Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 754027

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie
z dnia 14 września 2010 r.
II SA/Ol 666/10

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk.

Sędziowie WSA: Tadeusz Lipiński (spr.), Hanna Raszkowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2010 r. sprawy ze skargi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej na decyzję Wojewody z dnia "(...)", "(...)" w przedmiocie wygaśnięcia trwałego zarządu do lokalu mieszkalnego oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 1 lutego 2008 r. K. L. zwrócił się do Starostwa Powiatowego o wygaszenie trwałego zarządu oraz przeniesienie własności zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego, położonego w "(...)" przy ul. A, stanowiącego własność Skarbu Państwa. Wnioskodawca jako podstawę prawną swojego pisma wskazał art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa oraz art. 60 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Decyzją z dnia "(...)" Starosta wygasił trwały zarząd ustanowiony na rzecz Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie do lokalu mieszkalnego nr "(...)" usytuowanego na parterze budynku mieszkalnego nr "(...)" przy ul. "(...)", w "(...)". Organ wskazał na art. 10 ust. 2 i 2a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań..., zgodnie z którym jeżeli wniosek o nabycie mieszkania zostanie złożony organowi reprezentującemu Skarb Państwa do dnia 31 grudnia 2008 r., to po otrzymaniu tego wniosku organ wydaje decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu w stosunku do nieruchomości lub jej części, której wniosek dotyczy. Organ podniósł również, że zarządzanie lokalem mieszkalnym nie jest w żaden sposób związane z realizacją potrzeb statutowych w ramach trwałego zarządu. Zdaniem organu oznacza to, że wobec przedmiotowego lokalu występują okoliczności w pełni wyczerpujące art. 46 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Brak jest zatem jakichkolwiek przeciwwskazań oraz przesłanek o charakterze prawnym i merytorycznym, żeby uznać sprawowanie trwałego zarządu przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie za konieczne.

Odwołanie od ww. decyzji wniósł Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i umorzenie postępowania przed organem I instancji. Strona odwołująca się podniosła, że w sprawie niesłusznie zastosowano ustawę z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań..., ponieważ przedmiotowe mieszkanie nie było wystawione na sprzedaż w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy, a co za tym idzie nie została wszczęta procedura sprzedaży mieszkań, przewidziana tą ustawą. W związku z tym w opinii strony odwołującej się, nietrafne jest przyjęcie, że wniosek najemcy mieszkania zakładowego czyni po stronie Skarbu Państwa obowiązek sprzedaży mieszkania, bez względu na interesy jednostki, której przysługuje trwały zarząd do nieruchomości. W odwołaniu podkreślono, że decyzja o ustanowieniu trwałego zarządu nieruchomości, w skład której wchodzi przedmiotowe mieszkanie, nigdy nie była kwestionowana jako nieważna lub obarczona inną wadą.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia "(...)" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia m.in. na art. 10 ust. 2a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań..., zgodnie z którym organ reprezentujący Skarb Państwa po otrzymaniu wniosku, wydaje decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu w stosunku do nieruchomości lub jej części, której dotyczy wniosek. W decyzji podkreślono, że K. L. wnioskiem z dnia 1 lutego 2008 r. wystąpił do Starosty o umożliwienie mu zakupu mieszkania zakładowego. Organ podniósł, że wniosek o kupno mieszkania został złożony w terminie, o którym mowa w art. 10 ust. 2 wspomnianej ustawy. Stwierdził też, że wnioskodawca zajmuje przedmiotowy lokal mieszkalny jako najemca od dnia 1 stycznia 1991 r. Podniesiono, że organ zobowiązany był do wydania decyzji o wygaśnięciu prawa trwałego zarządu, ponieważ zostały w sprawie spełnione przesłanki ustawowe obligujące do takiego załatwienia sprawy. Organ odwoławczy wskazał, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że K. L. zajmuje przedmiotowe mieszkanie od około dwudziestu lat. Mieszkanie to zostało wydzielone przez Starostę z całej nieruchomości będącej w trwałym zarządzie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie. W ocenie organu odwoławczego na działce o nr "(...)" jednostka ta może dalej realizować swoje cele statutowe, gdyż działka ta pozostaje w dotychczasowym sposobie użytkowania.

Skargę na ww. decyzję wywiódł Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji zapadłych w obu instancjach. Strona skarżąca zarzuciła obu rozstrzygnięciom rażące naruszenia prawa, tj. art. 10 ust. 1, 2 oraz 2a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań...poprzez przyjęcie, że Starosta jest jednostką właściwą do zadecydowania o sprzedaży mieszkania w trybie tej ustawy, a nadto, że jest zawsze zobligowany do wygaszenia trwałego zarządu. W skardze wskazano również na pogwałcenie art. 43 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez orzeczenie o wygaszeniu trwałego zarządu do części składowej nieruchomości czyli lokalu mieszkalnego, a nie samej nieruchomości, oraz art. 46 ust. 1 pkt 6 tej ustawy w związku z art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuprawnione przyjęcie, że nieruchomość stała się zbędna skarżącemu. Strona skarżąca podniosła, że art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań...nie oznacza zobligowania Skarbu Państwa w zakresie przystąpienia do procedury sprzedaży mieszkania tylko dlatego, że został złożony wniosek w trybie art. 10 ust. 2 tej ustawy. Ponadto w opinii strony skarżącej w sytuacji istnienia na nieruchomości trwałego zarządu zdecydowanie o sprzedaży mieszkania znajdującego się na tej nieruchomości nie należy do organu właściwego do spraw nieruchomości ale do jednostki organizacyjnej, której ten zarząd przysługuje. Według twierdzeń zawartych w skardze organ arbitralnie zadecydował o tym, że mieszkanie znajdujące się na nieruchomości będzie podlegało sprzedaży, pomimo, że jest wykorzystywane przez trwałego zarządcę w identyczny sposób od dziesięcioleci. Wskazano również, że wynajmowanie mieszkania przez jednostkę organizacyjną własnemu pracownikowi, gdy mieszkanie to znajduje się na gruncie pozostającym w trwałym zarządzie tej jednostki, wchodzi w zakres zadań statutowych tej jednostki, a przyjęcie, że mieszkanie to jest zbędne skarżącemu jest rażącym naruszeniem prawa. Ponadto zdaniem skarżącego, oblig opisany w art. 10 ust. 2a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań...ma zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy mieszkanie zostało wystawione na sprzedaż, albowiem w przeciwnym wypadku przepis ten jest bezprzedmiotowy.

W skardze podniesiono też, że zaskarżone decyzje odnoszą się nie do nieruchomości lub jej części lecz do części składowej nieruchomości, co jest rażąco sprzeczne z art. 43 ustawy o gospodarce nieruchomościami, która nie uprawnia do dysponowania w trybie trwałego zarządu naniesieniami na nieruchomość.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Ponadto organ stwierdził, że twierdzenie jakoby Starosta wygasił trwały zarząd tylko do części składowej nieruchomości (lokalu mieszkalnego), jest niezasadne. Wskazał przy tym na definicję nieruchomości z art. 46 Kodeksu cywilnego. Ponadto Wojewoda podniósł, że organ I instancji ustalił, iż sporny lokal mieszkalny jest zbędny dla strony skarżącej. Potwierdził to organ odwoławczy, podnosząc, że zarządzanie przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej lokalami mieszkalnymi oddanymi w najem, nie jest w żaden sposób związane z realizacją jej potrzeb statutowych w ramach trwałego zarządu nieruchomościami Skarbu Państwa. Zdaniem Wojewody wobec przedmiotowego lokalu mieszkalnego, objętego wnioskiem K. L., występują okoliczności w pełni uzasadniające zastosowanie art. 46 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia "(...)" utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia "(...)" o wygaszeniu trwałego zarządu ustanowionego na rzecz Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie do lokalu mieszkalnego nr "(...)' usytuowanego na parterze budynku mieszkalnego nr "(...)" przy ul. "(...)" w "(...)".

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowi art. 10 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 24). Zgodnie z tą regulacją prawną mieszkanie stanowiące własność Skarbu Państwa, będące w trwałym zarządzie jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, może być zbyte osobie uprawnionej na jej wniosek po cenie pomniejszonej (ust. 1). Uprawnienie to wygasa, jeśli wniosek o nabycie nie zostanie złożony organowi reprezentującemu Skarb Państwa do dnia 31 grudnia 2008 r. (ust. 2). Po otrzymaniu wniosku organ ten wydaje decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu w stosunku do nieruchomości lub jej części, której dotyczy wniosek (ust. 2a). Warto tu wskazać, że w myśl art. 2 pkt 2a przez osobę uprawnioną należy rozumieć m.in. najemcę, zajmującego mieszkanie na podstawie umowy najmu zawartej na czas nieoznaczony lub decyzji administracyjnej o przydziale; za osobę uprawnioną uznaje się także pracownika zbywcy albo poprzednika prawnego zbywcy, z którym przed dniem 12 listopada 1994 r. zawarto umowę najmu na czas oznaczony związaną ze stosunkiem pracy.

Na gruncie przedmiotowej sprawy K. L. wnioskiem z dnia 1 lutego 2008 r. wystąpił do Starosty o umożliwienie mu zakupu mieszkania zakładowego. Wnioskodawca zajmował przedmiotowy lokal mieszkalny jako najemca lokalu zakładowego od dnia 1 stycznia 1991 r. Potwierdzają to umowy najmu lokalu mieszkalnego: z dnia 1 stycznia 1991 r. i z dnia 23 lutego 1995 r. (aneksowana w dniu 25 lipca 2000 r.), zawarte w Warszawie pomiędzy Okręgową Dyrekcją Gospodarki Wodnej w Warszawie jako wynajmującym a K. L. jako najemcą (akta adm., k. - 29-32). Ponadto z akt sprawy wynika, że na wniosek Starosty z dnia 24 września 2008 r. Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia "(...)" zatwierdził projekt podziału działki nr "(...)" położonej w "(...)" na działki o nr "(...)" - zabudowaną przedmiotowym budynkiem mieszkalnym nr "(...)" przy ulicy "(...)" i o nr "(...)" pozostającą w dotychczasowym sposobie użytkowania.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu wniosek K. L.

w przedmiotowej sprawie został przedłożony w stosownym terminie i z zachowaniem procedury określonej w art. 10 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań...Organ zatem zasadnie powziął decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu w stosunku do lokalu mieszkalnego nr "(...)' w budynku mieszkalnym nr "(...)" przy ulicy "(...)" w "(...)". Podkreślić należy, że otrzymanie przez organ reprezentujący Skarb Państwa wniosku o nabycie mieszkania obliguje go do wydania decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu w stosunku do danej nieruchomości, jako konsekwencja spełnienia ustawowo określonych przesłanek. Ponadto fakt, iż wspomniany budynek mieszkalny stanowi samodzielny lokal mieszkalny, co potwierdza również zaświadczenie Starosty z "(...)" (akta adm., k. - 71), czyni zarzut strony skarżącej - jakoby zaskarżone decyzje odnosiły się nie do nieruchomości lub jej części lecz do części składowej nieruchomości, bezzasadnym. Podobnie nie może ostać się zarzut strony skarżącej wskazujący, że Starosta nie jest jednostką właściwą do zadecydowania o sprzedaży mieszkania w trybie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań...W myśl bowiem art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603), z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów niniejszej ustawy oraz odrębnych ustaw, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, a organami reprezentującymi jednostki samorządu terytorialnego są ich organy wykonawcze. Trzeba dodać, iż w kontekście przedmiotowej nieruchomości nie można dopatrzeć się żadnych wyjątków ustawowych, które ograniczałyby Staroście prawo reprezentowania Skarbu Państwa.

Wyjaśnić należy również, że art. 10 wspomnianej ustawy stanowi odrębną procedurę zbycia nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, osobie uprawnionej i na jej wniosek. Ustawa ta reguluje również w art. 4 i art. 5 sposób sprzedaży mieszkań przeznaczonych przez zbywcę na sprzedaż, a więc niejako procedurę zbycia lokali mieszkalnych z inicjatywy danej jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa. Dwie wspomniane ścieżki sprzedaży budynków mieszkalnych nie są zatem tożsame i funkcjonują niezależnie od siebie. W ocenie sądu występujący u ustawie dualizm jest całkowicie zrozumiały ponieważ art. 10 przyznaje osobie uprawnionej prawo do zainicjowania procesu, który w efekcie ma doprowadzić do wygaśnięcia trwałego zarządu i sprzedaży jej mieszkania. Przepis ten jest przepisem szczególnym, a jego stosowanie jest ograniczone czasowo, gdyż wniosek musiał być złożony do dnia 31 grudnia 2008 r.

Dostrzec trzeba również, że w kontekście przedmiotowej sprawy nie zachodziła potrzeba powoływania przez organy w swoich rozstrzygnięciach przepisu art. 46 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która to regulacja prawna stanowi o wydaniu przez organ z urzędu decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu w sytuacji, gdy nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu. Jeszcze raz należy podkreślić, że w niniejszej sprawie podstawą wygaśnięcia trwałego zarządu jest art. 10 ust. 2a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań..., zgodnie z którym po otrzymaniu wniosku, organ wydaje decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu w stosunku do nieruchomości lub jej części, której dotyczy wniosek (ust. 2a). Jest to niejako zwieńczenie całej procedury wynikającej z art. 10 ustawy, która odbywa się przy spełnieniu określonych przesłanek i jest inicjowana na wniosek podmiotu uprawnionego, a nie z urzędu. Na marginesie niniejszej sprawy zauważyć jednak należy, choć nie ma to w rzeczywistości w ocenie sądu znaczenia dla jej rozstrzygnięcia, że wniosek organów o zbędności nieruchomości do celów określonych w decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu był słuszny. Zauważyć należy choćby to, że w tym samym budynku skarżący dysponuje pokojami, których przeznaczenie, będzie z pewnością mógł zmienić jeżeli kiedykolwiek zaszłaby taka potrzeba.

Przywołanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż organy prawidłowo zastosowały właściwą podstawę prawną wynikającą z art. 10 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa.

Reasumując, należy stwierdzić, iż organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, ani też uchybień formalnoprawnych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną, należało oddalić.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.