II SA/Po 22/18 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2499619

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 kwietnia 2018 r. II SA/Po 22/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik.

Sędziowie WSA: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Asesor Jan Szuma (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) listopada 2017 r. nr (...) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Decyzja z (...) listopada 2017 r., (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium"), po rozpoznaniu odwołania E. M., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. (zwanego dalej "Prezydentem") z (...) 2017 r., (...) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących, prawidłowo ustalonych przez Kolegium, okolicznościach.

Decyzją z (...) 2017 r., (...) Prezydent (z jego upoważnienia działał Naczelnik Wydziału (...) Urzędu Miejskiego w K.) przyznał E. M. dodatek mieszkaniowy w wysokości (...) zł miesięcznie (łącznie z ryczałtem z uwagi na brak centralnej ciepłej wody) na okres od 1 maja 2017 r. do 31 października 2017 r. (k. 12 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Decyzją z dnia (...) 2017 r., (...) Prezydent, powołując się na art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 180 z późn. zm., dalej "u.d.m.") wstrzymał z 1 września 2017 r. wypłatę dodatku mieszkaniowego przyznanego decyzją z (...) 2017 r. (k. 25 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Odwołanie od decyzji wniosła E. M. Podniosła, że za czynsz płaciła regularnie, a jedynie wstrzymała regulowanie opłat za zużycie wody i wywóz ścieków. Do odwołania załączyła kserokopie decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy i ryczałt energetyczny oraz kopie wpłat dokonywanych na konto zarządcy - (...) Zarządu (...) w (...) za okres od maja do sierpnia 2017 r. W uzupełnieniu odwołania skarżąca przedstawiła rozliczenie wody i ścieków za okres od 31 grudnia 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r., z którego wynika niedopłata z rozliczenia w wysokości (...) zł. Załączyła także rozliczenie wody za okres od 30 kwietnia do 31 sierpnia 2017 r., z którego wynika, że w rozliczeniu wody nastąpiła nadpłata w wysokości (...) zł. Zarazem z karty lokalu mieszkalnego wynika, że obciążenia z nim związane ustalono od czerwca 2017 r. miesięcznie w kwocie (...) zł.

Decyzją z (...) listopada 2017 r., (...) Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia wskazało, że materialną podstawę prawną przyznania dodatku mieszkaniowego stanowią przepisy u.d.m., która reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach. Zgodnie z art. 7 ust. 11 u.d.m. w wypadku stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny, wypłatę dodatku mieszkaniowego wstrzymuje się, w drodze decyzji administracyjnej, do czasu uregulowania zaległości. Jeżeli uregulowanie zaległości nie nastąpi w ciągu trzech miesięcy od dnia wydania decyzji o wstrzymaniu wypłaty tego świadczenia, pierwotna decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego wygasa. Jednak w wypadku uregulowania należności w terminie trzech miesięcy od dnia wydania decyzji wstrzymującej wypłatę, świadczenie podlega wypłacie również za okres, za który wypłata była wstrzymana. Kolegium podkreśliło, że decyzję o wstrzymaniu wypłaty dodatku mieszkaniowego organ (wójt, burmistrz, prezydent) wydaje w warunkach związania administracyjnego, bowiem w przypadku stwierdzenia, że osoba uprawniona do tego świadczenia nie uiszcza na bieżąco należności za zajmowany przez nią lokal mieszkalny, organ jest zobligowany do wydania decyzji wstrzymującej wypłatę świadczenia. Nie ma zatem możliwości wydania takiej decyzji przy zastosowaniu zasady uznania administracyjnego, która pozwalałaby na rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy, z uwzględnieniem innych okoliczności. Z kolei, w myśl art. 8 ust. 4 u.d.m. pobierający należności za lokale mieszkalne ma obowiązek niezwłocznego zawiadomienia organu przyznającego dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości, o których mowa w art. 7 ust. 11, obejmujących pełne 2 miesiące.

Kolegium zwróciło dalej uwagę, że z pisma (...) Zarządu (...) w K. z dnia 11 sierpnia 2017 r. wynika, że E. M. zamieszkała w K. przy ul. (...) (...) pobiera dodatek mieszkaniowy i występuje brak dopłat od lipca 2017 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił następnie, że z akt sprawy i dokumentów załączonych do odwołania wynika, że E. M. w okresie na jaki został przyznany dodatek mieszkaniowy dokonywała wpłat na konto zarządcy budynku - (...) Zarządu (...) w K.: w maju 2017 r. kwotę (...) zł, czerwcu, lipcu i sierpniu 2017 r. w kwocie po (...) zł. A zatem nie dopłacała od czerwca 2017 r. brakującej do pełnej wysokości opłaty za mieszkanie, to jest do kwoty (...) zł.

Dodatkowo Kolegium zauważyło, że dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem stanowiącym uzupełnienie kosztów utrzymania lokalu. Konsekwencją tego jest obowiązek osoby, której przyznano dodatek, ponoszenia we własnym zakresie pozostałej, poza dodatkiem mieszkaniowym, części opłat związanych z utrzymaniem lokalu. Jeżeli tego nie czyni dodatek jest wstrzymywany, o czym wprost stanowi art. 7 ust. 11 u.d.m.

Zdaniem Kolegium w sprawie bezsporny jest fakt, że zaległość ta obejmuje dwa pełne miesiące po dacie przyznania dodatku mieszkaniowego, bowiem odwołującej się przyznano dodatek od 1 maja 2017 r. Zostały zatem wyczerpane przesłanki wynikające z art. 7 ust. 11 u.d.m. uzasadniające wstrzymanie wypłaty dodatku.

W tym miejscu zaznaczyć należy, że decyzją z 21 listopada 2017 r., (...) Prezydent orzekł o wznowieniu wypłaty dodatku mieszkaniowego przyznanego E. M. od 1 września 2017 r. Organ wskazał, że skarżąca uregulowała zaległości czynszowe.

Pismem z 11 grudnia 2017 r. E. M. wniosła skargę na decyzję Kolegium z 8 listopada 2017 r. domagając się jej uchylenia i przyznania jej dodatku mieszkaniowego. Skarżąca wskazała, że 31 maja 2017 r. otrzymała wysoki rachunek za zużycie zimnej wody i wywóz ścieków na kwotę (...) zł. Następnie opisała szczegółowo podejmowane przez nią działania mające na celu wyjaśnienie niezrozumiałego dla niej wskazania licznika, które za okres do 30 kwietnia 2017 r. wyniosło 86 m3 zużytej wody. Skarżąca zakwestionowała takie wskazanie urządzenia pomiarowego i to właśnie skłoniło ją do wstrzymania płatności czynszowych (na rzecz (...) Zarządu (...) w K. - uw. Sądu) do czasu wyjaśnienia spornego rozliczenia.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko.

W piśmie z 31 stycznia 2018 r. E. M. opisała podejmowane przez siebie dalsze kroki mające na celu wyjaśnienie kwestionowanego przez nią dużego zużycia wody w okresie do 30 kwietnia 2017 r. Przedstawiła także korespondencję z Prezydentem Miasta K., który jednak jej nie pomógł.

W konkluzji pisma E. M. zwróciła się do Sądu o pozytywne rozpatrzenie i wyjaśnienie zaistniałej, trudnej dla niej sprawy.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie, przed wyjaśnieniem merytorycznych przesłanek wyroku, Sąd uznał za koniczne poprzedzenie ich pewną uwagą wstępną.

Sąd zaznacza, że dokładnie zapoznał się z całością dokumentacji zebraną w aktach administracyjnych, w tym także przeanalizował treść korespondencji pomiędzy E. M. a organem, w zakresie w jakim skarżąca kwestionuje wysoki rachunek za wodę, który otrzymała w maju 2017 r., a który dotyczył zużycia od 31 grudnia 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r.

Analiza powyższych materiałów doprowadziła Sąd do przekonania, że istotą problemu wynikłego w sprawie jest kwestia wysokości opłat za wodę, które skarżąca kwestionuje i co stało się podstawą wstrzymania się przez nią z płatnościami wysokiego czynszu.

Sąd podkreśla - aczkolwiek może się wypowiedzieć w tej kwestii tylko na marginesie sprawy - że ze zrozumieniem przyjmuje uwagi E. M. dotyczące kwestionowanego prze z nią wysokiego rachunku za zużycie wody. Odnotować bowiem należy, że zużycie za okres od 31 grudnia 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. odnotowane na urządzeniu pomiarowym przy lokalu skarżącej jest znacznie wyższe, aniżeli w innych okresach (wynika to z listy odczytów załączonych do skargi). W sytuacji, gdy osoba obciążona nie potrafi zidentyfikować powodów tak wysokiego zużycia, może to rodzić po jej stronie zrozumiały sprzeciw; wszakże istotnie przez to wzrosły obciążenia związane z lokalem. Nie dziwi także to, że E. M. jest zdeterminowana, aby zaistniałą sytuację wyjaśnić.

Sąd obecnie orzekający z całą stanowczością wyjaśnia skarżącej, że w ramach swoich kompetencji nie jest władny, aby rozstrzygnąć kwestię sporu związanego z wysokim rachunkiem za wodę z okresu od 31 grudnia 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r., czego - jak należy mniemać - skarżąca oczekuje.

Sąd administracyjny powołany jest do kontroli legalności administracji publicznej w odniesieniu do konkretnych zaskarżonych aktów administracyjnych (najczęściej decyzji i postanowień).

W tej sprawie owym konkretnym aktem była decyzja Kolegium z (...) listopada 2017 r., (...), którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta z (...) 2017 r., (...) Tą ostatnią decyzją wstrzymano E. M. dodatek mieszkaniowy, albowiem organ został powiadomiony przez (...) Zarząd (...) w K. o braku dopłat (o zaległości) czynszowych w okresie od lipca 2017 r. (k. 23 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Zgodnie z art. 7 ust. 11 u.d.m. "w wypadku stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny, wypłatę dodatku mieszkaniowego wstrzymuje się, w drodze decyzji administracyjnej, do czasu uregulowania zaległości. Jeżeli uregulowanie zaległości nie nastąpi w ciągu 3 miesięcy od dnia wydania decyzji, o której mowa w zdaniu pierwszym, decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego wygasa. W wypadku uregulowania należności w terminie określonym w zdaniu drugim wypłaca się dodatek mieszkaniowy za okres, w którym wypłata była wstrzymana".

Fakt powstania formalnej zaległości czynszowej od lipca 2017 r. po stronie E. M. jest bezsporny. Skarżąca sama przyznała w skardze, że wstrzymała się z płatnościami, gdyż liczyła na wyjaśnienie spornej kwestii należności za wodę za okres od 31 grudnia 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. Sąd w tym miejscu zaznacza, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie budzi wątpliwości, co do tego, że w ujęciu rachunkowym ustalony czynsz nie był opłacany przez skarżącą w ustalonej od czerwca 2017 r. kwocie (...) zł.

W tym stanie rzeczy Prezydent - postępując zgodnie z prawem, to jest art. 7 ust. 11 u.d.m. - musiał wydać decyzję wstrzymującą dodatek mieszkaniowy. Prawo nie pozwala bowiem organowi wypłacać dodatku, jeżeli wynikające z rachunków należności za lokal mieszkalny nie są opłacane.

Bezspornym jest też, że skarżąca dnia 20 listopada 2017 r. opłaciła całą zaległą kwotę czynszu. To zostało następnie odnotowane w zaświadczeniu (...) Zarządu (...) w K. z dnia 20 listopada 2017 r., (...) skierowanym do Prezydenta (k. 51 akt sądowych) i spowodowało wznowienie dodatku decyzją z dnia 21 listopada 2017 r. (k. 45 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Powyższe oznacza, że na datę decyzji Prezydenta jak i decyzji Kolegium istniała zaległość czynszowa, a organy trafnie orzekły na podstawie art. 7 ust. 11 u.d.m. o wstrzymaniu dodatku mieszkaniowego.

Mając to wszystko na uwadze Sąd - działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Końcowo Sąd wyjaśnia E. M., że oceniane wyżej działania organów odnoszą się do rozliczeń czynszowych w ich płaszczyźnie "rachunkowej". Innymi słowy, organy zmuszone były przyjąć, że konto rozliczeniowe lokalu wykazuje wynik ujemny, gdyż płatności nie objęły wszystkich formalnie naliczonych kwot. Zupełnie odrębnym problemem, którego - jak się wydaje - przede wszystkim dotyczą zarzuty skarżącej, jest kwestia zasadności naliczenia opłat czynszowych w określonej wysokości, zwłaszcza w zakresie składnika wynikającego z wysokiego rachunku za pobór wody i odprowadzanie ścieków. Wysokość opłaty w tym zakresie skarżąca może kwestionować w postępowaniu przed sądem powszechnym. Kwestia ta jest poza kognicją sądu administracyjnego. Można w tym miejscu jedynie zasygnalizować, że właściwym trybem rozstrzygnięcia sporu pomiędzy skarżącą a zarządcą lokalu wydaje powództwo o ustalenie, względnie wystąpienie o zwrot nadpłaconych - zdaniem skarżącej - kwot w trybie zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.