Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1414040

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie
z dnia 30 grudnia 2013 r.
II SA/Ol 909/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.).

Sędziowie WSA: Adam Matuszak, Ewa Osipuk.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi R.D. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "(...)". nr "(...)" w przedmiocie wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem oddala skargę. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odstąpił od nałożenia na M.B. obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót naprawczych przy istniejącym utwardzeniu z kostki brukowej wjazdu na posesję przy ul. (...) w D., do stanu zgodnego z prawem. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) zwanej dalej: Pr.bud.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że po otrzymaniu informacji od R.D. w sprawie prac prowadzonych na nieruchomości przy ul. (...) w D. polegających na utwardzeniu części działki budowlanej wokół budynku, wszczęto postępowanie w tej sprawie. W trakcie oględzin stwierdzono, że przeprowadzone prace polegały na wyrównaniu istniejącej nawierzchni z kostki brukowej. Właścicielka nieruchomości M.B. oświadczyła, że prace polegały na zdjęciu istniejącej wcześniej kostki brukowej oraz jej ponownym ułożeniu z uwagi na powstałe koleiny oraz fakt zalewania jej piwnicy. Zdaniem organu, w sprawie nie zaistniała samowola budowlana, bowiem teren działki był już utwardzony przed dokonaniem jego naprawy. Skala i cel przeprowadzonych prac przemawiają za potraktowaniem ich jako bieżącej konserwacji. Wyjaśniono, że ustawa Prawo budowlane nie nakłada na inwestora żadnych obowiązków poprzedzających przystąpienie do takich prac. Organ stwierdził również, że nie może wskazać na nieprawidłowości w wykonywanych przez M.B. pracach przy istniejącym utwardzeniu świadczące o możliwości ich negatywnego wpływu na działkę sąsiednią. Wykonane prace zostały zrealizowane w sposób prawidłowy pod względem technicznym, były one proste i nieskomplikowane, w związku z ich zrealizowaniem nie występuje żaden negatywny wpływ na nieruchomość sąsiednią przy ul. (...) oraz znajdujące się tam obiekty. Przemawia za tym fakt, że utwardzony wjazd na posesję M.B. oddzielony jest od działki sąsiedniej pasem zieleni o szerokości 1 m, który zapewnia naturalne wchłanianie wody opadowej i zapobiega odprowadzaniu wody opadowej na nieruchomość sąsiednią. W tej sytuacji organ nie stwierdził konieczności wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Od powyższej decyzji R.D. - właściciel sąsiedniej nieruchomości wniósł odwołanie podnosząc, że jako strona postępowania nie brał udziału w oględzinach, chociaż stawił się i był gotowy w nich uczestniczyć. Poza tym organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy w związku z przeprowadzonym pracami aktualnie nie jest zalewana przez wody opadowe piwnica na sąsiedniej nieruchomości. Organ pominął fakt podwyższenia terenu i ułożenia kostki ze spadkiem w kierunku budynku sąsiedniego

Decyzją z dnia (...), nr (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu (...) na posesji przy ul. (...) w D. wynika, iż w czerwcu 2011 r. zostały przeprowadzone prace remontowe polegające na zdjęciu kostki brukowej oraz jej ponownym ułożeniu, bez wymaganego prawem zgłoszenia. Właścicielka posesji oświadczyła, że nie było możliwe podniesienie poziomu posadowienia kostki brukowej z uwagi na istniejące w poziomie posadowienia bruku wychodzące z budynku rury wentylacyjne. Organ I instancji, na zlecenie organu odwoławczego, uzupełnił materiał dowodowy poprzez dokonanie w dniu (...) 2013 r. w obecności właścicielki posesji oględzin wykonanego przełożenia kostki brukowej. Z protokołu oględzin wynika, że prace przy utwardzeniu zostały wykonane prawidłowo, utwardzenie z kostki z jednej strony dochodzi do ściany budynku właścicielki posesji, a z drugiej strony jest oddzielone pasem zieleni od nieruchomości sąsiedniej, co umożliwia wchłonięcie w sposób naturalny wód opadowych. Właścicielka posesji wyjaśniła, że teren, na którym usytuowane są budynki, posiada wysoki poziom wód gruntowych i każdy właściciel nieruchomości zmaga się z tym problemem. Z kolei J.G. oraz R.D. w protokole dokonali własnoręcznego wpisu wskazując, że informowali o zalewaniu piwnic w ich budynku, jednakże nie dokonano oględzin ich budynku. Organ odwoławczy wskazał, że przesłał R.D. protokół z oględzin, jak również umożliwiono mu zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym. Jednakże nie skorzystał on z możliwości zapoznania się z kompletem akt sprawy. W ocenie organu odwoławczego, skoro stwierdzono prawidłowość wykonanych robót budowlanych brak było podstaw do nałożenia na inwestora obowiązków wynikających z art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr.bud.

Na tę decyzję R.D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia i decyzji ją poprzedzającej oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W motywach uzasadnienia podniósł, że wraz z żoną chciał wziąć udział w oględzinach przeprowadzonych w dniu (...) 2013 r., jednakże nie zostali wpuszczeni na teren posesji sąsiadki. Nie mogli zatem wziąć udziału w tych oględzinach i nie wiedzą, co było ich przedmiotem. Pomimo tego organ odwoławczy wydał w sprawie decyzję. Naruszone zostały zatem przepisy art. 10, art. 79 § 2, art. 81, art. 89 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267) zwanej dalej: k.p.a., gdyż nie zapewniono stronie czynnego udziału w postępowaniu.

Skarżący podniósł, że organ uznając za prawidłowe prace wykonane przy utwardzeniu z kostki na posesji przy ul. (...) w D. nie wskazał przepisów prawa, które były podstawą tego stwierdzenia. Tymczasem strona ma prawo wiedzieć jakie przepisy określają warunki wymagane dla prawidłowego odprowadzania wód opadowych z nieruchomości. Organ nie przeprowadził również dowodu ze stanu piwnic w domu skarżącego, a także różnicy wysokości poziomów jednej i drugiej posesji wynikającej z podniesienia rzędnej terenu przez właścicielkę sąsiedniej posesji. Stanowi to naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Nadto organ wyjaśnił, że skarżący w toku postępowania przed organem pierwszej instancji oraz instancji odwoławczej miał możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w sprawie w pełni korzystając z tego uprawnienia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) zwanej dalej: ustawą p.p.s.a.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem postępowania zakończonego skarżoną decyzją była ocena prawidłowości wykonanych robót naprawczych przy istniejącym utwardzeniu z kostki brukowej wjazdu na posesję przy ul. (...) w D. Zdaniem organów obu instancji, prace te zostały zrealizowane w sposób prawidłowy pod względem technicznym, w związku z ich wykonaniem nie występuje żaden negatywny wpływ na nieruchomość sąsiednią przy ul. (...) oraz znajdujące się tam obiekty i w tej sytuacji nie stwierdzono konieczności wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Podstawą rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr.bud. W sytuacji prowadzenia robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia właściwy organ w drodze decyzji, na podstawie wskazanego przepisu, nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Celem postępowania prowadzonego w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr.bud. jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, po uprzednim wyjaśnieniu zgodności z przepisami i jakości wykonywanych robót, w szczególności w kontekście zgodności z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, warunkami technicznymi, czy też Polskimi normami (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 stycznia 2008 r., II SA/Łd 944/07, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Badając zgodność wykonanych robót na posesji przy ul. (...) w D. z obowiązującymi przepisami zasadnie organ uznał, że wykonane utwardzenie spełnia warunki dotyczące odprowadzania wód opadowych. Kwestię odprowadzania wód opadowych z działki budowlanej regulują przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) zwane dalej: rozporządzeniem z dnia 12 kwietnia 2002 r. Zgodnie z § 28 ust. 1 tego rozporządzenia, działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych (ust. 2). Z kolei stosownie do § 29 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia

2002 r., dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione.

Z protokołu oględzin posesji przy ul. (...) w D. przeprowadzonych w dniu (...) 2013 r. wynika, że utwardzenie z kostki z jednej strony dochodzi do ściany budynku właścicielki posesji, a z drugiej strony jest oddzielone pasem zieleni o szerokości 1 m od nieruchomości sąsiedniej, co umożliwia wchłonięcie w sposób naturalny wód opadowych. Ustalenia te, zdaniem Sądu, stanowiły wystarczającą podstawę do przyjęcia, że wykonane utwardzenie spełnia warunki dotyczące odprowadzania wód opadowych określone w § 28 i § 29 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Uzasadnione było zatem wydanie zaskarżonej decyzji.

Ewentualne zagrożenie zalewaniem piwnicy sąsiedniej nieruchomości należącej do skarżącego, na co on wskazuje, wynikające z prac naprawczych wykonanych przy utwardzeniu wjazdu na posesję przy ul. (...) w D. nie jest natomiast wystarczającą przesłanką do nakazania przez organ nadzoru budowlanego wykonania określonych robót na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy. Organy nadzoru budowlanego mają jedynie obowiązek sprawdzenia zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, w tym w szczególności z warunkami techniczno - budowlanymi, a takie w niniejszej sprawie zostały zachowane. Nie było zatem potrzeby przeprowadzania dowodu na okoliczność zalewania piwnicy w nieruchomości sąsiedniej. Zarzut dotyczący braku przeprowadzenia tego dowodu należy uznać za niezasadny. Potrzeba przeprowadzenia tego dowodu budziła by wątpliwości zwłaszcza z uwagi na okoliczność, że od strony działki skarżącego, jak wynika z akt sprawy, brak jest zachowania wolnego terenu do swobodnego spływu wód opadowych z jego nieruchomości bowiem cały teren do granicy z działką inwestorki skarżący wyłożył kostką brukową bez pozostawienia wolnej przestrzeni do wchłaniania spływu wód opadowych z własnej działki.

Nadto należy wskazać na niezasadność twierdzenia zawartego w skardze, że inwestorka na terenie swojej nieruchomości mogła dopuścić się także prac związanych ze znaczną zmianą rzędnej terenu oraz, że wykonane parce związane ze zmianą poziomu terenu mogą być uznane za budowlę ziemną, na którą wymagane jest pozwolenie budowlane. Bezzasadność tego zarzutu wynika, już chociażby z załączonej do akt sprawy dokumentacji fotograficznej sporządzanej podczas przeprowadzanych oględzin terenu, z której doskonale wynika zakres przeprowadzonych prac naprawczych, z której w żadnym razie nie sposób wykazać prowadzenia, czy wykonania budowli ziemnej. Natomiast o braku podstaw do twierdzenia, że inwestorka dokonała zmiany w rzędnej poziomu terenu w celu zmiany spływu wód opadowych wynika z dokumentacji fotograficznej sporządzonej przez inspektora nadzoru budowlanego i załączonej do notatki urzędowej z dnia 24 czerwca 2011 r., kiedy to przeprowadzane były prace naprawcze kostki brukowej, z których wynika, że poza zdjęciem starej kostki i położeniem nowej nie były wykonywane żadne inne prace ziemne, co wynika, z poziomu terenu pod kostką w odniesieniu do poziomu terenu wolnego pozostawionego przez inwestorkę a biegnącego do granicy jej nieruchomości od strony skarżącego. Z tej dokumentacji fotograficznej wynika, że nie dokonano żadnej zmiany rzędnej terenu, skoro warstwa piasku oraz granica terenu trawiastego pozostają w jednej płaszczyźnie, co oznacza, ze nowa kostka jest kładziona w tym samym poziomie co poprzednio zdjęta.

Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia zasady czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w związku z brakiem udziału skarżącego w oględzinach posesji przy ul. (...) w D., należy zgodzić się ze skarżącym, że doszło w tym zakresie do naruszenia prawa strony do udziału w czynnościach oględzin, o których mowa w art. 79 § 2 k.p.a. Z akt sprawy wynika bowiem, że pomimo zawiadomienia skarżącego o przeprowadzaniu w dniu (...) 2013 r. dowodu z oględzin prac naprawczych wykonanych przy utwardzeniu wjazdu na posesję przy ul. (...) w D., nie został on wpuszczony na teren posesji przez jego właścicielkę (protokół oględzin - k. 70 akt administracyjnych), chociaż przyglądał się czynnościom oględzin przeprowadzanych bezpośrednio przy granicy z jego nieruchomością zza płotu z własnej działki.

Należy zauważyć, że zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu

(art. 10 k.p.a.) jest jedną z podstawowych gwarancji procesowych strony w postępowaniu administracyjnym. Na organie administracji spoczywa nie tylko obowiązek zawiadomienia strony o wszczęciu i zakończeniu postępowania oraz o prawie zapoznania się z materiałami dowodowymi zebranymi w sprawie, ale również obowiązek wezwania jej do udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego i rzeczywistego zapewnienia jej udziału w tych czynnościach (art. 79 § 1 i 2 k.p.a.). Ponieważ skarżący nie został wpuszczony na posesję, na której były dokonywane oględziny, doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony. Naruszenie to nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Skarżący zapoznał się z protokołem (wpisał również swoje uwagi do protokołu), a w aktach sprawy znajduje się dokumentacja fotograficzna z przeprowadzonych oględzin, którą skarżący miał prawo obejrzeć, jak również oglądał przebieg oględzin z własnej nieruchomości. Zatem w tym zakresie Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym aby uwzględnić skargę Sąd musi stwierdzić inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w rzeczonej sprawie nie stwierdzono takiego naruszenia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pomimo bowiem braku wstępu na teren nieruchomości, na której przeprowadzano oględziny widział ich przebieg, udzielał wyjaśnień do protokołu, jak również zapoznawał się z całością zebranej w sprawie dokumentacji.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.