Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3080971

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie
z dnia 17 listopada 2020 r.
II SA/Rz 1151/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Zaborniak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu w dniu listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W.P. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) lipca 2019 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - postanawia - przywrócić termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1151/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę W.P. (dalej: "Skarżący", "Wnioskodawca") na opisaną w sentencji decyzję SKO z (...) lipca 2019 r. Powodem odrzucenia skargi był brak uzupełnienia braków fiskalnych, tj. brak uiszczenia wpisu sądowego.

Powyższe postanowienie zostało doręczone m.in. Skarżącemu i odebrane w dniu 22 czerwca 2020 r.

W dniu 29 czerwca 2020 r. (data złożenia pisma w placówce pocztowej) Skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty. Skarżący wskazał, że w dniu 24 marca 2020 r. o godz. 15.00, w związku z otrzymanym awizem, podjął próbę odbioru pisma w placówce pocztowej. Poczta była jednak już zamknięta, pomimo tego, że na awizie podano godziny pracy placówki od 7.30 do 20.00. Ograniczenie godzin pracy placówki, w świetle informacji na jej drzwiach, uzasadnione było sytuacją epidemiologiczną w kraju. Wyjaśnił następnie, że od 25 marca 2020 r. na terenie Polski wprowadzono zakaz przebywania w miejscach publicznych. W tej sytuacji, jako osoba należąca do grupy podwyższonego ryzyka zachorowania, nie zdecydował się na powtórną próbę odebrania pisma. W rezultacie, nie otrzymał zawiadomienia o konieczności uiszczenia wpisu, a przeszkoda w odebraniu przesyłki sądowej miała charakter obiektywny, zewnętrzny i niezależny od niego. Próba jej odbioru wiązałaby się z naruszeniem obowiązującego podczas epidemii prawa oraz narażeniem zdrowia. W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty.

NSA postanowieniem z dnia 13 października 2020 r., sygn. II OZ 762/20 oddalił zażalenie. W uzasadnieniu wskazał, że argumenty podniesione w zażaleniu mogą podlegać ewentualnemu uwzględnieniu w postępowaniu o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Wniosek w tym zakresie podlegać będzie rozpatrzeniu przez Sąd i instancji.

W piśmie z dnia 4 listopada 2020 r. Skarżący ponowił wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

wniosek zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 85 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - zwana dalej "p.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Uchybienie terminu, bez względu na wielkość opóźnienia, Sąd zobowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu.

Możliwość przywrócenia terminu przewiduje art. 86 § 1 i 2 p.p.s.a., a warunki określa art. 87 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że stosowny wniosek wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie zawierającym wniosek należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.

Z powyższego wynika, że przywrócenia terminu może domagać się strona, która nie dokonała czynności w terminie, ale jest w stanie uprawdopodobnić, że stało się tak bez jej winy z uwagi na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać (por. postanowienie NSA z 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 63/04, niepubl.).

Sąd stwierdza, że wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć trzeba, że dochowano terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. oraz spełniono pozostałe warunki określone tym przepisem - tj. uiszczono wpis sądowy od skargi i uprawdopodobniono brak winy w uchybieniu terminu.

Wyjaśnić należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przywrócenie terminu przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679).

Dokonując oceny wniosku złożonego w niniejszej sprawie, tut. Sąd uznał, że wskazane okoliczności uprawdopodobniają, że po stronie Wnioskodawcy brak jest winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Uwzględnić należy podnoszoną we wniosku kwestię obostrzeń związanych z pandemią koronawirusa w Polsce, w związku z którą wprowadzono szereg ograniczeń, które utrudniały lub uniemożliwiały dokonywanie czynności życia codziennego, w tym wizyty w urzędach, czy też odbiór korespondencji w placówkach pocztowych. Z dniem 14 marca 2020 r. Minister Zdrowia wprowadził na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan zagrożenia epidemicznego, zaś z dniem 20 marca 2020 r. stan epidemii - rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 491 z późn. zm.). Ponadto, w dniu 31 marca 2020 r. wszedł w życie art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374). Stanowił on, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych - nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Terminy sądowe i procesowe zaczęły biec na nowo od dnia 24 maja 2020 r. na mocy ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-COV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875).

W okolicznościach sprawy doręczenie przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków skargi nastąpiło w okresie stanu epidemii ogłoszonego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, przy zastosowaniu instytucji tzw. "doręczenie zastępczego".

Przy czym urząd pocztowy dnia 27 marca 2020 r. zwrócił Sądowi przesyłkę z adnotacją "Zwrot nie podjęto w terminie". Prawdziwe jest zatem twierdzenie Skarżącego o niemożności odbioru przesyłki. Wystąpienie pandemii koronawirusa w Polsce spowodowało szereg zmian i uciążliwości w funkcjonowaniu życia codziennego. Zaistniałe okoliczności mają niewątpliwie wpływ na ocenę wniosku o przywrócenie terminu i wskazują, że uchybienie terminowi nie nastąpiło z winy Skarżącego. Zasadnym jest więc przywrócenie terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi.

Z tych przyczyn Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.