Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1643995

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie
z dnia 15 stycznia 2015 r.
II SA/Rz 1102/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: WSA Magdalena Józefczyk.

Sędziowie WSA: Krystyna Józefczyk Elżbieta Mazur-Selwa (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi J. K. i J. K. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2014 r., nr (...) w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia

I.

uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) kwietnia 2014 r., nr (...);

II.

stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi J. K. i J. K. jest postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) z (...) lipca 2014 r. nr (...), wydane w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku gospodarczo-inwentarskiego.

Decyzją z (...) lipca 2013 r. nr (...), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) (dalej zwany PINB) nakazał J. i J. K. rozbiórkę budynku gospodarczo-inwentarskiego, samowolnie wybudowanego na działce nr ewid. 229/2 położonej w miejscowości C., gm. (...). Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez WINB - ostateczną decyzją z (...) stycznia 2014 r. nr (...).

Ponieważ obowiązek wynikający z powyższej decyzji nie został wykonany w związku z tym PINB upomnieniem z 14 marca 2014 r. zobowiązał J. i J. K. do jego wykonania, pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Z uwagi na niewykonanie nałożonego obowiązku PINB w dniu 25 kwietnia 2014 r. wystawił tytuł wykonawczy, wraz z klauzulą o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej.

Postanowieniem z (...) kwietnia 2014 r. nr (...), PINB nałożył na J. i J. K. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 33.866 zł i 28 gr z powodu uchylania się od obowiązku wynikającego z opisanej wyżej decyzji, jednocześnie doręczając zobowiązanym tytuł wykonawczy. W uzasadnieniu wskazano, że Państwo K. pismem z 17 marca 2014 r. poinformowali organ nadzoru o wniesieniu do Sądu Rejonowego (...), sprawy o wydanie nieruchomości przeciwko W. S. i T. P. Natomiast w dniu 7 kwietnia 2014 r. T. P. poinformował organ, że państwo K. wnieśli do Sądu Rejonowego (...) sprawę o wydanie nieruchomości, lecz nie obejmującej działkę nr ewid. 229/2, tylko działkę nr ewid. 230/1 na której nie znajduje się budynek gospodarczo-inwentarski Państwa K. W związku z powyższym PINB poinformował Państwa K. o bezzasadności ich prośby o odroczenie nakazu rozbiórki przy jednoczesnym poinformowaniu o konieczności wdrożenia postępowania egzekucyjnego. Wobec powyższego PINB został zobligowany do wydania niniejszego postanowienia. Nadto organ nadzoru przypomniał ustalenia jak w decyzji nakazującej rozbiórkę, że przedmiotowy budynek inwentarski jest obiektem trwale związanym z gruntem i zgodnie z przepisami Prawa budowlanego stanowi on budynek.

W zażaleniu J. K. i J. K. wnieśli o odroczenie nakazu rozbiórki do czasu zakończenia się postępowania sądowego.

WINB postanowieniem z dnia (...) lipca 2014 r. nr (...), uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wysokości nałożonej grzywny i jednocześnie w tym zakresie ustalił wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce budynku gospodarczo-inwentarskiego o wymiarach 4,59 m x 8,37 m, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr ewid. 229/2 położonej w miejscowości C., gm. (...) w kwocie 33 090 zł, 38 gr, a w pozostałej części WINB utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu WINB stwierdził, że postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia nie narusza prawa i zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie PINB jest wierzycielem i jednocześnie organem egzekucyjnym obowiązku o charakterze niepieniężnym ciążącego na J. i J. K., polegającym na rozbiórce budynku gospodarczo-inwentarskiego. Obowiązek ten istnieje, nie został wykonany, jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. W ocenie organu zażaleniowego dopuszczalność egzekucji nie budzi wątpliwości, PINB podjął stosowne czynności zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego, a nadto postępowanie jest prawidłowo wszczęte. Wydając kwestionowane postanowienie organ I instancji zasadnie zastosował środek egzekucyjny i prawidłowo określił wysokość grzywny. WINB w szczególności zwrócił uwagę, że przy rozpatrzeniu złożonego środka zaskarżenia występuje obowiązek uwzględnienia aktualnego na dzień wydania postanowienia w trybie zażaleniowym - komunikatu Prezesa GUS z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za I kwartał 2014 r., który został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 22 maja 2014 r. poz. 22, tym bardziej, że ogłoszona tam cena 1 m 2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego przyjmowana do obliczenia wysokości grzywny nakładanej w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynosi 4 129 zł i jest niższa od zastosowanej przez organ I instancji z IV kwartału 2013 r. W związku z powyższym w postępowaniu zażaleniowym należy reformatoryjnie ustalić wysokość grzywny w celu przymuszenia do wykonania przedmiotowego obowiązku. Nadto WINB stwierdził, że zarzuty podniesione w zażaleniu nie maja wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie.

J. K. i J. K. skierowali do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie WINB z (...) lipca 2014 r. wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 122 i art. 33 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm.). W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że zastosowany względem nich środek egzekucyjny jest zbyt drastyczny, gdyż nie posiadają oni środków finansowych na rozbiórkę budynku, jak też na zapłatę grzywny w celu przymuszenia. Podali, że są osobami starszymi, schorowanymi, zaś rozbiórka ww. budynku mogłaby doprowadzić do tego, że nie będą mieli możliwości przechowywania najpotrzebniejszych rzeczy takich jak drzewo, węgiel oraz wszelkie sprzęty gospodarstwa domowego. Nadto podnieśli, że przedmiotowy budynek nie stanowi samowoli budowlanej, gdyż został on zgłoszony do organu nadzoru budowlanego.

WINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Postanowieniem z 29 września 2014 r. referendarz sądowy przyznał skarżącym prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i odmówił ustanowienia dla nich adwokata. Rozstrzygnięcie to stało się prawomocne.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga jest zasadna.

Organ II instancji z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm.) zwanej dalej u.p.e.a. uchylił postanowienie organu I instancji w części dotyczącej wysokości nałożonej grzywny i jednocześnie w tym zakresie ustalił wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce budynku gospodarczo-inwentarskiego o wymiarach 4,59 m x 8,37m, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr ewid. 229/2 położonej w miejscowości C., gmina (...) w kwocie 33 090 zł 38 gr (słownie: trzydzieści trzy tysiące dziewięćdziesiąt złotych trzydzieści osiem groszy), w pozostałej części utrzymując zaskarżone postanowienie.

Organ swoją częściowo reformatoryjną decyzję uzasadnił tym, że "przy rozpatrywaniu złożonego zażalenia jest obowiązek uwzględniania aktualnego na dzień wydania postanowienia przez organ zażaleniowy komunikatu Prezesa GUS z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego na I kwartał 2014 r., który został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 22 maja 2014 r. poz. 22, tym bardziej, że ogłoszona tam cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego przyjmowana do obliczania wysokości grzywny nakładanej w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynosi 4 129 zł i jest niższa od zastosowanej przez organ I instancji z IV kwartału 2013 r. W związku z powyższych w postępowaniu zażaleniowym należy reformatoryjnie ustalić wysokość powierzchni zabudowy budynku - {4,59 m x 8,73 m= 40,07 m2) i 1,5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za I kwartał 2014 r. wynoszącej 4 129 zł - tj.: 40,07 m2 x 1/5 x 4 129 zł= 33090 zł 38gr (słownie: trzydzieści trzy tysiące dziewięćdziesiąt złotych trzydzieści osiem groszy)".

Taki sposób procedowania spowodował, że treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia jest niemożliwa do realizacji przez stronę. Otóż postanowienie organu I instancji oprócz kwoty nałożonej grzywny zawierało passus o konieczności jej zapłacenia w terminie 14 dni oraz wezwanie do wykonania obowiązku rozbiórki także w terminie 14 dni - od daty doręczenia postanowienia - oczywiście chodzi tu o postanowienie I instancji z (...).04.2014 r.

Pouczenia te są ustawowo wymaganym elementem sentencji postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia (art. 122 § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a.). Zmiana wysokości grzywny przez organ II instancji bez zmiany postanowienia I instancji w części dotyczącej zakreślonych terminów powoduje, że zmieniono wysokość grzywny po upływie terminu do jej uiszczenia przez stronę.

Organ chcąc orzekać reformatoryjnie po myśli art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. winien był uchylić postanowienie I instancji w całości i orzec reformatoryjnie w całości.

Powyższe przesądza o naruszeniu przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w stopniu, który przełożył się na wynik sprawy. Sąd uchylił także postanowienie organu I instancji, gdyż z jego treści nie wynikało jasno wg jakich zasad nałożona została grzywna na oboje małżonków. Organ wystawiając dwa tytuły wykonawcze i wydając postanowienie o nałożeniu grzywny nie wyjaśnił, czy obowiązek rozbiórki nałożony na małżonków decyzją o nakazie rozbiórki może być wobec nich egzekwowany łącznie czy osobno.

Wydaje się, że skoro organ nadzoru budowlanego w decyzji z dnia (...) lipca 2013 r. orzekł, że ten obowiązek obciąża wspólnie małżonków, to ta okoliczność przesądza o ich łączności materialno-prawnej w jego spełnieniu. Nadto, skoro postanowienie o nałożeniu grzywny w braku wykonania rozbiórki jest podstawą do egzekucji w trybie egzekucji świadczeń pieniężnych to z jego treści winno wprost wynikać jak obowiązek zapłaty grzywny obciąża oboje zobowiązanych.

Naruszenie wskazanych przepisów postępowania miało w oczywisty sposób wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.