Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2504576

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie
z dnia 22 maja 2018 r.
II SA/Rz 293/18
Stwierdzenie choroby zawodowej.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: SWSA Maciej Kobak.

Sędziowie WSA: Magdalena Józefczyk (spr.), Piotr Godlewski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2018 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) stycznia 2018 r. nr (...) w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej-skargę oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia (...) listopada 2017 r., nr (...), działając na podstawie art. 104 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1275) i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1261) nie stwierdził choroby zawodowej u J. D. - zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych z poz. 7 wykazu chorób zawodowych zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że skarżący pracował zawodowo od 14 marca 1997 r. do 2004 r. Pracę rozpoczął w A. S.A. w K. Zatrudniony był tam od 14 marca 1977 r. do 30 kwietnia 1978 r. - specjalista technolog przy pracach projektowych. Następnie od 8 września 1978 r. do 30.09.1980 w P.P. K. na stanowisku mistrza blacharni - lakierni nadzorując prace naprawy samochodów. W czasie trwania zatrudnienia od 2 września 1979 r. do 17 marca 1980 r. przebywał na kontrakcie zagranicznym w Iraku, realizowanym przez firmę B., jako kierownik grupy elektronicznej w uzdatnianiu wody. W okresie od 10 kwietnia 1981 r. do 4 lutego 1986 r. pracował na uniwersytecie w Sydney na stanowisku starszego asystenta. Kolejno od 4 lutego 1986 r. do 19.03. pracował w firmie BPH B. na stanowisku starszego inżyniera do spraw badawczo - rozwojowych. Od 25 marca 1991 r. do 29 czerwca 2001 r. pracując w Australii był oddelegowany do USA, jako naczelny inżynier. Brak z tego okresu zatrudnienia dokumentów źródłowych dotyczących warunków pracy i narażenia zawodowego.

Po powrocie do Polski skarżący od 4 marca 2002 r. do 14 marca 2003 r. był zatrudniony w "S." S.A. na stanowisku kierownika laboratorium. Miał powierzony nadzór nad pracą zespołu pracowników zatrudnionych w podległych pracowniach. Większość czasu zajmowały czynności biurowe, wykonywane w pokoju oddalonym od laboratoriów. W ramach nadzoru pracy przemieszczał się przez pomieszczenia pracowni będące w zasięgu poszczególnych stanowisk badawczych, lecz były to wizyty krótkotrwałe czasowo. W sytuacjach awaryjnych lub wymagających obecności kierownika, uczestniczył w pracach laborantów, mógł też okresowo przebywać na stanowiskach produkcyjnych, na których pracowały osoby zatrudnione na całą zmianę roboczą. Sporadycznie mógł też przebywać w zakładzie produkcji mieszanek, gdzie przy przesyle i zsypie surowca występowało przekroczenie stężenia pyłu.

Ostatnio od 17 marca 2003 r. do 31 grudnia 2004 r., skarżący pracował w zakładzie P. Sp. z o.o. w G. (obecnie O. A. Sp. z o.o. w G.) na stanowisku naczelnego inżyniera, kierownika utrzymania ruchu i wykonywał głównie prace biurowe przy analizach parametrów technicznych procesów produkcyjnych związanych z przetwórstwem tworzyw sztucznych metodą wtryskową. Prowadził codzienny obchód hali produkcyjnej celem kontroli i sygnalizowania koniecznych korekt parametrów technologicznych.

W 2009 r. lekarz Szpitala Uniwersyteckiego w wszczął procedurę postępowania w sprawie podejrzenia u skarżącego choroby zawodowej, wystawiając stosowne skierowanie na badania, przy czym nie określono, jakiej jednostki chorobowej miało dotyczyć postępowanie diagnostyczne z podejrzeniem choroby zawodowej - choroby układu oddechowego. MOMP w po wykonaniu badań lekarskich i analizie dokumentacji medycznej oraz ocenie charakterystyki stanowiska pracy orzeczenie nr 1486/2010 stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej układu oddechowego. Następnie orzeczenie to było przedmiotem kontroli przez Instytut Medycyny Pracy w S., który stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - choroby układu oddechowego z poz. 3, 4, 5, 6, 7, 11 wykazu chorób zawodowych.

W wyniku interwencji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, Szpital Uniwersytecki w odniósł dokonane wcześniej zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej z poz. 7 wykazu chorób zawodowych, jako zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych. Skarżący wniósł nowy dowód z karty informacyjnej leczenia ambulatoryjnego z Uniwersyteckiej Kliniki Chorób Wewnętrznych z W., w którym stwierdzono, że za schorzenie układu oddechowego odpowiedzialne jest uczulenie na lateks.

W przedstawionej przez Instytut opinii uzupełniającej, w której uwzględniono też przez skarżącego dokumenty oraz dane o narażeniu na kauczuk naturalny, stwierdzono brak podstaw do weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego z dnia 23 maja 2013 r., zatem nie rozpoznano u skarżącego choroby zawodowej układu oddechowego, w tym alergicznego zewnątrzpochodnego zapalenia pęcherzyków płucnych. materiał dowodowy zgromadzony przez organy orzekające oraz dostarczony przez skarżącego w tym wyniki badań przeprowadzone podczas hospitalizacji w jednostkach szpitalnych medycyny pracy dały postaw do stwierdzenia istnienia choroby zawodowej, gdyż nie można uznać bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy warunkami pracy a zgłaszanymi przez pacjenta dolegliwościami. Organ I instancji stwierdził, że skarżący w okresie swojego zatrudnienia pracował na stanowiskach inżynieryjnych - technicznych jako mistrz, kierownik, asystent na uczelni, naczelny inżynier. Dla oceny narażenia w okresie pracy skarżącego trwającej 1 rok w zakładzie "S." S.A. posiłkowano się badaniami wykonanymi na stanowiskach laborantów czy pracowników bezpośrednio produkcyjnych. Stężenie dymów powulkanizacyjnych na wydziałach produkcyjnych oraz ogólnie w pomieszczeniach zakładu zawiera się znacznie poniżej NDS, tak w poszczególnych oznaczonych substancjach. Badania powietrza w pomieszczeniach laboratoriów wykonane w 2001 r. i 2004 r. wykazał, ze tylko na niektórych stanowiskach pracy w pracowni badań mieszanek przy sporządzaniu roztworu rozpuszczalników lub wykonywaniu badań występowały stężenia mierzalne, a sytuacje takie zdarzały się 1-2 racy na tydzień lub 1- 2 racy w miesiącu i trwało to około 0,5 h na zmianę. Badania wykonane w zakładzie produkcji mieszanek w latach 2002 i 2003 zapylenie wynosiło 0,28 - 0,85 za wyjątkiem stanowiska przesyłu surowca -3,37 NDS i walcownia namiarowa 1,28 NDS. Ekspozycja skarżącego na wymienione wyżej czynniki szkodliwe środowiska pracy na stanowisku kierownika laboratorium byłą zdecydowanie niższa, gdyż tylko okresowo przebywał w tych strefach. Zatem był to kontakt pośredni. Nie uczestniczył bezpośrednio przy produkcji gumy ani przy uplastycznianiu kauczuków. Z kart charakterystyki kauczuku SMR, RSS i JK wynika, że nie są one klasyfikowane, jako niebezpieczne. W zakładzie nie używano talku do zabezpieczania mieszanek gumowych przed sklejaniem, który mógł być nośnikiem lateksu. Ponadto w zakładzie nie używano substancji chemicznych o nazwach trimellitic, anhydride, diisocyanate i metyhlene diisocyanate i nie stosowano ich w procesach produkcyjnych. nie stosuje się też bezwodników kwasowych ani żywic epoksydowych oraz nie prowadzi się produkcji wyrobów poliuretanowych. Natomiast w zakresie pracy skarżącego w zakładzie.Sp. z o.o. w G., skarżący wykonywał głównie prace biurową. Tylko podczas obchodu hali produkcyjnej mógł być eksponowany na śladowe stężenie rozpuszczalników lakierów. Z udostępnionych pomiarów środowiskowych i karty oceny narażenia zawodowego wynika, że z chemicznych czynników szkodliwych występowały jedynie niewielkie stężenie ksylenu i octanu butylu przy sporządzaniu lakierów. Przy nakładaniu past polerskich, czyszczeniu i polerowaniu detali nie stwierdzono obecności rozpuszczalników.

Organ I instancji podał, że pojęcie choroby zawodowej jest pojęciem prawnym, a nie medycznym. Zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, zgromadzonej dokumentacji medycznej stanowiły podstawę do stwierdzenia braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Przeprowadzone badania medyczne w MOMP w i IMP S. (po zakończeniu pracy zawodowej) nie dały pozytywnego rozpoznania dla stwierdzenia choroby zawodowej. Badania lekarskie przeprowadzone w Klinice IMP w Ł. w ramach trzeciej opinii medycznej doprowadziły do wniosku, że nie można uznać bezspornie lub z dużym prawdopodobieństwem związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy warunkami pracy, a zgłaszanymi dolegliwościami. Całokształt obrazu klinicznego schorzenia nie jest charakterystyczny dla obrazu chorób układu oddechowego wymienionych w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, w tym zgłoszonej ostatnio jednostki chorobowej - zewnątrzpochodne alergiczne zapalenia pęcherzyków płucnych.

Wydane orzeczenia lekarskie przez różne jednostki medycyny pracy odnośnie schorzenia skarżącego są zgodne w rozpoznaniu, logiczne. W opinii sporządzonej przez IMP w Ł. dokonano szczegółowej i wieloaspektowej analizy całości pracy zawodowej skarżącego, występujących zagrożeń zawodowych, stanu zdrowia oraz dolegliwości pacjenta.

W odwołaniu skarżący wniósł o jej uchylenie. Zarzucił, że decyzja organu I instancji jest oparta na dokumentach i badaniach, które są dogodne dla organu wobec nieprzyjęcia istnienia związku przyczynowego miedzy wykonywaną pracą w "S." S.A. a chorobą jaką nabył podczas pracy w laboratorium w tym zakładzie. Zarzucił, że wielokrotnie usuwano z dokumentacji dokumenty, które dostarczał za pośrednictwem poczty za potwierdzeniem odbioru, co stwierdził podczas przeglądania akt w N.7 października 2016 r. Powtórnie dostarczył 89 stron akt, co ma potwierdzone, ale zostały one całkowicie zignorowane przez PPIS, czym naruszono art. 107 § 3 k.p.a. Wniósł o uwzględnienie dokumentów złożonych w dniach 7 października 2016 r. i 3 listopada 2016 r. oraz przeprowadzenie postępowania wewnątrz PPIS lub skierowanie sprawy do Prokuratury celem ustalenia osoby odpowiedzialnej za jej usunięcie.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia (...) stycznia 2018 r. nr (...) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) zwane dalej rozporządzeniem utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) listopada 2017 r. nr (...) o braku podstaw do stwierdzenia u J.D. choroby zawodowej: zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych wymienionej w poz. 7 wykazu chorób zawodowych w załączniku do rozporządzenia.

W uzasadnieniu decyzji został faktograficznie przedstawiony stan faktyczny sprawy jak i treść decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku skarżącego biegli nie stwierdzili występowania u zainteresowanego choroby wymienionej w poz. 7 wykazu chorób zawodowych. Szczególnym dowodem w sprawie jest opinia IMP w Łodzi wydaną na pełnym materiale dowodowym i własnej specjalistycznej wiedzy biegłych. Analiza dokumentacji zgromadzonej w sprawie skarżącego doprowadziła do stwierdzenia, że nie znaleziono czynnika sprawczego (substancji chemicznej), który mógłby być przyczyną zachorowania na zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych. Nie postawiono również bezspornie w sensie medycznym rozpoznania choroby, a w konsekwencji odmowa stwierdzenia choroby zawodowej jest uzasadniona.

W skardze do Sądu skarżący J.D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o wydanie decyzji rozstrzygającej, że zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych zostało nabyte podczas pracy w firmie "S. SA". W skardze ponowił zarzut nieuwzględnienia przy orzekaniu o chorobie zawodowej dokumentów prywatnych dołączanych do akt sprawy w postępowaniu przed organami i wniósł o uwzględnienie dokumentów wymienionych w skardze w punktach od 1 do 8. Okoliczności wynikające z tych dokumentów zostały pominięte przez organ II instancji, co mogło mieć wpływ na ustalenie stanu faktycznego sprawy.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi przytaczając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Organ powtórzył za uzasadnieniem zaskarżonej decyzji, że organy orzekające działały również na podstawie dokumentacji dostarczonej przez skarżącego w 2016 r. (pliki dokumentów w po. 82 i 83 spisu sprawy).

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., zwana dalej "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.

Prowadząc ocenę legalności zaskarżonej decyzji z zastosowaniem wyżej przedstawionych reguł, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa, które obligowałyby do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2018.917, dalej: "k.p.").

Zgodnie z art. 2351 k.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zatem o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Jednocześnie art. 2352 k.p. stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Choroba zawodowa jest więc pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Choroby zawodowe zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 k.p., Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, którego postanowienia weszły w życie w dniu 3 lipca 2009 r. i obowiązywały w chwili wydawania przez organy obydwu instancji kontrolowanych decyzji. Przepis § 2 rozporządzenia stanowi, że wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych stanowią lex specialis wobec przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia, o której mowa w § 5 ust. 2, to jest m.in. do poradni chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy. Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie przepisów ustawy o służbie medycyny pracy, zatrudniony w jednostce orzeczniczej (§ 5 ust. 1). Następnie lekarz tej jednostki na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Co istotne, jeżeli zakres informacji zawartych w wymienionej dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, właściwego państwowego inspektora sanitarnego lub pracownika (§ 6 ust. 5 rozporządzenia). Pracownik (i tylko pracownik, nie zaś pracodawca), badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia (§ 7 ust. 1 rozporządzenia). Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia, w razie uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, inspektor sanitarny decyduje o wyborze sposobu uzupełnienia materiału dowodowego przez podjęcie wymienionych w nim czynności. Przepis ten nie wprowadza zatem hierarchii dowodów przez przyznanie prymatu jednej czynności dowodowej nad inną.

Orzeczenie lekarskie wydaje się m.in. na podstawie oceny narażenia zawodowego. Narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy - określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego (§ 6 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia). Ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 k.p., przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na postawie art. 2981 k.p., przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego (§ 6 ust. 4 rozporządzenia).

W świetle wskazanych przepisów, wydając decyzję w przedmiocie choroby zawodowej, organy inspekcji sanitarnej mają na względzie, czy spełnionych zostało kilka pozytywnych elementów jednocześnie, tj. rozpoznana choroba musi znaleźć się w wykazie chorób zawodowych, musi być stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową, a wyniki oceny warunków pracy pozwalać na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że spowodowana została narażeniem zawodowym. Wystąpienie wszystkich tych elementów uzasadnia wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.

Organ orzekający wydaje decyzję kierując się opiniami medycznymi zawartymi w orzeczeniach lekarskich, o których mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia. Orzeczenie to jest szczególnym rodzajem dowodu, który w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ma charakter opinii biegłego. Powinno zatem być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że organ inspekcji sanitarnej nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia chorego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd administracyjny, kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować dokonane przez niego ustalenia faktyczne, co prowadzi do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. z powodu wydania w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza, lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Nie będąc zatem uprawnionym do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2429/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 256/08, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl), Sąd uznał, że organy opierając się na stanowisku zajętym przez uprawnionego lekarza, zgodnie z prawem rozstrzygnęły sprawę.

Postępowanie administracyjne prowadzone było w sposób zgodny z przepisami rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Właściwy Państwowy Inspektor Sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczął postępowanie kierując pracownika na badanie do właściwej jednostki orzeczniczej tj. Ośrodka Medycyny Pracy w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania.

W sprawie zebrano dostateczny materiał dowodowy, sporządzono karty oceny narażenia zawodowego pracownika, co pozwoliło na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego zgodnie z regułami określonymi w art. 7, 77, art. 80 k.p.a. Wbrew zarzutom skarżącego dokumentacja, która jego zdaniem została włączona z akt sprawy.

W rozpoznawanej sprawie zostało wydanych kilka orzeczeń lekarskich i żadne nie potwierdziło podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Pierwsze orzeczenie Nr 1486/2010 z dnia 21 grudnia 2010 r. zostało wydane przez (...) Ośrodek Medycyny Pracy w i dotyczyło ono schorzeń układu oddechowego wymienionych w wykazie chorób zawodowych. W orzeczeniu tym podano, że w wykonanych badaniach nie stwierdzono cech schorzenia alergicznego. Analiza ekspozycji zawodowej nie wykazała narażenia na czynniki powodujące włóknienie płuc. Stwierdzone cechy zwłóknienia płuc nalezą do obrazu choroby podstawowej - twardziny układowej, która nie figuruje w obowiązującym wykazie chorób zawodowych.

Instytut Medycyny Pracy S. rozpatrzeniu odwołania J.D. orzeczeniem z dnia 23 maja 2013 r. brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej określonej w pkt 3,4,5,6,7,11 wykazu chorób zawodowych. W opinii tej przedstawiono diagnostykę pacjenta, której był poddany od 2003 r. na podstawie badań przeprowadzonych w trakcie hospitalizacji skarżącego w IMP S.od 24 - 28 października 2011 r. oraz 23 - 24 stycznia 2012 r., stwierdzono, że całokształt obrazu klinicznego w tym przebieg choroby z nasileniami objawów po okresach względnej remisji - pomimo zaprzestania pracy w narażeniu na czynniki chemiczne, symptomologia nieograniczona jedynie do układu oddechowego, sugerują istnienie u badanego choroby układu tkanki łącznej, nie są natomiast charakterystyczne dla obrazu chorób układu oddechowego wymienionych w obowiązującym wykazie, w tym dla alergicznego zewnątrzpochodnego zapalenia pęcherzyków płucnych. uzupełniona przez organ Inspekcji Sanitarnej charakterystyka narażenia zawodowego pacjenta nie potwierdza, by był narażony na pyły organiczne lub substancje chemiczne mogące wywołać zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych.

W opinii uzupełniającej z dnia 8 października 2013 r. Instytut Medycyny pracy i Środowiska wyjaśnił, że nie znajduje podstaw do weryfikacji orzeczenia lekarskiego z dnia (...) maja 2013 r. nr (...) o braku podstaw do rozpoznania u J.D. choroby zawodowej układu oddechowego m. innymi zewnątrzpochodnego alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych pochodzenia zawodowego (poz. 7 wykazu chorób zawodowych). W opinii uzupełniającej odniesiono się też do sugestii lekarzy austriackich, aby przy określaniu choroby zawodowej na wywiadzie z historii leczenia ambulatoryjnego. Dodatkowo wyjaśniono też, że skarżący nie uczestniczył bezpośrednio przy produkcji gumy ani przy uplastycznianiu kauczuków, nie wykonywał badań w podległym mu laboratorium. Kontakt ten był pośredni, podczas chwilowego przebywania w pomieszczeniach, gdzie leżakowały mieszanki lub były badane przez pracowników próbki kauczuku naturalnego do wyrobów gotowych. J.D. pracę na stanowisku biurowym w S. S.A. wykonywał przez jeden rok. Od 2003 r. był hospitalizowany w Polsce w bardzo wielu placówkach medycznych i przeprowadzona szczegółowa diagnostyka nie daje podstaw do rozpoznania z wysokim prawdopodobieństwem zewnątrzpochodnego alergicznego zapalenie pęcherzyków płucnych. Kauczuk naturalny nie jest wymieniany wśród czynników mogących wywoływać tę chorobę.

Konkludując przyjdzie wskazać, że Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone rozstrzygnięcie naruszało przepisy omawianego tu aktu prawnego. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy w sposób dostateczny wykazał, że wszystkie okoliczności sprawy podlegały ocenie w ramach przeprowadzonego postępowania, a przytoczona w zaskarżonym orzeczeniu argumentacja zapadłego rozstrzygnięcia nakazuje uznać, iż jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., zawiera bowiem wskazanie faktów oraz dowodów, na których rozstrzygający sprawę organ się oparł, oraz uzasadnienie prawne, a więc wyjaśnienie podstawy prawnej orzeczenia.

Reasumując w rozpoznawanej sprawie organy w oparciu o posiadane dokumenty oraz informacje podane przez stronę skarżącą dokonały właściwych ustaleń i w sposób wyczerpujący wyjaśniły okoliczności sprawy. W toku postępowania administracyjnego rozważono wszelkie okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy - zdaniem Sądu - skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w wyniku właściwej oceny materiałów sprawy i prawidłowych rozważań prawnych.

Sądy administracyjne jak to było wyżej przedstawione (art. 145 p.p.s.a.) oceniają legalność zaskarżonych aktów administracyjnych, jednak same nie mogą wypowiadać się tak, jak żąda tego skarżący, że zapalenie pęcherzyków płucnych zostało nabyte w firmie S. S.A.

Biorąc wszystko powyższe pod uwadze Sąd oddalił skargę stosując art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.