II SA/Po 357/18, Zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego połączone z równoczesnym mianowaniem na inne stanowisko służbowe. Równorzędność stanowisk. Przeniesienie do innej miejscowości a zgoda funkcjonariusza Policji. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2555544

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 września 2018 r. II SA/Po 357/18 Zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego połączone z równoczesnym mianowaniem na inne stanowisko służbowe. Równorzędność stanowisk. Przeniesienie do innej miejscowości a zgoda funkcjonariusza Policji.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.).

Sędziowie WSA: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Izabela Paluszyńska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w (...) z dnia (...) roku Nr (...) w przedmiocie mianowania na równorzędne stanowisko służbowe oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

W dniu (...) r. Komendant Miejski Policji w K. działając na podstawie art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067; dalej: "ustawa o Policji") rozkazem personalnym nr (...), zwolnił asp. szt. L. K. z zajmowanego stanowiska z dniem (...) roku i przeniósł go z urzędu i mianował na równorzędne stanowisko starszego dzielnicowego Zespołu Dzielnicowych Ogniwa Prewencji Komisariatu Policji w S. KMP w K., z zachowaniem dotychczasowych składników uposażenia, z dniem (...) roku.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wyjaśnił, że w związku z wakatem jaki powstanie z dniem (...) r. na stanowisku starszego dzielnicowego w Zespole Dzielnicowych Ogniwa Prewencji Komisariatu Policji w S. KMP w K. i potrzebami służby polegającymi na konieczności zachowania ciągłości i prawidłowości wykonywania zadań należących do Zespołu Dzielnicowych Ogniwa Prewencji k.p. w S., zapewnienia bezpieczeństwa w wyznaczonych rejonach służbowych, zachodzi konieczność przeniesienia i mianowania policjanta posiadającego wiedzę oraz odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie zawodowe niezbędne w realizacji zadań i obowiązków określonych dla stanowiska starszego dzielnicowego. Wyżej wymieniony realizował dotychczas zadania przypisane do wyżej wymienionego stanowiska i zostaje on mianowany na równorzędne stanowisko pod względem zaszeregowania, uposażenia i stopnia etatowego przypisanego do tego stanowiska.

W odwołaniu z dnia (...) r. do (...) Komendanta Wojewódzkiego Policji w (...) asp. szt. L. K. zarzucił zaskarżonemu rozkazowi personalnemu naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, a także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 130 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z § 19 ust. 2 i § 20 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 644; dalej: "R.p.s.p.").

W uzasadnieniu odwołujący zarzucił organowi I instancji, że przy jego przeniesieniu nie kierował się celowością, racjonalnością i zasadnością z uwzględnieniem jego słusznego interesu. Organ naruszył przy tym również interes społeczny, albowiem dzielnicowy w Policji jest pod szczególną ochroną z uwagi na charakter realizowanych zadań - jest najważniejszym kontaktem ze społeczeństwem, kształtuje wizerunek Policji i poszanowanie jej działań, wpływa na bezpieczeństwo obywateli i ich reakcje na każde naruszanie prawa. Oznacza to, że może być zmieniony tylko z ważnych powodów.

Ponadto nie wzięto pod uwagę sytuacji rodzinnej skarżącego, tj. konieczności zapewnienia właściwej opieki nad trójką nieletnich dzieci (żona odwołującego pracuje), rzadko jeżdżących autobusów, braku drugiego pojazdu, destabilizacji życia rodzinnego z uwagi na dojazdy, większe koszty dojazdu około 600 złotych miesięcznie.

Komendant Wojewódzki Policji w (...) decyzją z dnia (...) r., nr (...), działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska oraz daty mianowania na nowe stanowisko służbowe. Jednocześnie ustalił datę zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska na dzień (...) r. oraz datę mianowania na nowe stanowisko służbowe na dzień (...) roku, w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymując w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że stosunek służbowy ma charakter administracyjno-prawny, którego cechuje podległość i dyspozycyjność funkcjonariusza wobec zwierzchnika. Źródłem stosunku służbowego policjanta jest mianowanie będące następstwem dobrowolnego zgłoszenia się do służby, co oznacza, iż policjant nawiązując stosunek służbowy godzi się na możliwość jednostronnego i władczego działania swego przełożonego w sprawach wynikających ze stosunku służbowego (art. 28 ust. 1 ustawy o Policji). Policjant ma więc świadomość podlegania zarządzeniom i rozkazom służbowym przełożonych, mogącym kształtować i zmieniać bez jego zgody treść istotnych elementów stosunku służbowego (stanowisko, uposażenie, miejsce i czas pracy, zakres podporządkowania). Wobec tego konsensusu wymaga jedynie zadecydowanie o przyjęciu do służby, a nie ustalanie warunków pełnienia służby.

W dalszej kolejności wyjaśniono, że wakat na stanowisku starszego dzielnicowego w Komisariacie Policji w S. spowodował konieczność dokonania analizy obsady stanowisk dzielnicowych w strukturach komórek organizacyjnych KMP w K. i podległych komisariatów Policji, w celu wyłonienia funkcjonariusza posiadającego niezbędną wiedzę i stosowne przeszkolenie specjalistyczne w zakresie pracy na stanowisku dzielnicowego oraz bogate doświadczenie zawodowe związane z realizacją zadań na wyżej wymienionym stanowisku. Odwołujący został wytypowany do objęcia wskazanego stanowiska z uwagi na posiadane kwalifikacje zawodowe (ukończony w Szkole Policji w K. w dniu (...) r. kurs specjalistyczny dla dzielnicowych), długoletnie doświadczenie zdobyte podczas służby na stanowisku dzielnicowego i starszego dzielnicowego, opinię bezpośredniego przełożonego policjanta, tj. Naczelnika Wydziału Prewencji, nie wnoszącego sprzeciwu przeciwko decyzji przeniesienia wymienionego policjanta do innej jednostki organizacyjnej Policji oraz wniosek Komendanta Komisariatu Policji w S.

Zdaniem organu odwoławczego uzasadnienie zaskarżonej decyzji i okoliczności faktyczne sprawy, wystarczająco wykazują potrzebę przeniesienia i mianowania asp.szt L. K. na stanowisko równorzędne w Zespole Dzielnicowych Ogniwa Prewencji Komisariatu Policji w S. Nie można bowiem zakwestionować twierdzenia właściwych przełożonych odwołującego, że jego przeniesienie wywołane zostało potrzebami służby, determinowanej realizacją ustawowych zadań Policji. Prawidłowość funkcjonowania Policji jako umundurowanej i uzbrojonej formacji opiera się na zhierarchizowaniu i podporządkowaniu służbowym. W takich warunkach nie do przyjęcia jest pogląd, że funkcjonariusz Policji, a więc pozostający w służbie, która ze swojej istoty wymaga podporządkowania oraz dyspozycyjności, nie mógłby zostać przeniesiony na inne równorzędne, czy choćby wyższe stanowisko służbowe, gdyby przemawiało za tym dobro służby.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania podkreślono, że zgodnie z obowiązującymi przepisami resortowymi policjantowi pełniącemu służbę poza miejscowością, w której zamieszkuje, przysługuje zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby. Nadto, pomimo pełnego zrozumienia dla sytuacji rodzinnej policjanta, organ musi kierować się ważnym interesem służby (społecznym), polegającym na obowiązku zapewnienia właściwego funkcjonowania jednostki Policji, przeważającym nad indywidualnym interesem policjanta. Należy podkreślić, że pozostawanie w stosunku administracyjnym (tj. służbie w Policji) oznacza dyspozycyjność policjanta, co z kolei nakazuje oceniać dopuszczalność jednostronnych zmian warunków służby funkcjonariusza według kryteriów zobiektywizowanych, uwzględniających mobilność i skuteczność Policji, a nie według osobistych odczuć, czy potrzeb rodzinnych policjanta. Zmiana miejsca pełnienia służby nieodłącznie wiąże się ze specyfiką służby w Policji i policjant nie może oczekiwać, że przez cały okres pełnienia służby w Policji będzie ją pełnić na tym samym stanowisku i w tej samej jednostce organizacyjnej.

W skardze z dnia (...) r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu L. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w (...), powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w (...) wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Uzupełniająco wskazał, że skarżący sam wielokrotnie ubiegał się o przeniesienie do pełnienia służby w innych komórkach organizacyjnych Policji, w tym raportem z dnia (...) r. do Wydziału Kryminalnego KMP w K., raportem z dnia (...) r. do Zespołu do Spraw Organizacji Służby i Wykroczeń Wydziału Prewencji KMP w K. oraz raportami z dnia (...) r., (...) r., (...) r., (...) r. i (...) r. do Referatu do Spraw Wykroczeń Wydziału Prewencji KMP w K.

W piśmie procesowym z dnia (...) r. skarżący podkreślił, że każdy policjant ma prawo do równego awansu na odpowiednio wyższe stanowisko. Ponadto zarzucił, że został jednocześnie przeniesiony z urzędu i delegowany z powierzeniem obowiązków na to samo stanowisko, co niweczy zawieszenie rygoru natychmiastowej wykonalności przez wniesienie odwołania.

Na rozprawie w dniu (...) r. skarżący wniósł i wywiódł jak w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia (...) r.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 ustawy o Policji, policjant może zostać przeniesiony do pełnienia służby albo delegowany do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji lub w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę. Jak przy tym wynika z art. 32 ust. 1 i 36 ust. 2 tej ustawy, do przeniesienia i mianowania policjanta uprawnieni są jego właściwi przełożeni.

Co równie istotne, w art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o Policji zostały zawarte przesłanki obligatoryjne i fakultatywne przeniesienia policjanta na niższe stanowisko służbowe. Z art. 38 ust. 1 i 2 oraz art. 36 ust. 1 tej ustawy wynika więc a contrario, że zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego, połączone z równoczesnym mianowaniem na inne stanowisko służbowe, może nastąpić wyłącznie na stanowisko równorzędne ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym. Wyjaśnić przy tym należy, że równorzędność stanowiska służbowego nie oznacza tożsamości ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym. Równorzędne są zatem takie stanowiska, które mają takie same elementy składowe (stopień etatowy, parametry uposażenia). Równorzędność nie oznacza zatem takich samych obowiązków, czy też czasu służby. Również fakt innego miejsca ich wykonywania nie ma wpływu na ocenę równorzędności. Charakter stosunku służbowego policjanta powoduje, że ma on obowiązek podporządkować się szczególnym wymaganiom związanym ze służbą, także w sytuacji, w której ze względu na potrzeby Policji, zmieniane są jego warunki służby (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 366/16 - wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W kontekście powyższego Sąd zauważa, że ustawa nie określa żadnych warunków przeniesienia policjanta do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji lub w innej miejscowości. Ustawa nie wskazuje też kryteriów i przesłanek, którymi powinien się kierować organ dokonujący przeniesienia. Tak sformułowany przepis pozwala uznać, że przeniesienie policjanta do innej jednostki pozostawione zostało uznaniu organu, który kierować się powinien kryteriami potrzeb służby, jej interesu i koniecznością zapewnienia sprawnego, optymalnego wykonywania ustawowych zadań Policji. Natomiast dokonywana przez sąd administracyjny kontrola legalności tego rodzaju aktów jest nader wąska i zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa wydanie decyzji było dopuszczalne, czy organ nie przekroczył granic swojej dyskrecjonalności oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności (wyrok NSA z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 707/16).

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd uznał, że organy rozstrzygające w niniejszej sprawie uwzględniły obowiązujące regulacje prawne w zakresie przenoszenia i mianowania policjanta na równorzędne stanowisko służbowe i podjęte w sprawie rozstrzygnięcia nie mają cech dowolności. Należy zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się wniosek personalny Komendanta Komisariatu Policji w S. o przeniesienie skarżącego do pełnienia dalszej służby na równorzędnym stanowisku starszego dzielnicowego do Zespołu Dzielnicowych Ogniwa Prewencji k.p. w S. z uwagi na fakt, że w Komisariacie Policji w S. wystąpiła potrzeba obsadzenia istniejących wakatów oraz potrzeba zapewnienia ciągłości służby (k. 1 akt adm.). Organ I instancji wydając rozkaz personalny z dnia (...) r. podkreślił, że skarżący posiada wiedzę oraz odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie zawodowe niezbędne do realizacji zadań i obowiązków określonych dla stanowiska starszego dzielnicowego (k. 2 akt adm.). Ponadto organ I instancji odpowiadając na zarzuty odwołania wyjaśnił, że optymalnym rozwiązaniem było skierowanie do służby na tym stanowisku dzielnicowego z jednego z Rewirów Dzielnicowych Wydziału Prewencji KMP w K., w którym z uwagi na większą liczbę dzielnicowych i położonych w granicy miasta K. rejonów służbowych łatwiej jest zapewnić prawidłową realizację zadań należących do Rewiru Dzielnicowych Wydziału Prewencji niż w zaledwie 4 - etatowym Zespole Dzielnicowych Komisariatu Policji w S., któremu podlegają dwie gminy o dużym zasięgu terytorialnym i znaczą liczbą mieszkańców. Asp. szt. L. K. został wytypowany do objęcia stanowiska starszego dzielnicowego w Komisariacie Policji w S. z uwagi na posiadane kwalifikacje zawodowe (ukończony w Szkole Policji w K. dnia (...) r. kurs specjalistyczny dla dzielnicowych), długoletnie doświadczenie zdobyte podczas służby na stanowisku dzielnicowego i starszego dzielnicowego, opinię bezpośredniego przełożonego policjanta, tj. Naczelnika Wydziału Prewencji, nie wnoszącego sprzeciwu przeciwko decyzji przeniesienia tego policjanta do innej jednostki organizacyjnej Policji oraz wniosek Komendanta Komisariatu Policji w S. Wyjaśniono, że asp. szt. L. K. jest policjantem z 24-letnim stażem służby w Policji, w komórkach organizacyjnych pionu prewencji, a od 17 lat pełni służbę na stanowisku dzielnicowego w Komendzie Miejskiej Policji w K. (k. 9 akt adm.).

Z akt sprawy wynika więc potrzeba przeniesienia skarżącego ze stanowiska starszego dzielnicowego I Rewiru Dzielnicowych Wydziału Prewencji KMP K. do pełnienia dalszej służby na równorzędnym stanowisku starszego dzielnicowego do Zespołu Dzielnicowych Ogniwa Prewencji k.p. w S. pod względem zaszeregowania, uposażenia i stopnia etatowego przypisanego do tego stanowiska. Nie budzi przy tym wątpliwości, że przeniesienie skarżącego wywołane zostało potrzebami służby, determinowanej realizacją ustawowych zadań Policji. A skoro organ na taką właśnie potrzebę przeniesienia policjanta wskazuje, to względy natury osobistej, leżące po stronie policjanta, nie mogą być traktowane jako okoliczności uniemożliwiające takie przeniesienie. Nadto z regulacji art. 32 i art. 36 ustawy o Policji nie wynika, że do przeniesienia policjanta do pełnienia służby w innej miejscowości jest wymagana jego aprobata.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że stosownie do art. 113 ust. 1 ustawy o Policji, w razie przeniesienia policjanta do pełnienia służby w innej miejscowości albo delegowania go do czasowego pełnienia służby, policjantowi przysługują należności za podróże służbowe i przeniesienia. Wysokość, warunki oraz tryb przyznawania tych należności, uwzględniające sposoby obliczania czasu podróży służbowej oraz rodzaje należności i sposoby ustalania ich wysokości oraz terminy i tryb wypłaty tych należności zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości, warunków i trybu przyznawania policjantom należności za podróże służbowe i przeniesienia z dnia 31 października 2002 r. (Dz. U. Nr 191, poz. 1598 z późn. zm.). Wobec tego konieczność poniesienia przez skarżącego większych kosztów dojazdu nie mogła być traktowana jako okoliczność uniemożliwiająca takie przeniesienie.

Dalej podkreślić należy, że pozostawanie w służbie w Policji oznacza dyspozycyjność policjanta, co nakazuje oceniać dopuszczalność zmian warunków służby funkcjonariusza według kryteriów zobiektywizowanych, uwzględniających mobilność i skuteczność Policji, a nie według osobistych odczuć, czy też potrzeb rodzinnych policjanta. Podkreślenia wymaga, że ważny interes służby (społeczny), polegający na obowiązku zapewnienia właściwego funkcjonowania jednostki Policji, przeważa nad indywidulanym interesem policjanta.

Odnosząc się z kolei do zarzutów kierowanych pod adresem rozkazu personalnego z dnia (...) r., nr (...), na mocy którego skarżący został delegowany z urzędu do czasowego pełnienia służby w Komisariacie Policji w S. KMP należy wskazać, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, a przedmiotem niniejszej sprawy jest przeniesienie skarżącego i mianowanie na równorzędne stanowisko starszego dzielnicowego Zespołu Dzielnicowych Ogniwa Prewencji Komisariatu Policji w S. KMP w K. Co przy tym istotne, delegowanie policjanta jest aktem władczym o charakterze wewnętrznym, wynikającym z podległości służbowej. Akty te nie są decyzjami administracyjnymi, od których przysługuje odwołanie do wyższej instancji, a następnie skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SAB 251/00, wyrok NSA z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt I OSK 498/10).

Końcowo należy zauważyć, że w odwołaniu skarżący silnie akcentował, iż decyzja o przeniesieniu niweczy jego dokonania jako dzielnicowego w rejonie, którym się zajmuje i wpłynie na zaufanie społeczności lokalnej do Policji. Niemniej jednak, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, powyższe nie przeszkadzało skarżącemu w ostatnich latach parokrotnie wnosić o przeniesienie go do pełnienia służby w innych komórkach organizacyjnych Policji, co podważa zupełnie zasadność tej argumentacji.

Co zaś tyczy się zarzutu naruszenia w sprawie § 19 ust. 2 i § 20 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 644) należy wskazać, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia w sprawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego mających zastosowanie w sprawie w zakresie nieuregulowanym rozporządzeniem, a kwestionowany rozkaz personalny zawiera datę zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego oraz datę mianowania na nowe stanowisko służbowe.

Reasumując, zdaniem Sądu, wydane w sprawie decyzje zostały prawidłowo uzasadnione poprzez ich zindywidualizowanie do konkretnego stanu faktycznego związanego z przeniesieniem, odpowiadają one kryteriom uznania administracyjnego. Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do zakwestionowania prawidłowości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Komendanta Miejskiego Policji w K. - decyzje te odpowiadają prawu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie at. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.