Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu
z dnia 15 grudnia 2005 r.
II SA/Op 189/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Sachanbińska.

Sędziowie WSA: Elżbieta Kmiecik (spr.), Ewa Janowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia (...), nr (...) w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...), Nr (...), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 106 z zm.) orzekł, iż nie stwierdza u J. N. istnienia choroby zawodowej, a to przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, a wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115).

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż J. N. zatrudniona była w szkołach podstawowych w O. i L. przez okres 31 lat, ucząc muzyki, techniki, fizyki i matematyki. W trakcie pracy zawodowej poddawana była ona badaniom profilaktycznym, które nie wykazywały przeciwwskazań do wykonywanej pracy. Instytut Medycyny Pracy w S. oraz Poradnia Chorób Zawodowych w K. stwierdziły, iż brak jest podstaw do rozpoznania u J. N. choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. Organ argumentował nadto, że strona wyczerpała przysługującą jej dwuinstancyjną diagnostykę, a orzeczenia I i II instancji są zgodne, a zatem nie zachodzą przesłanki do ustalenia istnienia choroby zawodowej.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła J. N., wnosząc w nim o uchylenie decyzji i wydanie orzeczenia stwierdzającego u niej istnienie choroby zawodowej. W odwołaniu podnosiła, że orzeczenie jest sprzeczne z podejrzeniami lekarzy u których się leczy, zwłaszcza jeśli się zważy, że schorzeń które zostały u niej rozpoznane nie udało się wyleczyć oraz, iż rozpoczynając pracę zawodową w szkole nie miała dolegliwości, które stwierdzone zostały w orzeczeniach jednostek orzeczniczych.

Decyzją z dnia (...), Nr (...), Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. działając na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podniesiono, że rozpoznania stanu zdrowia odwołującej dokonały Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. wystawiając dnia 17 grudnia 2003 r. orzeczenie oraz Szpital Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. orzeczenie z dnia 5 marca 2004 r. Obie jednostki w swoich orzeczeniach stwierdziły, że u J. N. nie wykryto zmian narządu głosu wymienionych w wykazie chorób zawodowych, a dolegliwości narządu głosu na które uskarża się odwołująca zostały wprawdzie potwierdzone w badaniach, jednakże nie mają one związku z wykonywaną pracą, bowiem ich przyczyną jest nieprawidłowe posługiwanie się narządem głosu. Tym samym wobec niewystępowania u odwołującej guzków głosowych, przerostów fałdów głosowych, ani też niedowładu mięśni fałdów głosowych powodujących niedomykalność fonacyjną i trwałą dysfonię uznać należało, że brak jest podstaw do ustalenia istnienia choroby zawodowej i stąd też decyzja organu I instancji jest prawidłowa.

Z treścią powyższej decyzji nie zgodziła się J. N. wnosząc w wywiedzionej skardze o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającej. W złożonej skardze wskazywała, iż decyzją jest krzywdząca i pomija fakt, że przez 32 lata zatrudniona była w szkole jako nauczycielka i stąd też nie może pogodzić się ze stwierdzeniem, że schorzenia gardła na które się leczy nie są związane z wykonywana pracą i nie pozwalają na stwierdzenie istnienia choroby zawodowej. Nadto skarżąca podkreślała, że nie ma zaufania do opinii Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdyż ten wydał jej kartę wypisową z wynikami innego pacjenta.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ podniósł, iż warunkiem stwierdzenia choroby zawodowej przez inspektora sanitarnego jest rozpoznanie istnienia choroby zawodowej wymienionej w wykazie chorób i stąd też rozważania o warunkach pracy oraz czasokresie pracy nie mogą doprowadzić do wniosku, że lekarze w trakcie badania nie dostrzegli na strunach głosowych skarżącej zmian fizycznych dostrzegalnych gołym okiem.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo - administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 ww. ustawy).

Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wynika konsekwencja, co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. III SA 4731/97 - LEX nr 37180).

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialno - prawnym. Oznacza to, że sąd kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność, tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Dodać przy tym należy, iż sąd nie jest władny do zastępowania organów administracji państwowej w rozstrzyganiu spraw administracyjnych.

Przeprowadzona w ten sposób kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona prawu.

Przedmiotem oceny była decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia z dnia (...), Nr (...), którą utrzymano w całości decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia (...), stwierdzającą u J. N. brak podstaw do ustalenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, a wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

Pojęcie choroby zawodowej w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji określał art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673). Zgodnie z tym przepisem za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa w art. 237 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Stosownie więc do tego przepisu, chorobą zawodową jest tylko i wyłącznie choroba, która jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Pod pozycją 15 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) za chorobę zawodową - przewlekłą chorobę narządu głosu spowodowaną nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat uznano guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych oraz niedowłąd mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią.

Organ rozpoznający sprawę dążąc do rozpoznania sprawy winien, zatem ustalić wystąpienie łącznie dwóch przesłanek materialnoprawnych, a to czy dana choroba ujęta jest w załączniku do powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. oraz czy dana choroba spowodowana jest działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Zasadniczą, zatem kwestią dla możliwości stwierdzenia u strony choroby zawodowej jest rozpoznanie u niej przez uprawnione jednostki orzecznicze faktu wystąpienia schorzenia, któremu ustawodawca nadał przymiot choroby zawodowej. Oznacza to, że jednostki właściwe do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania muszą ustalić istnienie nie w ogóle jakiś schorzeń, których strona nabawiła się w trakcie zatrudnienia, ale winny stwierdzić wystąpienie tylko i wyłącznie tych schorzeń, które znalazły się w wykazie chorób zawodowych, a więc stwierdzić występowanie u pracownika choroby, która jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych. Zauważyć przy tym należy, iż samo stwierdzenie choroby zawodowej wymienionej w wykazie nie skutkuje automatycznym uznaniem, iż ma ona charakter choroby zawodowej. Podkreślić należy bowiem, iż istotne znaczenie ma także ustalenie, czy dana choroba zawodowa związana jest z warunkami pracy i narażeniem zawodowym.

U skarżącej pomimo przeprowadzenia dwukrotnej (dwuinstancyjnej) diagnostyki przez uprawnione jednostki orzecznicze nie rozpoznano schorzenia-przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, a wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Orzeczenia lekarskie obu jednostek orzeczniczych były jednakowe. Zarówno Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. w orzeczeniu z dnia 17 grudnia 2003 r. jak też i Szpital Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu z dnia 5 marca 2004 r. stwierdziły, że u J. N. nie wykryto zmian narządu głosu wymienionych w wykazie chorób zawodowych. Orzeczenia te wskazywały jednocześnie, że dolegliwości narządu głosu na które uskarża się J. N. znalazły potwierdzenie w przeprowadzonych badaniach, jednakże nie mają one związku z wykonywaną pracą. Placówki medyczne wyjaśniły, iż przyczyną dolegliwości skarżącej jest nieprawidłowe posługiwanie się narządem głosu, polegającym na tworzeniu głosu w sposób party z napięciem mięśni szyi, tzw. hyperfunkcjonalny sposób tworzenia głosu z uczynnianiem dodatkowych mięśni krtani i szyi.

Tym samym wobec niewystępowania u odwołującej guzków głosowych, przerostów fałdów głosowych, ani też niedowładu mięśni fałdów głosowych powodujących niedomykalność fonacyjną i trwałą dysfonię uznać należało, że decyzja organów obu instancji nie narusza prawa.

Organ administracji publicznej stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., w toku postępowania administracyjnego, pojął kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej zebrał, a następnie rozpatrzył cały materiał dowodowy, wyjaśniając jakie okoliczności legły u podstaw podjęcia decyzji o określonej treści. Pod pojęciem materiał dowodowy rozumieć należy bowiem ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Postępowanie dowodowe nie może zostać zakończone i w przedmiotowej sprawie nie zostało zakończone dopóki organ nie ustalił czy stan faktyczny przewidziany w normie prawnej wystąpił czy też nie w rozpoznawanej sprawie, w tym także w niniejszej sprawie okoliczności, związanych z wyczerpaniem dwuinstancyjnej diagnostyki oraz wyjaśnieniem podnoszonych przez skarżącą rozbieżności związanych z wydaną jej przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Szpitala Klinicznego w S. kartą wypisową, do której załączono wyniki badań innego pacjenta.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy, a to opinia biegłych (orzeczenia lekarskie) w sposób wyczerpujący i jednoznaczny odnosiły się i wypowiadały się w przedmiocie stwierdzonych u skarżącej dolegliwości narządu głosu. Zawierały one także wyjaśnienie przyczyn związanych z powstaniem tych dolegliwości oraz wskazywały dlaczego te dolegliwości nie spełniają warunku choroby zawodowej oraz jakie przyczyny i okoliczności uzasadniają takie stwierdzenie. Opinie lekarskie, które stanowiły podstawę zapadłych w sprawie decyzji były rzeczowe, jasne, spójne i logiczne oraz zawierały przekonywujące uzasadnienie i stąd też organy mogły je uznać za środek dowodowy w rozumieniu art. 75 k.p.a. i art. 84Kpa, który wyjaśniał istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy wymagające wiedzy specjalistycznej.

Identyfikując się z treścią wyroku NSA z dnia 11 maja 1998 r., nr I S.A. 1200/98 - LEX nr 458333 gdzie uznano, iż orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1Kpa. Bez tej opinii bądź sprzecznie z nią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby zawodowej i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż nie rozpoznanie u J. N. przez jednostki orzecznicze schorzeń wymienionych w pozycji 15 ww. rozporządzenia, a to guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych lub niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią uniemożliwiał stwierdzenie wystąpienia u skarżącej choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, a wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.

Stwierdzone przez jednostki orzecznicze u skarżącej schorzenia nie mieszczą się w wykazie chorób zawodowych, a zatem brak było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, co skutkować musiało uznaniem, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu... (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.