane w art. 3 pkt 2 u.p.b. Zgodnie z przywołanym przepisem, przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W kontekście powyższego skarżąca Spółka wskazała, że w przypadku posadowienia na nieruchomości kontenerowej stacji transformatorowej możliwy jest jej demontaż (w tym także prefabrykowanych fundamentów) bez uszkodzenia i zlokalizowanie w innym miejscu. Oznacza to, że kontenerowa stacja transformatorowa nie jest trwale związana z gruntem, co nie pozwala traktować ją jako budynek, lecz jako budowlę. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca Spółka przytoczyła wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Po 571/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 955/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 536/16.

W ocenie skarżącej Spółki, konsekwencją naruszenia art. 3 pkt 2 u.p.b. jest naruszenie pozostałych przepisów wskazanych w osnowie skargi. Skoro bowiem kontenerowa stacja transformatorowa nie jest budynkiem, organy obu instancji niezasadnie oceniały jej lokalizację na działce przez pryzmat § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Jednocześnie brak było podstaw do stwierdzenia, że inwestycja objęta zgłoszeniem wymaga pozwolenia na budowę. W ten sposób decyzja, w której został wyrażony sprzeciw narusza prawo.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem Sąd w toku przeprowadzonej z urzędu - niezależnie od zarzutów i wniosków skargi - stwierdził, że kontrolowana decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 2-3a oraz 9, art. 29 ust. 1 pkt 2b i 20, art. 30 ust. 1 pkt 1-1a i art. 30 ust. 6 pkt 1 u.p.b.

Zasadnicze znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji miały zagadnienia związane z prawidłowym ustaleniem rodzaju i zakresu objętej zgłoszeniem budowlanym inwestycji oraz z jej prawidłową kwalifikacją prawnobudowlaną.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że projekt budowlany przedłożony przez inwestora obejmował budowę przyłącza elektroenergetycznego, w skład którego miały wchodzić kable SN i nN oraz stacja transformatorowa kontenerowa. Powyższa stacja transformatorowa miała zostać zlokalizowana na dz. nr 1981/4, obejmując powierzchnię zabudowy o wartości 8,72 m kw. (s. 22 projektu budowlanego).

O ile kwalifikacja kabli SN oraz nN jako części przyłącza elektroenergetycznego korzystającego na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 20 u.p.b. ze zwolnienia z obowiązku z uzyskania pozwolenia na budowę i objętego obowiązkiem zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1a) u.p.b. nie budziła wątpliwości, o tyle uznanie stacji transformatorowej kontenerowej za budowlę będącą częścią tego przyłącza stało się przedmiotem sporu między skarżonym organem a stroną skarżącą.

Powyższy spór prawny należy rozstrzygnąć w następującym kierunku.

Po pierwsze, zgodnie z § 2 pkt 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego "przyłącze" to odcinek lub element sieci służący do połączenia urządzeń, instalacji lub sieci podmiotu, o wymaganej przez niego mocy przyłączeniowej, z pozostałą częścią sieci przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na rzecz podmiotu przyłączanego usługę przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej. Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne "sieci" to instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstwa energetycznego.

Niewątpliwie przedmiotowe kable elektroenergetyczne SN i nN to nowy odcinek sieci elektroenergetycznej służący do przyłączenia do sieci podmiotów, na których rzecz ma być świadczona usługa przesyłania energii elektrycznej. Jeżeli natomiast chodzi o stację transformatorową kontenerową, to również ona może być uznana za nowy element sieci służący do połączenia urządzeń, instalacji lub sieci przedsiębiorstwa elektroenergetycznego. W tym sensie także stacja transformatorowa wybudowana w celu przyłączenia do sieci elektroenergetycznej nowych usługobiorców jest częścią przyłącza. Przyjmując taką kwalifikację należy pamiętać, że od dnia 11 lipca 2003 r. przepis art. 29 pkt 20 u.p.b. otrzymał nową treść, która rozszerzyła zakres zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (do czasu nowelizacji ze zwolnienia korzystały jedynie "przyłącza do budynków"). Już w ramach takiego podejścia także stacja kondensatorowa kontenerowa, która ma zostać wybudowana w celu przyłączenia nowych odbiorców energii elektrycznej do sieci, jest objęta zakresem zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 20 u.p.b.

Po drugie, nawet gdyby nie uznać stacji kondensatorowej kontenerowej za element przyłącza i przyjąć, że jest "samodzielnym" elementem sieci, to i tak zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2b u.p.b. (obowiązującym od dnia 28 czerwca 2015 r.) kontenerowe stacje transformatorowe o powierzchni zabudowy do 35 m kw. korzystają ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W przedmiotowej sprawie powierzchnia zabudowy spornej stacji wynosi 8,72 m kw.

Po trzecie, nawiązując do dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych, należy wyraźnie podkreślić, że stacje transformatorowe były jeszcze przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych kwalifikowane jako budowle (zob. np. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2011 r., II OSK 1238/10; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 marca 2014 r., II SA/Bk 955/13). Również w późniejszym orzecznictwie nie negowano tezy, że nawet powiązanie stacji kontenerowej z betonowym fundamentem nie może przesądzać o konieczności jej zakwalifikowania jako budynku (wyrok NSA z dnia 24 listopada 2017 r., II OSK 536/16).

W rozpoznawanej sprawie z projektu budowlanego wynika, że fundament jest gotowym prefabrykatem (zagłębionym w ziemi), a sam kontener nie jest trwale połączony z tym fundamentem, lecz jest nakładany i przykręcany do tego fundamentu. Ponadto - co nie mniej istotne - sam fundament betonowy jest przenośny i za pomocą odpowiedniego urządzenia może zostać przetransportowany w inne miejsce (np. w związku z modernizacją sieci).

W konsekwencji należy zgodzić się z poglądem, że kontenerowa stacja transformatorowa powiązana z istniejącą siecią elektroenergetyczną oraz nowymi liniami kablowymi służącymi do przyłączenia nowych odbiorców energii elektrycznej musi być uznana za element linii elektroenergetycznej, która zgodnie z art. 3 pkt 3a u.p.b. jest obiektem liniowym, który z kolei zgodnie z art. 3 pkt 3 u.p.b. stanowi element budowli, a nie samodzielny budynek. Można w tej sytuacji przyjąć, że kontenerowa stacja transformatorowa jest urządzeniem budowlanym związanym z linią elektroenergetyczną jako obiektem liniowym (budowlą) i zapewniającym możliwość użytkowania tego obiektu, zgodnie z jego przeznaczeniem (art. 3 pkt 9 u.p.b.).

W tym stanie rzeczy należało uznać, że sporna inwestycja podlegała obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 30 uat. 1 pkt 1 i 1a) w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2b) i pkt 20 u.p.b.

Mając na względzie powyższą ocenę prawną, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji (pkt I wyroku). W punkcie II wyroku orzeczono o zasądzeniu od skarżonego organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego (art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.