Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2768409

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie
z dnia 10 grudnia 2019 r.
II SA/Ol 789/19
Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk.

Sędziowie WSA: Alicja Jaszczak-Sikora, Tadeusz Lipiński (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. M., M. D. i A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "(...)" nr "(...)" w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie inwestycji celu publicznego - oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z 6 lipca 2018 r. Wójt Gminy "(...)" (dalej: Wójt, organ pierwszej instancji) ustalił warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie instalacji radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej operatora "(...)" na działce "(...)".

W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu "(...)" (dalej: skarżący) zawarli wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Zarzucili, że nie zostali powiadomieni o wydaniu decyzji w drodze obwieszczenia, gdyż na tablicy ogłoszeń we wsi "(...) "nie było stosownego obwieszczenia. Nie doręczono im też decyzji na adres do korespondencji. Zasugerowali, że decyzja celowo została wydana w okresie intensywnych prac polowych i remontowych prowadzonych przez skarżących i mieszkańców wsi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "(...)" (dalej: Kolegium) postanowieniem z 30 lipca 2019 r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Kolegium podało, że obwieszczenie w sprawie wydania zaskarżonej decyzji zostało umieszczone 9 lipca 2018 r. w Biuletynie Informacji Publicznej (dalej: BlP), a w okresie od 6 lipca 2018 r. do 23 lipca 2018 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w "(...)", ponadto obwieszczenie to zostało wywieszone przez Sołtysa Sołectwa "(...)".

W obwieszczeniu zawarto m.in. informację o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i podano termin, w którym dokonanie tych czynności będzie skuteczne. Wójt wypełnił więc obowiązki, które nakłada na niego ustawa z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945, z późn. zm.), dalej: u.p.z.p. Kolegium zaznaczyło, że obwieszczenie było skierowane do wszystkich podmiotów zainteresowanych rozstrzygnięciem w przedmiotowej sprawie, w tym także do skarżących, pozostałych wnioskodawców i innych osób, które nie miały statusu strony. Stwierdziło, że w tej sytuacji nie można przyjąć, iż skarżący uprawdopodobnili, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy. Wywiodło też, że z mających zastosowanie w sprawie przepisów art. 53 ust. 1 u.p.z.p. i art. 49 § 2 zd. drugie ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.), dalej: k.p.a., wynika jednoznacznie, że obowiązek zawiadomienia na piśmie o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz o postanowieniach, uzgodnieniach dokonywanych w trybie art. 106 k.p.a. i decyzji kończącej postępowanie, dotyczy tylko inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą realizowane inwestycje celu publicznego. Skarżący nie są właścicielami ani użytkownikami wieczystymi nieruchomości, na której ma być realizowana przedmiotowa inwestycja celu publicznego. W stosunku do pozostałych osób ustawodawca wymaga jedynie zawiadomienia w drodze obwieszczenia (art. 53 ust. 1 zd. 1 u.p.z.p.), co powinno mieć miejsce, zależnie od miejscowych warunków, na tablicy ogłoszeń lub w innym medium publicznym, np. w internecie. Kolegium stwierdziło, że nawet w przypadku braku zamieszczenia informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia, wobec zamieszczenia obwieszczenia w BlP i na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy, nie można uznać, że strona nie miała zapewnionego udziału w prowadzonym postępowaniu. Skarżący odwołali się od poprzedniej decyzji organu pierwszej instancji w tej sprawie, zatem mieli rozeznanie i potencjalną możliwość powzięcia wiadomości o wydanej kolejnej decyzji. Kolegium stwierdziło również, że istnienie choćby winy nieumyślnej czy niedbalstwa po stronie zobowiązanego do dokonania czynności stanowi negatywną przesłankę do przywrócenia terminu, a ponadto przeszkoda do złożenia odwołania w terminie winna być od strony niezależna, nagła i nie do przewidzenia oraz istnieć przez cały czas biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Z uwagi na to, argumenty wskazujące na okres nasilonych sezonowo prac rolnych i remontowych nie mogły być uznane za trafne, tym bardziej, że przedmiotowy wniosek został podpisany przez trzy osoby.

Skarżący wywiedli skargę do tut. Sądu na powyższe postanowienie podnosząc, że nie zawinili w uchybieniu terminu. Podali, że od lipca do początku września 2018 r. prowadzili remont budynku gospodarczego i obserwowali tablicę ogłoszeń, lecz nie została na niej wywieszona żadna informacja w sprawie decyzji o lokalizacji celu publicznego. Zaznaczyli, że tablica ta znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie ich budynków gospodarczych i mieszkalnych oraz jedynej drogi dojazdowej do tych budynków, zatem gdyby informacja była wywieszona, to na pewno zapoznaliby się z nią. Skarżący stwierdzili, że Sołtys niezgodnie z prawdą oświadczył, że wywieszone zostało obwieszczenie. Dodali, że Wójt odmówił przesyłania informacji o podejmowanych czynnościach na wskazany przez nich adres.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie narusza ono przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy więc przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można zatem mówić wtedy, gdy osoba nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, może mieć miejsce, jeśli uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Oznacza to, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie (por.m.in. wyroki NSA z: 7 grudnia 2006 r., sygn. akt II OSK 66/06; 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1459/09; 14 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 277/13; dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA).

Ponadto, z cytowanego przepisu wynika, że brak winy wnioskodawca winien uprawdopodobnić. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, który nie daje pewności, lecz jedynie wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o danym fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. Zaznaczyć jednocześnie należy, że uprawdopodobnienie przyczyny spóźnienia nie jest równoznaczne z gołosłownym podaniem przez wnioskodawcę przyczyny niezachowania terminu, chyba że jest ona powszechnie znana (por. wyrok NSA z 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 22/09, CBOSA).

Skarżący podali jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania zaniechanie wywieszenia na tablicy ogłoszeń we wsi, w której mają gospodarstwo, obwieszczenia o wydaniu przez Wójta decyzji, a także zaniechanie przesłania skarżącym informacji na podany organowi pierwszej instancji adres do korespondencji.

Okoliczności tych zasadnie Kolegium nie uznało za wskazujące na brak winy skarżących w uchybieniu terminu.

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że organ pierwszej instancji nie miał obowiązku zawiadamiania skarżących na adres do korespondencji o wydaniu decyzji. Z art. 53 ust. 1 u.p.z.p. wynika wprost, że o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. Skarżący bezspornie nie są właścicielami ani użytkownikami wieczystymi nieruchomości, na której będą lokalizowane inwestycje celu publicznego.

Nie może również zostać uwzględniony argument o braku winy z uwagi na zarzucane zaniechanie wywieszenia obwieszczenia na tablicy ogłoszeń we wsi.

Zgodnie z art. 49 § 1 k.p.a., jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. W § 2 przewidziano zaś, że dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej.

Cytowany przepis nie ogranicza obowiązku dokonania publicznego obwieszczenia wyłącznie do zamieszczenia pisma w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, czyli np. przez wywieszenie na tablicy ogłoszeń w danej miejscowości.

Z oświadczenia Sołtysa wsi wynika, że obwieszczenie w sprawie wydania przedmiotowej decyzji zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń w dniu otrzymania korespondencji od organu pierwszej instancji. Skarżący nie zakwestionowali skutecznie prawdziwości pisemnego oświadczenia sołtysa.

Niezależnie jednak od powyższego, bezsporne jest, że obwieszczenie zostało publikowane w BIP oraz umieszczone na tablicy ogłoszeń w siedzibie organu pierwszej instancji. Jak zaś już wyżej wskazano, przywrócenie uchybionego terminu jest możliwe, o ile przeszkoda w terminowym dokonaniu czynności była obiektywnie nie do przezwyciężenia. Tą przeszkodą, wskazaną przez skarżących, jest w niniejszej sprawie brak wiedzy skarżących o wydaniu decyzji. Skoro jednak istniała możliwość uzyskania przez ogół społeczeństwa, w tym skarżących, wiedzy o tym fakcie na stronie internetowej BIP oraz przez informację wywieszoną w siedzibie organu pierwszej instancji czy ewentualnie nawet telefonicznie w organie pierwszej instancji, to nie można uznać, że wniesienie przez skarżących odwołania z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności procesowej było przez nich niezawinione w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.