Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1370938

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie
z dnia 4 września 2013 r.
II SA/Rz 361/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: WSA Zbigniew Czarnik (spr.).

Sędziowie NSA: Maria Serafin-Kosowska Małgorzata Wolska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 września 2013 r. sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) lutego 2013 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania-skargę oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi Z. M. jest postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej: PWIS) z dnia (...) lutego 2013 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, które wydano w następującym stanie sprawy:

Decyzją z dnia (...) maja 2001 r. nr (...), Miejski Inspektor Sanitarny (...) orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u Z. M. choroby zawodowej w postaci uszkodzenia słuchu, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.).

Podaniem z dnia 9 grudnia 2003 r. Z. M. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej: PPIS) o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją, powołując się na podstawy wznowienia określone w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."). Postanowieniem z dnia (...) lipca 2004 r. PPIS wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia (...) sierpnia 2004 r. odmówił jego wznowienia. Decyzję tę utrzymał w mocy PWIS decyzją z dnia (...) października 2004 r. Wyrokiem z dnia 28 października 2005 r. II SA/Rz 1046/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Rzeszowie stwierdził nieważność decyzji z dnia (...) października 2004 r. i (...) sierpnia 2004 r. oraz uchylił postanowienie z dnia (...) lipca 2004 r.

W odpowiedzi na wezwanie organu o wykazanie daty powzięcia informacji o podstawie wznowienia strona w piśmie z dnia 20 marca 2006 r. wystąpiła z żądaniem przywrócenia terminu do wniesienia podania z dnia 9 grudnia 2003 r. Postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2006 r. PPIS odmówił przywrócenia terminu, a decyzją z tego samego dnia odmówił wszczęcia postępowania w sprawie o wznowienie. Postanowieniem z dnia (...) grudnia 2006 r. PWIS uchylił zaskarżone postanowienie, a decyzją z tego samego dnia uchylił zaskarżoną decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem z dnia (...) października 2006 r. PPIS wznowił postępowanie w sprawie w związku z wyjściem na jaw nowych dokumentów mogących mieć znaczenie w sprawie. Postanowieniem z dnia (...) stycznia 2009 r. PWIS odmówił wyłączenia od załatwienia sprawy PPIS.

Decyzją z dnia (...) lutego 2009 r. na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. PPIS odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia (...) maja 2001 r. Wskutek uwzględnienia odwołania Z. M. decyzją z dnia (...) czerwca 2011 r. PWIS uchylił zaskarżoną decyzję oraz postanowienie z dnia (...) października 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wyrokiem z dnia (...) listopada 2011 r. I ISA/Rz 815/11 WSA w Rzeszowie oddalił skargę Z. M. na decyzję z dnia (...) czerwca 2011 r.

Decyzją z dnia (...) kwietnia 2012 r. PPIS, na podstawie art. 149 § 3 i art. 148 § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia (...) maja 2001 r. z uwagi na złożenie wniosku o wznowienie z uchybieniem ustawowego terminu. Postanowieniem z dnia (...) maja 2012 r. PPIS umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, które strona zainicjowała pismem z dnia 30 marca 2006 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji - w piśmie z dnia 5 maja 2012 r. - Z. M. m.in. zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia (...) kwietnia 2012 r., przywrócenia terminu zgodnie z żądaniem zawartym w piśmie z dnia 30 marca 2006 r., jak również wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 - 3 i 5 - 8 k.p.a. Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2012 r. PWIS uchylił zaskarżone postanowienie. Z kolei decyzją z tego samego dnia uchylił w całości decyzję PPIS z dnia (...) kwietnia 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia uznając, że przepisy nie przewidywały przyjętej przez organ I instancji formy rozstrzygnięcia podania o wznowienie. Uchylona decyzja nie zawierała również należytego uzasadnienia i prawidłowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Pismem z dnia 1 sierpnia 2012 r. PPIS wezwał stronę do skonkretyzowania podstaw wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1-3 i 5-8 k.p.a., do którego Z. M. odniósł się w piśmie z dnia 31 sierpnia 2012 r. Wcześniej, dnia 21 sierpnia 2012 r. zorganizowano również spotkanie ze stroną celem wyjaśnienia podstaw wznowienia.

Postanowieniem z dnia (...) grudnia 2012 r. nr (...), PPIS odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją w parciu o podstawy z art. 145 § 1 pkt 1 - 3 oraz pkt 5 - 8 k.p.a. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły art. 5 pkt 4a i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 z późn. zm.) oraz art. 145 § 1 pkt 1 - 3 oraz pkt 5 - 8 w zw. z art. 148 § 1 i art. 149 § 3 i 4 k.p.a.

W uzasadnieniu postanowienia podano, że decyzją z dnia (...) kwietnia 2012 r. PPIS odmówił stronie wznowienia postępowania zakończonego decyzją w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. W odwołaniu od tej decyzji, w piśmie z dnia 5 maja 2012 r., strona zawarła wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 - 3 i 5 - 8 k.p.a. Decyzją z (...) czerwca 2012 r. PWIS uchylił zaskarżoną decyzję z dnia (...) kwietnia 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wraz z aktami sprawy przekazano podanie o wznowienie. Wobec tego, że w piśmie z dnia 1 sierpnia 2012 r. PPIS wezwał wnioskodawcę do skonkretyzowania zarzutów wskazanych jako podstawy wznowienia. Podczas zorganizowanego w dniu 21 sierpnia 2012 r. spotkania Z. M. odniósł się do podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1, 3 i 6 k.p.a. Co do pozostałych zobowiązał się zająć stanowisko na piśmie, które sporządził 31 sierpnia 2012 r. Ostatecznie nie ustosunkował się do podstaw wynikających z pkt 7 i 8. Na podstawie zgromadzonych dowodów oraz wyjaśnień strony uznano, że podanie o wznowienie postępowania w oparciu o podstawy wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 - 3 i 5 - 8 k.p.a. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Zgodnie bowiem z art. 148 § 1 k.p.a. podanie takie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Po rozpatrzeniu zażalenia Z. M. postanowieniem z dnia (...) lutego 2013 r. nr (...), PWIS utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 149 § 3 k.p.a. Organ zażaleniowy uznał, że rozstrzygnięcie organu I instancji było prawidłowe, a szczegółowe motywy odmowy wznowienia postępowania wyjaśnione zostały przez PPIS.

Z rozstrzygnięciem PWIS nie zgodził się Z. M., wnosząc do WSA w Rzeszowie skargę. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, dające podstawę do wznowienia lub stwierdzenia nieważności. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organów, jakoby podanie o wznowienie postępowania wniósł 5 maja 2012 r., a organy wadliwie oceniły jego treść, ponieważ stanowiło ono wyłącznie odwołanie od decyzji PPIS z dnia (...) kwietnia 2012 r. Z. M nawiązał również do sprawy źródłowej zarzucając, że Miejski Inspektor Sanitarny nie zawiadomił o wszczęciu postępowania jednej ze stron, tj. przedsiębiorstwa "(...)", w którym był zatrudniony w latach 1977 - 1982. Wskazał, że przez okres 14 lat nie wystawiono karty narażenia zawodowego, gdy zostały ujawnione dowody na występowanie warunków szkodliwych w całym kresie 28 lat pracy zawodowej. Uważa, że stosując wadliwe procedury naruszono konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz ustawę o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania, ponieważ sporne postępowanie prowadzono w interesie Urzędu i Pracodawców, a na niekorzyść pracowników. Skarżący domaga się uchylenia zaskarżonych postanowień, stwierdzenia nieważności spornej decyzji, przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę PWIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy.

Przedmiotem skargi Z. M. jest postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną. Problematyka ta uregulowana została w przepisach Rozdziału 12, art. 145-152 k.p.a. Wznowienie stwarza możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach art. 145 -art. 145b.

Jeżeli wznowienie postępowania ma nastąpić na żądanie strony wówczas, zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wznowienie i odmowa wznowienia postępowania następują w drodze postanowienia.

Procedura w sprawie wznowienia postępowania przebiega dwuetapowo. W pierwszej kolejności organ obowiązany jest ocenić, czy podanie zostało wniesione przez stronę i czy zawiera wskazanie podstaw wznowienia, jak również czy zachowany został termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Na tym etapie organ nie jest natomiast uprawniony do oceny, czy przyczyna wznowienia wskazana w podaniu rzeczywiście zaistniała. Oceny takiej można dokonać dopiero po ustaleniu dopuszczalności wniosku o wznowienie.

Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania rozpoczyna bieg od dnia dowiedzenia się przez stronę w jakikolwiek sposób o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Wskazany termin ma charakter procesowy, a czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna. W przypadku jego uchybienia właściwy organ obowiązany jest odmówić wznowienia postępowania.

Kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że rozstrzygnięcie w nim zawarte jest zgodne z prawem. Wbrew stanowisku skarżącego pismo jego autorstwa z dnia 5 maja 2012 r. zawierało żądanie wznowienia postępowania i zostało prawidłowo ocenione przez organy. Do czasu wydania postanowienia przez PPIS skarżący nie kwestionował zresztą swojego udziału w postępowaniu zmierzającym do wyjaśnienia podstaw wznowienia, lecz w nich czynnie uczestniczył. Zmiana stanowiska nastąpiła dopiero na etapie postępowania zażaleniowego. Nie może to jednak zmienić trafności oceny treści pisma z dnia 5 maja 2012 r.

W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły wszystkie okoliczności niezbędne do rozpatrzenia podania o wznowienie postępowania na wniosek strony w odniesieniu do wskazanych podstaw wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 - 3 i 5 - 8 k.p.a. Szczegółowe uzasadnienie w tym zakresie zawiera postanowienie PPIS z dnia (...) grudnia 2012 r., które zostało utrzymane w mocy przez PWIS. Ustalenia organów znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Powoływane przez skarżącego okoliczności mające stanowić uzasadnienie podstaw wznowienia określonych w pkt 1, 2, 3 i 5 miały zatem miejsce w okresie wcześniejszym, niż data podania o wznowienie, tj. 5 maja 2012 r. W kwestii fałszu dowodów skarżący nie przedstawił dowodu poza postanowieniem Prokuratora Rejonowego (...) z dnia 21 października 2011 r. o umorzeniu postępowania w sprawie poświadczenia nieprawdy w dokumentach Zakładu (...) S.A. z powodu braku znamion czynu zabronionego, które zostało mu doręczone 26 października 2011 r. W protokole z dnia 21 sierpnia 2012 r. odnosi się również do postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 16 stycznia 2012 r. (...), którym utrzymano w mocy postanowienie Prokuratora o odmowie przyjęcia zażalenia ww. na postanowienie z dnia (...) października 2011 r. Natomiast dokumenty, które miały zostać sfałszowane pochodzą z lat 2000-2004. Nie przedstawiając orzeczenia dowodzącego wydanie źródłowej decyzji w wyniku przestępstwa ograniczył się wyłącznie do wystąpienia, aby to organ rozważył, czy nie miało ono miejsca, przy czym zarzut ten odnosił się do dokumentów, z którymi strona zapoznała się jeszcze w 2009 r. Nie wykazał, aby decyzję źródłową wydał pracownik lub organ podlegający wyłączeniu, choć podmioty te były mu znane od dnia doręczenia decyzji w 2001 r. Rzekome nowe fakty i dowody także odnoszą się do okresów wcześniejszych niż data pisma z 5 maja 2012 r. W odniesieniu do podstawy z pkt 6 w protokole z dnia 21 sierpnia 2012 r. podał, że orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy (...) wydano bez prawidłowej karty narażenia zawodowego. Z kolei co do podstaw z pkt 7 i 8 wnioskodawca w ogóle się do nich nie odniósł kwitując, że nie może na nie udzielić odpowiedzi. Zasadnie więc, w oparciu o dyspozycję art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 1 k.p.a., odmówiono wznowienia postępowania, ponieważ w świetle przedstawionych okoliczności sprawy uchybiono terminowi do wystąpienia z takim żądaniem w zakresie uzasadnionych podstaw lub ich w ogóle nie uzasadniono.

Dla kontroli zaskarżonych postanowień nie mają znaczenia także pozostałe zarzuty skarżącego, które odnoszą się do poszczególnych okoliczności sprawy rozstrzygniętej decyzją źródłową. Jak wyjaśniono wyżej, w pierwszej fazie procedury o wznowienie postępowania ocena takich okoliczności nie jest dopuszczalna. Organ jest uprawniony wyłącznie do oceny, czy podanie wniosła strona z zachowaniem ustawowego terminu i z podaniem ustawowych podstaw wznowienia. Na tym etapie organ obowiązany był rozpatrzeć podanie z dnia 5 maja 2012 r. w granicach określonych przez stronę, co wynikało z art. 149 § 2 w zw. z art. 147 i art. 65 § 1 i 2 k.p.a.

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.