Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1807283

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 4 marca 2015 r.
II SA/Po 1347/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Szaniecka.

Sędziowie WSA: Elwira Brychcy (spr.), Tomasz Świstak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2015 r. sprawy ze skargi G. M na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) września 2014 r. Nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) maja 2014 r. nr (...), rozpatrując wniosek z dnia 26 września 2013 r. G. M., Prezydent Miasta na podstawie art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 14 i art. 39 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 poz. 182) orzekł o umorzeniu, jako bezprzedmiotowe, postępowania administracyjnego w części dotyczącej przyznania zasiłku celowego na zakup i montaż dwóch grzejników centralnego ogrzewania (w pokoju i korytarzu), wymianę muszli klozetowej wraz z uchwytami i montażem oraz zakup kuchenki elektrycznej.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła pani G. M.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) września 2014 r. na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Ustawodawca, wprawdzie nie zdefiniował pojęcia bezprzedmiotowości postępowania, nie mniej należy przyjąć że zachodzi ona przede wszystkim wówczas, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę co do istoty. Przykładowo można jedynie wskazać, że sytuacje takie zachodzą wówczas, gdy brak jest wniosku inicjującego postępowanie lub gdy zgłoszone żądanie nie dotyczy sprawy podlegającej rozpoznaniu co do istoty przez organ administracji publicznej. Przyjąć również należy, że podstawy do umorzenia postępowania zachodzą wówczas, gdy organ prowadzi postępowanie w sprawie zakończonej już ostateczną decyzją administracyjną. Rozpoznawanie kolejnych wniosków tożsamych pod względem podmiotowym i przedmiotowym z już raz rozpatrzonymi jest bowiem niedopuszczalne. Tak długo jak orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie w tej samej materii jest bezprzedmiotowe. Dopiero eliminacja takiego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego da możliwość ponownego rozstrzygnięcia danego wniosku.

Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki pozwalające uznać, że postępowanie organu I instancji dotyczące wniosku o przyznanie zasiłku celowego na zakup i montaż dwóch grzejników centralnego ogrzewania (w pokoju i korytarzu), wymianę muszli klozetowej wraz z uchwytami i montażem oraz zakup kuchenki elektrycznej jest bezprzedmiotowe. Zasadnie przyjął organ I instancji, że decyzja odmawiająca przyznania pomocy na wnioskowane cele stała się ostateczna. Rozpoznając wnioski Skarżącej z września 2012 r., w których wnosiła m.in. o przyznanie pomocy na zakup dwóch grzejników centralnego ogrzewania, naprawę lub wymianę muszli klozetowej oraz na zakup kuchenki elektrycznej, organ I instancji decyzją z dnia; (...).11.2013 r. w sprawie (...) odmówił przyznania pomocy na wnioskowane cele, albowiem w toku postępowania ustalił, że ww. potrzeby pani M. zaspokoiła we własnym zakresie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) marca 2014 r. nr (...) orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta z dnia (...) 11.2013 r.

Oznacza to, że istnieje już ostateczna decyzja administracyjna, w której organy wypowiedziały się w przedmiocie wniosku o przyznanie pomocy finansowej na zakup i montaż dwóch grzejników centralnego ogrzewania (w pokoju i korytarzu), wymianę muszli klozetowej wraz z uchwytami i montażem oraz zakup kuchenki elektrycznej. Tak długo, jak wyżej wskazana decyzja, rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym kolejne postępowanie w tej samej materii jest bezprzedmiotowe. Dopiero ewentualna eliminacja tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego da możliwość ponownego rozstrzygnięcia wniosku.

Mając to na uwadze, tut. Kolegium uznało, że w przedmiotowej sprawie zachodzą podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego.

Z uwagi na powyższe, na podstawie powołanych przepisów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Na powyższą decyzje skargę do sądu złożyła G. M., a z treści skargi wynika, że skarżąca domaga się uchylenia decyzji obu instancji, a wymiana grzejników, WC i potrzeba prawidłowej kuchenki istnieje do dzisiaj. Dalej skarżąca opisuje trudną swoja sytuacje życiową i zdrowotną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoja dotychczasowa argumentacje

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu była decyzja SKO z (...) września 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia (...) maja 2014 r. umarzająca jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie przyznania skarżącej zasiłku celowego na zakup i montaż dwóch grzejników centralnego ogrzewania w pokoju i kuchni, wymianie muszli klozetowej wraz z uchwytami i montażem oraz zakup kuchenki elektrycznej.

Materialnoprawną podstawą domagania się udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego na wskazany cel stanowiły przepisy art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. Nr 267) - dalej u.p.s. Zgodnie z art. 39 ust. 1 cyt. ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2 u.p.s.). Zgodnie z art. 8 pkt 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych, w tym m.in. w formie zasiłku celowego, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza obecnie 542 zł. W niniejszej sprawie organ administracyjny nie mógł merytorycznie badać czy wnioskująca o zasiłek specjalny osoba spełnia wymagane przesłanki, ponieważ organ z urzędu ustalił iż tożsamy wniosek w sprawie zasiłku celowego na opisane przedmioty został już ostatecznie przez organ rozpoznany. Powyższe twierdzenie znajduje potwierdzenie w decyzji Prezydenta m. z dnia (...) listopada 2014 r. nr (...) którą odmówiono przyznania zasiłku celowego na wspomniany cel, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez SKO decyzja z dnia (...) marca 2014 r. nr (...) (kopie powyższych decyzji zostały dołączone do akt sądowych k. 19-26) Powyższe ustalenie sprawie, że kolejne starania wnioskodawczyni o zasiłek celowy dokładnie na ten sam cel nie mogły zostać merytorycznie załatwione, ponieważ naruszałoby to zasadę trwałości ostatecznych decyzji.

Zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla jej skutków prawnych. Celem zasady trwałości decyzji ostatecznych jest nie tylko ochrona praw nabytych strony, ale w ogóle ochrona porządku prawnego. Warunkiem nie pozwalającym na rozstrzygnięcie tej samej sprawy już raz rozstrzygniętej decyzją administracyjną, jest uzyskanie przez tę decyzję przymiotu ostateczności. Bezspornie decyzja Prezydenta z dnia (...) listopada 2013 r., jest ostateczna.

Wniosek z 26 września 2013 r. dotyczy tego samego przedmiotu, co sprawa zakończona wydaną decyzją ostateczną. Wówczas, jaki i obecnie wniosek złożyła G.M. Nie można zatem stwierdzić, że zaistniała zmiana stanu faktycznego. Złożenie wniosku i składanie oświadczeń w postępowaniu jest suwerennym uprawnieniem strony.

Tożsamość spraw istnieje wtedy, gdy występują w niej te same podmioty, taki sam jest przedmiot sprawy, identyczny stan prawny i taki sam stan faktyczny.

W tych okolicznościach występuje tożsamość spraw administracyjnych. Na obowiązywanie zakazu ponownego orzekania w tej samej sprawie (res iudicata) zasadnicze znaczenie ma ustalenie tożsamości spraw administracyjnych rozstrzygniętych z jednej strony wcześniejszą decyzją ostateczną i z drugiej strony wyznaczonej zakresem sformułowanego przez stronę nowego żądania. Tożsamość spraw administracyjnych zachodzi w przypadku, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Zatem w postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeśli wcześniej sprawa tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym, dotycząca tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany. Brak więc prawnych możliwości podjęcia przez organ ponownego rozstrzygnięcia konkretnej sytuacji określonej osoby z tej przyczyny, że w jej sprawie wydana już została decyzja ostateczna i dotąd nie została ona wyeliminowana z obrotu. To czyni nowe postępowanie bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i wymaga umorzenia postępowania.

W tych okolicznościach Sąd nie znajdując żadnych uchybień w rozpoznawaniu i załatwieniu sprawy skarżącej przez organ administracji i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270) orzekł o oddaleniu skargi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.