Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2220479

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 30 stycznia 2017 r.
II SA/Po 333/16

UZASADNIENIE

Sentencja

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Stowarzyszenia z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) lutego 2016 r. Nr (...) w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

Stowarzyszenie z siedzibą w R. wniosło o przyznaje prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w części. Postanowieniem referendarza sądowego z 6 września 2016 r. odmówiono skarżącemu Stowarzyszeniu z siedzibą w R. przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Orzeczenie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 14 listopada 2016 r.

W dniu 12 grudnia 2016 r. skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu (k. 106 akt sąd.).

W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu Stowarzyszenie złożyło kserokopię poprzedniego formularza PPPr opieczętowanego i odręcznie podpisanego przez przedstawiciela Stowarzyszenia. Na formularzu Stowarzyszenie zgodnie z pouczeniem nie skreśliło tylko żądania o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Tym samym przyjąć należy, że Stowarzyszenie domagało się zwolnienia od kosztów sądowych w części.

Wobec tego, tak samo jak w poprzednim wniosku, Stowarzyszenie oświadczyło, że nie posiada żadnego majątku, jak również nie posiada żadnych akcji, udziałów, obligacji, oszczędności i kosztowności. Stowarzyszenie nie ma żadnych kont bankowych, zaś swoją działalność opłaca z dobrowolnych składek członkowskich. Nie posiada żadnych zysków ze swojej działalności o charakterze "non profit". Stowarzyszenie jest organizacją o charakterze społecznym, działającą na rzecz ochrony zdrowia ludzi, środowiska i krajobrazu oraz dóbr narodowych. Przekreślone zostały rubryki wniosku dotyczące majątku i dochodów Stowarzyszenia, w rubryce dotyczącej stanu rachunków bankowych podano brak konta bankowego.

Na wstępie należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie skarżące Stowarzyszenie składało już wniosek o przyznania prawa pomocy w takim samym zakresie - poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w części. Wniosek ten został rozpoznany odmownie i korzysta z przymiotu prawomocności.

Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy winien być więc rozpoznany w oparciu o treść art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm., dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie uzależniona jest od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie przyjęto za przesłankę pierwotnego rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. W ramach dokonywania weryfikacji stanu faktycznego sprawy dotyczącego sytuacji finansowej strony nie można zmienić lub uchylić postanowienia bez zmiany okoliczności sprawy, nawet gdyby poprzednia ocena tych okoliczności była błędna. Wynika z tego, że w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie należy dokonywać ponownej oceny tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Porównać należy sytuację zakreśloną w dwóch wnioskach, następnie dokonać oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, zdecydować, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2012 r. sygn. akt II FZ 768/12 (w:) CBOSA).

Przy ocenie pierwszego wniosku skarżącego Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy podkreślono, że istnieją instrumenty prawem przewidziane, które umożliwiają zgromadzenie środków finansowych na funkcjonowanie Stowarzyszenia, w tym na jego udział w postępowaniach przed sądem. Skoro samo Stowarzyszenie, pomimo obowiązku, nie wykazuje zamiaru zgromadzenia środków finansowych od swoich wszystkich członków, a więc osób bezpośrednio zainteresowanych działalnością Stowarzyszenia, w wysokości umożliwiającej prowadzenie sporu sądowego, to brak jest podstaw, aby przerzucać ciężary związane z jego funkcjonowaniem na Państwo, czyli ogół obywateli.

Pomimo wiedzy w jaki sposób należy wypełnić wniosek oraz jakie dane oraz dokumentny źródłowe należy przedłożyć celem merytorycznej oceny realnych możliwości finansowych Stowarzyszenia, przedłożono podpisaną kserokopię poprzedniego wniosku. Wobec powyższego przyjąć należy, że Stowarzyszenie podało takie same informacje o swoim stanie majątkowym i finansowym, jak w poprzednim wniosku.

Analiza wniosku o przyznanie prawa pomocy, który był poddany ocenie na wcześniejszym etapie postępowania sądowego oraz ponownego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu wskazuje, że dane w nich zawarte nie uległy żadnej zmianie, w szczególności nie skarżący wykazał, że aktualna sytuacja finansowa uległa pogorszeniu.

W niniejszej sprawie Stowarzyszenie nie wykazało, że podjęło czynności zmierzające do uzyskania jakichkolwiek środków finansowych, w szczególności składek od członków. Opłacenie kosztów sądowych ma charakter incydentalny, ale nienadzwyczajny, a Stowarzyszenie powinno się do ponoszenia takich wydatków przygotować. Stowarzyszenie, nawet o niewielkiej liczbie członków i o niskich dochodach, musi liczyć się z trudną sytuacją w prowadzeniu działalności, dla której zostało utworzone i podjąć odpowiednie kroki w kierunku uzyskania środków także na ten cel.

Jak już wskazywano w postanowieniach wydanych w sprawie rozpoznania pierwszego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, ma ono charakter wyjątkowy i jest przyznawane osobom, które wykażą trudną sytuację materialną i brak możliwości pozyskania we własnym zakresie środków na pokrycie kosztów postępowania. Zgodnie bowiem z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W sytuacji, gdy okoliczności sprawy nie uległy zmianie w taki sposób, aby skarżącemu Stowarzyszeniu przyznać prawo pomocy w części ponowny wniosek o prawo pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Skutkiem powyższego należało go oddalić.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.