Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1502436

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie
z dnia 15 lipca 2014 r.
II SA/Ol 667/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Lipiński.

Sędziowie WSA: Alicja Jaszczak-Sikora (spr.), Beata Jezielska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2014 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "(...)" nr "(...)" w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami - oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "(...)", nr "(...)", utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta z dnia "(...)"., nr "(...)", którą organ I instancji, działając na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.) w zw. z art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.), cofnął S. S. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii T, D+E, C+E, B+E, D, C, B oraz A prawa jazdy, z powodu niepoddania się w wyznaczonym terminie sprawdzeniu kwalifikacji kierowcy.

Decyzja ta wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: w dniu 21 lutego 2011 r. Naczelnik Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego KWP zwrócił się do Dyrektora Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie, na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, kwalifikacji S. S. do kierowania pojazdami w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii prawa jazdy. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wymieniony licząc od dnia 27 marca 2010 r. dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, za które otrzymał łącznie 27 punktów.

Uwzględniając powyższy wniosek, Prezydent Miasta wydał w dniu "(...)" dwie odrębne decyzje o takim samym numerze "(...)". Pierwszą orzekł na podstawie art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym o zatrzymaniu S. S. prawo jazdy kategorii T, D+E, C+E, B+E, D, C, B oraz A. Odrębną decyzją rozstrzygną zaś na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b tej ustawy o skierowaniu S. S. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w zakresie posiadanego prawa jazdy.

Na skutek odwołania S. S., decyzjami z dnia "(...)", oznaczonymi odrębnymi numerami porządkowymi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy powyższe decyzje. Odpowiednio decyzją nr "(...)" utrzymana została w mocy decyzja o zatrzymaniu odwołującemu się prawa jazdy. Natomiast decyzją nr "(...)" rozstrzygnięto w przedmiocie skierowania odwołującego się na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami.

Pismem z dnia 4 sierpnia 2011 r. Kierownik Referatu Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta poinformował S. S., że w związku z utrzymaniem w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji w sprawie poddania strony sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami, określa się sprawdzenie kwalifikacji w terminie 30 dni od dnia otrzymania przedmiotowego pisma. Pismo to doręczono stronie poprzez doręczenie zastępcze do rąk syna T. S. w dniu 8 sierpnia 2011 r.

W dniu 16 sierpnia 2011 r. S. S. wniósł za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w której wskazał, że zaskarża decyzję nr "(...)" w sprawie poddania go sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami w zakresie posiadanego prawa jazdy. W uzasadnieniu skarżący argumentował, że odbył szkolenie skutkujące zmniejszeniem punktów karnych i wniósł o zmniejszenie ilości tych punktów, co jak stwierdził umożliwi mu dalszą pracę bez konieczności zdawania ponownego egzaminu. Odrębnym wnioskiem z dnia 29 sierpnia 2011 r. skarżący wystąpił za pośrednictwem SKO o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia "(...)", nr "(...)" o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji z dnia "(...)", nr "(...)", którą zatrzymano mu prawo jazdy i skierowano na egzamin sprawdzający kwalifikacje niezbędne do kierowania pojazdami.

W dniu 9 września 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało tutejszemu Sądowi skargę S. S. i wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wraz z aktami administracyjnymi sprawy nr "(...)", wskazując, że jest to skarga na decyzję z dnia "(...)" w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy kat. T, D+E, C+E, B+E, D, C, B oraz A. Skarga ta zarejestrowana została pod sygnaturą II SA/Ol 758/11.

Pismem z dnia 5 września 2011 r. S. S. wystąpił do organu I instancji o wyznaczenie terminu sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami w zakresie posiadanego prawa jazdy na termin po rozpatrzeniu przez WSA w Olsztynie jego wniosku z dnia 29 sierpnia 2011 r. o wstrzymanie wykonania decyzji nr "(...)".

W odpowiedzi pismem z dnia 8 września 2011 r. organ I instancji oświadczył, że termin wyznaczony pismem z dnia 4 sierpnia 2011 r. jest obowiązujący. Wskazano, że strona zaskarżyła decyzję SKO nr "(...)" w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Decyzja ta jest decyzją odrębną i nie ma wpływu na sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Pismo to doręczone zostało stronie w dniu 13 września 2011 r. poprzez doręczenie zastępcze do rąk żony.

Odrębnie pismem z dnia 12 września 2011 r. organ I instancji zawiadomił S. S. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami z powodu niepoddania się w wyznaczonym terminie sprawdzeniu kwalifikacji kierowcy. Następnie pismem z dnia 23 września 2011 r. organ I instancji zawiadomił o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się przez stronę. Pisma te po dwukrotnym awizowaniu zostały zwrócone organowi I instancji.

Decyzją z dnia "(...)", nr "(...)" Kierownik Referatu Uprawnień do Kierowania Pojazdami Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta, działając z upoważnienia Prezydenta, orzekł o cofnięciu S. S. uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym kategorii T, D+E, C+E, B+E, D, C, B, A prawa jazdy. W uzasadnieniu decyzji podano, iż kierowca został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie wszystkich posiadanych kategorii prawa jazdy, jednakże w wyznaczonym terminie do egzaminu nie przystąpił.

Od decyzji powyższej S. S. wniósł w dniu 15 listopada 2011 r. odwołanie podnosząc, iż pismem z dnia 15 sierpnia 2011 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Podał, iż skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie poddania sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami pomimo, że w skardze wskazał sygnaturę decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy ("(...)"). Wyjaśnił, iż zamiarem odwołującego się było zaskarżenie w skardze do WSA w Olsztynie zarówno decyzji "(...)" jak i decyzji "(...)". Zauważył, iż nie może ponosić negatywnych konsekwencji związanych z zaistniałymi w niniejszej sprawie nieścisłościami, które początek swój wzięły w identycznych oznaczeniach kilku decyzji wydawanych przez Prezydenta.

Z akt sądowych sprawy sygn. akt II SA/Ol 758/11 wynika, że pismem procesowym z dnia 15 listopada 2011 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że zamiarem S. S. było zaskarżenie w skardze do WSA w Olsztynie zarówno decyzji nr "(...)", jak i decyzji nr "(...)". Dlatego oczekiwał wciąż na odpowiedź Kolegium na jego skargę w pozostałym zakresie, a więc ustosunkowania się do skargi w odniesieniu do decyzji "(...)". Oświadczył, że nadal oczekuje na rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nr "(...)" jak i na rozpatrzenie jego skargi w tym zakresie.

W odpowiedzi na to pismo tutejszy Sąd poinformował radcę prawnego, że przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu sygn. akt II SA/Ol 758/11 jest tylko decyzja nr "(...)" w sprawie zatrzymania prawa jazdy. W przypadku niewłaściwego zakwalifikowania przedmiotu skargi skarżącemu przysługują stosowne środki przewidziane ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 758/11 WSA w Olsztynie oddalił skargę S. S. na decyzję z dnia "(...)", nr "(...)" w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że odbycie szkolenia po przypisaniu już 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie powoduje zmniejszenia liczby tych punktów.

Skarżący wywiódł od tego wyroku skargę kasacyjną, zarzucając w niej m.in., że WSA nie wyjaśnił czy skarga obejmuje tylko decyzję nr "(...)" dotyczącą zatrzymania prawa jazdy, czy też wolą skarżącego było również poddanie kontroli decyzji nr "(...)" w sprawie skierowania go na sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Podkreślił, że zaskarżył obie te decyzje i w obu przypadkach wniósł o ich wstrzymanie, wobec czego nadal oczekuje na rozpatrzenie jego skargi na decyzję w przedmiocie skierowania na sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, jak i wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji.

Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2012 r., nr "(...)" Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawiesiło z urzędu postępowanie odwoławcze w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami do czasu rozstrzygnięcia przez NSA tejże skargi kasacyjnej.

Wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 495/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu NSA podzielił stanowisko, że zasadniczy wpływ na możliwość usunięcia punktów z ewidencji ma fakt przekroczenia 24 punktów. Jeżeli kierowca w ciągu roku od pierwszego naruszenia przekroczył liczbę 24 punktów i nie odbył szkolenia powodującego zmniejszenie liczby punktów, nie podlegają one usunięciu z ewidencji. Odnosząc się do stanowiska skarżącego, że jego skarga dotyczy dwóch decyzji, w tym również decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, NSA wyjaśnił, że WSA w Olsztynie mógłby ustosunkować się do takiego stanowiska w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż stosownie do art. 57 § 3 p.p.s.a. jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność albo bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych skarg. Natomiast zaskarżonym wyrokiem rozpoznano skargę konkretnie na decyzję dotyczącą zatrzymania prawa jazdy. NSA wskazał, że pełnomocnik nie kwestionował w istocie wyroku. Nie utrzymywał w szczególności, że niewłaściwie oznaczony został przedmiot zaskarżenia i w efekcie dokonano oceny zgodności z prawem aktu administracyjnego innego niż ten wskazany w skardze.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 27 listopada 2013 r. podjęło postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, a następnie wskazaną na wstępie decyzją z dnia "(...)" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie składu orzekającego Kolegium, organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał oceny istniejących przesłanek do cofnięcia uprawnień do kierowania przez S. S. pojazdami silnikowymi według posiadanych kategorii prawa jazdy. Skoro bowiem w niniejszej sprawie S. S. skierowany został ostateczną decyzją na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanych kategorii prawa jazdy i nie poddał się temu sprawdzeniu niezwłocznie, do czego był zobowiązany, organ zobligowany był do wydania decyzji o cofnięciu mu uprawnienia do kierowania pojazdami. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a i art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wyjaśniono, że unormowania te mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w przypadku wystąpienia opisanych w nich przesłanek organ jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy. Skoro ustalono, iż w ciągu roku S. S. uzyskał 27 punktów karnych, które stały się ostateczne i w związku z tym skierowany został przez organ I instancji ostateczną decyzją na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, to cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi było już tylko konsekwencją niezastosowania się do nałożonego obowiązku.

W skardze na powyższą decyzję S. S. domagał się jej uchylenia i przekazania sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu do ponownego rozpoznania w związku z naruszeniem prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że skarżący nie poddał się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, co skutkowało wydaniem decyzji o cofnięciu mu uprawnień, podczas gdy przy prawidłowej analizie całokształtu sprawy nie sposób stwierdzić, że skarżący zignorował wezwanie do poddania się sprawdzeniu kwalifikacji i w sposób niczym nieuzasadniony nie poddał się przedmiotowym czynnościom, tym bardziej że Dyrektor Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta nie posiada uprawnień do wiążącego wyznaczenia terminu sprawdzenia kwalifikacji.

W uzasadnieniu skargi skarżący argumentował, że jego sprawa jest złożona. Wskazał na toczące się uprzednio postępowania administracyjne i postępowanie sądowoadministracyjne zakończone wyrokiem NSA z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 495/12. Stwierdził, że przez okres ponad dwóch lat korzystał z uprawnienia do rozpoznania jego sprawy przez kolejne instancje, początkowo administracyjne, a następnie sądowoadministracyjne, w czasie których sukcesywnie podnosił, że zaskarżeniu podlegały dwie decyzje: o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji ("(...)") i zatrzymaniu prawa jazdy ("(...)"). Zdaniem skarżącego dopiero wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnął prawomocnie tę kwestię. Tymczasem Kierownik Referatu Uprawnień do Kierowania Pojazdami Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta, z upoważnienia Prezydenta Miasta, już w dniu 26 października 2011 r. wydał decyzję o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. W ocenie skarżącego u podstaw takiej decyzji legła błędna wykładnia art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wskazane przepisy nie upoważniają bowiem organu do wyznaczania osobie skierowanej na badania terminu ich wykonania. Ewentualne niedochowanie zaś wyznaczonego terminu, należy każdorazowo oceniać w postępowaniu o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Wówczas to organ bada, czy w okolicznościach konkretnej sprawy można mówić o niewykonaniu przedmiotowego obowiązku, a w konsekwencji - kiedy zostaną spełnione przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący wywiódł, że z okoliczności sprawy wynika niezbicie, że skarżący miał uzasadnione podstawy ku temu, aby w 2011 r. nie poddawać się sprawdzeniu jego kwalifikacji, ponieważ toczyło się postępowanie o uchylenie decyzji właśnie w tym przedmiocie. Korzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika, sformułowanie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie i jednoczesne stawienie się na sprawdzenie kwalifikacji, pozbawione byłoby logiki. Skarżący argumentował dalej, że nie można uznać, iż nie poddał się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1, jak wskazuje art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a, ponieważ rozsądnie oceniając, dopiero po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie I OSK 495/12, a więc po dniu 21 sierpnia 2013 r., na skarżącym faktycznie zaciążył obowiązek zadośćuczynienia przywołanym przepisom ustawy. Stawianie się przed komisją, nie ma jednak dla niego aktualnie żadnego sensu, póki obowiązuje decyzja Kierownika Referatu Uprawnień do Kierowania Pojazdami Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta z dnia "(...)". w przedmiocie cofnięcia uprawnień, ponieważ organ poprzez jej wydanie pozbawił go możliwości odzyskania prawa jazdy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 15 lipca 2014 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i zarzuty w niej zawarte. Podniósł, że w niniejszym stanie faktycznym organ powinien wziąć pod uwagę, czy skarżący świadomie zaniechał poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Stwierdził, że biorąc pod uwagę tok postępowania w niniejszej sprawie, skarżący mógł pozostawać w przekonaniu, że nie musi poddawać się sprawdzeniu kwalifikacji, dopóki nie zakończy się postępowanie sądowe. W ocenie pełnomocnika skarżącego upływ terminu wyznaczonego skarżącemu przez organ, nie stanowi przesłanki do cofnięcia uprawnień. Podał, że skarżący dotychczas takiemu sprawdzeniu się nie poddał.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy niż ta, w której wniesiono skargę. Przy czym przez pojęcie "sprawa" należy rozumieć przedmiot zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot (por. uchwała NSA z dnia 3 lutego 1997 r. sygn. akt OPS 12/96, ONSA 1997, nr 3 poz. 104).

W związku z tym sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Tym samym sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, ale w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego, czy też procesowego, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia, wobec czego skarga strony nie została uwzględniona.

Materialnoprawną podstawę wydanej w niniejszej sprawie decyzji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi stanowił art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.). Stosownie do tego przepisu decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1. Zgodnie zaś z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b cytowanej ustawy, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1.

Rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie cofnięcia uprawnień na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym wymaga ustalenia, czy decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest ostateczna i podlega wykonaniu oraz czy skarżący takiemu kontrolnemu badaniu kwalifikacji się poddał.

Zaistnienie stanu faktycznego przewidzianego łącznie w hipotezie przytoczonych unormowań skutkuje cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym. Decyzja, o jakiej mowa w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym, ma charakter związany, a zatem zastosowanie przewidzianej w niej sankcji nie zależy od uznania organu, lecz jest jego obowiązkiem.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że decyzja Prezydenta z dnia "(...)" w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stała się ostateczna na skutek decyzji SKO z dnia "(...)", nr "(...)" utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji. Z dniem doręczenia decyzji organu odwoławczego, zarówno Prezydent jako organ właściwy w sprawie, jak i skarżący mieli obowiązek respektowania decyzji zobowiązującej skarżącego do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Zasadnym jest wskazać, że zgodnie z art. 110 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej jako: "k.p.a.") organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Art. 130 § 1 i 2 k.p.a. stanowi zaś, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Z powyższych unormowań wynika, że decyzja ostateczna podlega wykonaniu. Przy czym stosownie do art. 61 § 1 i 3 p.p.s.a. tymczasowej ochronie w tym względzie może podlegać decyzja zaskarżona do sądu administracyjnego. W rozpatrywanym przypadku do wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji zobowiązującej skarżącego do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji nigdy nie doszło. Skarżący nie wniósł skutecznie skargi na to rozstrzygnięcie. Tym samym ciążący na skarżącym obowiązek był przez cały czas aktualny. Natomiast w świetle art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a cytowanej ustawy organ I instancji zobowiązany był zmobilizować stronę do wykonania nałożonego obowiązku. W tym celu zasadnie zakreślono najpierw skarżącemu termin do poddania się sprawdzeniu kwalifikacji, a następnie wszczęto postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Przy czym nie budzi wątpliwości Sądu, że wyznaczony przez organ termin ma jedynie charakter instrukcyjny. Żaden bowiem z przepisów omawianej ustawy ani aktów wykonawczych do niej nie określa terminu, w którym kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma nastąpić (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1363/06, z dnia 30 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 960/06 i z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt I OSK 35/09 oraz z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 190/10 - publ. w CBOSA). Dlatego w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmowane jest, że organ każdorazowo zobowiązany jest badać w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy przyczyny niewykonania nałożonego obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, a w następstwie dopiero ich analizy, podjąć decyzję w przedmiocie cofnięcia uprawnień (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 275/11, publ. Lex nr 1120668). Powyższe oznacza, że istotne w sprawie jest nie uchybienie wyznaczonemu terminowi, ale niepoddanie się egzaminowi w ogóle. Cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi na zasadzie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a omawianej ustawy może nastąpić pod warunkiem niepoddania się zobowiązanego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Więc skarżący miał czas poddania się egzaminowi do momentu wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień przez organ II instancji, która dopiero ostatecznie zamykała postępowanie w tej sprawie. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) organ odwoławczy nie dokonuje jedynie kontroli legalności działania organu I instancji, ale rozpatruje sprawę na nowo w jej całokształcie. Liczy się zatem stan faktyczny na dzień orzekania przez organ II instancji. Dlatego wbrew przekonaniu skarżącego, wydanie decyzji przez organ I instancji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami nie zamykało mu drogi do poddania się egzaminowi i tym samym uniknięcia skutku z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Niezwiązanie strony decyzją organu I instancji, od której strona wniosła skutecznie odwołanie wynika jednoznacznie z treści omówionego już art. 130 § 1 i 2 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem skoro do momentu jej podjęcia skarżący pozostawał w bezczynności w poddaniu się egzaminowi od blisko 3 lat. Nawet od powoływanego przez skarżącego wyroku NSA sygn. akt I OSK 495/12 z dnia 21 sierpnia 2013 r., który potwierdził przecież legalność zatrzymania skarżącemu prawa jazdy, a tym samym pośrednio też prawidłowość skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami silnikowymi, upłynęło do chwili wydania zaskarżonej decyzji 8 miesięcy. Był to czas wystarczający do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Skarżący nie podał żadnych okoliczności, które obiektywnie uniemożliwiły mu poddania się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje do kierowania pojazdami silnikowymi. Bezpodstawne zaś odstąpienie od poddania się egzaminowi na skutek błędnego przekonania strony skarżącej o niewykonalności decyzji zobowiązującej, czy braku możliwości odzyskania prawa jazdy w związku z wydaniem przez organ I instancji nieostatecznej decyzji, nie mogło stanowić usprawiedliwienia dla odstąpienia organu administracji publicznej od cofnięcia przedmiotowych uprawnień. Nie przekonuje argumentacja skarżącego, iż nie było potrzeby poddawania się sprawdzeniu kwalifikacji po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie OSK 495/12, ponieważ została już wydana decyzja o cofnięciu uprawnień. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że w obrocie prawnym nadal pozostawała ostateczna decyzja o skierowaniu S. S. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Wykonanie tej decyzji nie zostało wstrzymane skutkiem czego na skarżącym wciąż ciążył obowiązek jej wykonania. Zaniechanie wykonania tegoż obowiązku skutkować natomiast musiało wydaniem decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.