Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1745939

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu
z dnia 15 czerwca 2015 r.
II SA/Op 188/15

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 22 października 2014 r., nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 22 października 2014 r., nr (...), utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania, w sprawie usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i budynków przez drzewa rosnące na granicy nieruchomości.

Na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 5 maja 2015 r., wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.

Powyższa korespondencja sądowa została doręczona skarżącemu w dniu 11 maja 2015 r., a w dniu 14 maja 2015 r. A. M. złożył za pośrednictwem poczty, wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, referendarz sądowy przesłał skarżącej urzędowy formularz wniosku i wezwał do odesłania wypełnionego formularza, w terminie 7 dni, pouczając, że niezastosowanie się do wezwania spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Referendarz wezwał także skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, a to: złożenia informacji na temat ponoszonych przez wnioskodawcę i jego małżonkę miesięcznych kosztów utrzymania siebie oraz złożenia i udokumentowania informacji na temat miesięcznych kosztów utrzymania mieszkania; przedłożenia aktualnych wyciągów z posiadanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę, kont i lokat bankowych, w tym dewizowych.

Wezwanie zostało doręczone skarżącemu osobiście w dniu 26 maja 2015 r., o czym świadczy stosowna adnotacja na pocztowym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Skarżący zastosował się do wezwania, bowiem nadesłał w dniu 2 czerwca 2015 r. (data stempla pocztowego) wypełniony formularz wniosku, w którym zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w zakresie całkowitym, bądź częściowym, a także o ustanowienie radcy prawnego, adwokata, bądź doradcy podatkowego. Uzasadniając swoje żądanie wskazał, że wraz z małżonką są emerytami i mają ukończone 80 lat. Dodatkowo skarżący posiada III grupę inwalidzką, jest chory na cukrzycę i w 2011 r. przeszedł poważną chorobę, skutkiem czego są trwające nadal komplikacje zdrowotne. Stąd, musi przestrzegać odpowiedniej diety i korzystać ze stałej opieki lekarskiej, przyjmowanej często w formie prywatnych wizyt lekarskich. Ponadto podniósł, że czuje się zlekceważony przez organy administracyjne, które prowadziły postępowanie w sprawie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i dochodach podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, a źródłami dochodu tego gospodarstwa są świadczenia rentowo-emerytalne w łącznej wysokości 5.358,83 zł. Małżonkowie mieszkają w lokalu należącym do ich córki, liczącym 85 m2 powierzchni oraz posiadają 6.183 zł zgromadzonych oszczędności. Skarżący oświadczył także, że wraz z małżonką ponosi koszty miesięcznego utrzymania siebie w wysokości od 1.500 - 1.800 zł. Do akt sprawy dołączono: odpis decyzji KRUS z dnia 10 marca 2015 r. ustalającej dla skarżącego świadczenie do wypłaty w wysokości 4.008,67 zł; orzeczenie o zaliczeniu skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności; kserokopie faktur i rachunków z tytułu opłat lokalowych oraz kupna lekarstw.

Uzasadnienie prawne

Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - zważono, co następuje:

W przywołanej wyżej ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.", przewidziano instytucję prawa pomocy. Polega ona na możliwości udzielenia pomocy w zakresie częściowym w formie zwolnienia od kosztów sądowych, w całości lub części, bądź na ustanowieniu pełnomocnika z urzędu, a także orzeczeniu o przyznaniu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a zatem obejmującym obydwie wyżej podane formy.

Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z powyższego wynika więc, że w zakresie całkowitym prawo pomocy mogą otrzymać wyłącznie osoby znajdujące się w wyjątkowo ciężkim położeniu materialnym, pozbawione dochodów oraz te, które co prawda uzyskującą takie dochody, ale w wysokości pozwalającej im jedynie na zaspokojenie elementarnych potrzeb egzystencjalnych.

Uzyskiwany przez członków gospodarstwa domowego wnioskodawcy dochód miesięczny netto wynosi 5.739,15 zł. Wyjaśnić należy, że wysokość dochodu ustalono w oparciu o nadesłany odpis decyzji KRUS i podaną przez skarżącego wartość emerytury brutto małżonki. Obliczony w ten sposób dochód różni się od wykazanego w formularzu wniosku, jednakże uwzględnia stan faktyczny, wynikający z decyzji, w której jednoznacznie wskazano, że skarżący otrzymuje do wypłaty kwotę 4.008,67 zł (łącznie z dodatkiem pielęgnacyjnym, dodatkami określanymi jako GNE, PPKL, KLE, deputatem węglowym). Wysokość świadczenia małżonki obliczono natomiast, wobec braku udokumentowania przez skarżącego wysokości jej dochodu, na podstawie podanej w formularzu wniosku wartości brutto. W ten sposób przyjęto, że małżonkowie uzyskują miesięczny dochód w wysokości łącznej 5.739,15 zł netto (4.008,67 zł dochód wnioskodawcy + ok. 1.730 zł dochód małżonki). Miesięczne wydatki bieżące, związane z utrzymaniem siebie i mieszkania, to koszty zakupu energii elektrycznej - 115,20 zł (kwotę uśredniono w stosunku miesięcznym, uwzględniając daty dokonywania należności, tj. marzec-maj 2015 r., kwoty: 12,63 zł, 100 zł, 100 zł, 132,97 zł); opłaty za wodę - 36,59 zł; opłaty za telefon - 62,76 zł (uśredniono w stosunku miesięcznym); koszt zakupu gazu - 969,23 zł (wartość tę uzyskano przez uśrednienie w stosunku miesięcznym za miesiące marzec-maj wynikających z rachunków kwot: 1.153,43 zł; 1.021,91 zł; 732,33 zł); koszty zakupu lekarstw - 417,63 zł (uśredniono w stosunku miesięcznym na podstawie przedstawionych faktur z miesięcy: marzec, kwiecień i maj 2015 r.); wskazane koszty utrzymania małżonków (wyżywienie, środki czystości, zakup ubrania) - od 1.500 zł do 1.800 zł. W ten sposób wyliczony koszt utrzymania miesięcznego waha się od ok. 3.102 zł do 3.402 zł, a uwzględniając uzyskiwane dochody w wysokości ok. 5.739 zł, to do dyspozycji małżonków pozostaje kwota 2.637 zł (2.337 zł). Jeżeli również uwzględni się podawane koszty prywatnych wizyt lekarskich - 300 zł, to kwota pozostająca do dyspozycji wnioskodawcy i jego małżonki, a więc około 2.337 (2.037 zł), wyklucza nadal stwierdzenie, że opisana sytuacja materialna jest bardzo trudna i uniemożliwia samodzielne, częściowe poniesienie kosztów sądowych oraz skorzystanie z usług fachowego pełnomocnika. Pogląd ten potęguje także fakt posiadania przez małżonków oszczędności w wysokości 6.188,34 zł, zebranych pomimo konieczności uiszczenia w kwietniu 2015 r., 1.500 zł z tytułu kupna aparatu słuchowego (por. faktura z dnia 16 kwietnia 2015 r.). Nie negując twierdzeń wnioskodawcy o złym stanie zdrowia małżonków oraz ich podeszłego wieku, nie można z pola widzenia tracić faktu, że podnoszone okoliczności mają znaczenie przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wówczas, gdy bezpośrednio wpływają na kondycję materialną rodziny osoby występującej z takim wnioskiem. Sam fakt ponoszenia znaczących wydatków na leczenie, w sytuacji, w której strona dysponuje wysokimi dochodami ze stałego źródła (emerytura, renta), zaspakającymi jej potrzeby, nie upoważnia jednak do przychylenia się do złożonego wniosku.

Informacyjnie wskazać warto, że na obecnym etapie postępowania sądowego udział fachowego pełnomocnika nie jest niezbędny, gdyż sąd rozpoznaje sprawę w jej granicach niezależnie od zawartych w skardze wniosków i zarzutów oraz powołanej podstawy prawnej (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Ponadto, stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego Sąd ma obowiązek udzielania potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych i pouczeń o skutkach prawnych tych czynności oraz skutkach zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.). Postanowienie niniejsze nie pozbawia natomiast skarżącego możliwości ubiegania się w dalszej części postępowania sądowego o przyznanie pomocy, w przypadku zmiany okoliczności sprawy.

Z powyższych względów, nie znajdując podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., czyli ani w zakresie całkowitym (o co wniósł), ani w zakresie częściowym, referendarz działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.