Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2567159

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 28 września 2018 r.
II SA/Po 730/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Paluszyńska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2018 r., nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia (...) lipca 2018 r. A. K. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2018 r. nr (...) utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia 21 listopada 2017 r., znak (...) nakazującą skarżącej rozbiórkę części budynku przy ul. (...) w P. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Ocena, czy grożąca szkoda jest znaczna, możliwa jest wyłącznie na podstawie analizy okoliczności konkretnej sprawy i można o niej mówić wówczas, gdy rozmiary szkody wywołane wykonaniem zaskarżonego aktu są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Trudne do odwrócenia skutki to takie skutki wykonania zaskarżonej decyzji, które wprawdzie można odwrócić, ale przy podjęciu nadmiernego w danych warunkach wysiłku. Przyjmuje się, że niebezpieczeństwo to grozi szkodą, której nie wynagrodzi ani późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie do stanu pierwotnego. Taką sytuacją okaże się w szczególności utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych cech nie może być zastąpiony innym przedmiotem. Okoliczności te zasadniczo winna wykazać strona wnosząca skargę. Brak ich wykazania w samej skardze nie zwalnia jednak sądu z dokonania oceny stanu faktycznego sprawy pod kątem zajścia przesłanek w ww. art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena ta nie jest równoznaczna, na tym etapie postępowania sądowego, z oceną zasadności samej skargi. Należy bowiem wyjaśnić, że postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, tj. nie odnosi się do kwestii legalności zaskarżonej decyzji, gdyż ma jedynie charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (art. 61 § 6 pkt 1 p.p.s.a.) lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (art. 61 § 6 pkt 2 p.p.s.a.). Przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. instytucja ma za cel tymczasowe ukształtowanie stosunków, mające na celu zapobieżenie powstaniu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków do czasu rozpoznania skargi przez sąd W przedmiotowej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został osobno umotywowany jednakże ocena stanu faktycznego wskazuje, że wniosek ten jest zasadny. Zaskarżona została decyzja utrzymująca w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę części budynku skarżącej, w tym dobudowanego pomieszczenia łazienki. Podstawą decyzji nakazującej rozbiórkę rozbudowanej części mieszkalnej budynku nie był jej stan techniczny, grożący np. katastrofą budowlaną, lecz brak wymaganego zezwolenia na budowę. Zdaniem Sądu, z uwagi na znaczne koszty przeprowadzonych robót wykonanie decyzji przed rozpoznaniem skargi łączy się z niebezpieczeństwem powstania po stronie skarżącej realnej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. W razie bezzasadności nakazu określonego w zaskarżonej decyzji może bowiem powstać kwestia przywrócenia do stanu poprzedniego, co niewątpliwie będzie wiązało się z koniecznością poniesienia dużych nakładów finansowych.

Przedstawione powyżej stanowisko Sądu jest także zbieżne z poglądem wyrażonym w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 3064/15, w którym Naczelny Sąd Administracyjny trafnie wskazał, że w przypadku decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu nie chodzi o ocenę, czy zasadnie nakazano rozbiórkę obiektu, ale o ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane wykonaniem zaskarżonej decyzji, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej (w sprawie niniejszej: skargi) może dojść do ponownego rozpoznania skargi i oceny, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa. Podzielić również trzeba argumentację NSA, że rozbiórka obiektu budowlanego przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, iż decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem zaskarżonej decyzji. Podobne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 641/18, trafnie wywodząc, że w sprawach rozbiórki trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w zasadzie nieuniknione. Co do zasady bowiem wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego pociąga za sobą trudne do odwrócenia skutki, ponieważ najczęściej prowadzi do zniszczenia co najmniej części użytych do jego budowy materiałów budowlanych. Wykonanie rozbiórki obiektu (jego części) może pociągnąć za sobą także niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w związku z koniecznością jego odbudowy, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki zostałaby uchylona. Wówczas udzielona ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna.

Na skutek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji również decyzja organu pierwszej instancji nie podlega wykonaniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt II OSK 1957/18).

Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., podkreślając raz jeszcze, że wstrzymanie wykonania decyzji nie przesądza automatycznie o zasadności skargi, która będzie dopiero przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd na wyznaczonej w tym celu rozprawie.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.